T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/586
KARAR NO : 2025/220
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/07/2023
KARAR TARİHİ: 12/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinin incelenmesinde; davacı şirket ile davalı şirket arasında ticari sözleşmeden doğan alacağa ilişkin olarak davalı şirket ile aramızda mail yazışmaları yapılmış ve ihtarnameler gönderildiğini, mail yazışmaları ve İhtarnamenin karşı yana tebliğini izleyen süreç içerisinde anlaşma sağlanamadığı ve Karşıyaka Arabuluculuk Merkezine başvuruda bulunulduğu, davacı şirketin, atık su arıtma teknolojileri-sistemleri kurulumunda ve buna ilişkin ekipman üretiminde faaliyet gösteren, alanında deneyimli ve tecrübeli bir Anonim şirket olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasında davalının İzmir/Çiğili' deki tesisi için...Azaltma Arıtma Makinası Ve Ekipmanlarının imalatı ve kurulumuna ilişkin 01/03/2021 Tarihinde ticari nitelikte bir Makina Alım Satım Sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme uyarınca davacı şirket yüklenici, davalı şirket ise şirket sıfatını haiz olduğunu, sözleşme çerçevesinde davacının asıl borcunun ... Azaltma Arıtma Makinası ve Ekipmanlarının imalatı ve davalının Çiğli'deki tesislerinde kurulumunun yapılması olduğunu, davalının semen borcu ise sözleşmede kararlaştırıldığı üzere 47.500 EURO tutarındaki imalat ve kurulum bedelinin belirtilen vadelerde müvekkile ödenmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1000 euro alacağına fatura tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek mevduat faizin uygulanması ile davalıdan tahsiline , davanın kabulüne, her türlü yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Cevap dilekçesinin incelenmesinde; davacının taraflar arasındaki sözleşmede belirtilen ikinci taksit olarak ödenmesi gerektiğini ileri sürdüğü 9.500 Euro miktarı talep ettiğini, huzurdaki davada talep konusu belli olmadığı, talep konusunun miktarın, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli iseısmi dava açılamayacağını alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamayacağını Davalının 1927 tarihinden bu yana boya üretim ve satış sektöründe faaliyet gösterdiğini, müşteri memnuniyeti ve Tüketici odaklı olarak çalışmalarını yönlendiren ve sunduğu kaliteden asla taviz vermeyerek tüketicisine sonsuz güven verme amacı taşıyan Davalı şirket yıllar içerisinde bu konuda pek çok ödüle layık görüldüğünü, davalının "A.O.S.B Mahallesi 10003 Sokak No: 2/8 Çiğli / IZMIR" fabrikasında "... azaltımı kapsamında Arıtma Makinası ve ekipmanlarının " temini ve montajı ile devreye alınması hususunda Davacı ile anlaşma sağlayarak 01.03.2023 Tarihli sözleşmeyi akdettiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1 maddesinde isin süresinin sözleşmenin imzasından itibaren 80 takvim günü içerisinde makinenin eksiksiz olarak Davalı fabrika adresine ulaşması, 10 takvim günü içerisinde makinenin kurulum ve montajının tamamlanması, 10 takvim günü içerisinde makinenin devreye alınması , 30 takvim günü içerisinde yapılacak olan performans testleri ile birlikte sözleşmeye ekli Ek-2'de tanımlı performans verilerine ulaşılması sonucunda Davalı Şirkete teslim ve kesin kabulünün gerçekleştirilmesi gerektiğini, tespit talep eden Müvekkil Şirketin fabrika adresine sözleşme konusu makine ve ekipmanlar teslim edilerek montajının tamamlanması ve devreye alınması işlemleri sırasında Müvekkil DYO A.S. "Atık Suyu Giriş Değerini" sözleşmedeki düzenlemelere uygun olarak 105.000 mg/l değerine indirmiş ve bu konudaki taahhüdünü analiz raporunda belirtilen şekilde yerine getirdiğini, bahse konu analiz raporu Davacıya tebliğ edilerek sözleşmede üstlendiği performans testleri yapması ve sistemi kesin kabule uygun hale getirme yükümlülüğünü yerine getirmesi ihbar ve talep edilmişse de bu güne kadar eksiklikler tamamlanmadığını, davalı şirketin boya üretim işi ile uğraşması nedeniyle "KOI azaltımı kapsamında Arıtma Makinası ve ekipmanlarının " satış , teslim , montaj ve devreye alınması hususlarının sözleşmede belirtilen süre içerisinde tamamlanmamış olması davalı şirketin üretim aşamasında ciddi problem yaşamasına sebep olduğunu, davalı şirketin işin tamamlanmaması nedeniyle zarara uğradığını, performans testlerinin gerçekleştirilmemesi ve kesin kabul şartlarına uygun olarak tesliminin yapılmaması, davalı tarafından monte edilen Nıkunı marka... Model pompanın arızalanıp çalışmamasından kaynaklı eksik ve ayıplı imalatların nelerden ibaret olduğu ve bedellerinin belirlenmesi ,eksik ve ayıplı işlerin 3. Bir kişiye yaptırılması halinde harcanacak tutarın ve yapım süresinin Mahkeme kanalıyla tespiti için Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023 / 72 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığını belirterek tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine , yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Taraflar arasında kurulduğu anlaşılan 01/03/2021 tarihli sözleşme, Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023 / 72 D.İş sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden bir sureti, Mahkememizce yapılan keşifte dinlenen tanık beyanları, talimat dosyası üzerinden alınan tanık beyanları, keşif neticesi bilirkişi heyetince hazırlanan 20/05/2024 tarihli kök ve 27/01/2025 havale tarihli ek raporun dosya arasında olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan uyuşmazlık tespiti kapsamında sözleşmeyle kurulum yapılan mahalde edim yükümlülüğünün tespiti ile bu kapsamda alacak iddiasının dayanağının değerlendirilmesine yönelik yapılan keşifte ve talimat yolu ile taraf tanıklarının dinlenildiği, bilirkişi heyeti tarafından yapılan inceleme neticesinde sunulan 20/05/2024 tarihli raporda özetle üründen alınan analiz numunesinin incelenmesi neticesinde başlangıçtaki 30.300 mg/ L olarak belirtilen ... giriş değerinin tesisin çıkışında 12.019 mg/ L değerinde azalmakla %60 oranında ürünün giderin verimliliği ile çalıştığı, eksik bırakılan iş bedelinin toplam 317.418,75 TL olarak, ayıplı imalat bedelinin ise 136.173,40 TL olarak hesaplandığı yönünde görüş ve kanaat belirtilmekle birlikte Mahkememizce kurulan 18/09/2024 duruşma tarihli ara karar neticesi dosyanın önceki heyete tevdisi neticesi sunulan 27/01/2025 havale tarihli raporda ise Mahkememizce verilen yetkiye istinaden İzçev... A.Ş. Aracılığıyla sistem giriş ve çıkışından alınan numunenin numune alma tekniğine uygun olduğu ve numunelerin tahlili neticesi kök rapordaki giriş ve çıkış değerlerinin gerçeği yansıttığı bu anlamda davacı yanın iddiasının doğrudan yapılan analiz neticesi gerçeği yansıtmadığı, bunun yanında her ne kadar davacı tarafça tesisin tam ve eksiksiz tesliminin yapıldığı belirtilmesine rağmen yapılan tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davacı tarafça sözleşmenin 4.6 maddesi ile belirtilen belgelerin sistemin devreye alınmasından önce sunulmadığı, davacı tarafça yapıldığı belirtilen bakım talimatı ile eğitim sürecine ilişkin bilgi ve belgenin dosyada olmadığı, sistemin performans testlerinden geçirilmesine yönelik tam ve etkin çalışır teslimi için sözleşmeye göre 30 gün içerisinde 3 kere tekrarlanması gerektiği, dosyadaki performans test verilerinin %85'inin sağlanması halinde sistemin tam ve çalışır halde tesliminin yapılabileceği ancak bunun yapılan test sonuçlarına uymadığı, işin götürü usulü olduğu anlaşılarak %22,5 oranında işin eksik bırakıldığı kanaatine varıldığı bunun davacı yan eksik edim yükümlülüğünden kaynaklandığı belirtilerek yapılan eksiklik ve ayıp bedel tespitine yönelik maddi bedellerin hem keşif hemde tespit tarihi itibariyle ayrı ayrı belirlendiği, tesisin ek raporda belirtilen parçaların kullanımından değil tesisin üretimine yönelik ayıplı olduğu, nispi metot yöntemine göre davacının %77,50 oranında yükümlendiği işi yerine getirdiği, davacının yaptığı iş bedelinin 36.812,50 Euro olmasına karşılık davalı tarafından 38.000,00 Euro ödendiği, davalı tarafça ayrıca onarım için bir takım harcamalar yapıldığı ve yapılan harcamaların ayıp giderim tarihi itibariyle 2.802,50 TL olmakla birlikte gerek keşif gerekse d. İş dosyasına sunulan rapora göre davalı tarafça giderilmeyen ayıpların bedelinin ise 560,00 Dolar+ 4.150,00 Euro KDV dahil olarak tespit edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; Davalı yanın A.O.S.B Mahallesi 10003 Sokak No: 2/8 Çiğli / IZMIR" fabrikasında... azaltımı kapsamında Arıtma Makinası ve ekipmanlarının davacı tarafından satışı, teslimi ve devreye alınması ile imalat ve kuruluşuna yönelik 01/03/2021 tarihli ve 47.500 EURO bedelli sözleşmesel bir ilişkinin kurulduğu, bu sözleşmede davacının yüklenici, davalının ise işveren olduğu, sözleşme bedelinin % 80'nin makinanın davalıya teslimi ile birlikte kesilecek faturaya istinaden 1 hafta içinde davacı hesabına EFT ile ödeme, % 20'sinin ise davalının teknik ekibinin kesin kabulü sonrası 15. gün hesaba EFT ile ödenmesi konusunda 7.3 maddesinde karar alındığı, sözleşmenin tarafların imzası ile yürürlüğe gireceğinin kararlaştırıldığı, sözleşme eklerinin 15. Madde de belirtildiği, davacı yanca sözleşme ve ekindeki belgeler uyarınca makine ve ekipmanın kurulumunun sağlanması üzerine % 80'ni karşılığı olan 38.000 EURO'nun davalı tarafından ödendiği, geriye kalan % 20'si karşılığı olan 9.500 euronun ödenmediği, ödenmeyen hususa yönelik olmak üzere taraflar arasında bir takım mail yazışmalarının yapıldığı, davalı yan tarafından yapılan işlem ile alakalı davacı yan yönünden Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023 / 72 D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti yaptırıldığı konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın sözleşmesel ilişkinin davacı tarafça eksiksiz yerine getirilip getirilmediği, sistemin çalışır halde olup olmadığı, çalışmadığının anlaşılması halinde eksikliğin neyden ve kimden kaynaklandığı, davalının teknik ekibinin kesin kabulü yapıp yapmadığı, davalı yanca kurulan sisteme ilişkin eksikliğin davacı yana bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise davacı yanca bu kapsamda ne gibi işlem yapıldığı, fiili durum itibari ile davalı yanın kesin kabulü yaptığının kabul edilip edilmeyeceği bu kapsamda ödenmeyen 9.500 euro'dan kaynaklı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının tespit ve değerlendirilmesine yönelik sözleşmesel ilişki kapsamında açılan kısmi nitelikte alacak davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davacı tarafça ek rapora itiraz ile yeni bir rapor alınmasına yönelik talepte bulunulmuş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaati ile tefhimle açık duruşmaya devam olundu.
Yine her ne kadar taraflarca dayanılmakla birlikte Mahkememizce verilen ara karar gereği taraflarca ticari defter ve kayıtların adresi bildirilmiş ise de taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu hususun edim yükümlülüğünün yerine getirilip getirilmediği temelinde incelenmesi gerektiğinden ve yapılan ödemeler yönünden taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığından usul ekonomisi gereği ayrıca ticari defter ve kayıtların incelenmesine gerek görülmemiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde dosya tarafları arasında yukarıda belirtilen konu kapsamında kurulan 01/03/2021 tarihli eser sözleşmesi temelindeki ilişkiden kaynaklı olarak davalının AOSB Mahallesi 10003 sokak no:2/ 8 Çiğli/ İzmir fabrikasında ... azaltımı kapsamında kurulumu davacı tarafça üstlenilen arıtma makinesi ve ekipmanlarının belirtilen yere tam ve eksiksiz olarak teslimine ilişkin taraflar arasındaki kurulan sözleşmesel ilişki gereği davacının üstlendiği yükümlülüğün basit bir imalat montaj işi olmadığı, belirli bir süreç ve performans testlerinden geçerek tamamlanması gereken bir prosedüre tabi olduğu, davacı tarafından kurulumu yapılmakla birlikte gerek davadan önce açılan değişik iş dosyası kapsamındaki yapılan tespitler gerekse Mahkememizce bilirkişi heyeti eşliğinde mahallinde yapılan tespitler ve bu tespitlere dair bilirkişilikçe alınan giriş ve çıkış numunelerinin dava dışı şirket aracılığıyla değerlemelerine yönelik alınan analiz raporlarına göre her ne kadar davacı yanca sözleşmede belirtildiği gibi KOİ giriş değerinin 130.000-150.000 mg/ L'nin iki katı olduğu iddia edilmiş ise de bunun gerçeği yansıtmadığı, 30.300 mg/ L olarak belirtilen KOİ giriş değerinin çıkışta 12.019 mg/ L değerine düştüğü ve böylece tesisin %60 KOİ giderme verimi ile çalıştığı dolayısıyla sistemin verimli çalışmadığı ve bu nedenle sözleşmede yer alan performans verilerini sağlamadığı, dolayısıyla sözleşmede belirtilen davacı yükümlülüğünün bu anlamda yerine getirilmediği, bunun yanında sözleşmenin 3.5 maddesinde davacı tarafça her hangi bir bedel talep edilmeksizin bakım, elektrik, operatör eğitimi verilmesine yönelik yükümlülük ile 4.6 maddesine göre sistemin devreye alınmasından evvel davacı tarafça ibrazına yönelik yükümlülük ile üstlenilen edimlerin yerine getirildiğinin davalı tarafça kabul edilmemesi yanında bu hususun aksinin davacı tarafça iddia edilmesine rağmen bu hususun ispatının yapılamadığı kanaatine varıldığı, davacı tarafça performans test verilerinin 30 gün içerisinde yapılacak 3 kere tekrarı neticesi %85'inin sağlanması halinde sistemin tam ve çalışır halde tesliminin yapılacağının belirtilmesine rağmen davacı yükümlülüğünün aksine belirtilen şekilde tesisin tam ve eksiksiz tesliminin yapılmadığı ve neticede işin %22,5'lik kısmının eksik yapıldığı, bunun sebebinin tesisin işlevinin gereği gibi yerine getirmemesi ve tesisin kurulumuna göre iş ve işlemlerin ilim ve fennin gerektiği şekilde yapılmamasından kaynaklı olduğu ve davacının üstlendiği edimin gerek ayıplı olarak gerekse eksik olarak davalıya teslimi yapılmakla birlikte raporda belirtilen bir kısım ekipmanların keşif tarihi itibariyle de halen giderilmemiş ayıplar olduğu, davacının sözleşme ile üstlendiği edimin yerine getirme oranının %77,50 olduğu ve bu oran karşılığı yaptığı iş bedelinin 36.812,50 Euro olmasına karşılık davalı tarafından kendisine 38.000,00 Euro ödeme yapıldığından mevcut bulunan ayıplar yanında eksik iş bedeli davacı tarafından fazlaca tahsil edildiğinden bu yönden de davacının davalıdan alacaklı olduğuna yönelik iddiasının yerinde olmadığının tespiti ile birlikte her ne kadar dayanılmış ise de yargılama neticesi oluşan durumun varlığı ya da yokluğu yönünden yemin ile ispatlanacak bir husus olmadığı kanaatine varılarak açılı davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 615,40 TL harcın evvelce alınan 507,89 TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye irat kaydına, bakiye 107,51 TL'nin DAVACIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı, yukarıda mahsubuna karar verilen peşin harcın ve yatırılan keşif harcının ilgili kısmı ile gider avansından kullanılan yargılama giderlerinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın Gider Avans Tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
4- Davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılan 341,00 TL'nin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE, kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK'nın Gider Avans Tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVALI TARAFA İADESİNE,
5- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 29.740,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu Volkan Çakır'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 12/03/2025
Katip ...
¸
Hakim ...