T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/750 Esas
KARAR NO: 2024/559
DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/09/2023
KARAR TARİHİ: 11/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... ... Plakalı aracın maliki olduğunu, müvekkilinin oğlu ...' ın söz konusu araç ile 31.12.2021 tarihinde ... Bulvarı çıkışında bulunan kavşakta kırmızı ışık nedeniyle beklemekteyken davalı şirketin ... Poliçe numaralı ... plakalı aracın sürücüsünün müvekkilinin aracına arkadan çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası yaşandığını, taraflarca imzalı kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere taraflarının kusuru bulunmamasına karşın, davalı tarafın sürücüsünün de kabul ettiği üzere davalı tarafın tamamen kusurlu olduğunu, meydana gelen bu kaza sonrasında müvekkilinin aracında basit onarımlarla giderilemeyecek hasarlar oluştuğunu, müvekkilinin aracında oluşan hasarların giderilmesi için müvekkilinin aracın kasko sigortasını yaptırdığı sigorta şirketince ...K ... hasar dosyası oluşturulduğunu ve şirketin anlaşmalı olduğu... San. Ve Tic. A.Ş. Servisinde tamirat işlemlerinin yapıldığını, bu işlemlere ilişkin olarak 10.02.2022 tarihinde hasar raporu düzenlendiğini, söz konusu rapordan da görüleceği üzere müvekkilinin aracında iskontolu ve KDV dahil 23,331.39-TL hasar oluştuğunu, müvekkilinin aracının hasar görmesine neden olan araç işleteni ve sürücüsünün Karayoluları Trafik Kanunu, Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu haksız fiil hükümleri gereğince tazminat sorumluluklarının bulunduğunu, araç sürücüsünün kusurundan meydana gelen zararlardan ... numaralı poliçe gereğince davalı şirketin sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkilinin ... Plakalı aracı ... marka ... model olup kaza tarihine kadar henüz 9.770 km yol yaptığını, kaza tarihine kadar müvekkilinin aracının herhangi bir kazaya karışmadığını, ancak söz konusu kaza ile müvekkilinin aracının tramer kayıtlarında bu kazaya ilişkin hasar kaydı çıktığını ve bu hasar kaydı nedeniyle müvekkilinin aracının emsal araçlara göre değer kaybettiğini, b u zararlarının davalı şirket tarafından giderilmesi için 15.3.2022 tarihli dilekçeleri ile ... kargo şirketinin ... Gönderi Takip Numaralı gönderisi aracılığıyla 16.03.2022 tarihinde davalı şirkete başvrulduğunu, davalı şirketce 30.03.2022 tarihinde 6.000- TL ödeme yapıldığını belirterek; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak ve bilirkişi incelemesi sonrasında bedel arttırım talep etmek kaydıyla, müvekkilin ait araçta meydana gelen değer kaybı için şimdilik 1.000-TL’nin mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tazmin edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava Değerinin Belirlenmesi: Davacı vekili 29/05/2024 havale tarihli değer arttırım dilekçesi ile dava dilekçesi ile 1.000,00-TL olarak talep ettikleri değer kaybı alacağını 8.000,00-TL arttırılarak 9.000,00-TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin eksik harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 21/01/2021 - 21/01/2022 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçe teminat limiti araç başına 43.000 TL olup müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve zararı nispetinde olduğunu, huzurdaki uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 97. maddesinde düzenlenen sigortacıya başvuru şartı yerine getirilmeden dava yoluna başvurulduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte, kusur durumunun Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından tespitine, sebepsiz zenginleşme teşkil eden ödemelere ilişkin her türlü talep ve dava hakları saklı kalmakla ve kusur ile zarar bedelinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını ve tüm sorumluluğun yerine getirildiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte değer kaybının uzman bilirkişi marifetiyle 01.06.2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası genel şartlarında belirtilen hususlar doğrultusunda değerlendirilmesini, itirazlarının baki kalmakla birlikte kabul anlamına gelmemesi kaydıyla reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihinin esas alınmasını, davacı tarafa ait aracın işbu davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığının ve aynı bölgede hasar almış olup olmadığının tespitini talep ettiklerini nitekim davacı yana ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması veya araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağını, aracın ağır hasar halinin olup olmadığı tespit edilmesi gerektiğini, aracın ağır hasar kaydı bulunması halinde değer kaybı talebinin reddi gerektiğini, davacıya ait aracın kilometre ve tescil bilgilerinin celp edilmesine, nitekim aracın kilometre ve yaş bilgisi davaya konu taleplerin tespiti için önem arz ettiğini, davacının kaza tarihindeki kasko sigortası bulunan sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı ve kaza kapsamında zararının işbu poliçe kapsamında karşılanıp karşılanmadığının netleştirilmesini; ilgili hasar dosyasının celbine, genel şartlar md. b.2./2.1. uyarınca, hasar gören parçaya onarım yapılması; onarım mümkün değilse eşdeğer parça veya yeniden kullanılabilir parça tedariğinin gözetilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde arabanın tamiri yapılmış olsaydı iskontolu bedel üzerinden parça tedarik edileceğini, müvekkili şirketin işbu hakkı gözetilerek değerlendirme yapılmasının talep ettklerini, gerçek zararın giderilmesi ilkesi uyarınca, müvekkili şirketin kdv’den sorumlu tutulabilmesi için zarar görenin aracını onarırken kdv ödediğini ispatlaması ve yansıtma faturası kesmesi gerektiğini, bu nedenle, parça ve işçilik fiyatlarına kdv dahil edilerek hesaplanacak hasar bedelinin taraflarınca kabulü mümkün olmamakla talebin reddi gerektiğini, davayı ve kusuru kabul anlamına gelmemekle birlikte uyuşmazlığa konu kazada taraflar arasında ticari bir faaliyet bulunmadığını, belirterek; fazlaya ve başkaya ilişkin haklarını, ihbar, dava, talep ve şikayet haklarımızı saklı tutarak; müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddine, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine, aksinin kabulü halinde ise, sorumluluğun azami poliçe teminatı ile sorumlu tutulmasına, temerrüde düşmemiş ve dava açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkili şirket aleyhine vekalet ücreti, yargılama giderleri ve faize karar verilmemesine, kabul anlamına gelmemek üzere aleyhe hüküm kurulması halinde ise poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine, reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1- Davalı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davalı sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi ve hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, ... numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesine istinaden açılan hasar dosyası kapsamında davacı tarafa hasar bedeline ilişkin 28.03.2022 tarihinde 6.000,00-TL ile 29.03.2022 tarihinde 23.321,40-TL olmak üzere toplam 29.321,40-TL hasar tazminatı ödemesinin yapıldığı bildirilmiştir.
2- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları
Davacıya ait olup, dava konusu tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı ve değer kaybı meydana geldiği belirtilen ... plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından sonra 1 adet hasar kaydının bulunduğu anlaşılmıştır.
3-Türkiye Noterler Birliği kayıtları
Davacının, dava konusu kaza sebebiyle oluştuğunu iddia ettiği değer kaybının tazminini talep ettiği ... plakalı araca ve davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı ... plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
4-Ekspertiz Raporu
Davalı sigorta şirketi tarafından açılan ... nolu hasar dosyası kapsamında aldırılan 06.01.2022 tarihli ekspertiz raporunda ... plaka sayılı 20.988,80-TL yedek parça ve 1.722,00-TL işçilik olmak üzere toplam 22.710,80-TL hasar meydana geldiğinin tespit edildiği görülmüştür.
5-Bilirkişi raporu
Mahkememizce, dava konusu trafik kazasında tarafların kusur durumlarının belirlenmesi, davacıya ait aracın kaza tarihi itibariyle rayiç bedelinin ve aracın tamir bedelinin ne kadar olduğunun belirlenmesi, (değer tespitine ilişkin somut dayanakların denetime elverişli biçimde gösterilmesi), aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının, aracın pert-total işlemi gerektirip gerektirmediğinin değerlendirilmesi, araç pert-total gerektiriyor ise (aracın hurdasının davacıda olduğu gözetilerek) aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedeli mahsup edilerek gerçek zarar miktarının belirlenmesi, şayet onarımı mümkün ise onarım bedelinin belirlenmesi, davacının maliki olduğu araçta davaya konu kaza neticesinde herhangi bir değer kaybı meydana gelip gelmediğinin, geldi ise meydana gelen değer kaybı miktarının objektif değer esas alınarak, aracın kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre ve KTK 90'ıncı madde 1-a uyarınca piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı ve SBGM'nden gelen yazı cevabında aracın daha önceki kazalarının da dikkate alınarak hesaplanmasına, varsa davalı sigorta şirketi tarafından dava tarihinden önce yapılan ödemenin güncelleştirilerek hesaplanan değer kaybı tazminatından mahsup edilmesi hususlarında Trafik bilirkişi ve Otomotiv Uzmanı Makine Mühendisi bilirkişiden aldırılan 05/02/2024 havale tarihli raporda özetle;
-Trafik kural ihlali yönünden:Davalı tarafın aracını kullanan dava dışı sürücü ... Damar (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışlarından dolayı dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı kural ihlali yapmıştır. Şöyle ki; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a (Sürücüler araçların hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, azaltmak, zorundadırlar.) ve 2918 sayılı KTK.nın 84. Maddesinde belirtilen Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Araç sürücüleri trafik kazalarında başlıklı; a) arkadan çarpma, asli kusurlu sayılırlar hükmü gereği 2918 sayılı KTK nın 56. maddesinde belirtilen Şerit İzleme, Gelen Trafikle Karşılaşma, Araçlar Arasındaki Mesafe, Yavaş Sürme ve Geçiş Kolaylığı Sağlama: aşağıdaki kurallar uygulanır: Başlıklı c) (Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.) maddelerinde belirtilen hükmünü ihlal etmekle kazanın oluşumunda etken olduğu; Davacının maliki olduğu aracı kullanan dava dışı sürücü Sıraç turğa (...) yukarıda kanaat bölümünde açıklanan teknik değerlendirmeler doğrultusunda, kazanın oluşumuna etken olmadığı,
-Değer Kaybı Bedeli Yönünden: Somut olayda ... plaka sayılı ... 2020 model otomobilde 31.12.2021 riziko tarihi itibarıyla dava konusu olaya bağlı olarak söz konusu araçta piyasa rayiçlerine göre 15.000,00 TL reel değer kaybı meydana geldiği,
-Somut olayda davalı ... Sigorta Şirketi kazada kusurlu olan... plaka sayılı aracın ... numaralı poliçesi kapsamında, düzenleme tarihi itibarıyla KZMM Sigortasını tanzim eden şirket olup, ... plaka sayılı araçta meydana gelen zararı (Heyetimiz Trafik Uzmanı tarafından ... plaka sayılı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde Etken Olmadığı belirlendiğinden Sn. Mahkeme tarafından belirlenecek sigortalısının kusuru oranında) sigortacısının sorumluluk riski ve K.T.K 85/1 ve 91 kapsamında 15.000,00 TL. olarak tespit edilen değer kaybı bedelinden davalı sigorta şirketinin sigortalısının kusuru oranında (kusur oranı konusunda takdir Sn. Mahkemenindir) poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 28.03.2022 tarihinde davacı Vekiline 6.000,00 TL değer kaybı bedeli ödemesi yapılmış olup 15.000,00 TL.- 6.000,00 TL, 9.000,00 TL. Olarak hesaplanan bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığını, Davacı Vekili tarafından davalı sigorta şirketine ... Kargo ile 15.03.2022 ihbarı yapıldığı, ihbarın 16.03.2022 tarihine tebliği edildiği, bu nedenle davalı sigorta şirketinin 29.03.2022 tarihi itibarıyla ödenmeyen borç miktarı bakımından temerrüde düşeceği ve yasal faiz ödemek zorunda olduğu rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK;
Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 31/12/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, meydana gelen kaza sebebiyle davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığı, davacının değer kaybının tazmini ve faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava konusu trafik kazasının 31/12/2021 tarihinde saat 21.40 sıralarında dava dışı sürücü ... Damar'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonet ile Çeşme istikametinden otobanı takiben İzmir Konak merkez istikametine doğru üç şeritli yolun sağ şeridi üzerinde seyir halinde iken kaza mahalli olan otoban bitimindeki trafik ışıklı kavşağa geldiğinde aracının ön kısmıyla kırmızı ışıkta duraklamış olan davacı ...'ın maliki olduğu aracı kullanan dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresinde ... plaka sayılı otomobilin arka kısmına çarpması neticesinde meydana geldiği anlaşılmıştır.
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün, yönetimindeki kamyoneti ile gündüz vakti görüş mesafesinin açık olduğu güzergahında seyir halinde iken, yola, yol üzerinde bulunan hareketli araç trafiğine ve geçiş yapacağı ışıklı kavşaklara gereken dikkat ve özeni göstermesi, olay mahalline yaklaşırken ilerisinde görünür olan trafik lambalarını ve beklemekte olan araçların varlığını dikkate alıp, kavşağa hızını azaltıp teyakkuzla yaklaşması gerekirken, bu hususlara riayet etmeyerek, aracının hızını yol, görüş ve trafik akışının durumunu dikkate alarak, müteyakkız şekil ve tedbir alabilecek düzeyde tutmadığı, mesafesini kontrol altında bulundurmayarak, trafik ışıkları ile belirgin olan kavşağa yavaşlamadan kırmızı ışıkta beklemekte olan araca arkadan çarpmasıyla karıştığı olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı kural ihlali yaptığım ve bu davranışlarının kazanın oluşumunda esas etken olduğu; ... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumuna etken herhangi bir kusuru bulunmadığı aldırılan bilirkişi raporu ve dosya kapsamı uyarınca Mahkememizce kabul edilmiştir.
Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı araç, davalı sigorta şirketi nezdinde kaza tarihini de kapsar şekilde ZMSS poliçesi ile sigortalıdır.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana geldiği anlaşılan trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar gördüğü, sigorta şirketi tarafından davacıya değer kaybı sebebiyle 6.000,00-TL tutarında ödeme yapıldığı, ayrıca davacının aracında meydana gelen hasar sebebiyle 23.321,40-TL ödeme yapıldığı, olayda davalının sigortalısı olan ... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığı, denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda hesap edilen değer kaybının Yargıtay içtihatları doğrultusunda aracın hasarsız halinin ikinci el piyasa değeri ile hasarlı halinin serbest piyasadaki ikinci el değeri arasındaki farka göre hesaplandığı ve Mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu uyarınca hasar ile kaza tarihi itibariyle davacıya ait aracın; yaşı ve kilometresi ile hasarlı kısımlarının özelliği dikkate alınarak 31/12/2021 tarihli kazadan dolayı aracın ikinci el piyasasında 15.000,00-TL değer kaybı meydana geldiği, hesap edilen bu bedelden davalı tarafça yapılan 6.000,00-TL değer kaybı ödemesi mahsup edildiğinde davacının bakiye değer kaybı zararının 9.000,00-TL olacağı belirlenmiştir. Bu surette belirlenen değer kaybı tazminatının davalıdan tahsiline, hükmedilen alacağa davalı sigorta şirketine başvuru gerçekleştirilmiş olduğundan temerrüt tarihi itibariyle (başvuru + 8 iş günü) sigortalı aracın ticari araç vasfında olduğu gözetilerek avans faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş, bu kapsamda aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M :
Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, 9.000,00-TL bakiye değer kaybı tazminatının temerrüt tarihi olarak takdir edilen 28/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (bakiye poliçe teminat limit olan 13.678,60-TL ile sınırlı olarak sorumlu olmak üzere),
2-Alınması gereken 614,79-TL karar ve ilam harcının başlangıçta peşin harç olarak alınan 269,85-TL ile tamamlama harcı olarak yatırılan 136,62-TL harçtan mahsubu ile bakiye 208,32-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4- Davacı tarafça yapılan ve karşılanan 269,85-TL başvurma harcı, 269,85-TL peşin harç ve 136,62-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 676,32-TL ile 5.117,00-TL yargılama gideri (tebligat+ posta masrafı + bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 5.793,32-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 9.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 341/2. maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 11/07/2024
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı