T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/478 Esas
KARAR NO : 2025/194
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/06/2023
KARAR TARİHİ: 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 20.12.2022 tarihinde... plakalı aracın müvekkili ... 'e ait ... plakalı araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin trafik kurallarına uygun şekilde bekleme yaptığı sırada KTK kurallarını ihlal etmek suretiyle müvekkili aracına çarpan sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olduğunu, davaya konu kaza sebebiyle müvekkilinin aracında değer kaybı zararı meydana geldiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı zararının 10.000 TL ve hasar zararının 8.000 TL olduğunun tespit edildiğini, dava açılmadan arabuluculuk yoluna gidilmiş ise de anlaşma sağlanamadığını, müvekkili adına davalı sigorta şirketine KEP üzerinden hasar ihbarı yapıldığını, Karayolları Trafik Kanunu’nun 99. Maddesi hükmü uyarınca, davalı sigorta ödemekle yükümlü olduğu zarar miktarı bakımından ihbarı izleyen sekizinci iş günü sonu olan 09/06/2023 tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte sorumlu olduğunu belirterek, fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla haklı davanın kabulüne, Şimdilik 100,00 TL değer kaybı zararının davalı sigortanın temerrüde düştüğü 09.06.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, şimdilik 100,00 TL hasar zararının davalı sigortanın temerrüde düştüğü 09.06.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Arabuluculuk aşaması ile ilgili vekalet ücreti de dikkate alınarak bu hususta ayrıca hüküm kurulmasına ve vekâlet ücretine hükmedilerek 444-TL ekspertiz ücreti de dahil olmak üzere yargılama giderleri ile birlikte davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının tüm talepleri yönünden zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davaya konu kazaya ilişkin olarak davacı asil ...e 09.01.2023 tarihinde, 2.639,07-TL maddi hasar ödemesi yapıldığını, müvekkili şirket tarafından, her ne kadar sigortalısı olan ... plakalı aracın sürücüsüne atfedilen kusur kabul edilmese de, basiretli tacir olması gereği, yargılama sürecinde karşı tarafı mağdur etmemek adına ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemenin hiçbir şekilde kabul anlamına gelmediğini, davacı yanın aracınında değer kaybı hesaplaması olay tarihinde geçerli Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS Genel Şartlar ve Ek-1 Değer Kaybı Tazmiat Hesaplanması gereği burada belirtilen formüller dikkate alınarak yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin poliçe tanzim tarihinin 4.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar yayınlanmasından sonra olduğu ve Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararının yayım tarihi olan 14.02.2023’ten önce olduğu ve Anayasa’nın 153. Maddesi birlikte nazara alındığında değer kaybı ve maddi tazminat bakımında formül hesaplaması uygulanması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından davacının değer kaybı ve maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin incelemelerin 04.12.2021 tarihli yeni genel şartlar ekinde yayınlanan hesaplama yöntemlerine ve metninde belirtilen maddi hasara ilişkin orijinal parça, onarım ve eş değer parça hususları dikkate alınarak eksper çalışmaları yapıldığını, hak sahibine bildirimde bulunulduğunu ve tazminat ödemeleri yapıldığını, tespit edilecek hasar bedelinde iskonto bedelinin de nazara alınması ve uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin talep edilen KDV yönünden sorumluluğu bulunmadığını, teminat hallerinin ayrıca araştırılması gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkilinin sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesi gerektiğini, uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklanıyor olması, başvuru sahibinin sözleşmenin tarafı olmaması ve aracın ticari araç olmaması gibi hususlar dikkate alınarak asıl alacağa yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın usulden ve esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
20/12/2022 tarihli kaza tespit tutanağı, hasar dosyası, ... Nolu Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi,
Sigorta Şirketi'ne başvuru evrakı ve tebliğ bilgileri, ödeme dekontu,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı ve Anadolu Anonim Sigorta A.Ş. Yazı cevapları,
Otomotiv Bilirkişisi tarafından düzenlenen 08.01.2025 tarihli bilirkişi raporu,
Davacı vekili sunmuş olduğu değer artırım dilekçesi ile özetle; bilirkişi raporunda müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı ve hasar zararı alacağının sabit hale geldiğini, bu bağlamda 100,00-TL değer kaybı tazminatı taleplerini 7.500,00- TL üzerinden, 100,00-TL hasar zararı tazminat talebimizi 4.477,74- TL üzerinden olmak üzere arttırdıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, 7.500,00-TL değer kaybı tazminatı alacağının ve 4.477,74 TL hasar zararı alacağının, davalı Sigorta Şirketinin temerrüde düştüğü 09/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, talep artırım dilekçesinin davalıya tebliğine, 444-TL tutarındaki değer kaybı ekspertiz ücreti de dahil olmak üzere, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş ve tamamlama harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı istemine yönelik maddi tazminat davasıdır.
Davacı, adına kayıtlı... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı... plakalı aracın karıştığı 20.12.2022 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybının davalı Sigorta Şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Her ne kadar davalı vekilince zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de; kaza tarihinin 20.12.2022 olduğu, davanın 12.06.2023 tarihinde açıldığı, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kaza tarihinde dava tarihi arasında iki yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı itirazının redddine karar verilmiştir.
Davacının tazminat alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için otomotiv bilirkişisinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 08.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda, davalı Anadolu Anonim Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı.. plaka sayılı araç sürücüsünün, gece vakti, meskun mahal ve görüş mesafesinin açık olduğu İzmir İli, Buca İlçesi, Şirinyer Semti, Koşuyolu Caddesi üzerinde seyri sırasında dikkatini yeterince seyir yönüne vermediği, seyir şeridini dikkatle izlemesi gerekirken bu kurala uymadığı, görüş alanı ve çevresel kontrolünü gereği gibi yapmadığı, sol tarafından gelen taşıtların bulunup bulunmadığını aynalarından gerekli kontrolü yaptıktan sonra yolun boş olduğundan emin olması halinde sola sinyal verip kontrollü bir şekilde sol şeride girmesi gerekirken, bu kurala uygun davranmadığı, hızını kullandığı aracın görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, aracının hızını görüş alanı içerisindeki bir tehlike anında ermniyetle durabileceği seviyeye göre ayarlamadığı, sevk ve idaresindeki araç ile Koşuyolu Caddesi üzerinde sağ şeritte seyir halindeyken, bulunduğu şeritten, gidiş istikametine göre sol şeride geçiş yapmak istediği esnada aracının sol ön kısımları ile aynı yönde sol şeritte seyir halinde olan davacı aracın seyir şeridine girerek sağ ön kısımlarına sevk ve idare hatasıyla karıştığı kazada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 46. maddesinde belirtilen hükümleri ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davacının trafik kurallarına ve nizamlarına uygun bir şekilde ve uygun şerit üzerinde sevki sırasında davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı karıştığı kazada kazanın meydana gelmesini engellemek için ani gelişen bu durum karşısında önlem alma imkanı da bulunmadığı, hatalı tutum ve davranışının görülmediği ve herhangi bir kurar ihlali de bulunmadığından kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaati ifade edilmiştir.
Kusur yönünden bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme Sigorta eksper raporu ile uyumlu olduğu ve raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, tespit edilen kusur durumlarına göre davalı sigorta şirketinin sorumluluk durumu değerlendirilmiştir.
Kaza sonucunda davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı yönünden düzenlenen bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde; mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, aracın kaza nedeniyle sağ ön kısımlarından araç gövdesinde ve sökülebilir/takılabilir parçalarda hasar meydana geldiği, değişmesi gereken yedek parçaların, dava konusu araca ait yedek parçalar olduğu ve değişmesinin gerektiği, yedek parça fiyatlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, davacıya ait araçtaki hasarın giderilmesine yönelik yedek parça ve işçilik tutarı orjinal yedek parça fiyatlarına ve iskonto uygulanmadan yapılan hesaplamaya göre KDV dahil 7.116,81 TL olduğu, aracın kaza tarihi itibari ile ikinci el piyasa rayiç değerinin 200.000,00 TL olduğu ve bu nedenle aracın tamirinin ekonomik olduğu, değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede; davacıya ait aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 200.000,00 TL, araç tamir edildikten sonra ki ikinci el piyasa rayiç değerinin 192.500,00 TL olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 7.500,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin davacının aracında meydana gelen hasar ve değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu, kaza tarihinde poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu, sigorta şirketi tarafından araç için 09.01.2023 tarihinde 2.639,07 TL hasar ödemesi yapıldığı, davalının bakiye 4.447,74 TL hasar bedelinden ve davacının aracında meydana gelen 7.500,00 TL değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, hasar tespiti için ödenen 444,00 TL ekspertiz ücretinden TTK'nın 1426. maddesi gereğince yargılama gideri olarak davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Her ne kadar davacı vekili tarafından AAÜT 16. maddesi gereğince arabuluculuk vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş ise de; 6100 sayılı HMK uyarınca açılan davada dava nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücretine karar verilebileceği, dava dışındaki vekalet ücretinin yargılama sonucunda hüküm altına alınacağına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, talep edilen ve bahse konu yasal düzenlemenin vekil ile müvekkil arasındaki iç ilişki ile ilgili bir düzenleme olması nedeni ile bu talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 7.500,00 TL değer kaybı zararı ile 4.477,74 TL bakiye hasardan kaynaklanan zarar olmak üzere toplam 11.977,74 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-444,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak hüküm altına alınmasına,
-Arabuluculuk vekalet ücreti talebinin reddine,
2-Alınması gereken 818,19 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 179,90 TL nispi harç ile 205,00 TL tamamlama harcı indirildikten sonra bakiye 433,29 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL nispi harç ile 205,00 TL tamamlama harcı toplamı564,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 3.000,00 TL bilirkişi ücreti, 182,50 TL tebligat-posta gideri ve 444,00 TL ekspertiz ücretinden ibaret toplam 3.626,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 11.977,74 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, dava değeri itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
05/03/2025
Katip...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.