T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/632 Esas
KARAR NO: 2024/216
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 14/08/2023
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; keşidecisi... Tekstil İnşaat Sanayi Limited Şirketi olan, Türkiye ... Bankası A.Ş. ... İzmir Şubesine ait, keşide tarihi 31/01/2024, keşide yeri İzmir olan ... seri numaralı 391.000,00 TL bedelli çekin müvekkili şirketine keşide edilerek teslim edildiğini, müvekkilinin çekin meşru hamili konumunda olduğunu, çekin müvekkilinin zilyetliğinde iken kaybolduğunu, müvekkilinin çekin meşru hamili olup zayii olan çekin üçüncü kişilerin eline geçmesi durumunda müvekkilinin, telafisi mümkün olmayan zarara uğrayacağını, çeki eline geçiren kişinin, vadesi geldiğinde çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin söz konusu olacağını belirterek; öncelikle dava konusu çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararlı müzekkerenin ... A.Ş. Yeşilova İZMİR Şubesine yazılmasına, dava konusu çekin iptaline karar karar verilmesin talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)
Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin kabulüne, keşidecisi ... Gıda Tekstil İnşaat Sanayi Limited Şirketi, keşide tarihi 31/01/2024 olan ... seri numaralı 391.000,00 TL bedelli çekin zayi sebebiyle iptaline,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile 157,75-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,
5-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 14/03/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı