T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/505 Esas
KARAR NO: 2024/128
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 21/06/2023
KARAR TARİHİ: 21/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; davacıya ait... plakalı ticari otobüsü, şoför ... sevk ve idaresindeyken...'nın sevk ve idaresinde ki sigortalısının ... olduğu 3... plakalı yolcu nakli amaçlı kullanılan otobüsün, Ankara Caddesinde üzerinde seyir halindeyken;... plakalı ticari amaçlı kullanılan otobüsün trafik kurallarına aykırı bir şekilde kontrolsüzce dönüş yapması soncunda davacının aracının sağ yan kısmından çarpması sonucu sağ ön tarafından başlayarak sağ arka kısma kadar devam edecek şekilde çapması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacının ...'a ait aracın kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir kusuru bulunmayıp sürücüsü ... olan... plakalı ticari kullanıma tahsis edilmiş olan araç kazaya tam(%100) kusurlu hareketi ile sebebiyet verdiğini, davacıya ait plaka sayılı aracın sürücüsü ise kusursuz olduğunu, bu nedenle davalıların ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda davacı nezdinde doğan maddi zararı tazmin etme yükümlülüğü bulunduğunu belirterek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla meydana gelen trafik kazası nedeniyle, 6100 sayılı Hukuk Yargılama Yasası Md. 107 uyarınca, toplanacak delillere göre maddi tazminat tutarı belirlenerek(fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) şimdilik davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen “değer kaybı” için 500.00-TL (BEŞYÜZ TÜRK LİRASI) ve ... Taşıyıcılar Kooperatifi bünyesinde yolcu nakil aracı olarak çalışmakta olan aracın kaza sebebi ile çalışamaz duruma gelmiş olmasından (yaklaşık 7 iş günü) tamir ve onarım sürecinde kalmasından dolayı mahrum kalınmış kazanç kaybı maddi tazminat tutarlarının sigorta şirketinden sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte tahsiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davalının adresi dava dilekçesinden de görüleceği üzere İstanbul ili Kadıköy ilçesinde bulunduğunu, haksız fiilde kaynaklı iş bu davanın İzmir Mahkemeleri değil davaya bakmaya yetkili olan İstanbul Mahkemelerinde açılması gerektiğini, öncelikle yetkisiz yerde açılan dava dosyasının usulden reddine karar verilmesini, dava konusu olaya ilişkin davalının sigorta şirketine dava açılabilmesi için 2918 s. KTK’ un 97. Maddesi gereğince dava açmadan önce başvuru yapması yasada belirtilen 15 günlük sürenin geçmiş olması gerektiğini, davacı usulü şartları yerine getirmediğinden davanın usul yönünden reddini, haksız fiile dayalı olarak özel hastane veya doktorlara açılacak malpraktis davalarında zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğradığını, 2 yıllık zamanaşımı geçtiğinden davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini, davalı şirketin 29.06.2022 tarihinde 16.743,67TL ve 27.07.2022 tarihinde 2.001,62TL ... Sigorta A.Ş.'ye rücu ödemesi gerçekleştirdiğini, aynı zamanda davacı yanın davaı şirkete değer kaybı tazminatı tazmini talepli başvurusu üzerine, davalıya 29.06.2022 tarihinde 5.086 TL ödeme gerçekleştirildiğini belirterek yetkisizlik nedeni ile davanın usulden reddi'ne, başvuru şartı yokluğu sebebiyle davanın usulden reddi'ne, zamanaşımı nedeni ile davanın usulden reddine, araçta bakiye değer kaybı bulunmadığından davanın reddine, KDV'den sorumluluğumuzun bulunmaması sebebiyle davanın reddine, müvekkili şirket ödeme yaparak tüm sorumluluğunu yerine getirdiğinden haksız davanın reddi'ne, araç mahrumiyet bedeli poliçe teminatı dışında olması sebebiyle talebin reddi'ne, davalı şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini masraf ve ücreti vekaletin davacıya tahmiline karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Türkiye Noterler Birliğinin, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine, kusur ve otomotiv bilirkişisi ... tarafından sunulan 06/12/2023 havale tarihli bilirkişi raporu ve davacı vekili tarafından sunulan 26/12/2023 havale tarihli değer artırım dilekçesi dosyamız arasındadır.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında hazırlanan ve taraflara tebliğ edildiği anlaşılan 06/12/2023 havale tarihli raporda özetle; "27.01.2022 tarihli kazanın oluşumunda;... plaka sayılı araç sürücüsünün “ETKEN OLDUĞU, davaya konu ...plaka sayılı otobüsün marka, model, tipi, km.si, yakıt cinsi ve kullanım şekli dikkate alındığında kazadan önceki piyasa Trayiç değerinin ortalama 2.800.000,00 TL dolaylarında olduğu, buna göre; Yargıtay kararları doğrultusunda; aracın hasar bedeli, araç rayicinin % 50'sini aşmadığından, aracın mevcut hali ile tamirinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı, ... plaka sayılı araç sürücüsünün “ETKEN OLMADIĞI, bahse konu ... plaka sayılı araçta; kaza tarihi itibariyle 20.000,00 TL değer kaybı meydana gelebileceği" şeklinde kanaat belirtildiği görülmüş, rapora karşı davalı vekilince itirazlarda bulunulmuştur.
Davacı vekili tarafından sunulan 26/12/2023 havale tarihli değer artırım dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda başlangıçta belirtilen 500,00 TL'nin artırılmakla 14.913,25 TL’ye yükseltildiği belirtilmiş ve söz konusu dilekçe yönünden tebliği ile teşkili sağlanmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; 27/01/2022 tarihinde dava dışı ... tarafından sevk ve idare edilen ... plaka sayılı araç ile dava dışı ... tarafından sevk ve idare edilen ... plaka sayılı araçların maddi hasarlı trafik kazasına karıştıkları, araç sürücülerince kendi aralarında kaza tespit tutanağının tutulduğu, ... plakalı aracın davacıya ait olmakla birlikte ... plaka sayılı aracın ise davalı nezdinde ZMMS ile sigortalı olduğu, davalı sigortaya KTK 97 başvurusunun yapıldığı ve davacıya değer kaybı olarak 5.086,75 TL tutarında 29/06/2022 tarihinde ödeme yapıldığı konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın bahse konu kazanın oluşumunda araç sürücülerinin kusur durumlarının tespiti, bu kaza nedeniyle davacının aracının değer kaybına uğrayıp uğramadığı, uğradığının anlaşılması halinde ayrıca hasar bedelinin ve kazadan önceki 2. el rayiç değerinin tespiti sureti ile söz konusu hasarın rayiç değerin % 50'sini aşıp aşmadığı, aştığının anlaşılması halinde ayrıca sovtaj değerinin belirlenmesi, aşmadığının anlaşılması halinde bu hasarın tamirinin ekonomik olup olmayacağı, önceden yapılan ödeme göz önüne alındığında davacının bakiye değer kaybı alacağının bulunup bulunmadığı ve ayrıca davacı aracının dava dışı ... Koop. bünyesinde yolcu nakli olarak çalıştırılıp çalıştırılmadığı, çalıştırılmakta ise davacının bu kazadan kaynaklı kazanç kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise bedelinin belirlenmesi ile tespit edilecek bedellerden davalı yanın sorumlu olup olmayacağı, sorumlu ise ne şekilde sorumlu olacağı hususlarına yönelik yapılacak inceleme neticesi varılacak kanaate esas trafik kazasından kaynaklı bakiye değer kaybı bedeli ile kazanç kaybına yönelik açılan maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; Mahkememizce dava dilekçesinde olmakla birlikte tereddüt oluşturmakla dava dışı... Kop. bünyesinde aracın yolcu nakli olarak çalışması sebebi ile kazanç kaybı talep edildiği anlaşılmakla bu kaybın kira gelirinden mahrumiyet kaybı mı yoksa aracın işletilememesi sebebi ile yolcu nakline yönelik kazancından mahrum kalma kaybı ile mi ileri sürüldüğü hususu sorulmakla davacı vekilinden alınan imzalı beyan ile bunun aracın hasarlanması sebebi ile çalışamadığı süreye ilişkin kooperatiften davacıya gelecek gelirden mahrum kalma sebebiyle ile kazanç kaybına ilişkin olduğu belirtilmiştir.
Yine uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; davalı sigorta tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesi ile dava dışı ... sigortaya toplamda 18.745,29 TL ödendiği belirtilmekle birlikte buna dair işlem dekontu ya da hasar dosyası sunulmadığından davalı sigortaya bu hususta müzekkere yazılmış ise de cevap alınmadığı görülmekle dosyaya kazandırılan müzekkere cevapları, bilirkişi raporu ve değer artırım dilekçesindeki konu ve miktar göz önüne alındığında söz konusu tutarların davalı yanın sorumluluk limiti dahilinde değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmakla birlikte bahse konu ödemelerin dava konusu ödemeler olmaması sebebiyle sigortaya yazılan müzekkere cevabının beklenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Az yukarıda açıklanan husu kapsamında kaza tarihi göz önüne alındığında Mahkememiz davalısının araç başına sorumluluk teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu tespit edilmekle değer kaybına yönelik davacı yana 5.086,75 TL ödendiği he ne kadar yukarıda belirtilen 18.745,29 TL yönünden Mahkememize yapılan bir bildirim olmasa da bu ödemenin de poliçe kapsamında yapıldığı kabul edilse bile davalı yan toplam ödemesinin 23.832,04 TL olacağı ve iş bu uyuşmazlık yönünden bakiye sorumluluk limitinin 26.167,96 TL olacağı tasip tedilmiştir.
