T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/411 Esas
KARAR NO: 2023/792
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 19/05/2023
KARAR TARİHİ: 14/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin inşaat malzemesi ve beton satışı yapmakta olduğunu, müvekkilinden beton alan ... Gıda İth.İhr. San ve Tic.A.Ş. nden 12.01.2023 tarihinde müvekkile borcunu ödemek maksatlı olarak ... Bankası Ayrancılar Şubesi ... hesaptan 02.02.2023 vadeli 13.518,08-TL bedelli ... seri numaralı çeki verdiğini, müvekkili şirket tarafından çek kayıtlarına geçmesi amacı ile alan kişi tarafından müvekkili muhasebesine çek ve makbuz sureti fotosu gönderildiğini, çek aslının müvekkili şirkette bulunamadığını, müvekkili çekin vadesi geldiğinde de bedelinin tahsil olmamasından dolayı dolayı mağdur olmuş olduğunu, keşideci şirket ile yapılan görüşmeler de ise çeki düzenleyen şirket yetkililerinin banka tarafından çekin yok olması halinde sıkıntı yaratılacak olmakla vadesinin geçmesine ve bankaya da ibraz edilmemesine rağmen çekin iptaline karar alınmasını ancak bedelinin de bu kararla ödeneceğini iletmiş olduklarını beyanla müvekkil şirket elinde iken kayıp olan ve tüm aramalara rağmen bulunamayan keşideci ... Gıda İth.İhr. San ve Tic.A.Ş. Olan 12.01.2023 tarihinde ... Bankası Ayrancılar Şubesi ...hesaptan verilme 02.02.2023 vadeli 13.518,08-TL bedelli ... seri numaralı çekin zayi nedeniyle iptaline, dava sonuna kadar çekin bankaya ibrazına engel olmak maksatlı olarak teminatsız veya da Mahkemece uygun görülecek bir teminat mukabili ödeme yasağı kararı verilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/muhattaba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y... HD'nin ...-... E.K)
Davacı çekin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke dair bilgileri mahkememize bildirmiştir. (Bkz. Y... HD'nin ...-... E.K)
Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, keşidecisi ... İhr. San. Ve Tic. A.Ş., lehtarı .... Ve Tic. Ltd. Şti. olan 02/02/2023 keşide tarihli, ... seri numaralı, 13.518,08-TL bedelli çekin zayi sebebiyle iptaline,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 269,85-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile 89,95-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,
5-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı.14/11/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı