T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/743 Esas
KARAR NO: 2024/379
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/09/2023
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin ZMM sigortalısı... plakalı araç arasında 25.03.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre meydana gelen kazada... plakalı araç sürücüsünün asli kusurlu bulunduğunu, Kaza akabinde müvekkilin aracında oluşan hasarın onarımı davalı sigorta şirketi .tarafından gerçekleştirildiğini, ancak müvekkilin aracının tamirinde orjinal parça kullanılmadığı, eşdeğer parça kullanıldığı ve yüksek iskonto uygulandığını, müvekkilin bakiye hasar onarım bedeli alacağının bulunduğunu, ayrıca müvekkilin aracının kazadan ötürü değer kaybına da uğradığın, Kazada asli ve tam (%100) kusurlu ... plaka sayılı araç maliki adına kaza tarihinde yürürlükte olan ... poliçe numaralı Zorunlu Trafik Mali Sorumluluk Sigorta poliçesine istinaden davalı sigortacının ... Sigorta A.Ş. olduğunu, davalı sigortadan 08/06/2023 tarihli dilekçe ile uğranılan zararının tazminin talep edildiğini ancak zararın karşılanmadığını, Yerleşik yargıtay içtihatları uyarınca trafik kazası nedeni ile araçta oluşan değer kaybı ve hasar onarım bedeli gerçek zarar kapsamında olup ZMSS şirketi tarafından bu zararın karşılanması gerektiğini beyanla fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla, HMK 107. Maddesi gereğince bilirkişi incelemesi sonucunda belirlenecek olan bakiye hasar onarımı için şimdilik 50,00-TL ve değer kaybı için şimdilik 50,00-TL olmak üzere toplamda 100,00-TL'nin kaza tarihinden işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı tarafından ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava Değerinin Belirlenmesi: Davacı vekili 07/05/2024 havale tarihli değer arttırım dilekçesi ile dava dilekçesi ile 50,00-TL olarak talep ettikleri hasar bedeli alacağını 14.355,63-TL artırarak 14.405,63-TL, 50,00-TL olarak talep ettikleri değer kaybı alacağını 1.567,00-TL artırarak 1.617,00-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının olduğunu, kazanın ve zarar görenin yerleşim yerinin Antalya Manavgat olduğunu, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep ettiklerini, dava değeri davacı tarafından bilindiğinden davanın kısmi alacak şeklinde açılmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından müvekkili şirkete usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davanın öncelikle usulden reddinin gerektiğini, davacı tarafa müvekkil şirket tarafından aracındaki hasara ilişkin 20.000-TL hasar bedeli, 13.383-TL değer kaybı bedeli ödendiğini, müvekkilinin gerçek zarardan sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla genel şartlar gereği eşdeğer parça fiyatları üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, ayrıca yapılacak hesaplamada parça bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, makul iskontonun piyasada vatandaşa uygulanan düşük yüzdeli indirimlerden ibaret olduğu, piyasada yıl içerisinde en fazla 1 kazası olan vatandaşa aracı kaza yapıp servise geldiğinde onarım ve parça tedariğinde yapılacak %10-%20 oranında değişen iskonto uygulanmakta olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere n değer kaybı bedelinin özel hüküm niteliğinde ve hala geçerliliğini ve güncelliğini koruyan genel şartlarda belirlenen matematiksel formüle göre hesaplanması gerektiğini, değer kaybından söz edilebilmesi için aracın ilk ve tek hasarı olması gerektiğini, davacının faiz talebinin yerinde olmadığını reddinin gerektiğini beyanla davanın öncelikle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1- Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi ve hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, ... no’lu trafik poliçesine istinaden açılan hasar dosyası kapsamında davacı tarafa hasar bedeline ilişkin 20.000,00-TL, değer kaybına ilişkin 13.383,00-TL tazminat ödemesinin yapıldığı bildirilmiştir.
2- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları
Davacıya ait olup, dava konusu tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı ve değer kaybı meydana geldiği belirtilen ... plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce 1 adet hasar kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.
3-Türkiye Noterler Birliği kayıtları
Davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği hasar bedeli ve değer kaybının tazminini talep ettiği ... plakalı araca ve davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı... plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
4-Ekspertiz Raporu
Davalı sigorta şirketi tarafından açılan ... nolu hasar dosyası kapsamında aldırılan 12/05/2023 tarihli ekspertiz raporunda ... plaka sayılı 7.623,11-TL yedek parça ve 15.376,89-TL işçilik olmak üzere 20.000,00-TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiği görülmüştür.
5-Bilirkişi raporu
Mahkememizce, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumlarının belirlenmesi, Davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle rayiç bedelinin ve aracın tamir bedelinin ne kadar olduğunun belirlenmesi, aracın onarım kabul eder durumda olup olmadığının değerlendirilmesi, Davacının maliki olduğu araçta davaya konu kaza neticesinde herhangi bir değer kaybı meydana gelip gelmediğinin, geldi ise meydana gelen değer kaybı miktarının objektif değer esas alınarak, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre ve KTK 90'ıncı madde 1-a uyarınca piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı ve SBGM'nden gelen yazı cevabında aracın daha önceki kazalarının da dikkate alınarak hesaplanması, varsa davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemenin rapor tarihine göre güncelleştirilerek hesaplanan değer kaybı tazminatından mahsup edilmesi hususlarında Trafik bilirkişi ve Otomotiv Uzmanı Makine Mühendisi bilirkişiden aldırılan 28/04/2024 havale tarihli raporda özetle; Davaya konu kazanın oluşumunda;... plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu asli kusurlu hallerden sayılan madde:84/f (doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) bendini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etken olduğu, ... plakalı araç sürücüsü...'ün trafik kural ve kaide ihlali yapmadığından kazanın oluşumunda etken olmadığı,
Davaya konu ... plakalı aracın kaza esnasında arka kısmından darbe alarak hasarlandığı, arka tampon, sol arka teker dişli yatağı, arka tapon sol bağlantı, arka jant kapağı,sol arka çamurluk trimi, arka tamponsol reflektör, arka park sensörünün onarım işlemine maruz kaldığı, davacı aracında meydana gelen hasarın kdv dahil 34.405,63 TL olduğu, ... plaka sayılı araçtaki değer kaybı Yargıtay içtihatlarına göre "gerçek zarar ilkesi" prensibiyle; "Aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile, kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki fark" dikkate alınarak ve aracın arka tamponun değişmesi, sol arka çamurluk, havuz saçı ve sol şasenin onarılması ve bu parçaların boyanması işlemlerine maruz kalması neticesinde davacıya ait ... plaka sayılı araçta 15.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği, rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK;
Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen hasar bedeli ve değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 25/03/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemelerin davacının gerçek zararını karşılayıp karşılamadığı, davacının bakiye hasar bedelinin ve değer kaybının tazmini ile ticari faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yetki itirazı yönünden:
6100 sayılı HMK'nın 16. maddesinde "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır. Öte yandan, 2918 sayılı KTK'nun 110. maddesinde; "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentenin bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" ifadesine yer verilmiştir. HMK'nin haksız fiillerde yetkiyi düzenleyen anılan 16. maddesinde belirlenen yetkinin kesin yetki olmadığı açıktır. Bir dava için birden fazla yetkili mahkeme varsa, davacı, bu mahkemelerden birinde dava açmakta seçimlik hakka sahiptir. Eldeki davada, davalı sigorta şirketinin İzmir ilinde Bölge Müdürlüğünün bulunduğu anlaşılmakla davanın mahkememizde açılmış olmasında bir isabetsizlik yoktur; bu sebeple davalı vekilinin yetki itirazının reddine karar vermek gerekmiştir.