Her ne kadar davalı yanca bilirkişi raporuna karşı itiraz ile yeni bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak itirazların yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; 27/01/2022 tarihinde dava dışı ... tarafından sevk ve idare edilen ... plaka sayılı aracın İzmir ili,... üzerinde seyir halinde iken caddenin... sokak ile kesiştiği yerden bahse konu sokağa doğru dönüş yaptığı esnada aracın sol arka kısımları ile aynı yönde cadde üzerinde seyir halinde olan ve dava dışı ... tarafından sevk ve idare edilen ... plaka sayılı aracın sağ yan kısımlarına çarpması şeklinde meydana gelen trafik kazasının oluşumunda ...'nın eyleminin 2918 sayılı yasanın 53/1-A maddesine aykırılık teşkil ettiği, ... eyleminde ise herhangi bir kural ihlali bulunmadığı göz önüne alınmakla dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı ...'nın tam kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, davacı aracında bu kazadan kaynaklı olarak sağ yan kısımlarında oluşan hasar sebebi ile yedek parça, işçilik ve KDV dahil toplam 16.743,68 TL tutarda hasara uğradığı, kazadan önceki aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin 2.800.000,00 TL olduğu göz önüne alındığında aracın pert işlemine tabi tutulmasını gerektirir bir durum olmadığı buradan hareketle davacı aracının geçmiş 5 adet kazası ve mevcut dava konusu kazada hasarlanan parçalar göz önüne alınmakla bilirkişi tarafından verilen 20.000,00 TL'lik değer kaybı bedelinin yerinde ve makul görüldüğü, davacı aracında oluşan bu hasar ile kaza arasında illiyet bağının bulunduğu gibi kusurlu sürücünün eyleminin hukuka aykırı olduğu tespiti ile davacı lehine haksız fiil koşullarının somut olayda gerçekleştiği değerlendirilerek; 20.000,00 TL değer kaybından davalı yanın 2918 sayılı yasanın 91 maddesi gereği sorumlu olduğu, davalı tarafça talep konusu değer kaybı tutarının ödendiği ve bu anlamda sorumluluğun kalmadığı belirtilse bile yapılan 5.086,75 TL'lik ödemenin gerçek değer kaybı zararını karşılamadığı anlaşılarak bakiye 14.913,25 TL yönünden davalının eksik ödeme tarihi itibariyle temerrüte düşeceği her ne kadar aksi belirtilmekte ise de kazaya karışan araçların ticari vasıfta oldukları göz önüne alınmakla talebin avans faiz üzerinden değerlendirilmesi gerektiği anlaşılarak davacının değer kaybına yönelik talebi yerinde olduğundan kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Her ne kadar başlangıçta talep edilmiş ise de kazanç kaybına yönelik talepten davacı vekilince feragat edilmiş olmakla bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde ; bilindiği gibi davaya son veren taraf usul işlemleri feragat, kabul ve sulh olmak üzere üçe ayrılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade edebilmesi için karşı tarafın muvafakati gerekmemesine rağmen sulhun hüküm ifade edebilmesi için karşı tarafın muvafakati şarttır. Bunlardan sadece feragat her türlü davada yapılabilmesine rağmen kabul ve sulh üzerinde serbestçe tasarruf edilebilen davalarda mümkündür. Ancak söz konusu üç usulü işlem de hüküm kesinleşene kadar her zaman yapılabilmektedir. Bir davada yapılan feragat beyanının en önemli sonucu hak veya alacak talebinden ileriye etkili olarak ve bir daha talep edilmemek üzere vazgeçilmesidir. Çünkü feragat edilen bir talep ileride yeniden ileri sürülecek olursa kesin hüküm itirazı ile karşılaşılma durumu ortaya çıkabilecektir. Dolayısı ile yapılan feragat beyanının çelişkiye yer bırakmayacak şekilde kayıtsız ve şartsız yapılması gerekmektedir. Yapılan bu açıklamadan sonra kazanç kaybı talebi tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; feragatin davacı vekili tarafından süresinde yapıldığı, söz konusu uyuşmazlığın tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklardan olduğu ve ayrıca feragatin kayıtsız ve şartsız yapıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle 6100 Sayılı HMK' nın 309. ve devamı maddelerinde, feragatin, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılabileceği, feragatin tek taraflı taraf beyan olduğu, davayı bitiren taraf işlemlerinden olduğu ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurduğu belirtildiğinden bu haliyle iş bu talep yönünden yapılan feragat beyanı karşısında, davacının kazanç kaybı talebinin feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan gerekçeler ile davanın kısmen kabulüne dair karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile 27/12/2022 tarihindeki davaya konu trafik kazasından kaynaklı;
- 14.913,25 TL değer kaybı bedelinin davalı yanın temerrüt tarihi olarak takdir edilen 29/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
- Kazanç kaybı talebinin feragat nedeniyle REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 1.018,72 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 179,90 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 838,82 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 359,38 TL (179,90 TL peşin harç ile 179,90 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 2.051,11 TL'sinden oluşan toplam 2.410,49 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan TL'nin 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 14.913,25 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 250,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
7- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'ye ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında tarafların haklılık durumuna göre;
-1.534,27 TL'sinin DAVALIDAN,
- 25,73 TL'sinin ise DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususlarda Hazineye müzekkere yazılmasına,
8- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır