T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/567 Esas
KARAR NO : 2025/420
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/07/2023
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlu...ın, müvekkili şirkete 10.07.2020 tarihi itibariyle daha sonra hesaplanacak vade farkları hariç 530.000,00 TL borcu bulunduğunu, borçlunun işbu borcunun teminatı olarak borçlu taraf...ın itirazın iptalini talep eden müvekkilinden İzmir İli, Buca İlçesi, ... Mah.... ada 1parselde bulunan...arsa paylı mesken niteliğinde 1 numaralı bağımsız bölüm üzerinde 27.01.2011 tarih ve... yevmiye numarası ile 100.00 TL bedelle 1. Dereceden, borçlu taraf ...in itirazın kaldırılmasını talep eden müvekkilinden, İzmir İli Karşıyaka ilçesi ...Mah.... parselde buluna... arsa paylı mesken niteliğinde 14 numaralı bağımsız bölüm üzerinde; 17.10.2019 tarih... yevmiye numarası ile 430.000 TL bedelle 1. Dereceden; senetli ve senetsiz alacaklarının bir taksiti dahi ödenmediğinde müvekkili şirketin tüm alacaklarının muaccel olacağının kabul şartı ile müvekkili şirket lehine teminat ipoteği tesis edildiğini, senetlerin İzmir Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin... E. sayılı dosyası kapsamında takibe konulduğunu, söz konusu takip kapsamında gönderilen ödeme emrine karşı borçlu tarafça borca itiraz niteliğinde itiraz edildiğini, davalı/borçlu tarafından yapılan borca itirazda her ne kadar derdest bir icra takibinden söz ediliyor olsa da davalının bu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, İcra müdürlüğüne satış talebinde bulunulduktan satış avansı yatırıldığını, İzmir... İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyası için satış talebinin 1 yıl içinde yapılmadığı gerekçesiyle takibin düşürülmesine karar verildiğini, ilgili kararın İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesi... E. Sayısı ile şikâyet edilerek kısmen kabul kısmen red ile kararın kaldırıldığını ve kesinleşleştiğini, İcra Hukuk Mahkemesinin kararının alacağın varlığına ilişkin olmayıp memur muamelesinin gerekçesiz olmasına ilişkin olduğunu, icra müdürlüğünün önceki işlemine, İcra Hukuk Mahkemesi kararı gereği bir gerekçe ekleyerek takibi düşürdüğünü, bu işleme karşı şikâyet yoluna gidilmediği için kararın kesinleştiğini ve ortada derdest bir icra takibinin kalmadığını, borçlu aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip başlatıldığını ve ödeme emrinin tebliğ edildiğini, satış talebinde bulunmaksızın satış avansı yatırıldığını, alacaklı tarafından ödeme emri tebliğinden itibaren yasal 1 yıllık sürede satış talebinde bulunulmadığından, takibin düşürüldüğünü, düşen takip dosyasından tahsil harcı alınması işleminin yasal bir dayanağı olmadığını ve bu durumda takip borcunun tamamını kendilerinin tahsil ettiğinin karine olarak kabul edilmesinin de hukuken mümkün olmadığını, davacı/borçlunun 2 adet taşınmaz için ödeme miktarının 400.000 TL olduğunu, her iki tarafında 400.000 TL ve harcın ödendiğini kabul ettiğini, karşı tarafın bakiye 530.000 TL bedelin ödendiğini ispat edemediğini, İzmir Gayrimenkul Satış İcra Dairesi... E. Sayısı ile başlatılmış icra takibine konu edilen gayrimenkuller yönünden, alacak-borç ilişkisinin tarafları aynı ise de ipotek alacağına konu edilen gayrimenkullerin farklı olduğunu belirterek, karşı tarafın İzmir Gayrimenkul Satış İcra Daires... Esas Sayılı dosyası kapsamında yapılan borca itirazın iptaline, takibin yasal faizi ile birlikte devamına, karşı tarafın, alacak miktarının %20’sinden aşağı olmayan bir tazminata mahkum edilmesine, her türlü yargılama harç ve masrafları ile ücret-i vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili...ın, davacı firmanın 30 yıllık bayisi olduğunu, müvekkilinin söz konusu firmaya diğer davalılara ait taşınmazlar da dahil toplam 950.000-TL bedelli teminat ipoteği verdiğini, davacı firmanın müvekkilinin ödeme güçlüğüne düşmesi neticesi önce müvekkiline ait... Bankası Gümüşpala Şubesi'nin 400.000-TL,...Bankası Karşıyaka şubesi'nin 150.000-TL bedelli teminat mektuplarını paraya çevirerek toplam 550.000-TL tahsil ettiğini, tahsil edilen teminat mektubu bedellerini borçtan mahsup etmeyerek müvekkili lehine verilen ipoteklerin paraya çevrilmesi için daha önce İzmir ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile müvekkilleri aleyhine İpoteğin Paraya Çevrilmesi yoluyla takip başlattığını, İzmir ..İcra Dairesi’nin ... E sayılı dosyası ile müvekkilleri aleyhine İpoteğin Paraya Çevrilmesi yoluyla takip başlatıldıktan sonrada müvekkili tarafından alacaklıya 21.12.2021 tarihinde 409.000 TL daha ödeme yapıldığını, müvekkilinin alacaklı firma ile ipotek bedellerinin ödenmesi karşılığı ipotek takibinden vazgeçileceği konusunda anlaştığını, yapılan son ödeme ile ipotekli taşınmazların Üst Sınır bedellerinin tamamının ödendiğini ve buna uygun olarak ilgili dosyaya müvekkili tarafından tahsil harcının tamamı ödenerek taşınmazlar üzerindeki 150/c şerhlerinin kaldırıldığını, müvekkiline ipotek bedellerinin ödenmesi akabinde takipten vazgeçileceği söylenmiş ise de davacı firma tarafından müvekkili hakkında mükerrer taleplere konu olan başkaca takipler başlatıldığını, bu takiplerde talep edilen bedellerde ödenmeden ipoteklerin fek edilmeyeceği mükerrer açılan diğer dosyaların da ödenmesi gerektiğinin bildirildiğini, İzmir ... İcra Dairesi'nin ...Takip sayılı dosya borcunun tamamının haricen tahsil edildiğini, alacaklı yanın hali hazırda devam eden tarafları ve konusu aynı olan İpoteğin Paraya çevrilmesi yoluyla başlattığı derdest İzmir... İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasının mevcut olduğunu, davacının aynı İpotek belgeleri ile aynı kişiler hakkında yeni bir takip başlatamayacağını, davacı yanın söz konusu taşınmazlar hakkında Satış talep edemeyeceğini, ayrıca alacaklı yanın takipten vazgeçmiş sayıldığının İzmir.. İcra Hukuk Mahkemesi’nin...E - ... K sayılı ilamıyla tespit edilerek kesinleştiğini, kesinleşmiş bir Mahkeme İlamına aykırı olarak takibin başlatılamayacağını ve satış istenemeyeceğini belirterek, davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davacı şirketin ticari defter ve kayıtları
İzmir Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğü'nün... Esas Sayılı dosyası,
İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin...Esas Sayılı dosyası,
İzmir ... İcra Dairesinin...Esas Sayılı dosyası,
İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesi’nin... Karar sayılı dosyası,
İzmir .... Noterliği'nin 17/07/2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi,
Buca Tapu Müdürlüğü, Karşıyaka Tapu Müdürlüğü, Bornova Vergi Dairesi Müdürlüğü, Yamanlar Vergi Dairesi Müdürlüğü, Karşıyaka Vergi Dairesi Müdürlüğü, Şirinyer Vergi Dairesi Müdürlüğü ve İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğü yazı cevapları,
SMMM bilirkişi ve Hukukçu Nitelikli Hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 11.04.2025 tarihli rapor,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bayilik sözleşmesi kapsamında verilen ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davalı Hasan Saraç'ın davacının bayisi olduğu ve bu kapsamda borçlarının bulunduğu ve ödenmediği belirtilerek bu kapsamda diğer davalılarca verilen ipoteklerin paraya çevrilmesi yoluyla İzmir Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine başlanılmış, davalılar tarafından icra takibine itiraz edilmiş ve takibin durmasına karar verilmiş ve süresinde itirazın iptali davası açılmıştır.
Davalılar vekilince sunulan cevap dilekçesinde davacıya 950.000,00 TL bedelli teminat ipoteğinin verildiği, davalı firmanın ödeme güçlüğüne düşmesi neticesinde... Bankası Gümüşpala Şubesi'nin 400.000,00 TL ve... Bankası Karşıyaka Şubesi'nin 150.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının paraya çevrilerek 550.000,00 TL'nin tahsil edildiği, ancak tahsil edilen teminat mektupları bedellerinin borçtan mahsup edilmediği ve daha önce İzmir.... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığı, alacaklıya bu takibe istinaden 21.11.2021 tarihinde 409.000,00 TL ödeme yapıldığı, ipoteklerin üst sınır ipoteği olduğu ve yapılan ödemelerle ipotek bedellerinin tamamının ödendiği ve tahsil harcıda tamamı ödenerek taşınmazlar üzerindeki 150/c şerhlerinin kaldırıldığı, akabinde ipotekli taşınmazların satışının talep edildiği, icra müdürlüğünce İİK'nın 150/c şerhinin kaldırılmasının ipotek takibinden vazgeçmeye karine teşkil ettiği nedeniyle ve ayrıca satış talebi için 1 yıllık hak düşürücü süre geçmiş olduğundan satış talebinin reddine karar verildiği ve karara yönelik şikayet üzerine İzmir .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Karar sayılı kararı ile aynı nedene dayalı olarak şikayetin reddine karar verildiği ve kararın kesinleşmiş olduğu, daha evvel ipoteğin paraya çevrilmiş olması nedeniyle takip başlatıldığından dosya derdest olduğundan aynı borç için yeni bir icra takibi başlatılamayacağı belirtilerek, davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İlgili tapu kayıtları ile icra mahkemesi kararı dosya arasına alınmış ve tarafların ticari defterlerin ve delil olarak gösterilen tüm icra dosyaları ile sunulan tüm deliller üzerinde inceleme yapılmak üzere dosya SMMM bilirkişi ve Hukukçu Nitelikli Hesap bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 08.04.2025 tarihli raporda; "Davacının, davacı taraf ticari defter kayıtlarında gözüken davalılardan cari/açık hesap alacağı 1.733.494,70 TL dır. Bu alacağın 400.000-TL'si haricen tahsil edilmiş gözükmekte olup, bu tahsilat yine ipotekli alacağa istinaden yapılmış olmakla, 930.000-TL ipotek teminatlı alacaktan da düşülerek ipotekli gayrimenkulden,
... adına kayıtlı İzmir İli Karşıyaka İlçesi ...Mah.... pafta... parselde bulunan...arsa paylı dükkân niteliğinde 9 nolu bağımsız bölüm üzerinde; 13.01.2010 tarih ve ... yevmiye numarası ile 300.000 TL bedelle 1. Dereceden
İzmir ili Karşıyaka ilçesi... Mah.....elde bulunan...arsa paylı dükkân niteliğinde 9 numaralı bağımsız bölüm üzerinde; 23.11.2018 tarih... yevmiye numarası ile 100.000 TL bedelle 2. Dereceden ipoteklerin ödeme dolayısıyla kaldırılmasının talep edildiği,
Buna karşın 930.000-TL ipotek teminatlı alacaktan da 400.000-TL kısmi ödeme düşülerek kalan 530.000-TL alacak için Borçlu taraf ..., itirazın iptalini talep eden müvekkilie İzmir İli Buca İlçesi... Mah....parselde bulunan... arsa paylı mesken niteliğinde 1 numaralı bağımsız bölüm üzerinde; 27.01.2011 tarih ve... yevmiye numarası ile 100.00 TL bedelle 1. Dereceden;
Borçlu taraf ... itirazın kaldırılmasını talep eden müvekkiline İzmir İli Karşıyaka ilçesi ... Mah. ...pafta, ... parselde bulunan... arsa paylı mesken niteliğinde... numaralı bağımsız bölüm üzerinde; 17.10.2019 tarih...yevmiye numarası ile 430.000 TL bedelle 1. Dereceden ipoteklerin paraya çevrilmesi yolu ile dava konusu İcra takibinin açıldığı,
Davalıların iddia ettiği...nkası Gümüşpala Şubesinin 400.000-TL... Karşıyaka şubesinin 150.000-TL bedelli Teminat Mektuplarının paraya çevirerek toplam 550.000-TL tahsil ettiğini savunduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarına göre ise 27.02.2020 tarihinde...'ın 150.000-TL teminat mektubu ile 28.02.2020 tarihinde de...'ın hv notlu ödemesi gözüktüğü, bu ödemelerin cari hesaptan mahsup edildiği görülmektedir. TBK-102 gereği ödemeyi yapan davalıların hangi borcu ödediklerini açıkça belirtmedikleri halde, temerrüt ve takip konusu alacak olmadığı halde, muaccel alacaklar arasından, alacaklı davacının en az teminatlı alacağa mahsup etme hakkının olabileceği, dolayısıyla, alacağın ipotekli teminat altına alınmış kısmından mahsup etmeme hakkının mevcut olabileceği, davalıların tüm ödemeleri sonrası davacının cari hesapta 1.733.494,70 TL bakiye alacağı kalabileceği,
İcra dosyasına beyan edilen 400.000-TL ödemenin ise 21.12.2021 tarihinde yapılan 409.000-TL harici tahsilat olduğu, davacının TBK-100 gereği davacının, bu kez, takip tarihi sonrası yapılan bu ödemeyi takip konusu teminatlı borçtan düşerek, kalan teminatlı alacağı 530.000-TL için yeni bir takip açarak ipoteği fek etmediği diğer iki gayrimenkuldeki ipoteğin paraya çevrilmesini talep etmiş olduğu, yine tahsilde tekerrür arzetmemek üzere, mahsup sonrası kalan 1.333.494,70-TL cari hesap alacağını da saklı tuttuğu görülmektedir."
Tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davacı tarafından davalılar aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı ve her bir ipotek yönünden asıl alacağın ayrı ayrı belirtildiği, ilgili ipotek belgelerinin incelenmesinde, davalı...n davacı ile olan bayilik sözleşmesinden kaynaklı borcu için müteselsil kefil sıfatıyla davalı...in İzmir İli, Karşıyaka İlçesi, ... Mahallesi... parselde bulunan... bağımsız bölüm numaralı taşınmaz üzerine 430.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği ve yine davalı ...ın borcu için davalı ...adına kayıtlı İzmir İli, Buca İlçesi,... Mahallesi,...Parsel de bulunan ... nolu bağımsız bölüm üzerine müteselsil kefil sıfatıyla 100.000,00 TL bedelli ipotek verildiği, davacı tarafından ...ndan borcunun ödenmediği iddiası ile her iki ipotekte belirtilen miktarla sınırlı olarak tahsili bakımından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığı, asıl borcun bulunup bulunmadığının belirlenmesi bakımından tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen denetime elverişli bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere davacının davalı borçlu ...dan 1.330.494,70 TL alacağının bulunduğu ve bu borçtan sorumlu olduğu, ipotek takibini ipotek de belirtilen tutarla sınırlı ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla yapıldığı, asıl borçlunun borcunun bulunması ve ipoteklerin de bu borcun teminatı olarak verilmesi nedeniyle davacının ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatabileceği, dava evvel aynı taşınmazlar yönünden ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatılmış olduğu ancak bu sırada...a ait 150.000,00 TL'lik teminat mektubu ile ödemesinin bulunduğu, bu ödemelerin cari hesaptan mahsup edildiği, diğer davalıların borcunun karşılığı olarak ayrıca borca kefil oldukları hususları birlikte değerlendirildiğinde ve yapılan ödemelerin açıkça ipotek bedeli karşılığı ödendiği belirtilmediğinden ipoteklerin sona ermemiş olduğu, ilk açılan ipotek takibinde süresinde satış talep edilmediğinden satış talebinin reddine karar verildiği ve akabinde dava konusu ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibinin başlatıldığı, davalıların taşınmazlarına ait ipoteklerin sona ermemiş olduğu, daha önceki yapılan ödemelerin açıkça ipotek bedeli olarak belirtilerek ipotek kaldırılmadığından ipoteğin ve ipotekten kaynaklı borcun asıl borcunda ipotek bedellerini aşan tutarda olması nedeniyle devam ettiği anlaşılmakla davalılar tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamına ve alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının, davalıların sorumlu oldukları tutara göre davalılardan tahsiline karar vermek gerekmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; İzmir Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, tahsilde tekerrür edilmemesine,
Hüküm altına alınan alacağın %20'si oranında 106.000,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Hüküm altına alınan icra inkar tazminatının tamamından davalı...'ın, 86.000,00 TL'sinden davalı...n, 20.000,00 TL'sinden davalı ...ın sorumlu olması kaydıyla )
2-Alınması gereken 36.204,30 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 6.401,08 TL peşin harç ile icra dosyasında alınan 2.650,00 TL peşin harç indirildikten sonra bakiye 27.153,22 TL harcın ( davalı...'ın 5.123,82 TL'sinden, davalı...in 22.029,40 TL'sinden, davalı...ın tamamından sorumlu olması kaydıyla ) davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL başvurma harcı ile 6.401,08 TL peşin harç toplamı 6.670,93 TL'nin ( davalı ...'ın 1.258,80 TL'sinden, davalı ...in 5.412,13 TL'sinden, davalı ...n tamamından sorumlu olması kaydıyla ) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 346,50 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 5.346,50 TL yargılama giderinin ( davalı ...n 1.008,89 TL'sinden, davalı...in 4.337,61 TL'sinden, davalı...ın tamamından sorumlu olması kaydıyla ) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 83.500,00 TL vekalet ücretinin ( davalı ...n 15.756,45 TL'sinden, davalı...n 67.743,55 TL'sinden, davalı ...ın tamamından sorumlu olması kaydıyla ) davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 3.200,00 TL arabulucu ücretinin ( davalı ...n 603,84 TL'sinden, davalı...in 2.596,16 TL'sinden, davalı...'ın tamamından sorumlu olması kaydıyla ) davalılardan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
07/05/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.