T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/230 Esas
KARAR NO: 2024/563
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 20/03/2023
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30.07.2021 tarihinde, Sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile .... Sokağı takiben kontrolsüz eşdeğer olan ... Sokak kavşağına geldiğinde sağından gelen araçlara ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken aksine hareketle kavşağa giriş yaptığı esnada sağından gelen müvekkilinin eşi olan sürücü ... sevk ve idaresindeki...yabancı plakalı araç ile çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası alınan raporda, bu kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü 2918 sayılı KTK'nın 57/1-c (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda sağdan gelen araca ilk geçiş hakkını vermemesi) ihlal ettiği diğer...plakalı araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlali olmadığının kanaatine varıldığını, kaza sonrasında meydana gelen zararın giderilmesi için sigorta şirketine başvurulmuş ve sigorta şirketi ödeme yapmayı kabul etmediğini belirterek; trafik kazası neticesinde meydana gelen maddi zararın, yabancı para cinsinden aynen ya da Zarar tam olarak belirlendiğinde artırılmak ve eksik harç tamamlatılmak üzere fiili ödeme günündeki Türk Lirası rayici üzerinden şimdilik 300TL olarak, haksız fiil tarihi itibariyle Devlet Bankalarının Euro’ya uyguladığı en yüksek yasal faiziyle, ( sigorta şirketi yönünden sorumlu olduğu miktarlarla sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava değerinin belirlenmesi: Davacı vekili 24/05/2024 havale tarihli dilekçesi ile; dava dilekçesi ile 200,00-TL olarak talep edilen hasar onarım değer kaybı bedeli tazminatlarını 6.900,00-Euro'ya 100,00-TL olarak talep edilen ekspertiz ücretini de 1.170,13-Euro'ya arttırdıklarını beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; aracın onarılmadan yurtdışına nasıl götürüldüğünün açıklanması gerektiğini, davacı tarafından araçta meydana gelen hasarın yurtdışında onarıldığı belirtilerek buna göre yabancı para birimi üzerinden hesaplama yapılması istendiğini oysa aracın Türkiye'de hasar gördüğünü, hasarlı iken Türkiye’de olduğu ve yurtdışına onarım yapmadan götürmesinin imkânsızlık teşkil ettiğinden Türk Lirası üzerinden gerçekleştirilen onarım faturalarının esas alınması gerektiğini, kaldı ki, hasarlı halde yurtdışına götürüldü ise dahi ;davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, yabancı para bakımından fiili ödeme günündeki kur üzerinden karar verilmesi yönündeki taleplerinin reddi gerektiğini, zararın Türk Lirası olarak hesaplanması, aksi halde ise haksız fiilin gerçekleştiği tarihte geçerli olan kur esas alınarak Türk Lirası karşılığı üzerinden verilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla; hasar bedeli talebinde bulunan davacının kazadan kaynaklanan zararının genel şartlara uygun olarak tespitinin gerektiğini, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, değer kaybının genel şartlara göre hesaplama yapılması gerektiğini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise Sigorta Bilgi Merkezine müzekkere yazılarak söz konusu aracın daha önce kazaya karışıp karışmadığının araştırılmasını, kazanın varlığı halinde hangi bölgeden hasar aldığının önem arzettiğini, aynı bölgeden hasarlı olması halinde değer kaybının meydana gelmeyeceğinden davanın reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili kurumun ekspertiz ücreti bakımından sorumluluğunun bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek üzere müvekkili şirketin temerrüt tarihinin belirtilen esaslara uygun olarak belirlenmesi ve ayrıca faizin yasal faiz olmasının gerektiğini, ticari / temerrüt/ avans faizinin talep edilemeyeceğin belirterek; beyan hakları saklı kalmak kaydıyla, usule yönelik itirazlarımızın karara bağlanmasına, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Diğer davalılara usulüne uygun dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edilmesine rağmen cevaplarını sunmamışlar ve duruşmalara katılmamışlardır.
DELİLLER:
1-Trafik Kazası Tespit Tutanağı
2-Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davalı sigorta şirketi tarafından ... numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile poliçeye istinaden açılan hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuştur.
3-Ekspertiz Raporu
Davalı sigorta şirketi tarafından açılan hasar dosyası kapsamında ... Eksperi aldırılan 02.12.2022 tarihli ekspertiz raporunda, davaya konu ... plakalı araçta hasar gören parçalar karşılığı ve işçilik olmak üzere toplam istontolu olarak 16.940,14-TL (KDV Hariç) hasar meydana geldiği tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
4-Bilirkişi Raporu
Otomotiv uzmanı ile Sigorta uzmanı bilirkişilerden oluşan heyetten aldırılan 15.01.2024 havale tarihli raporda; dosya kapsamında 30.07.2021 tarihinde meydana gelen kazayı takiben ve kazaya karışan araç sürücüleri tarafından ittifakla tanzim edilen ve imzaları ile teyit edilen “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı'na göre ... plaka sayılı araç sürücüsü ... kazanın oluşumunu; “... Bornova yönüne giderken arka çarptım. Hata benim kabul ediyorum” şeklinde beyan ettiği, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, İş bu 30.01.2021 tarihinde meydana gelen kazanın oluşumu incelendiğinde, davalı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün “etken olduğu, davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda; “etken olmadığı", İş bu kazada zarar gördüğü tespit edilen dava konusu ... plaka sayılı araçta; Yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 7.890,13.-Euro (KDV Dahil) hasar meydana geldiği, bahse konu ... plaka sayılı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 10.000,00.-Euro ve hasarlı vaziyetteki değerinin (sovtaj bedeli) 3.100,00.-Euro olabileceği, buna göre; Emsal Aracın Almanya'daki Piyasa Değeri ya da Kaim Değer Bedeli — : 10.000,00.-Euro Aracın Hasarlı Vaziyetteki Değeri (Sovtaj Bedeli 3.100,00.-Euro Meydana Gelen Gerçek HasariZarar Tutarı 6.900,00.-Euro Zarar meydana geldiği, bununla birlikte; değer kaybı, aracın piyasa değerindeki azalmadır. Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre; pert — total olan ve sovtaj bedeli tespit edilen araçta piyasa değeri göz önüne alınarak zarar hesaplandığından, araç sahibinin bir zararı oluşmaması nedeniyle değer kaybı oluşmayacağı kanaatine varılmakla birlikte, bu husustaki nihai kararın Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu kanaatine varıldığı,dava konusu ... plaka sayılı aracın; ekspertiz rapor ücretinin 1.170,13.-Euro (KDV Dahil) olabileceği; dosya kapsamında mevcut olduğu üzere, kazaya karışan diğer davalıların malik ve sürücü oldukları ... plaka sayılı aracın, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası, davalı ... Sigorta Şirketi tarafından 17.10.2020-2021 tarihleri arasında geçerli olmak ve 65529797 numaralı poliçe ile yapıldığı, kaza teminat süresi içinde 30.07.2021 tarihinde meydana gelmekle, 2021 yılı araç başında maddi teminat limiti 43.000,00 TL olarak belirlendiği, kaza tarihi 30.07.2021 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kurlarına göre 1 € - 10.0414 TL hesabı ile 43.000 TL sı teminat limiti / 10.0414 - 4.282,27 € olup, bu bedel, davaya konu aracın teknik heyet tarafından tespit edilen 6.900,00 € zararından daha fazla ve dolayısıyla tespit edilen zararın tamamı teminat limiti içinde olduğu, davacı tarafından mail ile 19.08.2022 tarihinde müracaatı sigorta şirketine ulaşmış ise Karayolları Trafik Kanunu m.99 ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.2. Tazminat Ve Giderlerin Ödenmesi 2.1. hükümler ile dosyada eksiklik kalmaması bakımın dan bu tarihine 8 iş günü sonrası 02.09.2022 tarihine isabet ettiği rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK;
Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli, değer kaybı zararının tazminine yönelik maddi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 30/07/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, kaza sebebiyle davacının aracında hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, geldi ise miktarının ne olduğu, davacının hasar bedelinin, değer kaybının tazmini talebinin yerinde olup olmadığı ve faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava açılmadan önce başvuru şartının yerine getirilmediği iddiası yönünden:
KTK'nın 97.maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklindedir. Davacının bu kapsamda dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu, madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı sabit olduğundan davalı sigorta şirketi vekilinin gerekli belgelerle başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin itirazlarına itibar edilememiştir. (Emsal olarak; Yargıtay 4. HD'nin 25/10/2021 tarih 2021/4498 E. 2021/7405 K. Sayılı kararı )
Davanın esası yönünden:
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının; 30.07.2021 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Bornova istikametine seyir halinde iken ... plaka sayılı araca arkadan çarpması neticesinde meydana geldiği,
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plakalı araç sürücüsü ...'in dikkatsiz, kontrolsüz ve nizamlara aykırı davranışı nedeniyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 84 maddesinin "d" fıkrasında yer alan, "Arkadan çarpma" ve ayrıca 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun uygulanmasını esas ve usuller yönünden belirleyen Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 107.maddesinde yer alan "Sürücüler, önlerinde giden araçları güvenli ve gerekli bir mesafeden takip etmek zorundadırlar" kurallarını ihlal ettiği anlaşıldığından kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'ın kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusurunun bulunmadığı kaza tespit tutanağı ve alınan bilirkişi heyet raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, olayda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ... plakalı aracın sol arka kısımlarından araç gövdesinde ve sökülebilir takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı, araçta tespit edilen hasarların araçla karşılaştırılması neticesinde mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu; kazanın poliçe teminat süresi içinde meydana geldiğinin anlaşıldığı,
Yargıtay'ın yerleşmiş kararlarında belirtildiği üzere davalı sigorta şirketi ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması davacıyı bağlamayacak olup, davalı tarafın iskonto indirimi yapılmadan davacının gerçek zararından sorumlu olduğu, sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorunda olduğu değerlendirilmekle, Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca ... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 7.890,13-Euro hasar meydana geldiği ve belirlenen hasar bedelinin araçta oluşan hasarın yeri, büyüklüğünün kazanın oluş şekli ile örtüştüğü belirlenmiştir.
Davacının değer kaybı tazminatı talebi yönünden yapılan değerlendirmede, Yargıtay içtihatları doğrultusunda pert-total olan ve sovtaj bedeli tespit edilen araçta piyasa değeri göz önüne alınarak zarar hesaplandığından, araç sahibinin bir zararı oluşmayacağı, bu surette Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının aracı ile emsal aracın Almanya'daki piyasa rayicinin marka, model, tipi km.si, cinsi, yakıt cinsi, vites türü ve kullanım şekli dikkate alındığında ve ayrıca eksper raporuna göre araç üzerinde yaş ve kilometreye göre kullanım izlerinin mevcut olduğu dikkate alındığında ortalama 10.000,00-Euro seviyelerinde olabileceği, davacının aracında kaza sebebiyle meydana gelen hasar bedeli olan 6.900-Euro gözetildiğinde, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Tazminat ve Giderlerin Ödenmesi" başlıklı B.2'nci maddesinin "...2.3. Onarım masraflarının zarar gören aracın rizikonun gerçekleştiği tarihteki değerini aşması ve aynı zamanda eksper raporu ile aracın onarım kabul etmez bir hale geldiğinin tespit edilmesi durumunda, araç tam hasara uğramış sayılır." şeklindeki düzenlemesi uyarınca araca pert- total işleminin yapılması gerektiği, bu sebeple değer kaybı oluşmayacağından değer kaybı tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Davacının aracına emsal aracın Almanya'daki piyasa değeri / kaim değer bedeli olarak bilirkişi raporunda tespit edilen 10.000,00-Euro'dan sovtaj bedeli olarak tespit edilen 3.100,00-Euro mahsup edildiğinde davacının meydana gelen gerçek zarar tutarının 6.900,00-Euro olduğu belirlendiğinden bu hasar bedeli tazminatının davalıdan tahsiline, hükmedilen alacağa davalı sigorta şirketine başvuru gerçekleştirilmiş olduğundan temerrüt tarihi itibariyle (başvuru + 8 iş günü), diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 30/07/2021 tarihinden itibaren tahsil gününe kadar 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL cinsinden hesaplanan karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Davalı tarafça zamanaşımı definde bulunulmuş ise de, davacının aracındaki hasar ve değer kaybı bedelinin, hasarın teminat kapsamında kalıp kalmadığının bilirkişi incelemesi ile belirlenecek olması, yine aracın pert total gerekip gerekmediği, aracın davacı uhdesinde kalıp kalmayacağına göre istenebilecek miktarların değişebileceği karşısında, istenebilecek gerçek hasar ve değer kaybının deliller toplanarak bilirkişi değerlendirilmesinden sonra mümkün olabileceği, bu anlamda davacının iddia ettiği zararın dava tarihi itibariyle miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği kabul edilerek harcı tamamlanarak arttırılan bölümün zamanaşımına uğramadığı değerlendirilerek davalı vekilinin zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının değer kaybı talebi yönünden davanın REDDİNE,
2-Davacının araç hasar bedeli talebi yönünden davanın KABULÜNE, 6.900,00-Euro'nun davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 13/09/2022 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 30/07/2021 tarihinden itibaren tahsil gününe kadar 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL cinsinden hesaplanan karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin poliçe teminat limiti olan 43.000-TL ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına),
3- Ekspertiz rapor ücreti talebinin yargılama giderleri kısmında değerlendirilmesine,
4-Alınması gereken 9.588,11-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin harç olarak alınan 179,90-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 4.812,49-TL harcın mahsubu ile bakiye 529,65-TL harcın davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına, (davalı sigorta şirketinin miktarın 2.937,33-TL'si ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 2.736.01-TL'sinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak, 463,99-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 179,90-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 4.812,49-TL olmak üzere toplam 4.992,39-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacının yaptığı ve karşıladığı toplam 21.932,53-TL yargılama gideri (tebligat+ posta masrafı+ bilirkişi rapor ücreti+Ekspertiz rapor ücreti)'nden kabul ve red oranına göre hesaplanan 18.752,41-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 5.744,82-TL'si ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
8-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 22.457,90 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (davalı sigorta şirketinin bu miktarın 17.900,00 TL'si ile sınırlı olarak sorumlu tutulmasına)
9-Davalı ... Sigorta A.Ş. kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigortaya verilmesine,
10-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 11/07/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı