T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/82 Esas
KARAR NO: 2024/26
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 30/01/2023
KARAR TARİHİ: 16/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ... Antalya Büyük İşletmeler Şubesi’nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden müvekkili şirkete keşide edilen ... seri numaralı 34.453,00-TL tutarındaki 20/12/2022 tarihli çeki, müvekkili şirkete ... Şirketi ile gönderilmek üzere ... tarafından 08.08.2022 tarihinde kargoya verildiğini, ... Şirketi'nin kayıtlarında 10.08.2022 tarihinde teslim edildi olarak görünmesine rağmen, müvekkili şirket tarafından hiçbir zaman teslim alınmadığını, ...'nun resmi internet sitesinde kargo takip numarası girilip sorgulatıldığında, teslim alan kişi "S*** P***" olarak gözüktüğünü, ...'nun müşteri hizmetlerini aradıklarında teslim alan kişinin müvekkili şirketin ünvanı olan ... olarak kayıtlarına işlendiğinin bildirildiğini, devamında ... yetkilileri tarafından müvekkili şirket yetkilileri aranıp, mezkur çekin teslim alınıp alınmadığı sorulduğunda mezkur çekin kargoda kaybolduğu fark edildiğini ve müvekkili şirket tarafından Kartal İlçe Emniyet Müdürlüğü'ne kayıp müracaatında bulunulduğunu, muhatap bankaya gerekli talimatın verildiğini, ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin halen söz konusu olduğunu belirterek; çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden, çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çekin ibraz edilip edilmediği konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/muhattaba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)
Davacı çekin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke dair bilgileri mahkememize bildirmiştir. (Bkz. Y.19 HD'nin 2016/1132-2017/3639 E.K)
Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin KABULÜNE, Keşidecisi ... Geri Dönüşüm Plastik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, muhatap bankası ... A.Ş. Antalya Büyük İşletmeler Şubesi olan, 20/12/2022 keşide tarihli, 34.453,00-TL bedelli, ... seri nolu çekin ZAYİ SEBEBİYLE İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile 247,70-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı.16/01/2024
Katip ...
¸e-imzalı
Hakim ...
¸e-imzalı