T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/742 Esas
KARAR NO : 2025/544
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 24/09/2023
KARAR TARİHİ : 29/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin diş protez malzemeleri satışı ile iştigal ettiğini, davalının da diş protez laboratuvarı işlettiğini, müvekkili şirket ile davalı arasında uzun yıllara dayanan bir ticari ilişki bulunduğunu, müvekkilinin davalıya bir çok kez ürün sattığını, cari hesaba dayanan bu ticari ilişkide davalı dönem dönem ödeme yapmışsa da 10.03.2020 tarihinde yaptığı 2.500,00-TL lik ödemeden sonra bir daha ödeme yapmadığını, yapılan tüm ticari faaliyet resmi kayıtlara geçtiğini, müvekkilinin 14.988,21-TL alacağının 31.12.2021 tarihinden itibaren ödenmemiş olduğundan ı İzmir ...İcra Dairesinin...sayılı dosyası ile 7 örnek icra takibi yapıldığını, davalı tarafından ödeme emrine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, belirterek davanın kabulüne, icra takibine vaki itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davaya konu hak ve alacakların zaman aşımına uğramış olup davanın zaman aşımı ve hak düşürücü sürenin dolması nedeni ile davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili ile davacı şirket arasında her hangi bir borç bulunmadığını, ticari defterler incelendiğinde bu durumun açıkça görüleceğini, müvekkili adına kayıtlı özel anatomik çok amaçlı diş protez laboratuvarının pandemi döneminde tüm borçlarını ödeyerek kapandığını şuan da faal olmadığını, davacı yanın açıkça kötü niyetli olduğunu, iddialarının asılsız ve mesnetsiz olduğu gibi hukuki dayanaktan da yoksun olduğunu belirterek haksız ve mesnetsiz davanın reddine, kötüniyetli davacı yan aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekalete hükmedilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1- İzmir ...İcra Dairesinin ...E. Sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı/davacı ... Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından borçlu/davalı... aleyhine cari hesaptan kaynaklanan 14.938,00-TL asıl alacak 6.679,00-TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 21.617,00-TL alacağın tahsili için 06.12.2022 tarihinde başlatılan icra takibi olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine borçlu vekili tarafından 27.12.2022 tarihli dilekçe ile alacaklı yana karşı herhangi bir borcun ve/veya borç ve sorumluluk doğurucu bir iş ve işlemlerinin bulunmaması nedeniyle takip dosyasına konu ve dayanak asıl alacağın tamamına, işlemiş ve işleyecek faizleri ile tüm ferilerine itiraz edildiğinin beyan edildiği, itiraz üzerine İcra Müdürlüğünün 28.12.2022 tarihli kararı ile itirazın yasal sürede yapıldığı ve usulüne uygun bulunduğu anlaşıldığından İKK nun 66. Maddesi gereğince durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
2-Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları
Davalı şirketin en son sicil kaydı İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
3-Muavin defter kayıtları
4-Banka kayıtları
Mahkememizce...Bankası Üçyol Şubesine, taraflara ait hesapların 10/03/2019 tarihinden 24/09/2023 tarihine kadar olan hesap hareketlerinin incelenerek davalı tarafından davacı şirkete yapılan herhangi bir ödemenin bulunup bulunmadığı, yapılan bir ödeme var ise buna ilişkin dekont suretinin gönderilmesi hususunda yazılan müzekkereye verilen 12.12.2024 tarihli cevabi yazı ile.../ Özel Çok Amaçlı Anatomik Diş Protez Laboratuvarı... nolu hesabından 03.03.2020 tarihinde davacı adına yapılmış 2.500,00-TL lik ödemeyi gösterir dekontun ibraz edildiği görülmüştür.
5-Taraf ticari defter ve kayıtları
6- Bilirkişi raporu
Mahkememizce, iddia ve savunmanın irdelenmesi, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının belirlenmesi, Taraflar arasındaki ticari ilişkinin değerlendirilmesi (alacak cari hesaba dayalı olduğundan 2016 yılından itibaren takip tarihine kadar olan dönemde davacı tarafından düzenlenen faturalar ve davalının ödeme kayıtlarının davacı ve davalı ticari defterler kayıtları itibariyle karşılaştırmalı olarak denetime elverişli şekilde listelenmesi), Takip konusu edilen cari hesap alacağında yer alan faturaların ve varsa ödemelerin defter kayıtlarında yer alıp almadığının, faturaların açık fatura mı kapalı fatura mı olduğunun irdelenmesi, teslime ilişkin belgelerin nelerden ibaret olduğu, teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise bedelinin ödenip ödenmediğini, iade edilmiş ise iade faturalarını ve iade edilen miktarın değerlendirilmesi, yapılacak tespitler neticesine göre takipteki işlemiş faiz talebine ilişkin hesaplama yapılması hususlarında taraflara ait 2016 ila 2022 yıllarına ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılmak suretiyle SMMM bilirkişiden aldırılan 15.05.2024 havale tarihli raporda özetle;
Taraf şirketlere ait ticari defterlerin 6102 sayılı TTK'nun 64/3. maddesi ve V.U.K. 182, 220, 221 Maddesi uyarınca yapılması gereken noter açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, usulüne uygun tutulan tcari defterlerin sahibi lehine delil vasfına sahip olduğu,
Davacı şirket 2018 yılı ticari defterlerinde; 10/01/2018 tarihinde alınan sipariş avansları hesabından 42.420,29 TL virman kaydı yapıldığı (2017 yılından devreden bakiye) , davalı tarafından 2018 yılında toplam 35.000,00 TL ödeme yapıldığı ve kayıtlara alındığının tespit edildiği, davacı şirket ticari defterlerinde 2018 yıl sonunda davalı tarafın 77.420,29 TL alacaklı olduğunun görüldüğü,
Davacı şirket 2019 yılı ticari defterlerinde; 2018 yılında devreden bakiyenin 77.420,29 TL (alacaklı) olduğu, davalı tarafından toplam bedeli 22.000,00 TL ödeme yapıldığı ve kayıtlara alındığı, davacı şirket tarafından düzenlenen toplam bedeli 116.908,50 TL olan iki adet fatura kaydı yapıldığının tespit edildiği, davacı şirket 2019 ticari defterlerinde yıl sonu itibariyle davalı tarafın 17.488,21 TL borçlu olduğunun görüldüğü,
Davacı şirket 2020 yılı ticari defterlerinde; 2019 yılında devreden bakiyenin 17.488,21 TL (borçlu) olduğu, davalı tarafından 10/03/2020 tarihinde 2.500,00 TL ödeme yapıldığı ve kayıtlara alındığının tespit edildiği, davacı şirket 2020 ticari defterlerinde yıl sonu itibariyle davalı tarafın 14.988,21 TL borçlu olduğunun görüldüğü,
Davacı şirket 2021 yılı ticari defterlerinde; 2020 yılında devreden bakiyenin 14.988,21 TL (borçlu) olduğu, açılış kaydı dışında herhangi bir ödeme ve fatura kaydı bulunmadığının tespit edildiği, davacı şirket 2021 ticari defterlerinde yıl sonu itibariyle davalı tarafın 14.988,21 TL borçlu olduğunun görüldüğü,
Davacı şirket 2022 yılı ticari defterlerinde; 2021 yılında devreden bakiyenin 14.988,21 TL (borçlu) olduğu, açılış kaydı dışında herhangi bir ödeme ve fatura kaydı bulunmadığının tespit edildiği, davacı şirket 2022 ticari defterlerinde İcra takip tarihi itibariyle davalı tarafın 14.988,21 TL borçlu olduğunun görüldüğü,
Davalı taraf 2018 yılı ticari defterlerinde; 2017 yılından devreden bakiyenin 42.420,29 TL olduğu, davalı tarafından 2018 yılında toplam 36.007,17 TL ödeme yapıldığı ve kayıtlara alındığı, davalı taraf ticari defterlerinde 2018 yıl sonunda davacı şirketin 78.427,43 TL borçlu olduğunun görüldüğü,
Davalı taraf 2019 yılı ticari defterlerinde; 2018 yılından devreden bakiyenin 78.427,43 TL olduğu, davalı tarafından 2019 yılında toplam 17.000,00 TL tutalı iki adet çek kaydı yapıldığı, 30/06/2019 tarihinde ... yevmiye no ile... nolu 114.696,00 TL bedelli fatura kaydı yapıldığının tespit edildiği,
Davalı taraf 2020 yılı ticari defterlerinde; 2019 yılında devreden bakiyenin 19.268,57 TL (alacaklı) olduğu, davalı tarafından 10/03/2020 tarihinde 2.500,00 TL ödeme yapıldığı ve kayıtlara alındığı, davalı taraf 2020 ticari defterlerinde yıl sonu itibariyle davacı şirketin 16.768,57 TL alacaklı olduğunun görüldüğü,
Taraf defterlerindeki bakiye farklılığın, davacı şirket ticari defterlerinde kayıt altına alınmayan toplam 1.007,14 TL tutarlı ödemeler ile davalı defterlerinde kayıt altına alınmamış olan davacı şirket tarafıından düzenlenmiş 08/10/2019 tarihli ...nolu 2.212,50 TL bedelli faturadan ve davacı defterlerinde kayıtlı olup davalı taraf ticari defterlerinde kayıtlı olmayan 30/03/2019 tarihli 5.000,00 TL ödemeden kaynaklandığının tespit edildiği, faturaların açık fatura olup, davalı tarafça kayıt altına alınmamış olan faturanın irsaliyeli fatura olduğu teslim eden bölümünde imza bulunduğu ancak teslim alan bölümünde imza bulunmadığı, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere faturada belirtilen ürünlerin davalı tarafa teslim edildiği hususunda ispat külfetinin davacı şirkete ait olduğu,
Davalı defterlerinde kayıtlı olan 7,14 TL ödemenin 28/02/2018 tarihinde yapılan 15.000,00 TL ödemenin havale-komisyon masrafı olduğu, işbu ödemenin davacının alacağından düşülmemesi gerektiği, 10/07/2018 tarihli 1.000,00 TL ödemeye dair davalı tarafça ödeme dekontu sunulamadığı, 10/07/2018 tarihinde yalnızca 10.000,00 TL ödeme olduğunun tespit edildiği,
Davalı taraf 2020 ticari defterlerinde yıl sonu itibariyle davacı şirketin 16.768,57 TL alacaklı olduğu, davalı tarafça 2021 ve 2022 yılı ticari defterlerin ticari faaliyetlerinin sona ermesi sebebiyle olmadığı belirtilerek ibraz edilmediği,
Davacı tarafın takip talebinde takip tarihine kadar faiz isteminde bulunduğu, takip tarihinden itibaren asıl alacak için %18,75 avans faizi ile birlikte tahsili talebinde bulunduğu, davalının tacir olduğu, borcunun dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 19/1. maddesi uyarınca ticari nitelik gösterdiği, bu davanın aynı Kanun'un 4/1. madde hükmü uyarınca nispi ticari dava olduğu, tacirler arası bu sözleşmenin aynı Kanun'un 3. maddesi uyarınca ticari iş niteliğinin de bulunduğu, dolayısıyla ticari işlerde 3095 sayılı Yasa'nın değişik 2/2. maddesi gereğince avans faiz oranı üzerinden faiz istenilebileceği,
Davaya konu alacağın 1 adet faturadan kaynaklı alacak olması dolayısıyla, faturaların davalı ticari defterlerindeki kayıt tarihlerine 30 gün ilave edilerek davacı şirketin davalı taraftan talep edebileceği işlemiş faiz tutarı 7.685,77 TL olarak hesaplanmış ise de taleple bağlılık ilkesi gereği fazlaya hükmedilemeyeceği, mahkemece temerrüt için ihtar şartının gerektiğinin kabul edilmesi halinde temerrüde düşürüldüğü sabit olmayan davalıdan işlemiş faiz alacağı talebinde bulunulamayacağı, rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, cari hesaba dayalı alacak sebebiyle İzmir... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, İzmir ... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında başlatılan cari hesap alacağından kaynaklanan takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, takibin yerinde olup olmadığı ve itirazın iptali şartlarının mevcut olup olmadığı ile tazminat şartlarının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden;
Açılan davanın niteliği ve alacağın TBK m. 146 gereği 10 yıllık genel zamanaşımına tabi olduğu, hak düşürücü sürenin de söz konusu olmadığı değerlendirilerek davalı vekilinin yerinde olmayan itirazlarının reddine karar verilmiştir.
Davanın esası yönünden;
Yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, iddia ve savunmalar ile tüm dosya kapsamı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı tarafından davalı aleyhine İzmir... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibi yapılmıştır. Bu icra takibinde; alacaklı (davacı) tarafından davalı borçlu aleyhine cari hesaptan kaynaklanan 14.938,00-TL asıl alacak 6.679,00-TL işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 21.617,00-TL alacağın tahsili talep edilmiş; ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine borçlunun 27.12.2022 tarihinde yapmış olduğu itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verilmiştir. Davacı itirazın iptalini talep etmektedir.
Davalı taraf, takibe itiraz dilekçesinde, alacaklı yana karşı herhangi bir borcun ve/veya borç ve sorumluluk doğurucu bir iş ve işlemlerinin bulunmadığını beyan etmiştir. Davalı Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde, davalı adına kayıtlı özel anatomik çok amaçlı diş protez laboratuvarının pandemi döneminde tüm borçlarının ödenmek suretiyle kapatıldığını, faal olmadığını, ticari defterler üzerinde yapılacak inceleme ile davacı yana borcun bulunmadığının görüleceğini, davaya konu hak ve alacakların zaman aşımına uğramış olduğunu savunmuştur.
Tarafların incelenen ticari defterleri ile sunulan kayıt ve belgelerden, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesinin bulunduğunun taraflarca iddia ve ispat edilmediği, bu durumda taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığı, "önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumu" olarak kabul edilen açık hesap ilişkisinin mevcut olduğunun kabul edilmesi gereklidir.
Davacı taraf, alacak iddiasını açık hesap kapsamındaki 2016-2022 yılları içerisindeki alacağa dayandırmıştır. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arası ticari ilişkinin 2019 yılı sonuna kadar devam etmiş olduğu, davacı tarafından açık hesap ilişkisi kapsamında kendi ticari defter kayıtlarında yer verilen faturalardan olan 10.10.2019 tarihli... numaralı 2.212.50-TL miktarlı fatura dışındaki faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, faturanın davalı ticari defterlerinde kayıtlı olmaması ve mevcut dosya durumu itibariyle fatura konusu malın davalıya teslim edildiği ispat edilemediğinden anılan faturanın açık hesap ilişkisinden kaynaklı alacağa dahil edilemeyeceği değerlendirilmiştir. Taraf ticari defterlerinin kıyaslanmasından davalı ticari defterlerinde yer almakla davacı ticari defterlerinde yer almadığı anlaşılan ödeme tutarının 5.000,00-TL olduğu, bu ödemenin davacıya yapıldığının mevcut dosya durumu itibariyle davalı tarafından ispat edilemediği, bu sebeple bu ödemenin cari hesap alacağından mahsup edilemeyeceği, her ne kadar davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmakla davalı defterlerinde kayıtlı olmadığı tespit edilen 1.007,14-TL'lik ödeme mevcut ise de ticari defterlerdeki lehe ve aleyhe kayıtlar birbirinden ayrılamayacağından davacı aleyhinde olan bu ödemenin açık hesap alacağından mahsup edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir. Açıklanan tüm bu hususlar kapsamında davacının davalıdan açık hesap ilişkisi kapsamında bakiye 12.775,71-TL'lik alacağı bulunduğu anlaşıldığından davanın bu kısım üzerinden kabulüne ve davalının kendi defterleri itibariyle de sabit olan alacak talebinin likit olduğu gözetilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, reddedilen kısım yönünden davacının kötüniyetli olarak takip yaptığı davalı tarafça ispatlanamadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının İzmir... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyasındaki 12.775,71-TL'lik kısım yönünden itirazının iptaline, takibin bu miktar ve bu miktara takip tarihinden itibaren takip talebinde belirtilen oranda işletilecek faiz üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (2.555,14-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine,
4-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 872,71-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 602,86-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul edilen bölümü üzerinden hesaplanan 2.659,48-TL'nin davalıdan alınarak, 460,52-TL'nin davacıdan alınarak, Hazineye gelir kaydına,
6-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 269,85-TL nin yargılama giderlerine dahil edilmeksizin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davanın red ve kabul edilen bölümleri orantılı olarak nazara alınarak işbu dosyada davacı tarafından yapılan (3.281,25-TL tebligat+posta+bilirkişi ücreti +269,85-TL başvurma harcı) olmak üzere toplam 3.551,10-TL yargılama giderinden 3.026,94-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın kabul edilen miktarı üzerinden hesap edilen 12.775,71-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince davanın red edilen miktarı üzerinden hesap edilen 2.212,29-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
10-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 29/05/2025
Katip ...
E İMZA¸
Hakim ...
EİMZA ¸