Dava açılmadan önce başvuru şartının yerine getirilmediği iddiası yönünden:
KTK'nın 97.maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklindedir. Davacının bu kapsamda dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu, madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı sabit olduğundan davalı sigorta şirketi vekilinin gerekli belgelerle başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin itirazlarına itibar edilememiştir. (Emsal olarak; Yargıtay 4. HD'nin 25/10/2021 tarih 2021/4498 E. 2021/7405 K. Sayılı kararı )
Davanın esası yönünden:
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının; 25.03.2023 günü saat:17.30 sıralarında, ... sokaktan çıkıp sağa dönüş yapan... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'in direksiyon hakimiyetini kaybederek ...sokak üzerinde park halinde bulunan davacıya ait ... plakalı aracının sol arka kısmına çarpması neticesinde meydana geldiği,
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada,... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu asli kusurlu hallerden sayılan madde:84/f (doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma) bendini ihlal ettiği anlaşıldığından kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacının kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusuru bulunmadığı kaza tespit tutanağı, taraf beyanları ve alınan bilirkişi heyet raporu doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, olayda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı; meydana gelen kaza neticesinde davacıya ait ... plakalı aracın arka kısımlarından darbe alarak hasarlandığı, arka tampon, sol arka teker dişli yatağı, arka tapon sol bağlantı, arka jant kapağı,sol arka çamurluk trimi, arka tamponsol reflektör, arka park sensörünün onarım ve değişim işlemine maruz kaldığı, araçta tespit edilen hasarların araçla karşılaştırılması neticesinde mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağını doğrular şekilde uyumlu olduğu; kazanın poliçe teminat süresi içinde meydana geldiği tespit edilmiş olmakla, Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca ... plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 34.405,63 TL hasar meydana geldiği belirlenmiştir. Davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa dava tarihinden önce yapılan 20.000,00-TL hasar tazminatı ödemesi mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği bakiye hasar tazminatının 14.405,63-TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacının değer kaybı tazminatı talebi yönünden, bilirkişi raporunda hesap edilen değer kaybının Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın hasarsız halinin ikinci el piyasa değeri ile hasarlı halinin serbest piyasadaki ikinci el değeri arasındaki farka göre hesaplandığı ve Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca aracın arka tamponun değişmesi, sol arka çamurluk, havuz saçı ve sol şasenin onarılması ve bu parçaların boyanması işlemlerine maruz kaldığı hususları dikkate alınarak 25/03/2023 tarihli kazadan dolayı aracın ikinci el piyasasında 15.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği belirlenmiştir.Davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa dava tarihinden önce yapılan 13.383,00-TL değer kaybı ödemesi mahsup edildiğinde davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı tazminatının 1.617,00-TL olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafça davalı sigorta şirketine yapılan başvuru neticesinde başvurunun alındığına ilişkin olarak gönderilen 08/06/2023 tarihinden 8 iş günü sonrası olan 20/06/2023 temerrüt tarihi takdir edilerek, belirlenen bakiye hasar bedeli ve değer kaybı tazminatının bu tarihten itibaren işleyecek -sigortalı aracın hususi otomobil vasfında olduğu gözetilerek- yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bakiye poliçe teminat limiti olan 86.617,00-TL ile sınırlı olması kaydıyla karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, 14.405,63-TL bakiye hasar bedeli ile 1.617,00-TL bakiye değer kaybı bedelinin temerrüt tarihi olarak takdir edilen 20/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (bakiye poliçe teminat limiti olan 86.617,00-TL ile sınırlı olarak sorumlu olmak üzere),
2-Alınması gereken 1.094,50-TL karar ve ilam harcının başlangıçta peşin harç olarak alınan 269,85-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 272,00-TL harçtan mahsubu ile bakiye 552,65-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4- Davacı tarafça yapılan ve karşılanan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harç ve 272,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 811,70-TL ile 5.075,25-TL yargılama gideri (tebligat+ posta masrafı + bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 5.886,95 -TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 16.022,63-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 23/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı