T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/481 Esas
KARAR NO: 2024/340
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/06/2023
KARAR TARİHİ: 09/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket yetkilisi ... tarafından parsiyel ithalat yükünün .../ Hollanda'dan yüklenerek .../Türkiye varış noktalı, 3 palet süt kreması ve konsantre süt ile yüklü emitanın navlun talebine ilişkin e-postanın davacıya gönderilmiş olduğunu, dava dışı alıcı firma ... Kozmetik'e teslim edilmek üzere parsiyel ithalat yükünün alındığını, taraflarca yükün taşınması hususunda anlaşıldığını, taşıma faaliyetinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, verilen hizmet karşılığında fatura tanzim edilerek davalıya iletildiğini, Süt kreması ve konsantre süt Cinsi 240 kap emtia Hollanda'dan Türkiye'ye taşınmak üzere yükün göndericisini... ve alıcısının .... olduğu ve göndericinin ... plaklı araçla 13.05.2016 tarihinde yola çıkmış ve 16.05.2016 tarihinde Kapıkule'ye ulaşmış olduğunu, yüke ilişkin sağlık sertifikasının düzenlenmemiş olması nedeni ile eksik evrak şerhiyle tırın Kapıkule'den yurda girişine izin verilmediğini, davalının bu süreç içerisinde gümrük işlemlerini halletmeye çalıştığını ve yükün günlerce gümrükte beklemesi akabinde; gönderici tarafın yükün geri getirilmesi prosedürünü takip etmediğinden yükün imha edilmesi gerektiğini, taşımacılık işi nedeniyle meydana gelen hizmet bedeli ve davalı şirketin kusuru nedeniyle meydana gelen bekleme süresi içerisinde doğan masraflar ile birlikte yükün imhası için yapılan masrafların davalıya fatura edildiğini, davalının kusuru nedeniyle aracın gümrükte günlerce bekletildiğini ve her ne kadar eksikliklerin tamamlanabilmesi için kendilerine bildirim yapılmışsa da ithalat işleminin tamamlanamadığını, davaya konu emtianın bozulması ihtimali nedeniyle de ürünlerin imhasının gerektiğini ve son raddede yükün iptal edildiğini, operasyon sırasında meydana gelen maliyet ve hizmet bedelinin ise davalıya yansıtıldığını, davalının meydana gelen operasyon maliyeti ve hizmet bedellerini ödemekten imtina ettiğini bu nedenle İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının icra takibine yapmış olduğu itiraz sebebiyle icra takibinin durdurulduğunu, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu bu itirazın iptali ile icra takibinin devamına karar verilmesi gerektiğini beyanla davalının İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına, takip tarihinden itibaren asıl alacak için işleyecek değişen oranlarda ticari faiz ve ferilerinin tahsiline, davalı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın ithalatçı firma olan dava dışı ... firmasına ihbarının gerektiğini, taşıtan firmanın... firması olup davacının muhatabının da bu firma olduğunu, davanın işbu firmaya ihbarını ve ticari-defter ve kayıtlarının incelenmesini talep ettiklerini, davacının icra takibinde cari hesap alacağına dayanıp işbu davada sadece bir adet dayanağı olmayan ve müvekkiline tebliğ edilmemiş 29.11.2016 tarihli faturaya davasını dayandırdığını, dava dilekçesi ekinde sunulan faturanın hiçbir şekilde müvekkiline tebliğ edilmediğini, faturanın içeriğini ve tebliğ iddiasını hiçbir şekilde kabul etmediklerini, faturanın müvekkiline hiçbir şekilde tebliğ edilmediğini ve kayıtlarında da mevcut olmadığını, kaldı ki bu şekilde bir faturayı kabul etmelerinin mümkün olmadığını, fatura içeriği incelendiği takdirde, davayı kabul anlamına gelmemek üzere fatura içeriği rakam kalemlerin fahiş olduğunu, herhangi bir dayanağının olmadığını, bu konularda müvekkilinin ihracatçı-ithalatçı ile birlikte müşterek ve müteselsil herhangi bir sorumluluğunun olmadığını, davacının ithalatçı ... Ürünleri Gıda Tekstil Ev Aletleri Pazarlama Dış Ticaret Limited Şti.'ne 26.10.2016 tarih, ... numaralı, 4.500 euro miktarlı yurtdışı gümrükleme ücreti ve bekleme ücreti adı altında fatura kestiğini, bu faturadan anlaşılacağı üzere davacının muhatabının müvekkili olmayıp ... Ltd Şti. Olduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davanın zaman aşımına uğradığını, CMR’ye tabi taşımalarda doğacak davalarında zamanaşımı süresi 1 yıl olduğunu ancak taşıyıcının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kastı veya kasta eş değer kusuru varsa zamanaşımı süresinin 3 yıla çıktığını, yetkili Mahkemelerin İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyanla davanın usulden ve esastan reddine, davacının %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ve 17.07.2023 tarihli dilekçesi ile davanın ... Ürünleri Gıda Tekstil Ev Aletleri Pazarlama Dış Ticaret Limited Şti.'ne ihbarını talep ettiği, mahkememizce ihbar dilekcesinin tebliğe çıkarıldığı ancak çıkarılan tebligatın bila tebliğ iade edildiği, Mahkememizce İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün sitesinden yapılan araştırmada dava dışı şirketin sicilden terkin edildiği anlaşıldığından Mahkememiz 23.01.2024 tarihli ara kararı ile davalı vekiline, davalının sicilden terkin olunan... Tekstil Ev Aletleri Pazarlama Dış Ticaret Limited Şti.'ne ihbarı talebinin devam edip etmediği konusunda Mahkememize beyanda bulunmak, ihbar talebi devam etmekte ise davanın ihbarı talep edilen ... Gıda Tekstil Ev Aletleri Pazarlama Dış Ticaret Limited Şti.hakkında ihya davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde beyanda bulunulmaması ve/veya ihya davasının açılmaması halinde, davanın ihbarı talebinden vazgeçmiş sayılacaklarının kabul edileceğine dair karar verildiği, davalı vekiline ihtaratın usulüne uygun tebligat ile yapıldığı ancak davalı vekilince verilen kesin süre içerisinde ihya davasının açıldığına ilişkin Mahkememize beyanda bulunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
1- İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; Alacaklı/Davacı ... Depolama Taşımacılık ve Ticaret A.Ş. tarafından borçlu/davalı ... ve Ticaret Ltd. Şti. Aleyhine, 06/06/2023 tarihinde (örnek 1) ödeme emri ile, 07/12/2016 tarihli 7.135,00 Euro bedelli cari hesap alacağına dayalı 7.135,00 Euro alacağın tahsili için ilamsız takip yoluyla başlatılan takipte ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmiş olduğu, borçlu vekili tarafından 07/06/2022 tarihinde icra dairesine verilen dilekçe ile; yetkiye, icra takibine, ödeme emrine, asıl borcun tamamına,faize,faiz oranına,işlemiş faize ,takip dayanağına,borca ve borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine, İcra Dairesi tarafından 12/06/2022 tarihli karar ile takibin İİK nun 62 ve 66 maddeleri gereği durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
2-Mail yazışmaları, 26.05.2016 tarihli Kapıkule Tır Gümrük Müdürlüğü İdari Kararı, Eşya Listesi
3-Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları
İzmir ve İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüklerine ayrı ayrı müzekkere yazılarak celp edilen taraf şirketlerin sicil kayıtları dosyamız arasına alınmıştır.
4-İthalat İçin Tek Veteriner Belgesi, İthalat İçin Para Transfer belgesi, Hareket Belgesi, Veteriner Protokolü, Yük çeki listesi, faturalar, talimatnameler ile CMR suretleri ile bu belgelere ait tercüme evrakı
Davacı vekiline, dava dilekçesi ekinde sunduğu yabancı dildeki evrakların Türkçe'ye tercüme edilerek usulüne onaylanmış suretlerini mahkememize sunması için süre verilmiş, davacı vekili tarafından ilgili belgelerin onaylı tercüme suretleri ibraz edilmekle dosya arasına alınmıştır.
5-Vergi Dairesi kayıtları
6-Taraf ticari defter ve belgeleri
7-Bilirkişi raporları
i) Mahkememizce, davalı taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde SMMM bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmak suretiyle iddia ve savunmaları da karşılar nitelikte, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığına yönelik, Taraflar arasındaki ticari ilişkiyi değerlendiren, Takip konusu edilen faturanın ve varsa ödemelerin defter kayıtlarında yer alıp almadığını, faturaların açık fatura mı kapalı fatura mı olduğunu irdeleyen, teslime ilişkin belgelerin nelerden ibaret olduğu, teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise bedelinin ödenip ödenmediğini, iade edilmiş ise iade faturalarını ve iade edilen miktarı değerlendiren nitelikte SMMM bilirkişiden aldırılan 18/01/2024 havale tarihli raporda özetle; Davacının İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi'nin 01.06.2022 tarih ... E.sayılı dosyası ile faturaya bağlı alacağından kaynaklandığı anlaşılan 7.135,00 EURO asıl alacak üzerinden icra takip işlemlerine başladığı, icra takibinde takip öncesi faiz talebinin olmadığı, davalıya ödeme emrinin tebliğ edildiği, davalının 07.06.2022 tarihli itiraz dilekçesi ile borcu bulunmadığından bahisle itirazda bulunduğu ve takibin durduğu,
Davalının 2016 dönemine ait ticari defterlerinin 213 sayılı VUK. 221. ve 222.maddeleri uyarınca ve 6102 sayılı TTK'nun 64/3. maddesi uyarınca noter açılış onaylarının süresinde yaptırıldığı, 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesine göre sahibi lehine delil vasfı değerlendirmesinin takdiri mahkemede olmak üzere; 6102 sayılı T.T.K 64/3. maddesi uyarınca 2016 yılı yevmiye defterine yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığı, defterlerin usulüne uygun tutulduğu ve birbirini doğruladığı,
Davacının davalıya 6 adet fatura karşılığı 29.914,37 TL tutarında fatura düzenlediği, davalının davacıya 4 adet banka havalesi ile 29.914,37 TL ödeme yaptığı, davalının ticari defter kayıtlarına göre, davacı ile davalı arasındaki borç alacak bakiyesinin takip tarihi itibariyle 0,00 olduğu,
İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takip konusu edilen ve dava dosyasında görüntüsü bulunan 29.11.2016 tarih ... numaralı 7.135,00 Euro tutarındaki faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olmadığının tespit edildiği,
İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasındaki ödeme emri üzerinde yapılan incelemede "4-Senet ve tarihi ve senet yoksa borcun sebebi" maddesinde "06/12/2016 tarihli 7.135,00 EUR" yazılı olduğu, ancak dosya kapsamındaki fatura görüntüsünde faturanın 29.11.2016 tarihli olduğu,
Dosyada bulunan dava dilekçesi ekindeki mail yazışmalarının taşımacılık ve gümrükleme konularında teknik terimler ihtiva ettiği bu konudaki değerlendirmenin Mahkeme tarafından görevlendirilmiş olan uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi tarafından değerlendirilmesinin gerekeceği, rapor edilmiştir.
ii)Mahkememizce taraf iddia ve savunmalarını ayrı ayrı irdeleyen, davacı tarafça dava konusu edilen faturaya konu hizmetin davalıya ifa edilip edilmediği, taraflar arasında taşıma ilişkisinin mevcut olup olmadığı, davacının fatura konusu ettiği alacak kalemlerinin miktar ve talep konusu yönünden yerinde olup olmadığı hususlarında Uluslararası Taşımacılık Alanında Uzman bilirkişiden aldırılan 22/03/2024 havale tarihli raporda özetle; Taşıma sözleşmelerinin, tarafların hak ve sorumluluklarını ayırt etmek adına gerekli olup, tarafların ilgili hususta sözleşme düzenlemedikleri görüldüğünden, 2 tarafın da eşit derecede kusurlu oldukları kanaatine varıldığı,
Cmr Konvansiyonu'nun 11. Madde, 1. Ve 2. Fıkralarının, ''Malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için, gönderici, lüzumlu belgeleri sevk mektubuna iliştirecek yahutta taşımacıya verecek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır.'' ve ''Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini incelemek zorunda değildir.'' olarak belirtildiği,
İncelenen e-posta yazışmaları ve gümrük tutanaklarından, Davalı ...'ın, Hollanda-Türkiye arasında gerçekleştirmesi için anlaştığı ve dava dışı alıcı G...'e ait 240 kap süt kreması türü emtiaya ilişkin olarak, henü organizasyon aşamasında sağlık sertifikasına gerek olmadığı beyanında bulunduğunun görüldüğü,
Konvansiyonun 11. Madde, 2. Fıkrasına göre, taşıyıcının(Davacı Borusan Loj.) teslim aldığı evrakların yeterliliğini incelemek zorunda olmadığı kanaati oluşmuş olup, dava konusu aracın gıda sertifikası eksikliği sebebi ile beklemesinin, Davalı ...Taş.'ın kusurundan kaynaklandığı ve aracın beklemesi ve oluşan masraflara ilişkin olarak, Davacı ... Loj.'in bekleme ücreti ve gümrük formalitelerine ilişkin oluşan masrafların ödenmesini talep etme hakkı bulunduğuna dair kanaat oluştuğu,
Tarafların taşımaya ilişkin olarak, sorumluluk ve haklarını ayırt edici taşıma sözleşmesi düzenlemedikleri, Taşıma sözleşmelerinin, dava konusu durumdan da anlaşılacağı üzere, olası bekleme, evrak eksikliği, hasar, gecikme vb. gibi durumlarda taşıyıcı ve gönderici/alıcının hak ve sorumluluklarını ayırt etmek adına gerekli olduğu, İncelenen e-posta yazışmalarında da, aracın serbest süre ve demuraj ücretlerine ilişkin de herhangi bir yazışmaya rastlanılamadığından, aracın serbest süre ve demuraj ücretine ilişkin herhangi bir kanaate varılamadığı,
İncelenen dosya münderecatında, Davacı ... Loj.'in, dava dışı alıcı ... Kozmetik'e, oluşan masraflara ilişkin olarak, 26/10/2016 tarihinde 4.500 € tutarında fatura düzenlediği, ancak e-posta yazışmalarından anlaşıldığı üzere, dava dışı alıcı ... Kozmetik'in ilgili faturayı kabul etmediği ve noter kanalı ile de iade ettiğinin anlaşıldığı, devam eden süreç sonrasında, Davacının 29/11/2016 tarihinde, Davalıya 7.135 € tutarında fatura düzenlediğinin görüldüğü, 2 fatura arasındaki 2.635 € tutarındaki farkın neden kaynaklandığının anlaşılamadığı, serbest süre ve demuraj ücretinin de bilinmediğinden, hangi tutarın ödenebileceğine ilişkin bir kanaate varılamadığı, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yetki itirazı yönünden;
Davalı her ne kadar mahkememizin yetkisine itiraz etmiş ise de, davanın taşıma ilişkisine dayalı faturadan kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası olduğu, TBK'nun 89.maddesi gereğince sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadığı taktirde para borçlarının götürülecek borçlardan olduğunu ifa zamanında alacaklının yerleşim yeri mahkemesinde ödenmesi gerektiği, taraflar arasında bedelin ifasına ilişkin yazılı bir sözleşme bulunmadığı, HMK'nun 10.maddesi gereğince alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin seçimlik yetkili mahkeme olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin mahkememizin yetkisine yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
Davanın esası yönünden;
Mahkememizce yapılan yargılama, getirtilen kayıt ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında taşıma ilişkisine dayalı olarak düzenlenen fatura alacağının tahsili istemiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan faturaya dayalı takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, taraflar arasında taşıma ilişkisinin kurulup kurulmadığı, davacı tarafından fatura konusu taşıma işinin yapılıp yapılmadığı, davacı tarafından başlatılan takibin yerinde olup olmadığı ve itirazın iptali ve tazminat şartlarının mevcut olup olmadığı, talep konusu alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı konularında toplanmaktadır.
Somut davada; davacı vekili, parsiyel ithalat yükünün .../ Hollanda'dan yüklenerek .../Türkiye varış noktalı, üç palet süt kreması ve konsantre süt ile yüklü emitanın dava dışı alıcı firma ... Kozmetik'e teslim edilmek üzere taşınması hususunda anlaşıldığını, taşıma faaliyetinin müvekkili tarafından yerine getirildiğini, verilen hizmet karşılığında fatura tanzim edilerek davalıya iletildiğini, yüke ilişkin sağlık sertifikasının düzenlenmemiş olması nedeni ile eksik evrak şerhiyle tırın Kapıkule'den yurda girişine izin verilmediğini, yükün günlerce gümrükte beklemesi akabinde gönderici tarafın yükün geri getirilmesi prosedürünü takip etmediğinden yükün imha edilmesi gerektiğini, taşımacılık işi nedeniyle meydana gelen hizmet bedeli ve davalı şirketin kusuru nedeniyle meydana gelen bekleme süresi içerisinde doğan masraflar ile birlikte yükün imhası için yapılan masrafların davalıya fatura edildiğini, davalının meydana gelen operasyon maliyeti ve hizmet bedellerini ödemekten imtina ettiğini bu nedenle alacağın tahsili için başlatılan icra takibine haksız itiraz edildiğini, haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılmadığını, davalının husumet ehliyetinin bulunmadığını, davacının muhatabının davalı olmayıp gönderen veya malın alıcısı olan ithalatçı olduğunu, düzenlenen faturayı kabul etmediklerini, davalının ... Kozmetik firması ile de yapılmış herhangi bir taşıma sözleşmesinin bulunmadığını, davalının yalnızca davacıdan navlun teklifi aldığını, taşıma işi almadığını beyanla davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya konu taşıma, yapıldığı güzergaha göre ve her iki ülkenin taraf olması sebebiyle CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi bulunmaktadır ve tarafların iddia ve savunmaları adı geçen Konvansiyon hükümlerine göre değerlendirilecektir.
CMR'nin 32 maddesinde;
"1. Bu Sözleşme gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu süre üç yıldır ve şu tarihlerde başlar:
a) Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim tarihinden itibaren,
b) Tam kayıplarda, kararlaştırılan zaman limiti bitiminden 30 gün sonra kararlaştırılmış zaman limiti yoksa, yükün taşıyıcı tarafından teslim alınmasından sonraki 60 ıncı günde,
c) Bütün diğer durumlarda, taşıma mukavelesinin akdedildiği tarihten sonraki üç aylık dönemin sonunda. Limit döneminin işlemeye başladığı gün bu döneme dahil edilmeyecektir.
2. Yazılı bir istem, taşımacı bunu yazılı bildiri ile geri çevirip, ona ilişkin belgeleri de iade edinceye kadar zaman limitini erteler. Talebin bir kısmı kabul edildiği takdirde zaman süresi anlaşmazlık konusu olan istek için tekrar devam etmeye başlar. Istemin alındığını, cevap verildiğini ve belgelerin gönderildiğini kanıtlamak, bu durumlara güvenen tarafa aittir. Aynı gayeyle yapılan başka istemler için zaman süresi ertelenemez." denilmek suretiyle bu sözleşmeye dayalı olarak açılacak davalar ile ilgili zamanaşımı düzenlenmiştir.
Somut olayda, davalı ile davacının, dava konusu 3 kap / 3.058 kg emtianın Hollanda-Türkiye arası taşınması için 10/05/2016 tarihinde 600 Euro navlun bedeli ile e-posta yazışmaları üzerinden anlaşmaya vardıkları, taraflar arasında taşıma sözleşmesinin düzenlemediği, dosyamıza ibraz edilen e-posta yazışmaları ve gümrük tutanaklarından, davalının Hollanda-Türkiye arasında gerçekleştirmesi için anlaştığı ve dava dışı alıcı ... Kozmetik'e ait 240 kap süt kreması türü emtiava ilişkin olarak, heniz organizasyon aşamasında sağlık sertifikasına gerek olmadığı beyanında bulunduğu görülmüştür. CMR Konvansiyonu'nun 11. Maddesine göre; "Malların tesliminden önce tamamlanması gereken gümrük ve diğer formalitelerin yerine getirilmesi için, gönderici, lüzumlu belgeleri sevk mektubuna iliştirecek yahutta taşımacıya verecek ve talep ettiği diğer bilgileri kendisine sağlayacaktır. Taşımacı bu belgelerle verilen bilgilerin doğruluğunu ve yeterliliğini inceleme zorunda değildir." Anılan madde hükmüne göre, davacı taşıyıcının teslim aldığı evrakların yeterliliğini incelemek zorunda olmadığı, dava konusu aracın gıda sertifikası eksikliği sebebiyle gümrükte beklemesinin davalının kusurundan kaynaklandığı ve aracın beklemesi ve oluşan masraflara ilişkin olarak, davacının bekleme ücreti ve gümrük formalitelerine ilişkin oluşan masrafların ödenmesini talep etme hakkı bulunduğu değerlendirilmiştir.
Dava konusu uyuşmazlığa uygulanması gereken CMR’nin 32. maddesi uyarınca bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlara dayanılarak açılacak davaların üç yıllık zamanaşımına, bunun dışındaki nedenlere dayanılarak açılan davaların ise, bir yıllık zamanaşımına tabi bulunduğu, eldeki davada davalının özen yükümlüğünü ihlalden doğan hareketinin bilerek kötü hareket olarak kabulü mümkün olmadığından 1 yıllık zamanaşımı süresi geçerli olacağı değerlendirilmiştir.
Davacı tarafından davalıya "navlun ücreti, yurtdışı lojistik hizmeti, imha bedeli, yurtdışı gümrükleme ücreti, T1 ücreti, bekleme ücreti ve elleçleme ücreti" kapsamıyla 29/11/2016 tarihli ... numaralı 7.135 Euro miktarlı faturayı düzenlediği, faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacı tarafından icra takibinin ilk olarak 07/12/2016 tarihinde 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde İstanbul .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası üzerinden başlatıldığı anlaşılmıştır. İcra takibinde, davalı borçlu vekili tarafından 14/12/2016 tarihli itirazı ile İcra Dairesinin 15/12/2016 tarihli kararı ile takibin durdurulmasına karar verildiği, dosya takip edilmediğinden 27/12/2018 tarihinde kapatıldığı, davacı alacaklı tarafından 23/08/2021 tarihinde sunulan yenileme talebi üzerine dosyanın İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas numarasını aldığı, ardından davacı alacaklının borçlunun yetki itirazını kabulü ile 26/08/2021 tarihinde dosyanın İstanbul Anadolu İcra Tevzi Bürosuna gönderildiği ve İstanbul Anadolu .... İcra Müdürlüğünün... Esas numarasına kaydedildiği, ödeme emrinin davalı borçluya tebliğ edildiği, davalı borçlu vekili tarafından 07/06/2022 tarihli itirazı ile İcra Dairesinin 12/06/2022 tarihli kararı ile takibin durdurulmasına karar verildiği ve icra dosyasında başkaca işlem yapılmadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafından 07/12/2016 tarihinde girişilen icra takibinin 1 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde ikame edildiği ve zamanaşımının bu tarihte kesildiği, TBK’nun 154/2. maddesi, zamanaşımının icra takibiyle kesilmesi halinde takibe ilişkin her işlemden sonra yeni bir sürenin başlayacağı hükmünü haiz olduğu, davalı borçlunun 14/12/2016 tarihli itirazı üzerine icra müdürlüğünün 15/12/2016 tarihli kararı ile takibin durduğu,, icra dosyası kapsamında başka herhangi bir işlemin yapılmadığı, davanın zaman aşımını kesen son işlem tarihinin 14/12/2016 tarihi olduğu görülmektedir. Eldeki dava, zamanaşımını kesen en son işlem tarihinden 1 yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra 13/06/2023 tarihinde açılmıştır. (TBK m. 154/1-2, m. 157/2) Davalı boçlunun icra takibine itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemiş olması hak düşürücü süreyi başlatmaz ise de zamanaşımı süresinin işlemesini engellemez. Bu nedenle zamanaşımını kesen en son nedenden sonra 1 yıllık sürenin geçmesi ile zamanaşımı gerçekleşmiş olur. Somut dava bir yıllık zamanaşımı süresi dolduktan sonra açılmış olduğundan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın zaman aşımı sebebiyle REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL red harcının başlangıçta alınan 3.121,09-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 2.693,49-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabululuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafça yatırılan bir masraf olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 29.241,63-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 09/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı