T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/581 Esas
KARAR NO: 2024/52
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/07/2023
KARAR TARİHİ: 23/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticari ilişkileri kapsamında emre yazılı yetkili olarak zilyedinde bulundurduğu , vadesinin yaklaşması ve bir kısım ödemelerini sağlamak üzere ... ... Sanayi İzmir Şubesine ait; keşidecisi ... Turizm Petrol Ve San. Tic. Ltd. Şti. olan ... seri nolu. ...emrine yazılı, 31.05.2023 Keşide Tarihli 50.000,00-TL bedelli çeki aradığında bulamamış ve çekin kaybolduğunu anlamış olduğunu, müvekkilinin dava konusu çeki keşideci firmaya vermiş olduğu nakliye hizmetine karşılık olarak almış olup anılı iş için müvekkil tarafından kesilmiş dava dilekçesi ekinde sunulan faturanın da bu ticari bağlantıyı göstermekte olduğunu, çekin bankadan başka kişilerce tahsil edilmesini engellemek ve çeki keşide eden kişi ve kurumların zarar görmemesi için tedbir amaçlı olarak çek için ödeme yasağı konusunda tedbir kararı verilerek bankaya müzekkere yazılmasını, dava konusu çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çekin ibraz edilip edilmediği konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/muhattaba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)
Davacı çekin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke dair bilgileri mahkememize bildirmiştir. (Bkz. Y.19 HD'nin 2016/1132-2017/3639 E.K)
Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin Kabulüne; Keşidecisi ... Petrol Ve San. Tic. Ltd. Şti., lehtarı ..., muhatap bankası ... Sanayi İzmir Şubesi olan 31/05/2023 keşide tarihli ... seri numaralı 50.000,00-TL bedelli çekin zayi sebebiyle iptaline;
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/01/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı