T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/623 Esas
KARAR NO: 2024/385
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/08/2023
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 03.11.2021 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, Buca ... Caddesi üzerinde seyir halinde iken ...sokağa dönüş yapmaya çalıştığı sırada 63 sokak istikametinde şeridinde seyreden müvekkilin... plakalı aracına çarpmış olduğunu, çarpışma sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, Kazada ... plakalı araç sürücüsü ... ' ın aslî ve tam kusurlu olduğunu, ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosu tarafından ...poliçe no ile teminat altına alınmış olan zararlar kapsamında sigorta şirketine 03.01.2022 tarihinde başvurunun vekâleten yapıldığını, müvekkiline ait... plakalı aracın hasar onarımının ... onarım servisi tarafından yapıldığını, l kaza sonrası hasar gören araç için davalı şirket nezdinde hasar dosyası açıldığını, alınan ekspertiz raporunda... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarımı için yedek parça ve işçilik ücreti olarak 27.560,86 TL (KDV Dahil) belirlendiğini ve sigorta şirketi tarafından 8.088,00 TL kısmi ödeme yapıldığını, bakiye hasar onarım bedelinin sigorta şirketinden 03.01.2022 tarihinde talep edildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığı gibi sigorta şirketi tarafından yazılı bir cevap da verilmediğini beyanla dava konusu kazadaki talep edilebilir tazminat tutarının yargılama sırasında toplanan delillerle (özellikle bilirkişi incelemesi ile) aydınlanacağı dikkate alınarak HMK m. 107 kapsamı dikkate alınarak fazlaya ilişkin talep ve davaya ilişkin saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 100,00-TL maddi tazminatın (hasar onarım bedelinin) davalı sigorta şirketinden poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte tahsiline, yargılama gideri (Ekspertiz ücreti dahil) ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava Değerinin Belirlenmesi: Davacı vekili 15/03/2024 havale tarihli değer arttırım dilekçesi ile dava dilekçesi ile 100,00 TL olarak talep etmiş oldukları hasar tazminatını 19.371,95-TL artırarak 19.471,95-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili büronun yabancı araçların ülkemizde sebebiyet verdikleri kazalarda ortaya çıkan hasarların tedvirinde, bu araçların sahip veya sürücüleri adına hareket etmeyip kaza tarihini kapsayan geçerli yeşil kart sigortaları olması halinde yabancı sigorta şirketi adına hareket etmekte olduğunu, bu durumda Karayolları Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketi adına mali sorumluluk sigortası limit ve şartları çerçevesinde müvekkil Büro’nun sorumluluğu doğduğunu, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığından hukuki yarar yokluğundan davanın reddine karar verilmesini, dava konusu aracın hasar bedeline ilişkin ödemenin ekspertiz raporu ile tespit edilen 3.730,00-TL işçilik ücreti, 3.125,00-TL parça bedeli, 1.233,91-TL KDV olmak üzere toplam 8.088,91-TL maddi hasarın ... Sigortacılık Hizm. Ltd. Şti. tarafından 17.01.2022 tarihinde davacı vekili hesabına ödendiğini, kusur oranlarının tespiti için ATK Trafik İhtisas Dairesinden rapor alınmasını talep ettiklerini, başvuran tarafın zararı giderilerek müvekkil şirket nezdinde muaccel bir alacak oluşmadığını, müvekkil şirket sorumluluğunu yerine getirdiğinden temerrüde düşmediğinden başvuranın faiz taleplerinin reddinin gerektiğini beyanla davanın esastan reddine, aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Trafik kazası tespit tutanağı
2-Davalı büro nezdindeki poliçe ve hasar dosyası
Davalı büro tarafından ... Sigortacılık Hizm. Ltd. Şti sigorta şirketi nezdinde açılan ... nolu hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında ... Sigortacılık Hizm. Ltd. Şti tarafından davacı vekiline 17/01/2022 tarihinde 8.088,94-TL hasar ödemesi, 28/03/2022 tarihinde 1.812,00-TL değer kaybı ödemesi ve 28/03/2022 tarihinde 354,00-TL eksper ücreti ödemesinin yapıldığı bildirilmiş, ödemelere ilişkin dekontlar ibraz edilmiştir.
3- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları
Davacıya ait olup, dava konusu 03.11.2021 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı belirtilen... plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce 1 adet hasar kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.
4-Türkiye Noterler Birliği kayıtları
Davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği hasar bedelinin tazminini talep ettiği ... plakalı araca ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
5-Ekspertiz Raporları
i) Davalı büro nezdinde ... Sigortacılık Hizm. Ltd. Şti sigorta sigorta şirketi tarafından açılan 2021/2913 nolu hasar dosyası kapsamında ... Sigorta Ekspertiz Hizmetleri Ltd. Şti.' den aldırılan 13/12/2021 tarihli ekspertiz raporunda; araç üzerinde görülen mevcut hasarın yeni olduğu ve karakteristik yapısı itibari ile kaza tespit tutanağını doğrular şekilde olduğu,... plaka sayılı parça ve işçilik olmak üzere toplam KDV dahil 8.088,91-TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiği görülmüştür.
ii)Davacı tarafından dosyaya delil niteliğinde ibraz edilen ve Eksper ...' dan aldırılan 27/11/2021 tarihli ekspertiz raporunda; ... plaka sayılı parça ve işçilik olmak üzere toplam KDV dahil 27.560,86-TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiği görülmüştür.
6-Bilirkişi raporu
Mahkememizce, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumları, davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle rayiç bedelin ve aracın tamir bedelinin ne kadar olduğu, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, aracın pert-total işlemi gerektirip gerektirmediği, araç pert-total gerektiriyor ise (aracın hurdasının davacıda olduğu gözetilerek) aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının tespiti, şayet onarımı mümkün ise onarım bedelinin belirlenmesi, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin davacının gerçek zararını karşılayıp karşılamadığı hususlarında Trafikçi bilirkişi ve Otomotiv uzmanı Makine Mühendisi bilirkişiden aldırılan 06/03/2024 havale tarihli raporda özetle; Dosyaya ibraz edilen tutanak, kroki, fotoğraf, bilgi ve beyanlara göre; Dava konusu kazanın oluşumunda ... yabancı plakalı) araç sürücüsü dava dışı ...' ın seyri esnasında yola ve dönüş yapacağı kavşak koşullarına gereken dikkat ve özeni göstermesi, olay mahalline gelip sağa dönüşünü yapmadan önce sağındaki diğer sokaktan (63.sokak) gelen araç trafiğini kontrol etmesi, bu kontrolü esnasında sağından 63. Sokak üzerinden far ışığı ile gelen aracı gördüğünde olduğu yerde bekleyip, düz gelip doğru giden diğer aracın geçişine izin vermesi ve akabinde güvenli ortam oluştuktan sonra sağa dönüşünü yaparak seyrine devam etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmeyerek çevresel kontrolleri yapmadan dikkatsiz ve kontrolsüz bir şekilde sağa dönüşünü yaparken diğer aracın seyir yönünü kapatarak karıştığı olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı 2918 sayılı KTK.nın 84. j) Maddesi; manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, Asli kusurlu sayılırlar hükmü gereği ve 2918 sayılı KTK nın 67. Maddesi a)" Sürücüler park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır." hükmünü ihlal ettiği anlaşıldığından kazanın oluşumunda etken kusurlu olduğu;
Davacıya ait dava dışı ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile trafik kurallarına ve nizamlarına uygun bir şekilde ve uygun şerit üzerinde aracını sevk ve idare ettiği esnada kaza mahalli olan yol bölümünde seyir yönüne doğru dönüş yapan diğer sürücüye karşı zararlı sonucu öngörmesi ve kazayı önlemek adına tedbir alması mümkün olmadığından kazanın oluşumunda etken olmadığı",
Dosya kapsamında yapılan incelemede; Eksper ... tarafından düzenlenen 27.11.2021 tarihli Ekspertiz Raporunda... plaka sayılı... model kamyonette meydana gelen kaza ile hasarın, hasar ile hasar onarım kalemlerinin ve yedek parça kalemlerinin riziko tarihi orijinal parça fiyatlarıyla uyumlu olduğunun tespit edildiği ve KDV dahil 27.560,86 TL olarak hesaplanan hasar onarım bedeline iştirak edildiği,
Hasar onarım bedeli tespite konu ile... plaka sayılı aracın 03.11.2021 riziko tarihi itibarıyla Piyasa koşullarında yapılan inceleme ve araştırmalara göre, 2. el piyasa rayiç değerinin aracın yaşı, kilometre durumu, kullandığı yakıt ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile bakım onarım durumu, aracın segmenti, pazarlık payı dikkate alınarak ortalama güncel değerinin 310.000,00 TL olarak yer alan tespite konu aracın, Ülkemizde bu konuda geriye dönük veri tabanı olmaması, yaşanan enflasyonist ortam ve döviz kuru değişiklikleri ile rapor tarihindeki araç fiyatlarındaki aşırı değerlenme, Kamu İhale Kurumu Fiyat Güncelleme Tablosu çarpanları ve pazarlık payı da dikkate alınarak 03.11.2021 riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 85.000,00 TL mertebesinde olduğu ve tamirinin ekonomik olduğu kanaatine varıldığı,
... plaka sayılı araçta 03.11.2021 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak meydana gelen gerçek zararın KDV dahil 27.560,86 TL. olarak hesaplandığı, Davalı tarafından davacı vekiline 17.01.2022 tarihinde 8.088,91 TL hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığı konusunda taraflar arasında husumet bulunmadığı, bu nedenle 19.471,95 TL olarak hesaplanan bakiye hasar onarım bedelinden davalının sorumlu bulunduğu hususundaki nihai kararın Mahkemenin takdirinde olduğu, rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK;
Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen bakiye hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 03/11/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan ödeme ile davacının aracında oluşan gerçek hasar bedelinin karşılanıp karşılanmadığı, davacının bakiye hasar bedelinin tazmini talebi ile avans faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının; 03/11/2021 tarihinde saat 21:40 sıralarında dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... yabancı plakalı aracı ile Doğuş caddesi üzerinde seyir halinde iken kaza mahalli olan kavşağa geldiğinde sağında bulunan... sokak içerisine geçmek için sağa doğru dönüşe geçtiğinde aracının sağ yan kısımları ile sağından diğer yol olan 63.sokak üzerinden gelip yoluna düz devam eden davacının maliki olduğu dava dışı sürücü ...'nın sevk ve idaresinde... plaka sayılı kamyonetin ön kısmına çarpması neticesinde meydana geldiği;
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plaka sayılı araç sürücüsünün seyri sırasında olay mahalli olan kavşakta dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı 2918 sayılı KTK.nın 84. j) Maddesi; manevraları düzenleyen genel şartlara uymama, Asli kusurlu sayılırlar hükmü gereği ve 2918 sayılı KTK nın 67. Maddesi a)" Sürücüler park yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır." hükmünü ihlal ettiği anlaşıldığından kazanın oluşumunda etken kusurlu olduğu; davacının maliki olduğu ... plaka sayılı aracı kullanan dava dışı sürücü ...' nın kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusuru bulunmadığı kaza tespit tutanağı ve alınan bilirkişi heyet raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu, yeşil kart sistemine dâhil olmak maksadıyla 19.10.1963 tarihinde Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği bünyesinde kurulmuştur. Yeşil kart, yeşil kart sistemine üye ülkelerde geçerli olmak üzere düzenlenen, Uluslararası Motorlu Taşıt Sigorta Kartı olup, kazanın meydana geldiği ülkede yapılması zorunlu olan Motorlu Taşıt Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına eşdeğer bir belgedir. Diğer bir ifade ile kazanın meydana geldiği ülkede yürürlükte olan trafik sigortası mevzuat, kapsam ve limitleri çerçevesinde teminat vermektedir.
Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç, davalı Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde teminat altındadır.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait... plakalı aracın hasar gördüğü, davalı büro nezdinde ... Sigortacılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından davacıya 17/01/2022 tarihinde 8.088,94-TL hasar ödemesi yapıldığı, olayda ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda etken ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait... plakalı aracın sürücüsünün kazanın oluşumuna etken kusurunun bulunmadığı; denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi heyet raporunda, davacıya ait... plakalı aracın davaya konu trafik kazası sonucunda ön kısımlarından araç gövdesinde ve sökülebilir / takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı, ön tampon, ön tampon demiri, Ön Panjur, Panjur arma, sol far karşı, sol far yuva çerçeve, sol far, sol sinyal, bağlantı elemanları, çıta bant bakalit gibi tamamlayıcı parçaların değiştirilerek onarıldığı, mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu, dava konusu ... plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 27.560,86 TL hasar meydana geldiği, bilirkişi raporunda Yargıtay içtihatları doğrultusunda... plaka sayılı aracın aracın yaşı, kilometre durumu, kullandığı yakıt ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile bakım onarım durumu, aracın segmenti, pazarlık payı dikkate alınarak kazadan önceki piyasa rayiç değerinin ortalama 85.000,00-TL olduğu; buna göre aracın hasar bedeli, araç rayicinin %50'sini aşmadığından, aracın mevcut hali ile tamirinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı belirlenmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa dava tarihinden önce 17/01/2022 tarihinde yapılan 8.088,94-TL hasar tazminatı ödemesi mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği bakiye hasar tazminatının 19.471,95-TL olduğu anlaşılmıştır. Bu surette belirlenen bakiye hasar bedeli tazminatının, davacı tarafından yapılan başvuru üzerine davalı tarafından verilen 26/01/2022 tarihli cevapta daha önce yapılan 8.088,91-TL dışında ödeme yapılmayacağı bildirildiğinden hasarı ret tarihi olan 26/01/2022 tarihi temerrüt tarihi olarak takdir edilerek bu tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bakiye poliçe teminat limiti olan 33.099,09-TL ile sınırlı olması kaydıyla karar verilmiştir. Sigortalı aracın hususi araç vasfında olduğu anlaşıldığından davacının avans faiz talebi kabul edilmemiştir.
Davacının talep konusu ettiği 354,00-TL ekspertiz raporu ücretinin, davalı sigorta şirketi tarafından 28/03/2022 tarihinde davacı vekili hesabına ödenmiş olduğu anlaşıldığından bu talebin yargılama gideri olarak kabul edilmesi talebinin reddine karar verilerek açıklanan tüm bu hususlar kapsamında aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, 19.471,95-TL bakiye hasar bedelinin temerrüt tarihi olarak takdir edilen 26/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (bakiye poliçe teminat limit olan 33.099,09-TL ile sınırlı olarak sorumlu olmak üzere),
2-Alınması gereken 1.330,12-TL karar ve ilam harcının başlangıçta alınan 269,85-TL peşin harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 333,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 727,27-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4- Davacı tarafça yapılan ve karşılanan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harç ve 333,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 872,70-TL ile 5.135,50-TL yargılama gideri (tebligat+ posta masrafı + bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 6.008,20-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının ekspertiz raporu ücretinin yargılama gideri olarak kabul edilmesi talebinin reddine,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 23/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı