T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/473 Esas
KARAR NO : 2025/829
DAVA : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 09/06/2023
KARAR TARİHİ: 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili yetkilisi ... şirket işlerinde kullanılmak üzere 10.06.2021 tarihinde davalı... Egem Otomotiv İns. San. Tic. A.Ş. den...Plakalı...Ultimate 1.2 Marka, dava konusu aracı 230.011,50 TL bedelle satın aldığını, diğer davalı...Otomotiv Pazarlama A.Ş. nin de otomobilin Türkiye distribitörü olduğunu, dava konusu aracın satın alındıktan sonra aracın gerek yokuş gerek düz veya küçük tümseklerde arkaya doğru kayma yapmaya başladığını, müvekkilinin durumu ilgili ... müşteri temsilcisine ilettiğini fakat cevap olarak bu araçlarda frene bastıktan hemen sonra gaza basılması gerektiğinin söylendiğini, müvekkilinin aracı müşteri temsilcisinin söylediği şekilde kullanmasına rağmen sorunun devam ettiğini, aracın geri görüş kamera sisteminin, zaman zaman gün de en az 1 defa kesintiler yaparak çalışmadığını, araç stop edilip yeniden çalıştırıldığında tekrar çalıştığını, sürücü tarafındaki camının bazı zamanlar kapanmadığını, müvekkilinin aracı bir sabah çalıştırdığında araçtan bomba patlaması gibi ses çıkarması üzerine aracı çekici yardımıyla... yetkili servisine çektirildiğini, arıza nedeninin yazılım güncellenmesi gerektiği şeklinde açıklandığını, araç ekranında görünen arıza uyarı simgesinin nedeninin açıklanmadığını, bazı zamanlar da ise aracı stop edilip park edildiğin de bile aracın çalışmaya devam ettiğini ve araçtan sesler geldiğini, yağmurlu günler de yine araçtan sesler geldiğini ve araç birden bire kendiliğinden hızlandığını, yağmurlu günler de geri vites yapıp aracı tekrar... da çalıştırmak istendiğinde de aracın durmayıp geriye doğru demirlere çarpana kadar kaydığını, 31.01.2023 tarihinde müvekkilinin araç ile 10 km yol gittikten sonra trafikte duraklama yaptığını, aracı frenden yine...a geçirmek istendiğinde aracın hareket etmediğini, ekran da yağ arızası uyarısı belirdiğini, aracın bir müddet çalışmadığını, bunun üzerine müvekkilce davalılardan... servisine haber verildiğini ve müvekkilinin aracı kurtarıcı vasıtası ile 31.01.2023 tarihinde...servisine götürdüğünü, davaya konu araçta gizli bir ayıp olduğunu, müvekkilin aracı alırken bu ayıbı bilmesinin ve/veya tespit edebilmesinin mümkün olmadığını, aracın dava dilekçesi tarihinde yetkili serviste olduğunu, müvekkilinin servise gönderdiği maillere cevap verilmediğini, müvekkilinin servis tarafından aranarak araçta parça değişimi yapılması gerektiğinin bildirildiğini, müvekkilinin "0" km araç alması nedeni ve parça değişimi ile araçta değer kaybı meydana geleceğinden parça değişimine onay vermediğini, zira arızanın ne olduğu ve ne gibi bir parçanın değişmesi gerektiğinin de taraflarına söylenmediğini, araçta meydana gelen hasarın neden kaynaklandığının tespiti için İzmir ... Sulh Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyasının açıldığını ancak keşif günü gidildiğinde aracın parçalarının sökülmüş olduğu ve motor arıza uyarısının yanması nedeni ile aracın çalıştırılamayacak vaziyette olduğunun 02.03.2023 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edildiğini, müvekkil şirketin ticari işlerinde kullanmak üzere dava konusu aracı aldığını ancak 31.01.2023 tarihinden dava tarihine kadar aracı kullanamadığından ticari kazanç kaybı yaşadığını, ayrıca müvekkil şirketin şubat ve mart aylarında araç kiralamak zorunda kaldığını ve aylık 13.000,00 TL den 26.000,00 TL araç kirası bedeli ödemek zorunda kaldığını, müvekkilin kazanç kaybı ve ödemiş olduğu araç kiralama bedeli ile ilgili dava sırasında oluşacak maddi tazminat taleplerinin bulunmakta olup fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile dava tarihi itibarı ile 26.000,00 TL maddi tazminat talep ettiklerini beyanla imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarını kullanarak ...Plakalı... Ultimate 1.2 Marka,...Şasi Nolu aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, değişimin mümkün olmaması halinde güncel bedeli üzerinden işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini, uğranılan zarar nedeni ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile (uğranılan zararlar kapsamında uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında fazla çıkması halinde arttırılmak üzere) 26.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan tazmininine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı ... Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın terditli talepte bulunduğunu, talep konusunun netleştirmesi gerektiğini, davacı tarafın talepte bulunduğu gibi iki seçimlik hakkı birlikte istemenin mümkün olmadığını, davacıya bu talebi hakkında aracın ayıpsız misli ile değişimi hakkı mı ya da bedel iadesi talebi hakkını kullanacağı hususu açıklattırılmak suretiyle sonuca gidilmesi gerektiğini, talep konusunun netleştirmemesi durumunda ise terditli talepte bulunamayacağı sabit olduğundan huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, gizli ayıbın varlığının hemen satıcıya bildirilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafından kanunun belirlediği 8 günlük süre içerisinde müvekkile bildirim yapılmadığını, dava konusu aracın davacı tarafından 20.06.2022, 08.07.2022, 08.10.2022 ve 01.02.2023 tarihlerinde bakımlar, anahtar kodlaması, araçtan ses gelmesi, ve arıza ikaz ışıkları sebebiyle servise getirildiğini, müvekkil şirket tarafından davacının muvafakati ile söz konusu arızaların giderilerek, aracın tekrar kendisine sorunsuz bir şekilde teslim edildiğini ancak 01.02.2023 tarihinde ise davacının onarıma izin vermemesi sebebiyle dava konusu aracın halen müvekkil şirkete ait serviste durmakta olduğunu, araçtaki ayıbın varlığını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, şayet bir anlığına böyle bir ayıbın var olduğu kabul edilse dahi, davacı tarafça hiçbir zaman aracın kayma, geri görüş kamerası, stop haline getirilip park edilirken aracın hala çalışmakta olduğu sesler çıkardığı, yağmuru günlerde araçtan sesler geldiği, kendiliğinden hız artışı yaptığını, yağ arıza ışığı yandığı iddia edilen ve bunlardan kaynaklı olduğu iddia edilen ayıba ilişkin davalı müvekkile bildirimde veya talepte bulunulmadığını, davaya konu aracın müvekkil şirkete ilk olarak araç satın alındıktan 1 yıl sonra 20.06.2022 tarihinde 1 yıllık bakımı, sağ-sol ön camın zor kapandığı, yokuş kalkış desteği çalışmadığı şikayetiyle geldiğini ve müvekkil şirket tarafından yapılan servis desteği neticesinde sağ ön ve sol ön cam fitillerinin yağlandığını ve yokuş kalkış desteğinin çalıştığının tespit edilerek davacıya araç sorunsuz bir şekilde teslim edildiğini devamında aracın bir çok şikayetle servise geldiğini ve aracın sorunsuz bir şekilde müvekkil şirket tarafından davacıya teslim edildiğini, somut olayda dava konusu aracın davacı tarafından aktif olarak kullanıldığını, davacı tarafından 10.06.2021 tarihinde satın alınan aracın 01.02.2023 tarihinde 6.766 km ye geldiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için üretimden kaynaklı ayıp olduğu kabul edilse dahi davacı tarafından aracı sürekli olarak kullanıldığını, hal böyleyken, davacı tarafından da kullanılmaya devam edilen araçta çözülemeyen teknik bir sorun olduğu ve aracın güvenli kullanımına engel teşkil ettiği yönünde verilen kanaatin kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafından İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası ile dava konusu aracın hasarının neden kaynaklandığına ilişkin yaptırılan tespitte aracın parçalarının söküldüğü ve motor arıza uyarısının yanması nedeni ile aracın çalıştırılamayacak vaziyette olduğu iddia edilmişse de davacı tarafından onarıma ve parça değişimine izin verilmemesi sebebiyle aracın çalıştırılmasının sakıncalı olmasından dolayı çalıştırılmadığını, dolayısıyla davacının iddialarının kabulünün mümkün olmadığını beyanla davanın öncelikle usulden reddine, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde esastan reddine, bir an için aksi kabul edilecek olsa dahi, saptanan hususların araç kullanımını veya güvenliğini olumsuz etkilemediği dikkate alındığında, hakkaniyet gereği bedelde indirim veya sözleşmeden dönme haklarının kullanılmasına, her halükarda davacının elde etmiş olduğu faydalar ile varsa araçtaki hasarların değerlendirilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı... Otomotiv Paz. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirketin merkezinin İstanbul ili Anadolu yakasında olduğunu, bu nedenle yetkili Mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, huzurdaki davanın yetkili Mahkemede açılmadığından usulden reddine karar verilmesini, müvekkilinin...marka araçların ve bu araçların yedek parçalarının ithalatçısı olup,... marka araçların pazarlanması, dağıtımı ve bu araçlar için satış sonrası hizmetlerinin yetkili satıcı, yetkili servis ve yetkili yedek parça satıcıları kanalıyla sağlanması hususunda faaliyet gösterdiğini, üretici/imalatçı ya da satıcı sıfatına haiz olmadığını, müvekkil şirketin yalnızca distribütör firma sıfatına haiz olduğunu, huzurdaki davanın Türk Borçlar Kanunu 5 hükümleri gereğince Müvekkil Şirkete yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacı yanın dava dilekçesi ile dava konusu aracın diğer davalı... Otomotiv'den satın alındığını beyan ettiğini, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin taleplerin, bu firmaya yöneltilmesi gerektiğini bu sebeplerle, huzurdaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddedilmesini talep ettiklerini, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın yasal mevzuat gereğince müvekkil şirkete süresinde bildirimde bulunmadığını, davacı yanın terditli bir biçimde talepte bulunamayacağını ve talep sonucunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, dolayısıyla davacının talep sonucunu net olarak açıklaması gerektiğini, dava konusu araçta davacı yanın taleplerinin kabul edilmesini gerektirecek herhangi bir problem ve/veya arızanın bulunmadığını, davacı yanın iki servis girişinde de aracın yokuş kalkış desteğinde veya beyninde hiçbir arıza tespit edilemediğini, yetkili servis tarafından davacı yanın rızası ile küçük birkaç onarım (cam fitillerinin yağlanması gibi) işleminin yapıldığını ve işlemler ile davacı yanın ücretsiz onarım hakkını kullandığını, 01/02/2023 tarihli servis girişinde; davalı yetkili servis tarafından parça değişimi yapılması gerektiğinin belirtildiğini ancak davacı tarafından onay vermemesi sebebi ile onarım işlemlerinin yapılamadığını, dava konusu araç kısa sürede onarılabilecekken ve araçta orijinal parça değişimi suretiyle giderilebilecek bir arıza söz konusu iken, misli ile değişim talep edilmesinin ve onarıma izin verilmemiş olmasının, hakkaniyete ve dürüstlük kurumuna aykırı olduğunu, ayıp iddiasını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, onarımın mümkün olması nedeniyle, davacı yanın misli ile değişim talebinin reddedilmesinin gerektiğini, değer kaybı dahi yaratmaksızın onarılması mümkünken, aracın ayıpsız misli ile değişimine veya bedel iadesine karar verilmesinin, davacıya sağlanan fayda karşısında Müvekkil Şirket'in uğrayacağı zarar göz önüne alındığında mutlak bir orantısızlık yaratacağını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları
2-Araç satımına ilişkin 10.06.2021 tarihli fatura sureti
3-Ruhsat Sureti
4-Teknik servis kayıtları
5-İhbar bildirimi
6-SBGM Kayıtları
Davaya konu ... plaka sayılı aracın tüm kaza ve hasarlarına ilişkin kayıtların celbi hususunda yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda hasar kaydına rastlanmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
7-Trafik Tescil Kayıtları
... plaka sayılı aracın trafik tescil kayıtları Türkiye Noterler Birliğinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
8- İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş. dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; tespit isteyen davacı tarafından ... plakalı araçta araç alındığından beri tekrarlanan arızalara ilişkin aracın ayıplı olduğunun, ayıbın neden kaynaklandığının ve aracın ayıp nedeniyle uğramış yada uğrayacak olduğu tamirat masraflarının, araç değer kaybı bedelinin tespiti talepli açılan davada,
Mahkemece 23.02.2023 tarihinde talebe konu araç üzerinde keşfen yapılan inceleme sonucu Makine Mühendisi bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 02.03.2023 havale tarihli raporda özetle; Tespite konu aracın keşif mahalli serviste incelemeye başlandığı esnada servis yetkilileri tarafından araçta...arıza kodu tespit edildiği ve bu arıza kodu giderilmeden aracın çalıştırılmaması gerektiği,çalışmasının riskli olacağı bilgisinin verilerek uyarıda bulunulduğu, bu arıza kodunun giderilmesi, yağ ikaz lambasının söndürülebilmesi içini triger kayışının kontrol edilmesi, motor yağı pompasına ait filtrenin konrtol edilerek tıkanma olup olmadığının belirlenmesi,bunun için ise yağ karterinin açılması, gerekli kontrol ve incelemelerin yapılması gerektiği, kontrollerin sonucunda her hangi bir olumsuzluk tespit edilmediği takdirde, yağ basınç regülatörü ve diğer gerekli parçaların değişimi yapılmak suretiyle sorunun çözülmesi çalışmasına devam edilmesi gerektiği, aracın yokuşta geriye kayma yapıp yapmadığının belirlenebilmesi için aracın hareket kabiliyetinin olması ve kayma yapıp yapmadığının test edilmesi gerektiği, ancak aracın hareket kabiliyeti olmadığından ve çalıştırılmasının riskli olması nedeniyle bu testi yapmanın mümkün olmadığı,
"Aracın arka kamera sistemi zaman zaman günde en az bir defa geri görüşlerde kesintiler yaparak aracın stopa getirip çalıştırıldığında tekrar çalışması", "Aracın sabah çalıştırılmasında araçtan bomba patlamış gibi ses çıkması", "Bazen aracı stop haline getirip park edildiğinde araç hala çalışmakta olup sesler gelmektedir", "Yağmurlu günlerde yine araçtan sesler gelmekte ve araç birden bire kendiliğinden hız artışına geçmektedir" , "Yağmurlu günlerde geri vites yapıp tekrar drıvera geçildiğinde aracın geriye doğru kayması" iddialarına ilişkin aracı çalıştırmak mümkün olmadığından tespit ve kontrollerin mümkün olmadığı, tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
9-Keşif, Tanık beyanı, Bilirkişi Raporu
Mahkememizce, davaya konu araç üzerinde Otomotiv uzmanı bilirkişi refakatinde 12.01.2024 tarihinde keşif icra edilmiş, keşif esnasında davalı... Otomotiv İnşaat San. Ve Tic. AŞ. tanıkları ... keşif mahallinde hazır oldukları anlaşılmıştır.
Keşif mahallinde dinlenen,
Davalı tanığı...; "ben servis müdür olarak görev yapmaktayım. Araç geldiğinde danışmanlarım tarafından teslim alınmış, araç çekici vasıtasıyla geldi. Çekici ile geldiği için aracın teslim edildiğine dair imza alınamadı. Araç geldikten sonra normal prosedürde olduğu gibi müşteri aranarak şikayetleri soruldu. Buna ilişkin iş emri açıldı. Motor arızasının yandığı şikayeti vardı. Bunun dışında iş emrinde yazılı diğer maddeler müşteri tarafından belirtilmiş bu görüşmeyi servis danışmanımız yapmış, belirtilen şikayetler doğrultusunda araçta yapılan kontrollerde arıza lambasının yandığı tespit edildi. İş emri üzerinde yazılı olan arıza kodu tespit edildi. Bu arıza kodunun giderilmesi için karterin sökülerek tespit yapılması gerekiyordu. Bunun için müşteri arandı servise davet edildi. Kendisi geldiğinde tespit edilen bu hususları kendisine söyledik. Aracı yaptırmak istemediğini söyledi. Arabadan gelen pat pat sesi ile aracın sürüş esnasında kendisini kapatıp manuel vitese geçmesi konusunda herhangi bir arıza tespiti yapılamadı. Çünkü arabada yağ basıncı arızası vardı öncelikle bunun tespit ve onarımı yapılıp ondan sonra yolda test edilmesi gerekiyordu. Serviste bulunan lift üzerinde aracın geriye kayma şikayetine ilişkin değerlendirmeyi yaptık herhangi bir sorun görülmedi. Araç üzerinde müşteri tarafından onay verilmediği için herhangi bir işlem yapılmadı. Araç o günden beri servisimizde bulunmaktadır." beyanında,
Davalı tanığı... "ben davalı serviste ustabaşı olarak çalışmaktayım. Araç çekici ile servisimize geldi. Motor arıza lambasının yandığına dair şikayet vardır. Yokuşta geri kaçtığı ve geri görüş kamerasına ilişkin de şikayetler vardı. Öncelikle motorun sağlıklı çalışması için arıza lambası kaydından işe başladık. Tespit ettiğimiz arıza...kodunu taşıyan yağ basınç arızasıydı. Bu arızanın giderilmesi için teknik servis bülteninde bulunan işlemlerin yapılması gerekliydi. Müşteriye bilgi verildiğinde onay alamadık. Dolayısıyla araç üzerinde müşteri onayı olmadığı için herhangi bir işlem yapılamadı." beyanında bulunmuştur.
Davaya konu araç üzerinde keşfen yapılan inceleme sonrası Otomotiv Uzmanı bilirkişiden, Dava konusu aracın eski servis kayıtları da incelenerek ve eski arızaları ile güncel arızasının sebeplerinin ne olabileceği (üretim hatası, kullanım hatası vb gibi) yönünde ayrı ayrı irdelenerek araçta halihazırda mevcut arızanın önceki arıza ve servis girişleri işe bağlantılı olup olmadığının tespit edilmesi,
- Araçta ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp bulunuyorsa ayıbın imalat hatasından veya kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, ayıbın açık veya gizli ayıp olup olmadığı ile şayet gizli ayıp söz konusu ise kullanıcının hayatın olağan akışına göre ayıbı tespit etmesinin ne zaman mümkün olabileceğinin tespit edilmesi,
- Meydana gelen arızanın (ayıbın) davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından araçtan beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte olup olmadığının tespit edilmesi,
-Davacının araç yoksunluğu sebebiyle uğranılan zarar talebine ilişkin araçtaki mevcut arızanın (ayıbın) giderilmesi için gereken makul sürenin ne olduğu tespit edilerek davacının bu yönden uğradığı zarar sebebiyle tazminat talebinin yerinde olup olmadığının tespit edilmesi hususlarında aldırılan 14.02.2024 havale tarihli raporda özetle;
Davaya konu aracın serviste çalışır halde, motor parçalarında herhangi bir sökme işlemi yapılmadan bekletildiğinin görüldüğü, servis yetkilileri ile yapılan görüşmelerde elde edilen ve dosyada yer alan bilgilere göre dava konusu aracın servise son giriş tarihinin 31.01.2023 olduğu ve araca ait iş emrinin 01.02.2023 tarihinde açıldığının tespit edildiği,
Dava konusu araçtaki ana ve öncelikli sorunun ve/veya arızanın motor yağ basıncının düşük olması olduğu, bu arızanın 31.05.2021 tarihinde trafiğe çıkan ve arıza tarihinde 6.766 km de olan bir araç için olağan bir durum olmadığı,
Motor yağ basıncı düşüklüğü arızasının kullanım kaynaklı olamayacağı, söz konusu aracın yağ pompası süzgeci, vakum pompası ve contası, yağ filtresi, değişken emme ve eksoz eksantrik değiştiricilerinden ve/veya contalarından kaynaklı olabileceğinin araca ait teknik bültende açıkça belirtildiği ve söz konusu parçaların kullanım hatası nedeni ile arızalanmasının teknik olarak mümkün olmadığı,
Düşük yağ basıncı arızasının aracın üretimi sırasındaki hatalı parça veya montaj işleminden kaynaklı olduğu bu nedenle araçtaki arızanın teknik açıdan gizli ayıp olarak değerlendirildiği ve söz konusu ayıbın aracın alınması sırasında yapılacak sıradan ve basit kontroller ile tespitinin mümkün olmadığı,
Motordaki düşük yağ basıncının sebebinin tespiti için mutlaka motorun sökülmesi gerektiği ve arıza nedeninin ancak motorun sökülmesi ile tespit edilebileceği dolayısı ile onarım süresinin ve bedelinin de yapılacak arıza tespitinden sonra belirlenebileceği fakat davacı tarafın motorun sökülmesine izin vermediği,
Serviste yapılacak bilirkişi incelemesi ile arıza nedeninin ve onarım bedelinin tespit edilmesinin teknik açıdan mümkün olmadığı,
Motordaki düşük yağ basıncı arızası devam ettiği sürece aracın kullanılmasının mümkün olmadığı bu durumda araçtan yararlanamama durumunun süreklilik kazanacağı,
Davacı tarafın araçtaki motor sökme ve parça değiştirme işlemine araçta değer kaybı yaratacağı düşüncesi ile izin vermediği ancak teknik olarak motorda yapılan söküm ve parça değişim işlemleri nedeni ile araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği,
Dava konusu aracın düşük motor yağ basıncı arızasının yetkili serviste yapılacak müdahale ile giderilebileceği fakat motorda yapılacak onarım işlemlerinin aracın ayıpsız misli ile değişimini veya bedel iadesini içeren sözleşmeden dönme seçimlik haklarının kullanılmasını gündeme getirecek onarım maliyetlerinin altında kalacağı,
Aracın vites kutusundan kaynaklı eğimli yollarda aracın kayma şikayetinin ve vites kutusunun kendini kilitlemesi arızasının ancak motor onarımından sonra yapılacak yol testi ile tespit edilebileceği yol testi yapılmadan herhangi bir değerlendirme yapılmasının söz konusu olmadığı,
Aracın hareketi sırasında ortaya çıkan "tak tak" şeklindeki seslerin ancak motor onarımından sonra yapılacak yol testi ile tespit edilebileceği yol testi yapılmadan herhangi bir değerlendirme yapılmasının söz konusu olmadığı,
Keşif sırasında aracın ön camlarının olağan şekilde çalıştığı, camların çalışmasında sorun olmadığı,
Aracın geri vites kamerasının olağan şekilde çalıştığı, kameranın çalışmasında sorun olmadığı,
Yapılan keşif sırasında motorun stop edilmesi durumunda motorun durduğu ver herhangi bir şekilde çalışmaya devam etmediği,
Yağmurlu havada araçta ortaya çıkan sorunların ise aracın motor onarımından sonra yağmurlu havada yapılacak yol testi ile tespit edilebileceği, rapor edilmiştir.
10-İTÜ bilirkişi heyet raporu
i)Mahkememizce keşfe binaen alınan rapora yönelik taraf vekillerinin itirazları da değerlendirilmek suretiyle, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin İTÜ de görevli üç kişilik Makine Mühendisi bilirkişi heyetinden, Dava konusu aracın eski servis kayıtları da incelenerek ve eski arızaları ile güncel arızasının sebeplerinin ne olabileceği (üretim hatası, kullanım hatası vb gibi) yönünde ayrı ayrı irdelenerek araçta halihazırda mevcut arızanın önceki arıza ve servis girişleri işe bağlantılı olup olmadığının tespit edilmesi,
- Araçta ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp bulunuyorsa ayıbın imalat hatasından veya kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, ayıbın açık veya gizli ayıp olup olmadığı ile şayet gizli ayıp söz konusu ise kullanıcının hayatın olağan akışına göre ayıbı tespit etmesinin ne zaman mümkün olabileceğinin tespit edilmesi,
- Meydana gelen arızanın (ayıbın) davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından araçtan beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte olup olmadığının tespit edilmesi,
-Davacının araç yoksunluğu sebebiyle uğranılan zarar talebine ilişkin araçtaki mevcut arızanın (ayıbın) giderilmesi için gereken makul sürenin ne olduğu tespit edilerek davacının bu yönden uğradığı zarar sebebiyle tazminat talebinin yerinde olup olmadığının tespit edilmesi hususlarında aldırılan 03.06.2024 havale tarihli raporda özetle;
Dosya kapsamında mevcut tüm bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, aracın en önemli arızasının yağ basıncının düşük olmasından kaynaklanan motor arızası olduğunun görüldüğü, Yağ basıncının düşük olmasının motor hareketli parçalarının gereği gibi yağlanmasının sağlanamayacağını açıklamakta olduğu, motorun bu şekilde kullanılmasının yataklarda oluşacak aşırı ısınma ile yatakların sarmasına dolayısıyla motorun yanmasına neden olacağından hasar ve onaırm bedelinin çok yüksek değerler çıkmasına neden olacağı, bu nedenle yapılması gereken işin bu soruna çözüm bulmak adına motorun sökülmesi olduğu, bu aşamada yapılacak onarım işlemleri ile arızanın giderilmesi mümkün olabileceği gibi, yapılacak değişikliklere göre araçta değer kaybının da ortaya çıkması söz konusu olabileceği, bu nedenle öncelikle davalı tarafından önerilen onarım yönteminin kabul edilerek bu işlemin yapılması, yapılan işlemden sonra da araçta oluşan değer kaybının takdir edilmesi gerektiği, yağ basıncının düşük olmasının kullanım kaynaklı olmadığından yapılacak işlemin garanti kapsamında yapılması gerektiği,
Sonuç itibariyle, aracın yağ basıncının düşük olmasının kullanum kaynaklı bir arıza olmayıp üretimden kaynaklanan gizli ayıp olduğu, bu arıza nedeni ile araçtan beklenen faydanın sağlanmasının mümkün olmayıp araçta daha büyük arızaların çıkmasının mümkün olduğu, yapılacak onarım ile arızanın giderilmesi mümkün olup motor demontajını gerektirecek bu onarımda araçta değer kaybı söz konusu olacağı, rapor edilmiştir.
ii) Mahkememiz önceki celse ara kararında belirtilen her bir hususun tek tek Mahkememiz denetimine elverişli şekilde irdelenerek ortaya konulmasına yönelik ayrıca taraf itirazlarını değerlendirir mahiyette bilirkişi heyetinden aldırılan 30.03.2025 havale tarihli ek raporda özetle;
Davacı tarafından ileri sürülen diğer arızaları ile ilgili somut delil ve tespit olmadığı, yapılan servis işlemleri ile devam eden bir arızanın kalmadığı, aracın yağ basıncının düşük olması nedeniyle oluşan motor arızası kullanım kaynaklı olmayıp üretim hatası olduğu, garanti kapsamında onarımı mümkün olduğundan davalı tarafından yapılacak onarım sonrası, yapılan işleme göre araçta değer kaybı belirlenmesi gerektiği, arızanın devam etmesi halinde onarıma davacı tarafından izin verilmemesi durumunda aracın yenisi ile değiştirilmesi talebinin takdirinin Mahkemeye ait olduğu, rapor edilmiştir.
11-Karayolları Fen heyeti bilirkişi raporu
i)Taraf vekillerinin alınan bilirkişi raporlarına karşı beyan itirazları üzerine Mahkememizce 10.12.2024 tarihli ara karar kurularak, beyan ve itirazları değerlendirir mahiyette uyuşmazlık konusu hususlara ilişkin Karayolları Fen Heyetinde görevli üçlü makine mühendisi bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.
Karayolları Fen Heyetinde görevli Makine Mühendisi bilirkişi heyetinden aldırılan 30.03.2025 havale tarihli raporda özetle, Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgeler, bilirkişi raporları bir bütün olarak incelenip değerlendirildiğinde;
10.06.2021 tarihli Ekmas E- Arşiv faturasında; Dava konusu... plakalı aracın davacı Dosthealth Uluslararası Tedavi Danışmanlığı Limited şirketi tarafından davalı Ekmas Egem Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi İzmir Şubesinden 230.011,50 bedelle satın alındığı,
31.05.2021 trafiğe çıkış tarihi itibariyle aracın garanti süresi 2 yıl / sınırsız kilometre olarak belirtildiği, arıza tarihi itibariyle aracın garanti kapsamında olduğu, dava konusu araçta meydana gelen arızaların ve değişecek yedek parçaların ücretsiz olarak yapılacağı, onarım işlemleri nedeniyle araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği,
20.06.2022 tarih ve... no.lu iş emri ile davaya konu aracın; "…yıllık bakımı ve yokuş kalkış desteği çalışmıyor ve sağ sol ön camlar zor kapanıyor kontrol…" talebi ile davalı servise giriş yaptığı, servis giriş tarihinde aracın 4.423 km de olduğu, aynı iş emrinin kapanış emrinde; " yıllık bakım yapıldı, sağ ve sol ön cam fitillerinin yağlandı, yokuş kalkış desteği çalışıyor," açıklamaların yapıldığı,
08.07.2022 tarih ve ... no.lu iş emrinde; davaya konu aracın kontak anahtarının çalındığı ve çalınan anahtarı kaydının silinmesi için servise giriş yaptığı ve servis giriş tarihinde aracın 4.597 km de olduğu, " - anahtar programlaması yapıldı" açıklamasının yapıldığı,
08.10.2022 tarihli... no.lu iş emrinde; dava konusu aracın 5.556 km de yetkili servise kurtarıcı ile getirildiği, iş emrinin müşteri istekleri kısmında; " Araçtan "pat" diye bir ses geldi, Dünya şeklinde içinden çizgiler çıkıyormuş, kontrol edilecek "belirtildiği,
Kapanış İş emrinde; ön cam fitilleri yağlansın sıkışıyor, araç cihaza (diagnostik test cihazı) bağlandı, herhangi bir arızaya rastlanmadı, sol arka amortisör bakaliti bir cisme çarpmış, bakalit yerine takıldı " açıklamasının yapıldığı,
31.01.2023 tarihinde dava konusu... plakalı aracın kurtarıcı ile davalı ... Yetkili Servisine teslim edildiği,01.02.2023 tarihinde... no.lu iş emrinin açıldığı, iş emrinde; müşteri isteklerinin; " Motor arıza ikaz lambası yanmış, Araç yokuşta geriye doğru geliyor, Araç sürüş sırasında kendisini kapatmış, manuel vitesle devam edin uyarısı çıkmış, Araçtan ara ara tak tak diye ses geliyor olarak belirtildiği,
4077 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun "Ayıplı Mal ve Hizmetler" başlıklı madde 4: " Ambalajında, etiketinde, tanıtma ve kullanma kılavuzunda ya da reklam ve ilanlarında yer alan veya satıcı tarafından bildirilen veya standardında veya teknik düzenlemesinde tespit edilen nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı veya tüketicinin ondan beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksikler içeren mallar, ayıplı mal kabul edilmektedir. Üründe mevcut ayıp açık veya gizli olabilir.
Açık ayıp: Satılan üründe var olan ve gözle görülebilen, ilk bakışta fark edilebilen ayıplar açık ayıp sayılır. Bu tür ayıpların malın teslim tarihinden itibaren 30 gün içerisinde satıcıya bildirilmesi zorunludur.
Gizli ayıp: Dış muayene ile tespit edilemeyen ve malın kullanımı ile birlikte zaman içerisinde ortaya çıkan veya çok detaylı teknik inceleme sonucu anlaşabilen ayıplardır. Daha uzun bir süre sorumluluk ise ayıplı maldan sorumluluk ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile, malın tüketiciye teslim tarihinden itibaren 2 yıllık zaman aşımına tabidir. Bu süre Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda 5 yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü zarardan dolayı yapılacak talepler ise 3 yıllık zaman aşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan piyasaya sürüldüğü günden başlayarak 10 yıl sonra ortadan kalkar. Ancak satılan malın ayıbı satıcının ağır kusuru veya hilesi ile gizlenmişse satıcı zaman aşımı süresinden yararlanamaz.
Dava konusu araçta meydana gelen arızaların Kanunun 4. Maddesinde vücut bulan ayıplı mal tanımıyla birebir örtüşmekte olduğu ve araçta teslimden sonra ve ancak kullanımla kendini gösteren gizli ayıplar neticesinde araç arızalarının meydana geldiği,
Motor Arızası ile İlgili Değerlendirme;
Motor Arıza lambasının yanması ve serviste yapılan diyagnostik kontrollerde; araç motorunda... Arıza kodunun tespit edildiği, servisin 01.02.2023 tarih ve... no.lu iş emrinde açıkça görüldüğü, ...Arıza Kodunun: Motorda yağ basıncı düşüklüğünü ifade ettiği, Motor yağ basıncının, motorun çalışabilmesi için en önemli etken olduğu,
Motor yağ basıncı düştüğünde; -Krank mili ana muyluları( yatak içinde kalan kısmı), Motor ana yatakları, Motorun biyel kolu yatakları( Kol yatakları), Krank mili kol muyluları arasında yağlama eksikliğine bağlı olarak çizilme ve sarmalar meydana geleceği, motorun yatak sarması motorda kısa sürede oluşabilecek en ciddi ve en fazla maliyetli hasar olduğu tespitinin yapıldığı, yukarıda sayılan nedenlerden dolayı dava konusu araç ile yol testi yapılamadığı, motor ilk harekete geçirildiğinde, yağ ikaz lambası ile motor arıza ikaz lambasının yanmadığının görüldüğü, motor rölantide iken ( motora gaz verilmeden motorun düzgün olarak çalıştığı en düşük motor rölanti devri olarak ifade edilmektedir) kısa süre çalıştırıldığı ve motorun sorunsuz olarak ilk harekete geçtiği, olağan dışı bir ses duyulmadığı ,
... Arızası ile ilgili Teknik Bülten incelendiğinde, Arıza Tespiti İçin; Motor yağının boşaltılarak motor alt karterinin sökülmesi, Yağ pompası süzgecinin kontrol edilmesi, pompa süzgecinin sağlam olması durumunda motor vakum pompasının sökülerek kontrol edilmesi, vakum pompasının sağlam olması durumunda, yağ filtresinin kontrol edilmesi, yağ filtresinin sağlam olması durumunda Emme ve Eksoz değişken eksantrik elektro vana contalarının kontrol edilmesi gerektiğinin belirtildiği, yazım sırasına göre kontrollerinin yapılmasının teknik bir zorunluluk olduğu, yazım sırasına göre yapılacak işlem basamaklarındaki parça değişimlerinin teknik olarak herhangi bir değer kaybına neden olmayacağı keşfen yapılan inceleme sonucu bilirkişi tarafından yapılan tespitin heyetçe uygun görüldüğü,
Vites kutusu arızası ( Aracın eğimli yollarda ilk harekete geçiş sırasında kayması) ; sürücünün kalkışlarda gaz pedalına gecikmeli olarak ve/veya yavaş basması durumunda aracın eğimli yollarda kayma yapacağı değerlendirilmiş olup motor düşük yağ basıncı arızasının giderilmesinden sonra yapılacak yol testi ile netleşeceği, keşfen yapılan inceleme sonucu bilirkişi tarafından yapılan tespitin heyetçe uygun görüldüğü,
Araç sürüş sırasında kendisini kapatmış manuel vitesle devam eden uyarısı çıkmış / araçtan ara ara tak tak diye ses geldiği; Motordaki düşük yağ basıncı arızası nedeniyle araç ile yol testi yapılmasının teknik olarak mümkün olmaması nedeniyle her iki şikâyet konusu motordaki düşük yağ basıncı arızası giderildikten sonra tespit yapılabileceği, İnceleme sırasında motor çalışırken aracın vites kutusunda arıza olduğunu gösteren herhangi bir uyarı arıza lambasının yanmadığı ekranda hata mesajının çıkmadığının tespit edildiği, keşfen yapılan inceleme sonucu bilirkişi tarafından yapılan tespitin heyetçe uygun görüldüğü,
Araç Mahrumiyet Zararına ilişkin ; Dava konusu araçta meydana gelen... kodlu düşük yağ basıncı arızasının riski nedeniyle motorun yatak sarması olup, motorun yatak sarma riskini göz önüne alarak aracın kullanılmaması gerektiği, bu durumda araçtan yararlanmama durumunun ortaya çıkmakta olduğu, aracın garanti süresi içerisinde yapılacak bakım / onarım işlemleri için serviste kaldığı süreler için ikame araç sağlanmakta olduğu ancak araç sahibinin araç onarımına izin vermediği için aracın 31.01.2023 tarihinden keşif tarihine kadar serviste herhangi bir işlem yapılmadan bekletildiği için bu süre içinde bahse konu araç için araç mahrumiyet zararının ödenip ödenmeyeceği hususunun Mahkemenin takdirinde olduğu, rapor edilmiştir.
ii)Taraf itirazlarının Mahkememiz denetimine elverişli ve gerekçeli olarak değerlendirilerek Mahkememizce yapılan görevlendirmede "davacının araç yoksunluğu sebebiyle uğranılan zarar talebine ilişkin olarak, araçtaki mevcut arızanın (ayıbın) giderilmesi için gereken makul sürenin ne olduğu tespit edilerek davacının bu yönden uğradığı zarar sebebiyle tazminat talebinin yerinde olup olmadığının tespit edilmesi" şeklinde belirtilen hususta hiçbir değerlendirme yapılmadığından; kök raporda araç üzerinde yapılması gerektiği belirtilen işlemlerin yapılmış olması ihtimalinde servis işlemlerinin tamamlanması için gerekli olan makul sürenin ne kadar olduğunu tespit edilmesi ve aracın davacı tarafından servise teslim tarihi olan 31.01.2023 tarihi ve servisten makul onarım süresi sonucunda teslim alındığı tarih arası dönemde emsal bir aracın kiralanması için gerekli bedelin ne kadar olduğunun tespit edilmesi; bu surette davacının ikame araç bedeli talebinin bu yönde sunulan araç kiralama faturası gözetilerek irdelenmesi, hususlarında Karayolları Fen Heyetinde görevli Makine Mühendisi bilirkişi heyetinden aldırılan 24.06.2025 havale tarihli ek raporda özetle,
Kök raporda yapılan tespitlerin yinelenerek, sıralanan arızaların tespit edilebilmesi ve çözülebilmesi için mutlaka motorun sökülmesi gerektiği ve arıza nedenin de ancak motorun sökülmesi ile tespit edilebileceği dolayısıyla onarım süresinin ve bedelinin de yapılacak arıza tespitinden sonra belirlenebileceği,
Davacı tarafça motorun sökülmesine izin vermediği sürece; Motorda yağ basıncı arızası devam ettiği için aracın kullanılmasının mümkün olmadığı, motor sökülmediği sürece; Arıza nedeni, onarım süresi ve onarım bedelinin tespit edilmesinin teknik açıdan mümkün olmadığı, davacı tarafa araç yoksunluğu bedelinin ödenip ödenmeyeceği konusundaki hukuki değerlendirmenin Mahkemenin yetkisinde olduğu, araç sahibinin; araçtaki motor sökme ve parça değiştirme işlemine araçta değer kaybı yaratacağı düşüncesiyle izin vermediği, ancak teknik olarak motorda yapılan söküm ve parça değişim işlemleri nedeniyle araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği, motordaki düşük yağ basıncı arızasının aracın üretimi sırasındaki hatalı parça veya montaj işleminden kaynaklı olduğu, bu nedenle araçtaki arızanın teknik açıdan gizli ayıp olarak değerlendirildiği, ayıbın aracın alınması sırasında yapılacak sıradan ve basit kontrollerle tespitinin mümkün olmadığı, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yetki itirazı yönünden;
Davalılardan... Otomotiv Pazarlama A.Ş vekili süresinde verdiği cevap dilekçesinde, yetkili mahkemenin aracın davalı şirketin merkezinin bulunduğu İstanbul Anadolu Asliye Ticaret mahkemeleri olduğunu ifade ettiği görülmektedir.
HMK.’nun 7/1. maddesinde "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır." hükmüne, aynı kanunun 10. maddesinde de "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
Davaya konu aracın davalı bayi... Egem Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret A.Ş. tarafından davacıya teslim edildiği yerin İzmir ili olduğu, bu itibarla Mahkememizin yetkili olduğu anlaşıldığından yetki itirazının reddine karar verilmek gerekmiştir.
Davanın esası yönünden;
Dava, ayıplı araç satımı iddiasına dayalı olarak aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde TBK.'nun 227'nci maddesine göre sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin güncellenerek iadesi ile ayıplı mal teslimi sebebiyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.
Davacı tarafça, davacının 10.06.2021 tarihinde, davalılardan... Otomotiv Pazarlama A.Ş.'nin tedarikçisi olduğu, diğer davalı satıcı yetkili bayii Ekmas Egem Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den ...motor ve... şasi numaralı ... marka 2021 Corsa Ultimate 1.2 model kırmızı siyah renk otomobilin satın alındığı, ... plakalı aracın alınan ilk günden itibaren sürekli olarak arızalandığı, yokuşlarda, düz veya küçük tümseklerde arkaya doğru kayma yaptığı, sürücü tarafındaki camın zaman zaman kapanmadığı, araçtan patlama şeklinde sesler çıktığı, yağmurlu günler de araçtan sesler geldiği ve aracın birden hızlanmaya başladığı, aracın geri vitesten ileri vitese alınmasına rağmen geriye doğru gitmeye devam ettiği ve başkaca arızalara ilişkin ikaz verdiği, aracın beklenilen faydayı göstermediğinden bahisle ayıp nedeniyle aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talep edilmektedir. Davalı taraflarca, aracın davacı tarafından 20.06.2022, 08.07.2022, 08.10.2022 ve 01.02.2023 tarihlerinde bakımları, anahtar kodlaması, araçtan ses gelmesi, ve arıza ikaz ışıkları sebebiyle servise getirilerek arızaların giderildiği, aracın çalışır vaziyette sorunsuz olarak davacıya teslim edildiği, davacı yanın ücretsiz onarım hakkını kullandığını, 01/02/2023 tarihli servis girişinde yetkili servis tarafından parça değişimi yapılması gerektiğinin belirtilmesine rağmen davacı tarafından onay verilmemesi sebebi ile onarım işlemlerinin yapılamadığı, dava konusu aracın onarımı kısa bir sürede yapılabilecekken ve araçta orijinal parça değişimi suretiyle giderilebilecek bir arıza söz konusu iken, misli ile değişim talep edilmesinin ve onarıma izin verilmemiş olmasının, hakkaniyete ve dürüstlük kurumuna aykırı olduğu, davacının iddia ve taleplerinin zamanaşımına uğramış olduğu savunmasında bulunulmuştur.
TTK'nın yollamasıyla somut olayda uygulanması gereken Türk Borçlar Kanunun 227'nci maddesi: "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." şeklinde düzenlenmiştir.
TBK.'nun 227'nci maddesine göre alıcı, satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir. Davacı vekili dava dilekçesi ile öncelikle ayıplı malın misliyle değiştirilmesi talebinde bulunmuş olup belirtilen maddeye göre hakim satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Mahkememizce, davacı tarafından davalıdan satın alınan dava konusu araç üzerinde keşfen yapılan inceleme sonucu aracın eski servis kayıtları da incelenerek ve eski arızaları ile güncel arızasının sebeplerinin ne olabileceği (üretim hatası, kullanım hatası vb gibi) yönünde ayrı ayrı irdelenerek araçta halihazırda mevcut arızanın önceki arıza ve servis girişleri işe bağlantılı olup olmadığının tespit edilmesi, araçta ayıp bulunup bulunmadığı, ayıp bulunuyorsa ayıbın imalat hatasından veya kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığının tespiti, ayıbın açık veya gizli ayıp olup olmadığı ile şayet gizli ayıp söz konusu ise kullanıcının hayatın olağan akışına göre ayıbı tespit etmesinin ne zaman mümkün olabileceğinin tespit edilmesi, meydana gelen arızanın (ayıbın) davacı yanın tahsis veya kullanım amacı bakımından araçtan beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte olup olmadığının tespit edilmesi, davacının araç yoksunluğu sebebiyle uğranılan zarar talebine ilişkin araçtaki mevcut arızanın (ayıbın) giderilmesi için gereken makul sürenin ne olduğu tespit edilerek davacının bu yönden uğradığı zarar sebebiyle tazminat talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında davaya konu... plakalı araç üzerinde keşif incelemeleri yapılmak suretiyle otomotiv uzmanı bilirkişiden 14.02.2024 tarihli rapor aldırılmış, yine dosyamız kapsamında uyuşmazlığa ilişkin taraf beyan ve itirazları doğrultusunda değerlendirme yapılarak İTÜ'de görevli Makine Mühendisi bilirkişi heyetinden ve Karayolları Fen heyetinde görevli Makine Mühendisi bilirkişi heyetinden kök ve ek raporlar aldırılmıştır.
Aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı doğrultusunda, aracın 10.06.2021 tarihinde satın alınarak 14.06.2021 tarihinde tescil edilerek trafiğe çıkarıldığı, aracın ilk servis kaydının 20.06.2022 tarihinde aracın yıllık bakımın yapılması, yokuş kalkış desteğinin çalışmaması, sağ sol ön camların zor kapanıyor olması şikayeti üzerine açıldığı, daha sonra süreç içerisinde 08.07.2022, 08.10.2022 ve 01.02.2023 tarihlerinde anahtar kodlaması, araçtan ses gelmesi, motor arıza ikazı, yokuşta geriye kayma, sürüş esnasında kendisini kapatması şikayetleri ile servis kayıtlarının bulunduğu, aracın 31.01.2023 tarihinde kurtarıcı ile davalı yetkili servise çekildiği; 12.01.2024 tarihinde Mahkememizce yapılan keşif esnasında da aracın yetkili servise çekildiği tarih olan 31.01.2023 tarihi itibariyle 6.766 km'de olduğu ve motor ilk harekete geçirildiğinde yağ ikaz lambası ve motor arıza ikaz lambasının yanmadığı, kısa süreli rölantide motorun stop edilerek yeniden çalıştırılması sırasında motorun ilk harekete geçiş sırasında motordan olağan dışı ses gelmediği, olağan dışı bir durum tespit edilmediği, aracın 31.01.2023 tarihli servis girişinden sonra "motor ikaz lambası yanmış", "araç yokuşta geriye doğru geliyor", araç sürüş sırasında kendisini kapatmış, manuel vitesle devam edin uyarısı çıkmış", "araçtan ara ara tak tak diye ses geliyor" şeklinde belirtilen şikayetler üzerine davalı yetkili serviste tarafından düzenlenen 01.02.2023 tarihli iş emrinde... kodlu düşük yağ basıncı şeklinde kodlanan arızaların mevcut olduğu, bilirkişiye verilen yetki üzerine serviste yapılan diagnostik testte aracın motorunda... arıza kodu tespit edildiği, aracın motorunda yağ basıncının düşük olduğunun tespit edildiği görülmüştür.
Dava konusu aracın servis kayıtları incelendiğinde güncel arızasının motorda yağ basıncının düşüklüğü nedeni ile yaşandığı sabittir. Mahkememizce keşfen alınan ve donrasında taraf beyan ve itirazlarını değerlendirir mahiyette İTÜ ve Karayolları Fen heyetinde görevli Makine Mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetlerden aldırılan bilirkişi raporlarında denetime elverişli ve açık bir şekilde tespit edildiği üzere arıza sebebinin kullanım kaynaklı olamayacağı, söz konusu arızanın aracın yağ pompası süzgeci, vakum pompası ve contası, yağ filtresi, değişken emme ve eksoz eksantrik değiştiricilerinden ve/veya contalarından kaynaklanabileceği, teknik olarak söz konusu parçaların kullanım hatası nedeni ile arızalanmasının mümkün olmadığı, aracın üretimi sırasındaki hatalı parça veya montaj hatası kaynaklı olabileceği kanaatine varıldığı, bu arızanın somut olarak tespit edilmesinin ancak motorun sökülmesi sonucu tespit edilebileceği belirtilmiştir. Aracın söz konusu arızaya ilişkin ilk servis başvurusunda kullanım düzeyinin 4.597 km civarında, servise çekildiği son servis başvurusunda ise 6.766 km civarında olduğu düşünüldüğünde, kullanım hatası olmadığı, araçta mevcut arızanın önceki arıza ve servis girişleri ile bağlantılı olduğu, davacı tarafından ileri sürülen şikâyetlerinin bu arıza ile ilgili olduğu ve üretim hatalı parça ya da montaj kaynaklı olduğu tespit edilmekle söz konusu ayıp aracın bir süre kullanılması ile ortaya çıkabilecek tarzda bir ayıp olduğundan, dolayısıyla aracın satın alımı sırasında basit bir gözden geçirme ile ortaya konabilecek bir ayıp olmadığından aracın gizli ayıp niteliğinde olduğu kanaatine varılmıştır.
Meydana gelen arıza nedeni ile aracın kullanımının mümkün olmadığı, bu nedenle davacı yanın araçtan beklediği tahsis veya kullanım amacı düşünüldüğünde mevcut ayıbın araçtan beklediği faydayı ortadan kaldıran veya azaltan nitelikte olduğu, her ne kadar davacı tarafından araçtaki motor sökme ve parça değiştirme işlemlerinin araçta değer kaybı yaratacağı sebebiyle aracın misli ile değiştirilmesi, bunun mümkün olmaması halinde araç güncel bedelinin ödenmesi talep edilmiş ise de, yetkili servis olan davalı tarafından motorda yapılan söküm ve parça değişim işlemleri nedeni ile araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği, aracın düşük motor yağ basıncı arızasının yetkili serviste yapılacak müdahale ile giderilebileceği, mevcut ayıbın giderilmesi için tespit raporunda ve Mahkememizce aldırılan teknik raporlarda iştirakle belirtildiği üzere arızanın giderilmesi yönünde değişmesi gereken parçaların tespit edildiği, tespit olunan onarımın yapılması koşulu ile ayıbın ortadan kalkabileceğinin bilirkişi raporunda ve tespit raporunda da ifade olunduğu üzere piyasa şartlarında da teknik olarak mümkün olduğu, onarım yapılması koşulu ile malın ayıpsız değeri ile karşılaştırıldığında bir değer kaybı oluşmayacağı kabul edilmiştir.
Davacının araçtaki düşük motor yağ basıncı arızası dışındaki arızalar olarak ileri sürdüğü aracın vites kutusundan kaynaklı eğimli yollarda aracın kayma şikayetinin, vites kutusunun kendini kilitlemesi, aracın hareketi sırasında ortaya çıkan "tak tak" şeklindeki seslerin, yağmurlu havada araçta ortaya çıktığı iddia edilen sorunların ise ancak motor onarımından sonra yapılacak yol testi ile tespit edilebileceği yol testi yapılmadan mevcut durumda herhangi bir değerlendirme yapılmasının olanaklı olmadığı dolayısıyla bu hususlarda gerekli ispat şartının sağlanamadığı; aracın ön camlarının açılmadığı şeklindeki iddianın yapılan keşifte de görüldüğü üzere aracın camları olağan şekilde çalıştığından yerinde olmadığı, aracın geri vites kamerasının çalışmadığı şeklindeki iddianın yapılan keşifte de görüldüğü üzere geri vites kamerasının çalışmasında sorun olmadığından yerinde olmadığı; yine aracın stop edilip park edildiğinde çalışmaya devam ettiği ve araçtan sesler geldiği iddiasının yapılan keşif sırasında motorun stop edilmesi durumunda motorun durduğu ver herhangi bir şekilde çalışmaya devam etmediği tespit edildiğinden yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
TBK.’nun 227. maddesine göre, alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde durum bunu haklı göstermiyorsa hakim satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir hükmü gereğince, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı değerlendirilerek aracın davalılar tarafından ücretsiz onarılmasına karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar davalı tarafça zamanaşımı definde bulunulmuş ise de, 6102 sayılı TTK'nun 23/1-c maddesi gereğince; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda 6098 sayılı TBK'nun 223/2. maddesi uygulanır. TBK’nun 223. maddesine göre; alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır. Taraflar arasında 10.06.2021 tarihinde gerçekleşen satım sözleşmesinin bulunduğu, araçta ayıbın kullanımla ortaya çıkabileceği ve gizli ayıp olduğu, dolayısıyla üretim hatasına dayalı ayıbın garanti kapsamında olduğunun kabulü gerektiği, garanti süresi içinde yapılan ve garanti kapsamına giren ayıplara ilişkin ihbarın davacı tarafından süresinde yapıldığı, yukarıda belirtildiği üzere araçta halihazırda mevcut arıza gibi aynı sebeple meydana gelen 08.07.2022 tarihli arızanın araç 4.597 km'de iken meydana geldiği, garanti kapsamında araç üzerinde gerekli işlemin yapıldığı davalı tarafından savunulmuş ise de, teknik olarak tespit edildiği üzere davalı tarafından aracın onarımında hata yapıldığı ve bu hata sebebiyle aracın onarımı layıkıyla gerçekleştirilemediğinden arızaların devam ettiği değerlendirilerek davalının sorumluluğun kendisine ait olmadığı ve zamanaşımının dolduğu yönündeki savunmasına itibar edilememiştir.
Hükmün tamamlanması; Davacı tarafça, dava dilekçesinde aracı kullanamamaktan kaynaklı ticari kazanç kaybının tazmini talep edilmiş ise de, Mahkememizce verilen 25/09/2025 tarihli kararda bu hususta sehven bir karar verilmediği anlaşıldığından HMK md. 305/A hükmü gereği, yargılamada ileri sürülmesine veya kendiliğinden hükme geçirilmesi gerekli olmasına rağmen hakkında tamamen veya kısmen karar verilmeyen hususlarda, ek karar verilebileceğinden Mahkememizce bu hususta gerekçeli kararda değerlendirme yapılarak hükümde bu hususun da değerlendirmesi yapılmıştır. Alınan bilirkişi raporlarında aracın mevcut düşük motor yağ basıncı arızasının yetkili serviste yapılacak müdahale ile giderilebileceği, mevcut ayıbın giderilmesi için tespit raporunda ve Mahkememizce aldırılan teknik raporlarda iştirakle belirtildiği üzere arızanın giderilmesi yönünde değişmesi gereken parçaların tespit edildiği, tespit olunan onarımın yapılması koşulu ile ayıbın ortadan kalkabileceği, onarımın piyasa şartlarında teknik olarak mümkün olduğu sabit hale gelmiştir. Bununla birlikte davacı tarafça söz konusu onarıma araçta değer kaybı yaratacağı düşüncesi ile izin verilmediği anlaşılmakla, alınan raporlar doğrultusunda teknik olarak motorda yapılan söküm ve parça değişim işlemleri nedeni ile araçta değer kaybı meydana gelmeyeceği tespit edildiğinden davacının onarıma izin vermeyerek aracın servis sürecini uzattığı ve uğramış olduğunu iddia ettiği zararın doğmasına sebebiyet verdiği kanaatine varılmakla davacının uğramış olduğu zararın tazmini talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesi talebinin REDDİNE,
2-Davacının terditli talebi olan sözleşmeden dönme ve ödenen bedelin güncellenerek iadesi talebi ile uğranılan zararın tazmini talebinin REDDİNE; TBK md. 227/4 hükmü gözetilerek davaya konu 2021 model,... plakalı, ...şasi nolu, ...marka, Corsa Ultimate 1.2 model aracın davalılar tarafından ÜCRETSİZ ONARILMASINA,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 15.712,08-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 4.372,04-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 11.340,05-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İstanbul Arabulucuk Bürosu 2023/5020 başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan ve sarf kararı düzenlendiğinde belirlenecek olan arabulucu ücretinin davanın kabul oranı olan %89,84'ünün davalılardan müştereken ve müteselsilen, davanın red oranı olan %10,16'sının davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 4.372,04-TL'nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının iş bu dosyada yaptığı ve karşıladığı toplam 26.186,25-TL (tebligat+posta+bilirkişi ücreti+ keşif harcı+ 179,90-TL başvurma harcı) yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 23.525,72-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı tarafça İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş. sayılı dosyasında yapılan toplam 1.504,80-TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.351,91-TL'nin davalı... Egem Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. dan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 36.801,84 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9- İzmir ...SHM nin...D.iş sayılı dosyasında takdir edilen 2.400,00-TL delil tespiti vekalet ücretinin davalı... Otomotiv İnş. San. ve Tic. A.Ş. dan alınarak davacıya verilmesine,
10-Davalılar kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen bölümü üzerinden hesaplanan 26.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
11-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 25/09/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