T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/604
KARAR NO : 2025/557
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/08/2023
KARAR TARİHİ : 04/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket, boru, vana ve bağlantı malzemeleri ticareti ile iştigal ettiğini, Ticari faaliyeti kapsamında Davalı'dan "sac plaka" ürünü almış olup bu alım neticesinde 04.11.2022 tarihinde... numaralı faturaya istinaden Davalı'ya 81.750 TL ödeme yaptığı, davalı ile müvekkil şirket arasında önceden ticari ilişki bulunmadığı, müvekkili şirket dava konusu ürünü ticari amaçla satın aldığı, müvekkili, Davalı Taraf'tan aldığı ürünü aynı günde 04.11.2022 Tarihinde kendi müşterisi olan İstanbul ...Sanayi A.Ş. Şirketine sattığı,... Sanayi A.Ş tarafından ürünün ayıplı olduğu ve kullanılamadığı bilgisi iletildiği,... Sanayi A.Ş tarafından Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Laboratuvarlarında yapılan test ile malzemenin başka kalite de bir malzeme olduğu tespit edilmiş ve ürünün ayıplı olduğu belgelendiği, bunun üzerine müvekkili davalı taraf ile iletişime geçmiş ve ayıplı ürün nedeniyle ödenen bedelin iade edilmesi talep edildiği ancak davalı tarafından bu talepler karşılıksız bırakıldığı, bu sebeple Davalı Taraf'a Karşıyaka ... Noterliği'nden 27.03.2023 tarih ve... yevmiye numaralı ihtarname ile sözleşmeden dönüldüğü ve ödenen bedelin iadesi talepli ihtar gönderilmiş lakin davalı tarafından herhangi bir dönüş yapılmadığı ve iade taleplerinin reddedildiği, ayıplı ürün satış bedeli olan 81.750 TL’nin fatura tarihinden itibaren hesaplanacak en yüksek mevduat faizi ile birlikte müvekkile iadesine, ayıplı malın davalı tarafından teslim alınmasına ve/veya tüm masrafları davalı'ya ait olmak üzere teslim yeri belirlenmesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu malın ayıplı olduğunu kesinlikle kabul etmemekle birlikte malın davacı tarafa 04.11.2022 tarihinde teslim edildiği, davacının malın ayıplı olduğunu 26.12.2022 tarihinde öğrendiği sabittir. Ayıp ihbarının ne şekilde ve hangi süreler içerisinde yapılacağı Türk Ticaret Kanunu'nda açıklandığı, davacı tarafın hiçbir şekilde ayıp ihbarında bulunmadığını yasal süreler geçtikten sonra 27.03.2023 tarihinde ihtarname gönderdiğini, Hatta davacı tarafın ihtarname gönderdikten 1 ay sonra iade faturası kesmesi bile kendisinden beklenen basiretli tacir sorumluluğunu yerine getirmediğini ve sürelere riayet etmediğini belirterek davanın reddi ile kötüniyetli davacının %20 tazminat ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Taraf ticari defter ve kayıtları ile, sipariş formları, karşılıklı mail yazışmaları, fatura ve davalı kayıtları inceler rapor dosya arasındadır.
Mahkememizce taraf ticari defter ve kayıtların ibrazına dair verilen süre içerisinde davalı yanca süresinde ...Bornova/ İzmir adresinin bildirildiği, davacı tarafça ise süresinden sonra ...YeniMahalle/Ankara adresinin bildirildiği anlaşılmakla lehe delil olarak kabul edilip edilmeyeceği ileride değerlendirilmek üzere öncelikle davacı yan kayıtlarının SMMM bilirkişisi vasıtası ile ve aynı zamanda metalurji bilirkişisi tarafından ise iade edildiği belirtilen ürünlere dair ayıp iddiası kapsamında rapor tanzimine yönelik tevdi üzerine Ankara... ATM'nin... talimat sayılı dosyası üzerinden hazırlanan 15/02/2025 tarihli heyet raporunda özetle davacı yan kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, yerinde yapılan inceleme ile dava konusu sac plaka ürünün taraflar arası alım satımı gerçekleştirildiği anlaşılan ürün olduğu gibi ürünün aynı zamanda dava dışı İgsaş isimli firmaya satılan ürün olduğu, İgsaş tarafından davacıya iadesi yapılan ürünün ayıp incelemesi neticesinde üründeki ayıbın aluid ifa kapsamında gizil ayıp niteliğinde olduğu ve yanlış ifa nedeniyle oluşan durumun davalının sorumluluğunda olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dosya tarafları arasında davalının satıcı davalının alıcı olduğu şekilde kurulan ticari münasebet kapsamında davalı yanca davacıya 04/11/2022 tarihinde 81.750,00 TL karşılığı sac plaka ürünün satıldığı, söz konusu ürüne ilişkin davalı tarafça davacı aleyhine ... numaralı faturanın tanzim edildiği, ürünün teslimi yapılarak bedelinin davalı tarafça tahsil edildiği, ürünün aynı gün davacı tarafça dava dışı ...San . A.Ş' ye satılmakla bu firmaya teslim edildiği, dava dışı şirket tarafından ürüne ilişkin inceleme yaptırılmakla ayıplı olduğu iddiası ile davacıya iade edildiği ve bu hususla alakalı olarak davacı tarafından davalı aleyhine Karşıyaka... Noterliğinin 27/03/2023 tarihli ve... yevmiye sayılı ihtarnamenin gönderildiği hususlarında dosya kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın söz konusu sac plakaların davalı yan edim yükümlülüğü kapsamında ayıpsız olarak davacıya teslim edilip edilmediği, edilmediğinin anlaşılması halinde ayıbın açık ayıp mı gizli ayıp mı olduğu, ayıbın kimden kaynaklandığı, ürünün ayıplı olması halinde davacının ayıba ilişkin başvuru haklarını kullanabilmesi bakımından süresinde davalı yana ayıp ihbarı yapıp yapmadığı ve bu anlamda davalı yana başvuru hakkını kaybedip kaybetmediği, dava dışı firma tarafından yaptırılan incelemenin yerinde olup olmadığının hususlarının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik alım satım ilişkisinden kaynaklı olarak açılan alacak davası ile birlikte malın davalıya teslimine ilişkin birlikte ifa kuralını içeren dava olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; Mahkememizce davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilerek davacının davalıdan aldığı ürünü 3. kişi konumundaki İgsaş isimli firmaya satışından sonra adı geçen firmanın üründeki ayıba dair davacıya mail yoluyla yaptığı bildirim ve ekindeki analiz raporlarının davacı tarafça alınmasından sonra davalıya gönderilen 27/03/2023 tarihli ihtarname arasındaki süre boyunca davacının ayıbı muhatap davalıya bildirilmesine yönelik ayıbın öğrenilmesi ile bildirim arasındaki süre boyunca ayıba dair ne gibi bir işlem yapıldığı bunun muhatabına bildirilmeden önce herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığı hususunda kronolojik açıklama ile birlikte ekine belge eklenmek suretiyle Mahkememize beyanda bulunulmasının istenilmesine aksi takdirde davacı yanın bu istemden vazgeçilmiş sayılacağı ihtar edilmekle birlikte sunulan 23/03/2025 tarihli dilekçe ile istem konusu edilen hususa dair ayrıntılı beyanda bulunulmuştur.
Her ne kadar iş bu uyuşmazlık yönünden davalı kayıtları incelenmemiş ise de yukarıda da belirtildiği gibi taraflar arası ilişkinin ne olduğu ile asıl konunun davalı tarafından davacıya satılan ürünün davacı tarafından dava dışı firmaya satımından kaynaklı olarak ayıp sebebiyle mağdur olup olmadığı ile zarar olgusuna yönelik olduğundan usul ekonomisi gereği ayrıca davalı kayıtlarının incelenmesine yer ve gerek görülmemiştir.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında tevdi üzerine talimat yolu ile alınan heyet raporuna itirazlar ile ek rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dosya tarafları arasında kurulan ticari münasebet kapsamında Mahkememiz davalısı tarafından davacıya 04/11/2022 tarihli, 81.750,00 TL bedel karşılığı ve dava dilekçesine ekli ...... fatura ile ... nitelikteki sac plaka ürünün satıldığı ve mal teslimi davacıya yapılmakla birlikte aynı gün davacı tarafından davalıya mal bedelinin ödendiği, davacı tarafından söz konusu ürünün dava dışı ...San. ... A.Ş. ( ...) isimli firmaya satılmakla birlikte dava dışı şirket tarafından ürünün ayıplı olması sebebi ile davacıya iadesinin yapıldığı anlaşılmakla birlikte davacı kayıtlarının incelenmesi neticesi her ne kadar davacı kayıtlarında davalı yanca düzenlenen fatura davcı kayıtlarına geçirilmemiş ise de ürün konusunda anlaşıldığı ve bedeli ödendiği konusunda ihtilaf olmadığı göz önüne alındığında faturanın davacı kayıtlarında bulunmamasının herhangi bir öneminin olmadığı, davacı tarafından dava dışı firma nezdindeki alım satım ilişkisi kapsamında ürünün iadesi davacıya yapılmakla birlikte davacı tarafça davalı aleyhine .... seri no.lu iade faturasının düzenlendiği, taraflar arası alım satım konusu ürünün " ... ( ...) olması gerektiği tespit edilmekle birlikte gerek ürünün yerinde yapılan tespiti neticesi ürünün bir kısmında dava dışı... fir4ması tarafında numune alınmak üzere kesildiği ve ürüne dair alınan numune ve analiz raporunun bilirkişiye sunulmakla birlikte bilirkişi tarafından yeni bir numune alınması için ürün başında inceleme yapılarak alınan numunenin... Ana bakım fabrika müdürlüğünde " optik emisyon spektrometre cihazı" ile kimyasal analizi yaptırılmakla birlikte söz konusu incelemeye dair hususlar Mahkememize sunulan rapor içeriğinde ayrıntısı ile belirtilmekle birlikte netice de teknik bilirkişi tarafından sac plaka malzemesinin ... Molibden alaşımı olmadığı % 99,78 saflıkta titanyum alaşımı olduğu tespit edilmekle dava dışı... tarafından...lınan rapor ile mevcut dava dosyası kapsamındaki bilirkişi incelemesi neticesi elde edilen raporların birbirleri ile örtüştüğü göz önüne alındığında davacı ve davalı taraflar arasında kararlaştırılan sac plaka üründen farklı nitelikteki bir ürünün davacı yana verildiği ve davacının da...a bu ürünü sattığı görülmekle davalı yanca ürün tedarikine yönelik edimin gereği gibi yerine getirilmediği, söz konusu ürünün kararlaştırılandan farklı olduğu yani... olduğundan davalı yan ediminin ayıplı bir edim olduğu kanaatine varılmakla ayıbın nitelendirilmesi yönünden bilirkişi değerlendirilmesine iştirak edilerek ürünün laboratuvar nezdinde incelenmesi ile bu sonuca ulaşılacağı kabul edildiğinden davalı yan ediminindeki ayıbın gizli ayıp olduğu, bununla birlikte davalı yanca hak düşürücü sürenin kaçırıldığı yönünde beyanda bulunmakla birlikte dosya kapsamına kazandırılan deliller ve davacı yanca sunulan 23/03/2025 tarihli dilekçe kapsamındaki açıklamaların bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesi davacı tarafından davalıya yapılan ayıp bildiriminin süresinin kaçırılmadığı değerlendirilerek kararlaştırılandan başka bir ürünün verilmesi sebebi ile davacı tarafından davalıya yapılan ödemenin yerinde bir ödeme olmadığı anlaşılmakla 04/11/2022 tarihinde yapılan 81.750,00 TL bedelli ödemenin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile davacıya iadesinin gerekli olduğu kabul edilmekle birlikte kararlaştırılandan farklı davacıya teslim edilen ürünün halen davacı elinde olduğu anlaşılmakla verilen hüküm neticesi davacının sebepsiz zenginleşmesine sebebiyet verilmeden birlikte ifa kuralı çerçevesinde davacı yanda bulunan ürünlerin davalı tarafından teslim alınmasına yönelik davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile davalı yanca davacıya... nolu 03/11/2022 tarihli fatura ile satılan ürünlerden kaynaklı davalıya yapılan 81.750,00 TL'nin 04/11/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
- Davacı yanda bulunan fatura konusu ürünlerin davalı tarafından teslim alınmasına,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 5.584,34 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 1.396,09 TL harçtan mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 4.188,25 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 1.665,94 TL (1.396,09 TL peşin harç ile 269,85 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 17.312,50 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 18.978,44 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu...e ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVALIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 04/06/2025
Katip...
eimza
Hakim ...
eimza