T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/680 Esas
KARAR NO : 2025/571
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 01/09/2023
KARAR TARİHİ : 12/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 27/05/2021 tarihinde müvekkili sevk ve idaresindeki... plakalı motosiklet ile Kuşadası istikametinden Menderes istikametine seyir halinde iken Menderes Kuşadası İlyolu 20. Km mevkiinde davalı ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı araç ile çarpışması sonucunda yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazada; kavşakta sağda durmakta olan ... plakalı araç sürücüsü ...'in yolu kontrol etmeden, manevra öncesinde gerisine dair yeterli ve gerekli kontrolleri yapması gerekirken bunlara riayet etmeden kontrolsüzce dönüş yapmak amacıyla yolun en sağından sola kavşağa doğru dikey bir şekilde aniden giriş yaparak, seyir halindeki motosiklet sürücüsünün seyir yönündeki şeridini kapatması nedeniyle gerçekleşmiş olduğunu, kazaya karışan ...'e ait... plakalı aracın ...Sigorta A.Ş'den... poliçe numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza ile ilgil... Sigorta A.Ş'ye başvuru yapıldığını, Sigorta şirketince... numaralı dosya açıldığını, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmaması sebebiyle tazminat talebinin değerlendirilmeyeceğinin bildirildiğini, yaralamalı trafik kazası neticesinde ... hakkında Menderes Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından... Soruşturma numarası ile iddianame düzenlendiğini ve Menderes... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... E. sayılı dosyası ile ceza davasının açıldığını, dosyanın halen derdest olduğunu, ceza dosyasında kusura ilişkin alınan 15/08/2022 Ankara Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı raporunda sürücü ...'in asli kusurlu olduğu, müvekkili ...'ın alt düzeyde tali kusurlu olduğu tespitinin yapıldığını, kaza nedeniyle müvekkilinin yaşamını tehlikeye sokacak ve basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek şekilde yaralandığını, kaza sonrası yaklaşık 10-15 gün hastanede yattığını, ameliyat geçirdiğini ve hastanede fizik tedavi gördüğünü, belirli bir süre temel ihtiyaçlarını karşılayamadığını, evinde de bakıma muhtaç bir şekilde yaklaşık 2-3 ay kadar tedavisine devam ettiğini, kaza tarihinde henüz 17 yaşında olan müvekkilinin psikolojisinin bozulduğunu, uzunca bir süre sokağa dahi çıkamadığını, kulağında çınlama problemi oluştuğunu, araba seslerini duymaya dahi tahammül edemez hale geldiğini beyanla davanın kabulü ile HMK 107/1 maddesi gereği; alacakların miktar ya da değerini bu aşamada tüm ve kesin olarak belirleme olanağı bulunmadığından, HMK md 107/2 gereği alacak kalemlerinin uzman bilirkişi marifetiyle belirlenmesi gerektiğinden fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri, 500,00 TL tedavi masrafları olmak üzere; toplam 3.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 27/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (sigorta şirketi için poliçe İimitiyle sınırlı olarak temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte) davacıya verilmesine, müvekkili için 500.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 27/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, yalnızca davalı ...'den tahsili ile müvekkiline verilmesine, kazaya sebebiyet veren... plakalı araca dava sonucuna ve karar kesinleşinceye kadar trafik kaydı üzerine konulmak üzere, teminat alınmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava değerinin belirlenmesi; Davacı vekili 21.04.2025 havale tarihli dilekçesi ile dava dilekçesi ile talep edilen 1.000,00-TL sürekli iş göremezlik tazminatını 534.491,70-TL artırarak 535.491,70-TL, 1.000,00-TL geçici iş göremezlik tazminatını 20.109,01-TL artırarak 21.109,01-TL, 500,00-TL bakıcı gideri tazminatını 2.183,12-TL artırarak 2.683,12-TL, 500,00-TL tedavi masrafı tazminatını 21.797,09-TL artırarak 22.297,09-TL olmak üzere dava değerini toplamda 581.580,93-TL ye yükselttiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davayı kabul mahiyetinde olmamak kaydıyla, müvekkil şirketin yerleşim yeri itibariyle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili Istanbul Anadolu Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiklerini, meydana gelen kazaya ilişkin olarak tanzim edilen kaza tespit tutanağında davacı'nın kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kusur durumunun tespiti için ATK Trafik ihtisas Dairesi tarafından bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davacı tarafça KTK 97. maddesi gereği usulüne uygun başvuru yapılmadığını, sağlık kurulu raporunun müvekkil şirkete başvuru aşamasında sunulmadığını, ATK... İhtisas kuruludan veya yetkili bir hastaneden yönetmeliğe uygun olarak maluliyete ilişkin rapor aldırılmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemekle beraber hesaplama yapılacaksa müterafik kusur inidirmi yapılması gerektiğini, davacının kask ve ...yucu tertibat takmadığının aşikar olduğunu, davacı kaza tarihinde 17 yaşında çocuk yaşta olduğundan herhangi bir iş göremezlik durumundan bahsedilemeyeceğini, müvekkili şirketin hiç bir iş göremezlik tazminatı talebinden, geçici iş göremezlik,geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri gibi vesair giderlerden poliçe gereği sorumlu olmadığını, bu hususta sorumluluğun sosyal güvenlik kurumuna ait olduğunu, üst mahkeme kararlarının bu yönde olduğunu, sorumluluğu ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte tazminat hesaplaması yapılacaksa %1,8 teknik faiz üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkil şirket kendisine sunulması zorunlu tüm evraklarla birlikte başvuru tarihi itibariyle 8 günlük sürenin sonunda temerrüde düşmüş olacağından faiz sorumluluğunun da bu tarihten itibaren başlamış olacağını, trafik kazası sonucu hak edildiği iddia edilen tazminatın ticari bir işten kaynaklı olmadığından YASAL Faiz uygulanması gerektiğini beyanla davanın öncelikle usulden reddine, esasa girilmesi halinde esastan reddine, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, Kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Dava dilekçesi ile ekleri ve tensip zaptı usulüne uygun davetiye ile davalı ...' e tebliğine rağmen davalı tarafça dilekçeler aşamasında davaya cevap verilmemiştir. Yargılama sırasında davacı vekili tarafından sunulan 20.09.2024 tarihli dilekçe ile davalı ...'in vefat ettiği bildirildiğinden Mahkememiz 23.09.2024 tarihli ara kararı ile 17.06.2024 tarihinde vefat ettiği anlaşılan davalı ...' in veraset ilamını alıp mirasçılarını davaya dahil etmesi için davacı vekiline yetki ve 2 haftalık süre verilmiştir. Verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça veraset ilamının sunularak mirasçıların davaya dahil edilmesi üzerine ... mirasçılarına dava dilekçesi, dahili dava dilekçesi ve bilirkişi raporları usulüne uygun şekilde tebliğ edilerek vefat eden davalı ... yönüyle taraf teşkili tamamlanmıştır. Usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen dahili davalıların davaya cevap vermeyip, duruşmalara iştirak etmemiştir.
DELİLLER:
1-Trafik Kazası Tespit Tutanağı
2-Davalı ... nezdindeki hasar dosyası
Davalı ... tarafından... numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile poliçeye istinaden açılan ... nolu hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacı tarafa herhangi bir ödemenin yapılmadığı bildirilmiştir.
3-Mirasçılık belgesi
Menderes ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.09.2024 tarih ... K.sayılı veraset ilamı ile ..., ... ve ...'in davalı müteveffa ...'in yasal mirasçıları olduğu anlaşılmıştır.
4- SGK Kayıtları
Mahkememizce, davaya konu 27.05.2021 tarihli kaza nedeniyle davacıya bir ödeme yapılıp yapılmadığı hususlarında Menderes Sosyal Güvenlik Merkezine yazılan müzekkereye verilen 13.09.2023 tarihli cevabi yazıda; davacının 27/05/2021 tarihli kaza nedeniyle herhangi bir iş göremezlik raporu bulunmadığı dolayısıyla Kurum tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.
5-Sosyal ve Ekonomik Durum Araştırması
Davacı ile davalı ...' in mali ve sosyal durumlarının araştırılması için Menderes İlçe Emniyet Müdürlüğü ve İlçe Jandarma Komutanlığınca tanzim edilen tutanaklar dosya arasına alınmıştır.
6-Türkiye Noterler Birliği kayıtları
Dava konusu kazaya karışan... plaka sayılı ve... plaka sayılı araçların kaza tarihi olan 23/11/2017 tarihi itibariyle araç tescil özet raporları celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
7-Davacının trafik kazası sonrasında görmüş olduğu tedavilere ilişkin hastane kayıtları
Davacının tedavisine ilişkin kayıtlar, film, grafiler, Radyoloji raporları, Epikriz raporları, BT raporu Gaziemir Nevvar Salih İşgören Devlet Hastanesi ve Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
8-Menderes ... Asliye Ceza Mahkemesi'ni...Esas sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan Menderes CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyanın incelenmesinde; 27.05.2021 günü meydana gelen trafik kazası nedeniyle müştekinin hayati tehlikesi bulunacak ve BTM ile giderilemeyecek şekilde yaralanması ve şikayeti üzerine başlatılan soruşturma dosyasında müştekinin ..., şüphelinin ..., suçun taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçu olduğu,
Dosya kapsamında savcılık aşamasında adli trafik bilirkişisinden aldırılan 10.09.2021 tarihli bilirkişi raporunda; sürücü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 53/1-c ve 84/f maddelerini ihlal ettiğinden asli kusurlu olduğu, sürücü ...'ın aynı kanunun 52/1-a maddesini ihlal ettiğinden tali kusurlu olduğu tespitlerinin yapıldığı,
Savcılık tarafından iddianamenin düzenlenerek davanın açıldığı Menderes... Asliye Ceza Mahkemesince yürütülen yargılama aşamasında, davaya konu kazadaki kusur durumlarının tespitine ilişkin mahallinde 28.03.2022 tarihinde yapılan keşfe dayalı adli trafik bilirkişinden aldırılan 25.04.2022 tarihli raporda; sürücü ...'in sola dönüş kurallarına aykırı hareket ettiği, doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yaptığı, aracı kullanırken gerekli dikkat ve özeni göstermediği, tüm bu hatalı davranışlarının kazanın oluşumunda etken olduğu, sürücü ...'ın kavşağa yaklaşırken aracının hızını azaltmadığı, aracını kullanırken gerekli dikkat ve özeni göstermediği, tüm bu hatalı davranışlarının kazanın oluşumunda etken olduğu tespitlerinin yapıldığı,
Mahkemece Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan 15.08.2022 tarihli raporda; davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki kamyonet ile meskun mahal dışı il yolunda seyri sırasında kavşak mahalli yaklaşımında uygun mesafeden sola dönüş için uygun şeride yerleşmesi veya manevra yapmadan önce girmek istediği şeritte seyreden araçların güvenli geçişini beklemesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, emniyet şeridinden dönüş için sola manevra yaparak seyir şeridini kapattığı motosikletlinin çarpmasına maruz kaldığı olayda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketiyle asli kusurlu olduğu, sürücü ... sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyri sırasında olay mahalli kavşağa hızını azaltarak yaklaşmadığı, seyrini yeterince müteyakkız sürdürmediği, kavşak mahallinde dönüş yapan araca zamanında etkin fren tedbiri almayarak çarptığı olayda dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketiyle alt düzeyde tali kusurlu olduğu,
Müştekinin maluliyetine ilişkin Menderes ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası kapsamında alınan 01/03/2023 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda, müvekkilin yaralanmasının, kişinin yaşamını tehlikeye sokan bir durum olduğu, kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahale ile giderilebilecek ölçüde hafif nitelikte olmadığı, şahısta saptanan kırığın hayat fonksiyonlarını ağır (6) derecede etkileyecek nitelikte olduğu tespitlerinin yapıldığı;
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde verilen 18/03/2024 tarihli karar ile sanığın adli para cezası ile cezalandırılması suretiyle karar verildiği, dosyanın istinaf başvurusu üzerine İzmir BAM.. Ceza Dairesinin ... Karar sayılı 23/10/2024 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilerek kesinleştiği anlaşılmıştır.
9-Tanık beyanı
Mahkememiz 06.06.2024 tarihli celsesinde dinlenen,
Davacı tanığı ...; "davacı benim oğlum olur. Kazanın oluşuna ilişkin görgüye dayalı bilgim yoktur kaza sonrası hastaneye ilk ben gittim. Hastaneye gittiğimde oğlum çok kötü durumdaydı her yeri kan içindeydi bacağında kırık dolayısıyla kemiği dışarı çıkmıştı çok kötüydü. Hastanede 8 gün geçirdi. Çok kötü ve zor günlerdi. Bir daha iyi olamayacağını iyileşemeyeceğini söylüyordu 8 gün sonra hastaneden çıktı. Evde 1 ay yatalak vaziyetteydi. Tuvalete dahi gidermiyordu altına sürgü veriyordum. 1 aydan sonra yavaş yavaş diğer oğlum ve eltimin yardımı ile tuvalete kaldırmaya başladık. Tedavi süreci çok zordu bende iyi olamayacağını düşündü, psikolojisi çok bozuktu. Karşı taraf hiç arayıp sormadı biz hastane iken eve gelip aracında hasar olduğunu ve bize tazminat davası açacağını söylemiş, karşı taraftan hiç bir maddi ve manevi destek olmadı. Hastaneye hiç gelmediler. Telefon dahi etmediler. Üstüne biz hastanede iken evin önüne gelip bağırıp çağırmışlar. Oğlum kazadan önce kaynakçıda çalışıyordu asgari ücretin 2 kat üstü geliri vardı. Boş kaldığı zamanlarda da seralara gidiyordu. Sera işine cumartesi pazar ya da kaynakçılıkta boş kaldığı zamanda gidiyordu. Oğlum ortaokuldan mezun oldu. Liseye gitti ama devam etmedi. Kazadan sonra yaklaşık 1 sene sonra çalışmaya başlayabildi. Ara sıra inşaatlarda çalışmaya başladı. Zaten fiziksel problemleri devam ediyordu. Kulağında çınlama ve uğultular olduğunu söylüyordu bunun için doktorada gittik." şeklinde beyanda bulunmuştur.
10-Kusur raporu
Mahkememizce, dava konu 27/05/2021 tarihli kazaya ilişkin kaza tespit tutanağı, Menderes Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma sayılı dosyası, Menderes ... Asliye Ceza Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında aldırılan trafik bilirkişi raporu ile Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi raporu değerlendirilerek ve raporlar arasında oluşan çelişki giderilerek, dosya içerisinde bulunan kaza anını gösterir video kaydı da irdelenerek, meydana gelen trafik kazasında kazaya karışan tarafların kusur oranlarının tespiti hususunda İTÜ'de görevli bilirkişi heyetinden kusura ilişkin aldırılan 16.04.2024 tarihli raporda özetle;
Davalı sürücü ... yönetimindeki... plaka sayılı kamyonet ile Kuşadası istikametinden Menderes istikametine seyri sırasında olay mahalli kavşağa gelip sola dönüş yapmak için yolun kendi gidiş istikametine göre sağında emniyet şeridinde durakladıktan sonra sola manevra yaptığı esnada arkasından aynı istikamete gelmekte olan araç bulunup bulunmadığını kontrol etmeden ve arkadan gelmekte olan ve duramayacak kadar yaklaşmış olan araçlara ilk geçiş hakkını vermeden, yolun sağındaki banket alanından hareketle iki şeritli yolun önce sağ daha sonrada sol şeridine yöneldiği anlaşılmakla KYTK’nun 84. Maddesinin “g” bendinde belirtilen “Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma” ve “f” bendinde belirtilen “ Şeride tecavüz etme” kurallarına aykırı davrandığı için kazada %75 oranında asli kusurlu olduğu,
Davacı motosiklet sürücüsü ... yönetimindeki motosiklet ile Kuşadası istikametinden Menderes istikametine seyri sırasında olay mahalli kavşağa yaklaşır iken hızını azaltmadığı ve kavşak içinde sola dönüş manevrası yapmakta olan kamyoneti fark ettiğinde etkin fren tedbirine başvurarak çarpışmayı engellemediği anşaşılmak ile KYTK’nun 52. Maddesinin “a” bendinde belirtilen “Kavşaklara yaklaşırken,dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarımalanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar." kuralına aykırı davrandığı için kazada %25 oranında kısmen kusurlu olduğu, rapor edilmiştir.
11-Maluliyet Durumunun Tespitine İlişkin Rapor
Davacının, Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığıne sevki ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmelik" hükümlerine göre geçici ve kalıcı işgöremezlik oranının ve malul kaldığı dönem boyunca ne kadar süre ile bakıcıya ihtiyacının olduğunun, devamlı surette bakım ihtiyacının olup olmadığının tespitine ilişkin aldırılan 01.08.2024 tarihli raporda özetle;
Davacının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğine ekli cetveller kullanılarak arızası değerlendirildiğinde; davaya konu trafik kazasına bağlı sağ alt ekstremitesinde birden fazla arıza olması nedeniyle Balthazard formülü uygulandığında, alt ekstremite engellilik yüzdesi %9,75 olarak hesaplandığı ve "Tablo 3.2. Alt ekstremite engelliliğinden kişinin engellilik oranının hesaplanması" tablosuna göre de sağ alt ekstremitesindeki arızası nedeniyle kişinin engellilik oranı %5 olarak bulunduğu,
Tıbbi iyileşme süresinin adli-tıbbi uygulamada genel kabul gören listelere göre olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) ay olarak kabulünün uygun olacağı, ancak kesin iyileşme süresinin varsa kişinin takip ve tedavisini yapan hekimler (sağlık kuruluşu) tarafından düzenlenmiş istirahat veya çalışabilir raporu ile belirlenebileceği mütalaasına varıldığı,
Davacının yaralanma nedeniyle sürekli bakıma muhtaç olmadığı, geçici olarak bakıcıya muhtaç olunan süre ile ilgili olarak yönetmelikte bir değerlendirme olmamakla birlikte olaya bağlı yaralanmaları nedeniyle yardıma ihtiyaç duyacağı sürenin 1 (bir) ay olarak kabulünün uygun olacağı rapor edilmiştir.
12-Aktüer bilirkişi raporu ve ek raporu
i)Davacının maddi tazminat talepleri hususunda Aktüer bilirkişiden aldırılan 11.10.2024 havale tarihli raporlarda özetle; Maddi tazminat hesaplanmasında esas alınan TRH- 2010 tablosu ile %10 artırım ve iskonto uygulanmak suretiyle düzenlenen progresif rant sistemine göre yapılan hesaplama sonucu, 27.05.2021 tarihinde yaralanan davacı ...'ın geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 28.145,35 TL, sürekli maluliyetten kaynaklı maddi tazminat alacağının 547.174,35 TL olduğu, Bakım giderinden kaynaklı maddi tazminat alacağının 3.577,50 TL, SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi giderinin 2.221,96 TL, İleriye dönük muhtemel tedavi giderinin 5.500,00 TL, FTR uygulamasından kaynaklı tedavi giderinin 2.407,50 TL, Tedavi ile ilişkili muhtemel ulaşım giderinin 1.500,00 TL, İleriye dönük skar dokusu revizyon giderinin 10.400,00 TL olduğu, davacının toplam maddi tazminat alacağının 600.926,66 TL olup, olaydaki %25 oranında kusurunun indirilmesi sonrası bakiye maddi tazminat alacağının 450.694,99 TL'ye tekabül ettiği, davalı ... şirketinin teminat sorumluluğunun teminat limiti dahilinde olduğu ve ZMMS poliçesi kapsamında teminat limitinin 430.000,00 TL olduğu kanaatine varıldığı, rapor edilmiştir.
ii) Mahkememiz 27.11.2024 tarihli ara kararı ile davacı vekilince aktüer bilirkişi raporuna karşı sunulan itiraz dilekçesi ekinde sunulan terhis belgesi ile davacının yargılama devam ederken askerliğini yapıp terhis olduğu anlaşıldığından, sunulan belge ve itirazlar gözetilerek ayrıca ek rapor tanzim tarihinde güncel asgari ücret verileri esas alınarak hesaplama yapılmak üzere dosyanın ek rapor tanzimi için aktüer bilirkişiye tevdine karar verilmiştir.
Aktüer bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 12.03.2025 havale tarihli ek raporda özetle; Davacı vekili tarafından dosyaya sunulan terhis belgesi ile davacının 18.04.2024-18.10.2024 tarihleri arası askerlik görevini ifa ettiği hususu değerlendirilerek yapılan hesaplama sonucu; 27.05.2021 tarihinde yaralanan davacı ...'ın geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 28.145,35 TL, sürekli maluliyetten kaynaklı maddi tazminat alacağının 713.988,93 TL, bakım giderinden kaynaklı maddi tazminat alacağının 3.577,50 TL , SGK sorumluluğunda olmayan belgesiz tedavi giderinin 2.221,96 TL, İleriye dönük muhtemel tedavi giderinin 8.000,00 TL, FTR uygulamasından kaynaklı tedavi giderinin 2.407,50 TL, Tedavi ile ilişkili muhtemel ulaşım giderinin 1.500,00 TL, İleriye dönük skar dokusu revizyonu giderinin 15.600,00 TL olduğu, davacının toplam maddi tazminat alacağı 775.441,24 TL olup, olaydaki %25 oranında kusurunun indirilmesi sonrası bakiye maddi tazminat alacağının 581.580,93 TL'ye tekabül ettiği, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yetki itirazı yönünden;
6100 sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı KTK'nun 110. maddesinde; "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir. HMK'nin haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen anılan 16. maddesinde belirlenen yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Bir dava için birden fazla yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmakta seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, davalı ... şirketinin İzmir ilinde Bölge Müdürlüğünün bulunduğu anlaşılmakla, ayrıca davacının yerleşim yeri ve kazanın vuku bulduğu yer Menderes /İzmir olduğuna göre davanın mahkememizde açılmış olmasında bir isabetsizlik yoktur. Bu sebeple davalı ... vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava açılmadan önce başvuru şartının yerine getirilmediği iddiası yönünden:
KTK'nın 97.maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklindedir. Davacının bu kapsamda dava açılmadan önce davalı ... şirketine başvurduğu, madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı sabit olduğundan davalı ... vekilinin gerekli belgelerle başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin itirazlarına itibar edilememiştir. (Emsal olarak; Yargıtay 4. HD'nin 25/10/2021 tarih 2021/4498 E. 2021/7405 K. Sayılı kararı )
Davanın esası yönünden;
Dava, 6098 sayılı TBK md. 54 gereğince bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat (geçici-sürekli iş göremezlik tazminatı ile tedavi ve bakıcı gideri) ve TBK md. 56 gereğince manevi tazminat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 27/05/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kazaya karışan tarafların kusur oranlarının ne olduğu, kaza neticesinde davacının yaralanması sebebiyle geçici ve sürekli iş göremezlik durumunun meydana gelip gelmediği, iyileşme döneminde ve devamlı surette bakıcı ihtiyacının bulunup bulunmadığı, davacının geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri ve tedavi tazminatı talepleri ile manevi tazminat talebinin ve faiz taleplerinin yerinde olup olmadığı, noktalarında toplanmaktadır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, "İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."; 85/son maddesinde ise, "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiş, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, "Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder." şeklinde ifade edilmiştir.
Sorumluluğu doğuran olayın, zarar görenin vücut bütünlüğünü ihlal etmesi hali 6098 sayılı TBK m. 54'te özel olarak hükme bağlanmıştır. Bu hüküm gereğince, vücut bütünlüğünün ihlali halinde mağdurun malvarlığında meydana gelmesi muhtemel olan azalmanın ve dolayısıyla maddi zararın türleri; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar şeklinde düzenlenmiştir.
Bu açıklamalar doğrultusunda, tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davaya konu trafik kazasının, 27.05.2021 günü saat 15:50 sıralarında davalı sürücü ...'in yönetimindeki ...plaka sayılı kamyoneti ile Kuşadası istikametinden Menderes istikametine seyri sırasında olay mahalli kavşağa gelip sola dönüş yapmak için yolun kendi gidiş istikametine göre sağında emniyet şeridinde durakladıktan sonra sola manevra yaptığı esnada aracının sol yan kısımları ile gerisinden gelen ve aynı istikamette kavşağı düz seyirle geçmek isteyen müşteki motosiklet sürücüsü ... idaresindeki... plaka sayılı motosikletin ön kısımlarına çarpması neticesinde meydana geldiği,
Kazanın oluşumunda,... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'in KTK’nun md. 84/g hükmünde yer alan “doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma” ve aynı maddenin “f” bendinde belirtilen “şeride tecavüz etme” kurallarını ihlal ettiği anlaşıldığından %75 oranında asli kusurlu olduğu;...ı motosiklet sürücüsü davacı ...'ın KTK’nun md. 52/a hükmünde yer alan “sürücüler kavşaklara yaklaşırken,dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarımalanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar." kuralını ihlal ettiği anlaşıldığından %25 oranında tali kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Söz konusu kusur dağılımı gerek mahkememizce İTÜ'de görevli makine yüksek mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetten aldırılan rapor gerekse de ceza dosyasında aldırılan raporlar ve kesinleşen ceza mahkemesi dosyası kapsamında aynı yönde olup herhangi bir çelişki bulunmamaktadır.
Kazanın oluşumunda %75 oranında asli kusurlu olan... plakalı aracın kaza tarihini de kapsayan süreçte davalı ... nezdinde geçerli bir ZMMS poliçesinin bulunduğu, davalı ...' in kazaya karışan aracın işleteni ve kaza anındaki sürücüsü olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamında kusur raporu aldırıldıktan sonra, davacının yaralanması sebebiyle sürekli iş göremezlik oranının, geçici iş göremezlik süresinin ve bakıcı ihtiyacı bulunup bulunmadığının ve tedavi giderlerinin belirlenmesi yönünden, kaza tarihinde yürürlükte bulunan "Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik" hükümlerine uygun şekilde Ege Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen rapora Mahkememizce itibar edilmiş, davacının 27.05.2021 tarihli trafik kazasına bağlı yaralanması nedeniyle oluşan engellilik oranının % 5 olduğu, tıbbi iyileşme süresinin 9 ay olacağı, yaralanmaları nedeniyle sürekli bakıcı ihtiyacının olmadığı, yardıma ihtiyaç duyacağı sürenin 1 ay olduğu kabul edilmiştir.
Oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak ve kaza tarihinde yürürlükte bulunan "Erişkinler için Engellilik Değerlendirme Yönetmeliği" hükümlerine uygun olarak düzenlenen Ege Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalından alınan rapordaki tespitlere dayalı olarak TRH 2010 tablosu esas alınarak progresif rant yöntemine göre yapılan tazminata ilişkin hesaplamanın hükme esas alınmasının yerinde olacağı kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar dava dilekçesinde davacının kaynakçı olduğu ve asgari ücret üzerinde gelir elde ettiği ileri sürülmüş ise de kolluk tarafından yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırması tutanağı ile dosya kapsamında toplanan deliller itibariyle bu yönde somut bir delil elde edilemediğinden davacının bu yöndeki iddiasına itibar edilmeyerek asgari ücret düzeyinden yapılan hesaplamaya itibar edilmiştir.
Kaza tarihinde davacı 17 yaşında olmakla, tanık beyanı ve yapılan sosyal ve ekonomik durum araştırmasından davacının kaza tarihinde gelir getirici bir işte çalışmakta olduğu anlaşıldığından davacının geçici iş göremezlik talep edebileceği değerlendirilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta, meydana gelen trafik kazasında davacının yaralanması sebebiyle bedensel zararlarının tazminine karşılık davalı ...Ş.'nin teminat limiti üzerinden sorumlu olacağı, davacının meydana gelen trafik kazasında kusur oranı olan %25 oranında yapılan indirim sonucu 535.491,70-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 21.109,01-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 2.683,12-TL bakıcı gideri ile 22.297,09-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 5801.580,92-TL maddi zararının doğduğu kabul edilmiştir. Bu doğrultuda davacının değer artırım talebi de gözetilerek davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, hükmedilen tazminatın davalı ...Ş. yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 15.06.2023 (sigorta şirketinin başvuru red cevabı tarihi) tarihinden itibaren -sigortalı aracın vasfı da gözetilerek- işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 27.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Tedavi gideri ve bakıcı gideri talepleri yönünden;
Yargıtay... HD'nin ... K. Sayılı kararında; "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'un 98. maddesinde değişiklik yapan 6111 sayılı Kanun'un 59. maddesi ve geçici 1. maddesi ile, sigorta şirketleri ve sigorta şirketinin sorumluluğunu üstlendiği araç işleteni ve sürücüsünün belgeli tedavi giderleri yönünden sorumluluğu son bulmuştur. Sosyal Güvenlik Kurumu, 6111 sayılı Kanun ile değiştirilen 2918 sayılı Kanun'un 98. maddesi kapsamında tüm tedavi giderlerinden değil, ancak sözkonusu madde kapsamında kalan tedavi giderlerinden sorumludur. Belgeye dayanmayan tedavi giderlerleri, 6111 sayılı Kanun kapsamında değildir. Belgeli olmayan tedavi giderlerinden SGK sorumlu olmayıp, sigorta şirketi ile araç işleteni ve sürücüsünün sorumluluğu devam etmektedir." şeklinde belirtildiği üzere davalıların davacı tarafın belgesiz tedavi giderlerinden sorumlu oldukları, davacının geçici bakıcı gideri zararının da Yargıtay 4 HD'nin yerleşik uygulamaları gereği tedavi giderleri teminatında yer aldığı kabul edilmiştir. Bu surette davacının meydana gelen trafik kazasında kusur oranı gözetilerek 2.683,12-TL bakıcı gideri zararı ile 22.297,09-TL tedavi gideri zararının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
Davalı ... şirketinin kaza tarihi itibariyle sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden sakatlanma ve ölüm teminatı kapsamında teminat limitinin 430.000,00-TL olduğu, geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakıcı giderinden ise sağlık gideri teminat limiti olan 430.000,00-TL ile sorumlu olduğu anlaşıldığından davalı ... şirketinin sorumluluğunun poliçe teminat limitleri ile sınırlı olması kaydıyla karar verilmiş, ayrıca teminat limitleri hüküm fıkrasında de belirtilmiştir.
Davalı ... vekilinin geçici iş göremezlik zararının, bakıcı ve tedavi giderlerinin poliçe teminatı kapsamında olmadığı savunması yönünden yapılan değerlendirmede;
TBK'nın 54.maddesi ile KTK'nın 98.maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici bakıcı gideri, geçici işgöremezlik ve belgesiz tedavi giderlerine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine ait olduğundan davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilememiştir. (Bu yönde emsal olarak bkz. Yargıtay 4. HD’nin 2021/8288 Esas ve 2022/1147 Karar sayılı ilamı ile Yargıtay 4. HD’nin 2021/8341 Esas ve 2022/1644 Karar sayılı ilamı)
Müterafık kusur yönünden yapılan değerlendirmede;
Davacının kask takmamasının kazanın oluşumuna değil, zararın artmasına yol açan bir etmen olması nedeniyle, bu husus bir takdiri indirim sebebi ise de, salt kask takılmamasının tek başına indirim yapılmasına imkân vermeyip, kask takmama eylemi ile zarar arasında illiyet bağının bulunması da gereklidir. Somut olayda kaza tespit tutanağında bulunan mevcut tabloda kaskın takılı olup olmadığına ilişkin bir işaretlemenin yapılmamış olduğu, dosya kapsamında davacının kaza sırasında kask takmadığını kanıtlayan bir somut delil bulunmadığı, bu tespitin aksinin davalı tarafça ispat edilemediği anlaşılmakla müterafık kusur indirimi yapılmamıştır.
Manevi Tazminat Talebi Yönünden;
Türk Borçlar Kanunu'nun 56/II. maddesi uyarınca Hakim, ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verebilir. Buna göre haksız fiil sonucu ölüm halinde ölenin yakınlarına hakimin adalete uygun, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek, zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesini sağlayacak oranda, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar manevi tazminata hükmetmelidir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22/06/1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Somut olayda meydana gelen trafik kazasında dahili davalıların murisi... plakalı araç sürücüsü ...'in kusuru oranı, davacının ve davalının sosyal ve ekonomik durumları, olayın meydana geliş şekli ile kaza neticesinde davacıdan meydana gelen kalıcı iş göremezlik oranı ile tıbbi iyileşme süresi gözetilerek davacı lehine 100.000,00-TL manevi tazminata hükmetmenin hak ve nesafet kurallarına uygun olduğu değerlendirilerek manevi tazminat isteminin kımen kabulüne karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Maddi tazminat davası yönünden davanın KABULÜNE, 21.109,01-TL geçici iş göremezlik tazminatı, 535.491,70-TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.683,12-TL bakıcı gideri ile 22.297,09-TL tedavi gideri olmak üzere toplam 581.580,92-TL maddi tazminatın davalı ...Ş. yönünden temerrüt tarihi olarak takdir edilen 15/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 27/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...Ş. sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden sakatlanma ve ölüm teminatı kapsamında 430.000-TL limit ile, geçici iş göremezlik tazminatı, tedavi ve bakıcı giderinden ise sağlık gideri teminatı olan 430.000-TL ile sınırlı sorumlu olmak kaydı ile)
2-Manevi tazminat davası yönünden davanın KISMEN KABULÜNE, 100.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27/05/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... mirasçıları dahili davalılar ..., ... ile...'den müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Maddi Tazminat yönünden;
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 39.727,80-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 10,25-TL harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 1.976,14-TL harcın mahsubu ile bakiye 37.741,40-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, (davalı ...Ş. 30.895,57-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla),
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince Menderes Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ...Ş.'den yargılama gideri olarak alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 10,25-TL peşin harç, 134,93-TL başvurma harcı ve 1.976,14-TL tamamlama harcı olmak üzere 2.121,32-TL ile davacının maddi tazminat davası yönünden yaptığı ve karşıladığı toplam 10.829,75-TL (posta+ tebligat+ bilirkişi ücreti+Sağlık Kurul raporu ödemesi) yargılama gideri olmak üzere 12.951,07-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...Ş. 10.601,90-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla),
6-Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesap edilen 91.237,14 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalı ...Ş. 75.413,38-TL'sinden müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla),
Manevi tazminat yönünden ;
7-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 6.831,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.707,75-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.123,25-TL harcın davalı ... mirasçıları dahili davalılar ..., ... ile...'den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yatırılan 1.707,75-TL peşin harcın yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalı ... mirasçıları dahili davalılar ..., ... ile...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacının manevi tazminat davası yönünden yaptığı ve karşıladığı toplam 8.764,67-TL (posta+ tebligat+ bilirkişi ücreti+ başvurma harcı) yargılama giderinin dahili davalılar ..., ... ile...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT gereğince hesap edilen 30.000,00-TL vekalet ücretinin dahili davalılar ..., ... ile...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
11-Kararın kesinleşmesi halinde ayrıca karar yazılmaya gerek kalmadan artan gider avansının ilgilisine resen iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı.12/06/2025
Katip ...
E imza ¸
Hakim ...
eimza ¸