T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/804
KARAR NO: 2024/470
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/07/2023
KARAR TARİHİ: 12/06/2024
İzmir .... ASHM'nin ... Esas ve ... Karar sayılı görevsizlik kararı İzmir BAM ... HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilam ile esastan ret üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmekle, Mahkememizin ... Esas sırasına kaydedildiği görülmüştür.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından İzmir ... ASHM'nin ... esas sayılı dosyasına sunulan dava dilekçesinin incelenmesinde; davalı tarafın 03.11.2021 tarihli dilekçesi ile İzmir İcra Hukuk Mahkemesine müracaat ederek özetle; İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası yönünden zamanaşımından bahisle icranın geri bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği, davalı tarafın açmış olduğu işbu davanın İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı dosyasında görüldüğü, bahse konu İcra Hukuk Mahkemesi 18.05.2022 tarihli kararı ile icranın geri bırakılmasına karar verildiği, bahse konu karara karşı istinaf yoluna gidildiği, istinaf başvurusunun İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... Esas ... Karar 14.07.2023 tarihli kararı ile özetle; istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olmak üzere karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf talebinin reddine dair kararı 20.07.2023 tarihinde akşam saatlerinde tebliğ olunduğu, yukarıda kısaca açıklamaya çalıştıkları nedenlerle İİK 33/a/2 maddesi gereği 7 günlük sürede işbu davayı açmak zorunda kaldıkları, takip ve dosyaya konu alacağın zamanaşımına uğramadığı belirtilerek açıklanan nedenlerle icranın geri bırakılmasına ilişkin kararın kaldırılmasına, alacağın ve takibin zamanaşımına uğramadığının tespitine, takibin devamına, takibe konu alacağın ferileriyle tahsiline, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Cevap dilekçesinin incelenmesinde; kabul anlamına gelmemek kaydıyla davaya konu senedin zamanaşımına uğradığı, müvekkili ...'ın murisi olan müteveffa ... aleyhine 01/06/2011 ödeme tarihli bir adet bonoya dayalı olarak (bonoyu ve bonoya dayalı alacağı kabul etmemekle birlikte) İzmir .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 29/04/2013 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmış, alacaklı tarafından takip edilmeyen ve en son 08/09/2015 tarihinde icra işlem uygulanan işbu dosya 15/11/2016 yılında takipsizlik nedeniyle düşmüş ve kaydı kapatılmıştır. Ancak takip kambiyo senedine dayanmasına ve 6 yıldan fazla bir süre dosyada işlem yapılmamasına rağmen 14/10/2021 tarihinde alacaklının talebi ile takibin hukuka aykırı olarak yenilendiği ve ... nolu esası aldığı, bu süreçte borçlu ...'ın vefat ettiği, mirasçılardan 2'sinin mirası reddetmesiyle birlikte yasal tek mirasçısı olarak müvekkili ...'ın kaldığı ve alacaklı tarafından takibin ...'a karşı devam edileceğinin bildirildiği, bunun üzerine müvekkili tarafından İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi... E., ... K. Sayılı dosya ile davacı alacaklı aleyhine İİK m.71 Takibin Taliki ve İptali davası açıldığı ve kambiyo senetlerine özgü işbu icra takibinin 3 yıldan fazla bir süre takipsiz bırakılması, bu bağlamda takip ve alacağın zamanaşımına uğraması sebebi ile icranın geri bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği, İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesi ... E., ... K. Sayılı kararında "Takibe dayanak kambiyo senetlerinden bono gösterilmiş olup TTK 749. Maddesine göre keşideci için 3 yıllık zamanaşımı süresi bulunmaktadır. Davacı borçlunun mirasçısı olmakla kendi adına talepte bulunması mümkündür. Cevapta bildirilen menfi tespit ve taşınmaz hakkında borçlu hakkındaki dava bu icra dosyasına istinaden açılmamıştır. Bu dosya kapsamı ile 08/09/2015 tarihinden sonra 3 yıllık zamanaşımı süresi içinde borçlu hakkında işlem yapılmadığı anlaşılmakla İİK 71 maddesi yollaması ile İİK 33a maddesi gereğince davacı borçlu hakkındaki icranın geri bırakılmasına karar verilmiştir." gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi ... E., ... K. Ve 14.07.2023 tarihli karar ilamı ile de "Takip dosyasında, 08/09/2015 tarihinde temlik alanın dosyaya alacaklı sıfatıyla kaydedilmesine, borçluya muhtıra çıkarılarak bundan sonraki ödemelerin dosyaya yapılması, eski alacaklıya ödeme yapılmaması hususunda muhtıra tebliğ edilmesi hususunda talepte bulunduğu, bu tarihten sonra 19/10/2021 tarihinde dosyanın yenilenmesi talebinde bulunduğu, arada zamanaşımını kesen bir işlemin bulunmadığı, yasada bonolar için öngörülen 3 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmıştır. O halde mahkemece, davacı borçlu hakkındaki icranın geri bırakılmasına karar verilmesi doğru olmuştur." denilmek suretiyle davacı alacaklının istinaf itirazlarının reddedilerek yerel mahkeme kararının kesinleştiği, müvekkilinin, murisinin, davaya konu senedin düzenlediği tarihte fiil ehliyetinin bulunmadığı, bu sebeple murisin yaptığı tüm işlemlerin mutlak butlanla batıl olduğu, müvekkilinin 24.11.2012 tarihinde felç geçirdiği, müvekkilinin rahatsızlanmasının ardından derhal Alsancak Nevvar Salih İşgören Devlet Hastanesine gidildiği, hastanede ilk aşamada 24.11.2012 - 03.12.2012 tarihleri arasında yatarak tedavi uygulandığı, müvekkilinin geçirdiği hastalık ve gelişmeler nedeniyle Alsancak Nevvar Salih İşgören Devlet Hastanesinden sağlık kurulu raporu alındığı, rapora göre koroner arter hastalığı, Ef %65 +komplike hipertansiyon klas 2, gözlükle görmeler, sekel hemiparezi teşhisi konmuştur. Rapor 9 uzman doktor tarafından düzenlenerek %77 sakatlık durumu tespit edilmiştir. Müvekkilin geçirdiği felç ve diğer kronik rahatsızlıklar, sakatlık derecesine dair kurul raporu dikkate alındığında beyinde sinir sisteminde ciddi hasar oluştuğu, bu durumun algı ve değerlendirme yetisini kaldırdığı, sağlıklı düşünme ve karar alma yetisini ortadan kaldırdığı, dolayısıyla müvekkilinin fiil ehliyetinin bulunmadığı ve yaptığı tüm işlemlerin davaya konu senet de dahil mutlak butlanla sakat olduğu belirtilerek açıklanan nedenlerle davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı sebeplerle açtığı işbu davanın tümden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
İzmir .... ASHM'nin ... Esas ve ... Karar sayılı görevsizlik kararı İzmir BAM ... HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilam ile esastan ret üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmekle, mahkememizin ... esas sırasına kaydedildiği anlaşılmış ve dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
İzmir .... İcra Müdürlğüne, İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesine, Urla ... ASHM'ne, İzmir... ASHM'ne, İzmir .... SHM'ne yazılan müzekkerelere cevap verildiği anlaşılmıştır.
İzmir .... İcra Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği ve ... Esas sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden bir örneğinin Mahkememiz dosyasına gönderildiği, incelenmesinde; dava dışı ... tarafından dava dışı ... aleyhine asıl alacak ve işlemiş faizden oluşan toplam 65.147,95 TL alacağın tahsiline yönelik takip başlatıldığı, takip dayanağının 50.000,00 TL bedelli 01/06/2011 vade tarihli senet olarak belirtildiği, takibin devamında işlemden kaldırıldığı yenilenmekle yukarıda belirtilen esas sırasını aldığı, Mahkememiz davacısı tarafından alacağın temlik alındığı anlaşılmıştır.
İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesine yazılan müzekkereye cevap verildiği ve ... Esas sayılı dosyasının Uyap sistemi üzerinden bir örneğinin Mahkememiz dosyasına gönderildiği, incelenmesinde; Mahkememiz davalısı tarafından davacı aleyhine İzmir .... İcra Müdürlüğünün... (Eski Esas ...) Esas sayılı dosyada takipsizlik sebebiyle kapatma işlemi olduğu, 6 yıldan fazla süre işlem yapılmamasına rağmen dosyanın ... Esas sırasına kaydedildiği ve icranın geri bırakılmasının talep edildiği iddiası ile açılan dava neticesinde Mahkemece ... Karar sayılı ilam ile icranın geri bırakılmasına karar verildiği, istinaf talebi üzerine İzmir BAM ... HD'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilam ile davanın esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; dava dışı ... tarafından İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinden 01/06/2011 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli bono dayanak tutulmak suretiyle dava dışı... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı, takibin devamında işlemsiz bırakılmakla birlikte daha sonra yapılan yenileme isteminin icra müdürlüğünce kabulü üzerine icra dosyasının ... Esas sırasına kaydedildiği, Mahkememiz davacısının ...'nın söz konusu icra dosyası alacağının temlik aldığı, Mahkememiz davalısının icra dosya borçlusunun mirasçısı olduğu, Mahkememiz davalısı tarafından İzmir... İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra dosyasının 15/11/2016 yılından itibaren takipsizliği sebebiyle düştüğünü, buna rağmen 14/10/2021 tarihinde yenilenmesinin alacağın kambiyo senedine dayanmasından ötürü doğru olduğu ileri sürülerek icranın geri bırakılmasına yönelik açılan davada Mahkemece ...Karar sayılı ilam ile davanın kabulüne dair verilen hükmün istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, istinaf ilamının tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde işbu davanın açıldığı konularında dosya kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın; icranın geri bırakılmasına ilişkin kararın yerinde olup olmadığı bu anlamda İİK'nın 33/a-2 maddesi gereği davacının dava açmakta haklı olup olmadığı hususlarının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik istem bakımından alacağın ve takibin aynı zamanda zamanaşımına uğrayıp uğramadığı hususlarına yönelik açılan takibin devamı ile alacağın ferileri ile birlikte tahsiline yönelik dava olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; her ne kadar zamanaşımının dolmadığına ilişkin beyan kapsamında davacı vekilince dava dilekçesinde olaya ilişkin kronolojik sırada belirttiği İzmir ... icranın ... ve ... esas sayılı dosyalarından bahsedilerek söz konusu dosyalardan İİK 94. maddeye göre alınan yetki üzerine hazine adına kayıtlı taşınmazın borçlu ... adına kaydı için Urla Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan menfi tespit davası İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına istinaden açılmadığı, davacı borçlunun anılan dosyada taraf olarak yer almasının icra dosyasına ve bu dosya üzerinden kambiyonun takip hukukuna yönelik dava bakımından herhangi bir etkisinin olmayacağı gibi mevcut dava dosyası ile de ilgisi olmadığından da etkili olmayacaktır.
2004 sayılı yasanın 33/a-2.maddesi uyarınca; “Alacaklı, icranın geri bırakılması kararının kesinleştiğinin kendisine tebliğinden sonra, zamanaşımının vaki olmadığını ispat sadedinde ve 7 gün içinde umumi mahkemelerde dava açabilir. Aksi takdirde icrası istenen ilamın zamanaşımına uğradığı hususu kesin hüküm teşkil eder.” Buna göre icra mahkemesince zamanaşımı itirazının kabulüne karar verilmesi ile icra takibi son bulur. Ancak, bunun için alacaklının İİK. nın 33/a-2.maddesine göre yedi gün içinde dava açıp açmayacağı beklenmelidir. Dava için madde de öngörülen yedi günlük sürenin bitimine kadar icra takibi olduğu yerde durur. Alacaklı bu süre içinde dava açarsa, bu davanın sonucuna kadar takip durmaya devam eder. Alacaklı bu davayı kazanır ise duran icra takibine devam edilir. Kaybetmesi veya yedi gün içinde dava açmaması halinde ise icranın geri bırakılması kararı, takibin iptaline ilişkin sonuçları doğurur. Bir diğer anlatımla dosyada mevcut hacizler kalkar.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; İzmir ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası üzerinden 01/06/2011 vade tarihli ve 50.000,00 TL bedelli bonoya dayanarak ... tarafından ... aleyhine 29/04/2013 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatıldığı, 08/09/2015 tarihinde Mahkememiz davacısı tarafından alacağın temlik alınması sebebiyle alacaklı sıfatıyla dosyaya kaydının yapıldığı, bu kapsamda borçluya muhtıra çıkarılmakla ödemelerin bundan sonra adı geçen temlik alacaklısına yapılmasın yönelik karar verilmesinden itibaren 6 yıllık bir zaman içinde bir işlem yapılmadığı, borçlunun 04/04/2021 tarihinde vefat ettiği, 19/10/2021 tarihinde alacaklı vekilinin talebine istinaden dosyanın yenilendiği ve icra müdürlüğünce 28/10/2021 tarihli karar ile borçlunun mirasçısı ve Mahkememiz davalısına muhtıra tebliğ işleminin yapıldığı, ... tarafından İzmir ... İcra Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada Mahkemece 6102 sayılı TTK'nın 749. maddesine istinaden dosya kapsamına göre 08/09/2015 tarihinden itibaren 3 yıllık zamanaşımı süresi içinde borçlu hakkında işlem yapılmadığı anlaşılarak ... karar sayılı ilam ile borçlu hakkında icranın geri bırakılmasına karar verildiği ve kararın istinaf incelemesinden esastan ret şeklinde geçerek kesinleştiği, alacağın dayanağı olan bononun vade tarihi 01/06/2011 olmakla birlikte gerek vade tarihi itibariyle yürürlükte olan 6762 sayılı yasanın 661. maddesine göre gerekse de takip tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı yasanın 749. maddesinde "poliçeyi kabul edene karşı açılacak davaların vadenin geldiği tarihten itibaren 3 yıl geçmekle zamanaşımına uğrar" şeklinde düzenleme olduğu, yine gerek 6762 sayılı yasanın 662. maddesinde ve 6102 sayılı yasanın 750. maddesinde zamanaşımını kesen sebeplerin; dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesi şeklinde düzenlendiği, alacaklı vekilince her ne kadar Urla ASHM nezdinde taşınmaz yönünden 24/06/2016 tarihinde dava açıldığı, borçlunun vefatı üzerine İzmir ... ASHM'nin menfi tespit konulu dosyasında 30/06/2021 tarihinde vekaletname sunulduğu belirtilmiş ise de 24/06/2016 tarihinde açılan davanın mevcut icra dosyası konusu ile alakası olmayan başka icra dosyalarından alınan yetkiye istinaden açılmış olmasının yanı sıra söz konusu menfi tespit davasının esasında konu icra dosya dayanağı kambiyo ile bir bağlantısı olmadığından Mahkememizce yapılan bu işlemlerin zaman aşımını kesen sebepler arasında kabul edilmeyerek somut olayda takip tarihi olan 29/04/2013 tarihinden yenileme işleminin yapıldığı 19/10/2021 tarihine kadar alacaklı vekilince zamanaşımını kesen hiçbir işlem yapılmadığı kanaatine varıldığı, mevcut dava tarihi olan 16/10/2023 tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolduğu (Yargıtay 11 HD'nin 2013/9315 Esas ve 2013/22978 Karar sayılı ilamı) kanaatine varılmakla birlikte zaman aşımı dolan senet yönünden kayıtsız şartsız borç ikrarı içeren bir belge olsa da bu belgeden dolayı açılacak davanın 6098 sayılı yasanın 146. Maddesine istinaden 10 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, bahse konu yasanın 154/2 maddesinde belirtilen hallerin bulunması halinde zaman aşımının kesileceğinin düzenlendiği göz önüne alındığında 29/04/2013 tarihinde başlatılan icra takibi ile davanın açıldığı tarih olan 16/10/2023 tarihleri arasında söz konusu yasa maddesinde belirtilen 10 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğu (Yargıtay 11 HD'nin 2016/11126 Esas ve 2018/3247 Karar sayılı ilamı) her ne kadar dosyada arabuluculuk olmakla birlikte arabuluculuk süresince zaman aşımının işlemeyeceği düşünülse bile görevsizlik kararı verilmesi ile dosyanın Mahkememize tevzisinin yapıldığı, görevsizlik kararı verilmesinden sonra arabuluculuk başvurusunda bulunulduğu, bu nedenle davadan evvel yapılan bir arabuluculuk başvurusu olmadığından arabuluculuk sürecinin değerlendirmeye alınmasına gerek görülmeyerek davalı yanca ileri sürülen zaman aşımı defisi dikkate alınarak davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 1.112,57 TL harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, fazladan alınan 684,97 TL harcın talep halinde ve kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı, yukarıda mahsubuna karar verilen peşin harç ile gider avansından kullanılan yargılama giderinin DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
4- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
5- Görevsizlik kararı verilmesinden ve dosyanın Mahkememize tevzi edilmesinden önce dava konusu uyuşmazlık hakkında arabuluculuk başvurusu yapıldığı sabit olduğundan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
6- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 12/06/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı