T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/852 Esas
KARAR NO : 2025/826
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 01/11/2023
KARAR TARİHİ : 25/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirkete... no.lu CMR Karayolu ile yapılan Uluslararası ...Taşımaları için Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı... Lojistik A.Ş.'nin akdi taşıma işini üstlendiğini ve ...İnşaat Taah.Turz.San ve Tic.Ltd.Şti.'ne ait emtianın Aydın-Romanya sevkiyatı, 03.03.2022 tarihli tedarikçi taşıt sözleşmesi gereğince davalılar adına kayıtlı ve sevkindeki ...plakalı tır/çekici araç ile fiili taşıma işini üstlendiklerini, sevkiyat esnasında, emtea halen taşıyıcının yeddinde iken 28.05.2022 tarihinde davalı Emel adına kayıtlı olan diğer davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile kusurlu bir şekilde sebebiyet verdiği trafik kazasında araçta bulunan emtianın hasarlandığını, kaza tespit tutanağı gereği kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün birinci derecede kusurlu olduğu ve yasal sınırların üzerinde alkollü olduğunun tespit edildiğini, yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda taşınan sigortalı emtanın hasar gördüğü ve meydana gelen zararın 139.549,38-TL. olduğunun tespit edildiğini, tespit olunan hasar tutarının 11.01.2023 tarihinde müvekkili sigorta şirketi tarafından emteanın sahibi olan...Şirketine ödendiğini, müvekkili şirketin hasar bedelini ödemekle mukavele şartlarına ve TTK m. 1472 ve BK m. 183 vd hükümleri uyarınca sigortalısının yerine kaim(halef) olduğunu ve zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü talep ve dava haklarının müvekkili şirkete intikal ettiğini, ekspertiz Raporu ile ekte sunulu diğer belgelerden anlaşıldığı üzere emtiaların halen taşıyıcının yeddinde iken, yani taşıma esnasında hasara uğradığının sübuta erdiğini, TTK’nun taşıyıcının sorumluluğunu düzenleyen ilgili maddeleri uyarınca meydana gelen hasardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu müvekkil şirket tarafından işbu rücu hakkına dayanılarak, ödenen hasar/zarar bedelinin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsili için davalılar aleyhine İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün 2023/15015 takip no.lu dosyası ile “genel haciz yolu ile” icra takibi başlatıldığını ancak takip dosyasından tebliğe çıkartılan 7 örnek ödeme emrine davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine, ilgili İcra Müdürlüğü’nce takibin durdurulmasına karar verildiğini, davalı-borçluların haksız, hukuki dayanaktan yoksun ve kötüniyetli itirazlarının ayrı ayrı iptali ile takibin devamı için işbu davayı açma zarureti doğduğunu beyanla davalıların itirazlarının reddi ile takibin devamına, İİK m. 67/II uyarınca davalılar aleyhine %20’dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına da hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesinde ki iddialarını kabul etmediklerini, müvekkilinin yıllardır kendinden beklenen dikkat ve özeni göstererek taşıma işlemi yapmakta olduğunu ve hayatı boyunca alkol kullanmadığını, müvekkilin alkolü olduğunu kabul etmemek kaydıyla kazanın oluşumunda ...etkili olup olmadığının ve kazada alkolden tam kusur verilebilmesi için kazanın ... etkisiyle oluşmasının ve başka etmenlerin bulunmamasının gerektiğini, emsal yargıtay kararları gereğinin bilirkişilerce araştırılması gerektiğini, kusur oranlarının tespit edilmediğini, kazanın gerçekleştiği yerde karayolunun iki şeritli olduğu ... plakalı aracın ne sağ şeritte ne de sol şeritte bekleme yaparak, yolun tam ortada bekleme yapmasında kusurlu olduğunu, kaza anında ...plakalı araç tarafından yol üzerine duba,... ve herhangi bir uyarıcı levha konulmadığını, yolun tam orta noktasında durma yapması sonucunda iş bu kazanın meydana gelmesine ve müvekkilin aracının perte çıkarılmasına sebebiyet verdiğini, müvekkilin iş bu kazada hiçbir kusuru bulunmadığını, bergama devlet hastahanesinde müvekkilden tüm tedavi işlemleri gerçekleştirildikten sonra kan alındığını, herhangi bir sıkıntı gözükmediğinin belirtildiğini, yine ne hastahane ne de kaza yerine gelen trafik ekip tarafından araç sahibine bilgi verilmediğini, kan sonuçlarının tarafına verilmesini talep eden müvekkiline kan sonuçlarının verilmediğini, sende birşey yok sen keyfine bak denilerek geçiştirildiğini, müvekkilin başka bir devlet hastahanesinden kan vermesinin önüne geçildiğini, müvekkilinin kaza sonrası muhtelif yerlerindeki cam kesikleri neticesinde komple...yıkandığını ve akabinde serum bağlandığını sonrasında kan alma işleminin yapıldığını, kazanın tek oluşumuna sebebiyet veren ve kusurlu olanın... plakalı araç sürücüsü olduğunu, bergama devlet hastanesinden verilen raporun şaibeli olduğunu, kaza anında ne sürücü nede araç maliki davalılara aracın çekileceği yer konusunda bilgilendirme yapılmadığını, icra inkar tazminatı talebinin likit alacak olmaması nedeniyle kabulünün mümkün olmadığını beyanla haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
Mahkememiz 29.02.2024 tarihli celsesinde hazır bulunan davalı asil ..." ben kazaya karışan aracın malikiyim. Kaza olduktan sonra hiç bir şekilde bilgi verilmedi. Gümrüklü mal olduğu için araç Edremit e çekildi. Bana bu konuda da hiç bilgi verilmedi. Araç sürücüsü hakkında zorla ambulansa bindirilerek hastaneye götürülmüş, şuurunun yerine olmadığı belirtilmiş, bize bu konuda haber verilmedi. Şoför kendine geldikten sonra kendisi aradı, ben hastaneye gittiğimde...olup olmadığını sordum doktor.. olmadığını söyledi. Epikriz raporunu almak istediğimizde vermediler , şoför aynı zamanda benim eşim olduğu için asla... kullanmaz , ben numuneyi alıp başka hastanede test yaptırmak istedim. Bana numunenin çöpe atıldığını söyleyerek vermediler. Araç kaza mahalline uzak olmasına rağmen Edremit e çekilmiş yolda hasar meydana gelip gelmediğini de bilemiyoruz" beyanında bulunmuştur.
Davanın ihbarı;
Davalılar vekilinin davanın ihbarı talebi üzerine dava Karayolları Genel Müdürlüğü ile ... Tur. Ve Pet. Ürün. İnş. Tic. Ltd. Şti. ye ihbar olunmuş, ihbar olunanşardan Karayolları Genel Müdürlüğü adına Karayolları 2. Bölge Müdürlüğü vekili ihbara cevap dilekçesinde özetle; Dava konusunun hizmet kusurundan kaynaklanan tazminat davası olduğundan davanın görüleceği yer mahkemelerinin idare mahkemeleri olduğunu, kaza sonrası düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında, kaza mahallinde yapılan inceleme ve araştırma sonucunda, bu kazanın oluşumunda...plakalı araç sürücüsü...kaza sonucunda 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52-1/c maddesini (önünde giden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek-yakın takip) maddesini ihlal ettiği sonucuna varılmış olup, Kurumumuza atfen herhangi bir kusura yer verilmemiştir. Ayrıca sürücünün hastane muayenesi sonrasında yapılan ...testinde yasal sınırın üzerinde alkol tespit edildiği ve buna göre işlem yapıldığının da ayrıca tutanakta yer almakta olduğunu, yapılan incelemede, 28.05.2022 tarihi saat:04.20’de Ovacık Bölge Trafik Müdürlüğü tarafından Bölge Müdürlüklerine bağlı 29.(Ayvalık) Şube Şefliğine zincirleme trafik kazasının olduğunun bildirildiğini ve akabinde olay yerinde bulunan temizlik ekiplerince yol üzerindeki yabancı maddenin temizliğinin (Filler ile Tozlama Çalışması) yapıldığının tespit edildiğini, bahse konu kazanın, yolun yapısından kaynaklamayan ve 3. şahıslar tarafından yola dökülmüş olan metal çiviler ile ilgili olduğunun trafik kaza tespit tutanağında da belirtildiğini ve bu durumun yol kusuru olarak değerlendirilmeyerek kurumlarına da herhangi bir kusur verilmediğini, kazaya karışan davalı araç sürücüsünün hız sınırları dâhilinde, yol koşullarını ve trafik işaret ve levhalarını dikkate alarak seyretmesi durumunda kazanın oluşumunu önlemesi mümkün iken, aksine davranışla ve bahsi geçen maddeleri ihlal ederek dikkatsiz ve tedbirsiz seyir etmesine bağlı olarak söz konusu trafik kazasının meydana geldiğini, kazaya alkollü bir şekilde takip mesafesini gözetmeyerek araç kullanarak sebep olan davalı sürücünün kendisi olduğu göz önüne alındığında, huzurdaki davada müvekkil İdarenin herhangi bir sorumluluğunun olamayacağını, T.C. Anayasası’nın 125.maddesinden hareketle, idarenin eylem ya da işlemi ile meydana gelen zarar arasında nedensellik bağının bulunmamasının idarenin tazminat ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırdığını, olayda da uygun illiyet bağı tesisinin mümkün olmaması karşısında açılan davanın reddi gerektiğini, davalı sürücünün kusurundan meydana gelen kazada kusuru bulunmayan müvekkil İdare bakımından iddiaların reddini ile müvekkil idarenin kusuru ve sorumluluğunun olmaması sebebiyle beyanlar doğrultusunda inceleme yapılmasını talep etmiştir.
DELİLLER :
1- Trafik Kazası Tespit Tutanağı
2-Davacı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası
Davacı sigorta şirketi tarafından ... no.lu CMR Karayolu ile yapılan Uluslararası ... Taşımaları için Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi, ekspertiz raporu ile hasar dosyası kapsamı Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında dava dışı ... İnşaat Taah.Turz.San.ve Tic.Ltd.Şti.'ne 11.01.2023 tarihinde 139.549,38-TL ödeme yapıldığı bildirilmiş, ödeme dekontu ibraz edilmiştir.
3-Ekspertiz Raporu
Davacı sigorta şirketi tarafından... nolu hasar dosyası kapsamında eksperden aldırılan 17.10.2022 tarihli ekspertiz raporunda; "hasar talebine konu,...-185 pieces cinsi emtiada ki hasarın, ana nakliyeci konumundaki sigortalı...sorumluluğunda fiili nakliyeci... ait...(çekici)-...plakalı araçla gerçekleşmesi planlanan Aydın,... Romanya sevkiyatı esnasında sürücü...kusuruna bağlı olarak meydana gelen çok taraflı trafik kazasında emtianın araç içi istifinin bozulması ve ... birbirlerin- araç yapılarına çarparak ezilmesi, kırılması ve deforme olması sonucu meydana geldiği, rücu gelmesi durumunda son tespit edilen hasar bedelinin 8.515,97-Euro olduğu, tespitleri yapılmıştır.
4-İzmir ...İcra Dairesinin... E.sayılı takip dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı HDI Sigorta A.Ş. tarafından, borçlular... ve ... aleyhine (borçlulardan...malki olduğu, diğer borçlu Mert Çınarlının sevkindeki, 03/03/2022 tarihli taşıt sözleşmesi gereğinc...plakalı tır/çekici araçlar ile fiili taşıma işini üstlendikleri, Müvekkil Şirkete... nolu CMR Nakliyat Poliçesi ile sigortalı ...Loj A.Ş.nin akdi taşıma işini üstlendiği...Ltd Ştine ait emteanın, Aydın-Romanya sevkiyatı esnasında, emtea halen taşıyıcının yeddinde iken 28/05/2022 tarihinde kusurlu şekilde sebebiyet verilen trafik kazası sonucu hasarlanmasından kaynaklı zarara ilişkin TTK m. 1472 ve TBK m. 183 uyarınca halefiyet yolu ile intikal eden tazminat alacağı) şeklinde açıklanan istem ile 12.06.2023 tarihinde 139.549,38-TL asıl alacak ve 6.246,62-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 145.796,00-TL üzerinden başlatılan ilamsız takip olduğu, davalı borçlular vekilinin 27.06.2023 tarihli dilekçesi ile; kazanın gerçekleştiği yerde karayolunun iki şeritli olduğu, ... Plakalı aracın ne sağ şeritte ne de sol şeritte bekleme yaparak , yolun tam ortada bekleme yapmasında kusurlu olduğunu, yolun kapalı olması veyahut bir kaza durumu söz konusu olsa dahi çift şeritli yollarda aracını sağa çekilerek güvenli alanda beklemesi gerekirken yolun tam orta noktasında durma yapması sonucunda iş bu kazanın meydana gelmesine ve müvekkilin aracının perte çıkarılmasına...plakalı araç sürücüsünün sebebiyet verdiğini, kaza anında...plakalı araç tarafından yol üzerine duba ... ve herhangi bir uyarıcı levha konulmadığını beyanla talep edilen alacak gerçek ve mevcut bir alacak olmadığından, alacaklı görünene hiçbir borçları bulunmadığından borcun tamamına, faize, faiz oranına ve her türlü fer’ilerine itirazla takibin durdurulmasının talep edildiği, itiraz dilekçesi üzerine İcra Müdürlüğünün 27.06.2023 tarihli kararı ile takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
5-CMR belgesi, gümrük beyannameleri, taşıt kartı
6-03.03.2022 tarihli Tedarikçi Taşıt Sözleşme Ek Protokolü
7-Hasara ilişkin fotoğraflar
8-Dikili ... Asliye Hukuk Mahkemesinin... esas sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; davacının Çeşmeli ... Ve Pet. Ürün. İnş. Tic. Ltd. Şti., davalıların ... ve ... olduğu, davanın, davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalılardan...işleteni olduğu, sürücü... sevk ve idaresindeki...plakalı çekici ve buna bağlı ... plaka sayılı yarı...karışmış olduğu 28.05.2022 tarihli trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen ikame araç bedeli istemine ilişkin olduğu,
Dosya kapsamında İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan 01.07.2024 tarihli raporda,
- Sürücü... idaresindeki aracı ile seyir halinde iken önünde dörtlü flaşörleri çalışır vaziyette duraklamakta olan araçları görmediği, yola gereken dikkatini vermediği için duraklamakta olan araçlara arkadan çarptığı anlaşılmış gerçekleşen kazada asli derecede %100 oranında kusurlu bulunduğu,
- Sürücü..., idaresindeki aracı ile zorunlu haller dahilinde trafiğe kapatılmış olan yolda durduğu, gerisinden gelen araç sürücüsü açısından görünürlüğünün olduğu anlaşılmış gerçekleşen kazada kusursuz bulunduğu,
- Sürücü... idaresindeki aracı ile zorunlu haller dahilinde trafiğe kapatılmış olan yolda durduğu, arkasında otobüse çarpılmasında ve otobüsün ötelenerek kendisine çarpmasında kusuru bulunmadığı,
-Sürücü... idaresindeki aracı ile zorunlu haller dahilinde trafiğe kapatılmış olan yolda durduğu, dava konusu otobüse çekicinin çarpmasında nedensellik bağı bulunmadığı,
- Vida düşen yolun trafiğe kapatılmasında gerekli önlemlerin alındığının görüldüğü ve yolun trafiğe kapatılmasında bir kural ihlali görülmediği,
Dava konusu aracın kaza tarihi itibari ile günlüğü 3.000,00 TL üzerinden kiralanabileceği, davacının, muadil bir araca ulaşma süresinin 5 gün olduğunun değerlendirildiği, davacının meydana gelen kaza neticesinde ''3.000,00 TL/Gün X 5 Gün = 15.000,00 TL'' araç mahrumiyeti oluştuğu tespitlerinin yapıldığı ,
Mahkemece yapılan yargılama neticesinde 01.10.2024 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verilerek 15.000,00-TL ikame araç bedelinin 28/05/2022 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacıya ödenmesine karar verildiği görülmüştür.
9-Dikili Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sr. sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; 28.05.2022 tarihinde İzmir Çanakkale karayolunda ... sevk ve idaresindeki... plakalı tırın ve birden fazla aracın karıştığı yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazasına ilişkin taksirle yaralanmaya neden olma ve mala zarar verme suçlarına ilişkin yürütülen soruşturma olduğu,
Yürütülen soruşturma kapsamında savcılık tarafından kusura ilişkin adli trafik bilirkişisinden aldırılan 14.03.2024 tarihli raporda,
Kazanın D550-08 Sayılı Çanakkale-İzmir Devlet Karayolu üzerinde, Çanakkale istikametinde, Müsellim Köprüsü mevkiinde plakası tespit edilemeyen bir araçtan yolun tamamına dökülen ve kaza riski oluşturan demir vidaların Karayolları Genel Müdürlüğü’ne bağlı ekipler tarafından temizlenmesi işlemi esnasında ve Trafik Polisi Ekiplerince Dubalama yapılmış olan güvenli alanda araçlar bekletildiği sırada gerçekleştiği, sürücü...sevk ve idaresinde bulunan ...plakalı Çekici ve buna bağlı ...plaka sayılı Yarı ...ile güvenli alan başında duran tepe lambası yanık Polis Ekip otosu, Polis görevlilerinin el feneri uyarısı ve yer işaretlemelerine uymadan kontrolsüz bir şekilde seyredip aracının sol ön tampon ve orta kısımları ile güvenli alan içerisinde yavaşlayarak durmaya başlayan...sevk ve idaresindeki... plaka sayılı otobüsün sağ arka tampon kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisi ile... plakalı otobüsün sol ön tampon kısımları ile solunda bulunan çelik bariyerlere akabinde önünde güvenli alan içerisinde duran sürücü İlkay Bütünlay sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin arka tampon kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisi ile ... plaka sayılı otomobilin ön tampon kısımları ile güvenli alan başında duran... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonun arka koruma demirlerine çarpması neticesinde çok araçlı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği,
Kaza sonucunda ... plaka sayılı çekici sürücüsü ... plaka sayılı otobüs yolcusu...plaka sayılı otomobil yolcusu ... yaralandıkları, kazaya karışan araç sürücülerinin sürücü belgelerinin bulunduğu, ... plaka sayılı çekici sürücüsü...olaydan 103 dakika sonra 06:13 sırasında kan aldırılmak suretiyle yapılan alkol testinde alkolünün Etanol:37,1 Mg/dl yani 0,371 promil olduğunun tespit edildiği, kazanın 04:30 sırasında gerçekleştiği ve aradan geçen 103 dakikalık zaman farkı dikkate alındığında kural gereği saat başı 0,15 promil eklenerek yapılan hesaba göre sürücünün alkol düzeyinin kaza esnasında 0,62 promil olduğunun hesaplandığı, kazaya karışan diğer sürücülerin alkolsüz olduklarının anlaşıldığı,
Sürücü ...sevk ve idaresinde bulunan...plaka sayılı çekicisi ve buna bağlı... plaka sayılı Yarı ... ile birlikte gece vaktinde, aydınlatma lambaları bulunmayan Çanakkale-İzmir Devlet Karayolunu takiben Çanakkale yönüne seyrederken Müsellim Köprüsü civarına geldiğinde yola gereken dikkati vermesi, seyir alanı ile yakın civarını kontrol altında bulundurması, ön ilerisinde bulunan Polis memurlarının ışıklı ikazlarını ve yer işaretlemelerini dikkate alması, yol üzerinde bulunan dörtlü ikaz ışıkları yanık vaziyetteki diğer araçların varlığına dikkat etmesi, ön ilerisinde seyreden ve dörtlü ikaz ışıklarını yakarak duran sürücü ... sevk ve idaresinde buluna... plaka sayılı otobüsü yeterli ve güvenli mesafeden izlemesi, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre ayarlaması, kazayı önlemek adına zamanında etkili tedbirler alması gerekirken aksine hareketle dikkatsiz, dalgın ve alkollü olarak araç kullanması nedeni ile aracının ön kısımları ile önünde yavaşlayarak duran...plakalı otobüse arkadan çarparak devamında gerçekleşen zincirleme kazaya sebebiyet verdiği, tüm bu dikkatsiz, tedbirsiz ve nizamlara aykırı hareketleri nedeni ile kazanın oluşumunda ASLİ KUSURLU olduğu,
... plaka sayılı otobüs sürücüsü...plaka sayılı otomobil sürücüsü...plaka sayılı kamyon sürücüsü...Kazanın oluşumunda atfı kabil kusurlarının bulunmadığı, tespitlerinin yapıldığı,
Savcılık tarafından yapılan soruşturma neticesinde, müşteki... dışında ki tüm mağdur ve müştekiler yönünden tarafların uzlaşmış olmaları ve şikayetçi olmamaları nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, müşteki... yönünden şüpheli ...Taksirle Bir Kişinin Yaralanmasına Neden Olma suçundan Türk Ceza Kanunu 89/1 maddesi gereğince cezalandırılması talebiyle iddianamenin düzenlendiği anlaşılmıştır.
10-Hastane kayıtları
Davalı ... 22/05/2022 tarihinde karışmış olduğu trafik kazası sebebiyle hakkında düzenlenen tedavi evrakları ile alkol tespitine ilişkin laboratuvar sonuç belgesi Bergama Devlet Hastanesinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
11-ATK raporu
Mahkememizce, 28/05/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusuru oranlarının tespitine ilişkin İzmir Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 09.09.2024 tarihli raporda, Tüm dosya kapsamı, taraf dilekçeleri, dava dışı sürücü, tanık ve davalı sürücü ifadeleri, kaza tespit tutanağı ve dosya içerisindeki tüm veriler bir bütün halinde incelendiğinde,
Mevcut bulgulara göre;
- Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki çekici ve buna bağlı... ile gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun mahal dışı devlet yolunda seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, görüş ve hareket alanını kontrol altında bulundurması, olay mahalli bilinmeyen bir araçtan yola dökülen demir vidaların Karayolları ekiplerince temizlenmesi için dubalarla oluşturulan güvenli alana geldiğinde alan başında bulunan güvenlik güçleri uyarıları ve yer işaretlerine uyması, ön ilerisindeki araçlarla arsında güvenli takip mesafesi bırakması gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, güvenlik güçleri uyarılarını dikkate almadan dikkatsizce seyrettiği sırada ön ilerisinde güvenli alan içinde yavaşlayarak durmakta olan dava dışı sürücü idaresindeki otobüse çarptığı anlaşılmakla, meydana gelen olayda %100 (yüzde yüz) oranında asli kusurlu olduğu,
- Sürücü..., sevk ve idaresindeki... plakalı otobüs ile gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun mahal dışı devlet yolunda seyir halinde iken olay mahalli bilinmeyen bir araçtan yola dökülen demir vidaların Karayolları ekiplerince temizlenmesi için dubalarla oluşturulan güvenli alana geldiğinde alan başında bulunan güvenlik güçleri uyarıları ve yer işaretlerini dikkate alarak yavaşlayarak durmaya başladığı sırada aracının arka kısımlarına gerisinde seyir halinde olan davalı sürücü idaresindeki çekicinin çarptığı ve çarpmanın etkisiyle otobüsün ön ilerisinde güvenli alanda durmakta olan sürücü... idaresindeki otomobile çarptığı olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı,
- Sürücü... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun mahal dışı devlet yolunda seyir halinde iken olay mahalli bilinmeyen bir araçtan yola dökülen demir vidaların Karayolları ekiplerince temizlenmesi için dubalarla oluşturulan güvenli alana gelerek durduğu sırada aracının arka kısımlarına gerisinde yaşanan kaza nedeniyle ötelenen dava dışı sürücü idaresindeki otobüsün çarptığı ve çarpmanın etkisiyle ötelenen aracının ön kısımlarıyla ön ilerisinde durmakta olan dava dışı sürücü idaresindeki kamyonun koruma demirlerine çarptığı olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı,
- Sürücü ..., sevk ve idaresindeki... plakalı kamyon ile gece vakti aydınlatma bulunmayan meskun mahal dışı devlet yolunda seyir halinde iken olay mahalli bilinmeyen bir araçtan yola dökülen demir vidaların Karayolları ekiplerince temizlenmesi için dubalarla oluşturulan güvenli alana gelerek durduğu sırada aracının arka kısımlarına gerisinde yaşanan kaza nedeniyle ötelenen dava dışı sürücü idaresindeki otomobilin çarptığı olayda atfı kabil kusuru bulunmadığı, rapor edilmiştir.
12-Bilirkişi raporu ve ek raporu
i) Mahkememizce Adli Tıp Kurumundan aldırılan kusur raporu sonrası, davacının rücuen tazminat talebinin irdelenmesi bakımından, dosyamız kapsamı ile hasar dosyası kapsamı değerlendirilerek, davacının sigortalısı olan...Lojistik A.Ş. İle davalı arasında yapılan tedarikçi taşıt sözleşmesi hükümleri de değerlendirilerek, 28/05/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasarlanan emtiada tespit edilerek davacı tarafından ödenen tazminat bedelinin meydana gelen hasar ve taşıma konusu emtiaya ilişkin düzenlenen fatura ve gümrük bildirim ve tutanakları ile uyumlu olup olmadığının ayrıntılı ve detaylı olarak irdelenmesinin, sigorta poliçesi hükümleri ile meydana gelen kazaya karışan aracın kusur durumu birlikte değerlendirilerek davacı tarafından ödenen tazminat bedelinin ve bu bedelin rücusu talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında akademisyen makine mühendisi bilirkişi, uluslararası taşımacılık alanında uzman bilirkişi ile sigortacılık alanında uzman bilirkişiden oluşan heyetten talimat yoluyla aldırılan 25.04.2025 havale tarihli raporda özetle,
Kusura ilişkin aldırılan raporda; ... plaka sayılı çekici sürücüsü ...: kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu tespitlerinin yapıldığı, yani kazada alt taşıyıcının sürücüsünün asli kusurunun bulunduğu, dava dosyasına ekli Sigorta Eksper raporunda hasar tutarının sovtaj sonrası 139.549,38-TL. olarak hesap edilmiş olduğu,
Davacı Sigortacının ödemiş olduğu tazminat tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olduğu, Türk Ticaret Kanununun 1472 Maddesinin 1 Fıkrasında halefiyet "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir" olarak düzenlendiği, bu durumda davacı Sigortacının meydana gelen hasarda kusur/sorumluluğu bulunanlara rücu hakkını elde etmiş olup, işbu davayı meydana gelen hasarda davalı tarafın kusuru/sorumluluğu açısından açmış olduğunun anlaşıldığı,
Sonuç itibariyle; meydana gelen kazada alt taşıyan ... plaka sayılı çekici sürücüsü... kusurunun olduğu, davacının sigortalısına ödediği tazminat için davalı diğer taşıyanlara rücu edebileceği, rapor edilmiştir.
ii)Davalı itirazlarını değerlendirir mahiyette bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 03.06.2025 havale tarihli ek raporda özetle;
02.06.2022 tarihinde ekspertiz tarafından ayrıntılı yapılan incelemede 104 adet radyatörün hurda olarak ayrıldığı, Kalan 436 adet radyatörden 81 adetinin az hasarlı olduğunun tespit edildiği,
Gönderici firma tarafından hasarsız olduğu tespit edilen 355 adet radyatörün ise sağlamlıkları için teste tabi tutulmasının istendiği ancak sigorta firmasınca hasarsız ürünlerin sağlamlıkla ilgili test ücretlerinin sigorta kapsamı dışında yapılacağı gerekçesi ile test ücretlerinin kabul edilmediği,
81 adet az hasarlı olan... test ve tamir bedeli olarak 51.012,64 TL işçilik bedeli ödendiği, Hasarlı olduğu için hurdaya ayrılan 104 adet radyatörün ağırlık ölçümlerinin yapıldığı ve ağırlıklarının exper tarafından 5.035,53 kg olduğunun tespit edildiği,
CMR 23/1. maddesi; Antlaşma hükümleri gereğince taşıyıcı, eşyanın kısmen veya tamamen ziya uğramasından dolayı tazminat ödemekle yükümlü tutulursa bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır;
Somut olayda, eşyanın taşımacıya teslim tarihi 27.05.2022 olup yapılan hesaplama, (27.05.2022 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet ...Kuru SDR değeri 22,099 Türk Lirası 'dır.) (www.tcmb.gov.tr adresinden alınmıştır.). Sınırlı sorumluluğun sınırı CMR 23/3 . Maddesi gereğince yapılan hesaplama ile 5.035,53 kg X 8,33 X 22,099 = 926.963,88 TL olarak tespit edilmiştir, ilgili tarihteki Euro efektif kuru 17,58 TL olup (www.tcmb.gov.tr adresinden alınmıştır.) ilgili tutar Euro kuruna çevrildiğinde 926.963,88 / 17,58 = 52.728,36 Euro olduğu tespit edildiği,
Hasarlı olan ve ayrıntılı bir şekilde faturada yer alan değeri hesaplanan ürünlerin 6.824,07 Euro fatura bedeli olduğu tespit edildiğinden, ilgili ürünlerin SDR değeri olan 52.728,36 Euro'nun ürünlerin fatura bedelinin çok üstünde olduğu görüldüğü için, ürünlerin fatura bedelinin esas alınması gerektiği,
Hasarlı olan 104 Adet ... ürün bedeli 6.824,07Euro X 17,58 TL (27.05.2022 tarihli ... kuru) =119.967,15 TL Toplam Uğranılan zarar =104 adet hurda ürün bedeli +81 Adet hasarlı ürün tamir bedeli=119.967,15 + 51.012,64 =170.979,79 TL olarak hesaplandığı,
Hasarlı olan 104 adet radyatörün sovtajı için 3 firmadan fiyat teklifi alınmış ve alınan teklifler içinde en yüksek fiyatın 22.400 TL olduğunun exper raporunda da yer aldığı, Sovtaj sonrası uğranılan toplam zararın = 170.979,79 TL - 22.400 TL =148.579,79-TL olarak hesaplandığı,
Exper raporunda 104 adet hasarlı ürün için sovtaj yapıldığı beyan edilmişse de, sovtaja ilişkin sigorta firmasınca alınan tekliflerde 108 adet hurda ürün için sovtaj bedeli teklifi istendiğinin tespit edildiği, hesaplanan sovtaj tutarı sonrası uğranılan toplam zarar olan 148.579,79 TL ile talep edilen 139.549,38-TL tazmin talebi arasındaki farkın hurdaya ayrılan farklı 4 adet...kaynaklandığı kanaatinin oluştuğu, kök raporda yer alan sovtaj sonrası tazmin tutarı olarak talep edilen 139.549,38-TL kadri maruf olduğu görüşünün devam ettiği,
Taraflar arasında imzalanmış olan Tedarikçi Sözleşmesinin 27 maddesinde de açıkça belirtildiği üzere Şoförlerin çalışma saatleri içerisinde uyuşturucu ve alkol kullanmasının yasak olduğu açıkça yer almasına rağmen, alkollü araç kullanıldığının tespiti neticesinde kazada alt taşıyıcının sürücüsünün gerek trafik kuralları, gerekse sözleşme hükümlerine göre asli kusurlu bulunduğu,
CMR'de taşıyıcının eşyayı teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olduğu ifade edildiği (m. 17/1), ancak eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşıyıcının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, taşınan eşyaya has bir kusurdan yahut da taşıyıcının önlemesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise taşıyıcının sorumlu tutulamayacağının belirtildiği rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonunda iddia, savunma, deliller tüm dosya kapsamına göre;
Dava, davacı sigorta şirketi tarafından zarar gören sigortalısına ödenen maddi tazminatın taşıyıcı davalıdan rücusu istemiyle İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; İzmir ... İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı dosyasında başlatılan taşıyıcının sorumluluğuna dayalı rücuen tazminat istemli takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, davalı tarafça taşınması üstlenilen emtianın 22/05/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasarlanmasında davalı sürücü...ile işleten ... sorumluluklarının bulunup bulunmadığı, davacı tarafça emtiada meydana gelen hasar sebebiyle sigortalısına yapılan ödemenin rücuen davalılardan talep edilip edilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.
Davaya dayanak trafik kazasının, 28/05/2022 günü saat 04:30 sıralarında davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı... plaka sayılı yarırömork ile İzmir istikametinden Çanakkale yönüne D.550-08 nolu devlet yolunu takiben seyir halinde iken olay mahalli bilinmeyen bir araçtan yola dökülen demir vidaların karayolları ekiplerince temizlenmesi için dubalarla oluşturulan güvenli alana yaklaştığında aracının sol ön tampon ve ön orta kısımlarıyla ön ilerisinde seyir halinde iken görevli polis memurlarının uyarısıyla yavaşlayarak güvenli alanda durmaya başlayan sürücü... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otobüsün sağ arka tampon kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle...plaka sayılı otobüsün önce solunda bulunan bariyerlere ve akabinde ön ilerisinde güvenli alanda duran sürücü ...sevk ve idaresindeki... plaka sayılı otomobilin arka tampon kısımlarına çarpması, çarpmanın etkisiyle ötelenen ...plaka sayılı otomobilin ön kısımlarıyla ön ilerisinde güvenli alanda duran sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı kamyonun koruma demirlerine çarpması neticesi dava konusu trafik kazası meydana geldiği,
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada, ... plaka sayılı çekici ve buna bağlı... plaka sayılı yarı ...sürücüsü davalı ..., Çanakkale-İzmir Devlet Karayolunu takiben Çanakkale yönüne seyrederken Müsellim Köprüsü civarına geldiğinde yola gereken dikkati vermesi, seyir alanı ile yakın civarını kontrol altında bulundurması, ön ilerisinde bulunan polis memurlarının ışıklı ikazlarını ve yer işaretlemelerini dikkate alması, yol üzerinde bulunan dörtlü ikaz ışıkları yanık vaziyetteki diğer araçların varlığına dikkat etmesi, ön ilerisinde seyreden ve dörtlü ikaz ışıklarını yakarak duran sürücü ...sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı otobüsü yeterli ve güvenli mesafeden izlemesi, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre ayarlaması, kazayı önlemek adına zamanında etkili tedbirler alması gerekirken aksine hareketle dikkatsiz, dalgın ve alkollü olarak araç kullanması nedeni ile aracının ön kısımları ile önünde yavaşlayarak duran ...plakalı otobüse arkadan çarparak devamında gerçekleşen zincirleme kazaya sebebiyet verdiği kazanın oluşumunda tam ve asli kusurlu olduğu, zincirleme trafik kazasına karışan diğer araç sürücülerinin kazanın oluşumunda atfı kabil kusurlarının bulunmadığı, kaza tespit tutanağı ve Mahkememizce İzmir Adli Tıp Kurumundan alınan kusura yönelik rapor ile aynı doğrultuda tespitlerin yapıldığı anlaşılan Dikili Cumhuriyet Başsavcılığının ...Sr. sayılı dosyasında trafikçi bilirkişi bilirkişiden alınan rapor ve Dikili ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında İstanbul Adli Tıp Kurumundan alınan rapor doğrultusunda Mahkememizce değerlendirilmiştir.
Meydana gelen trafik kazası sonucu, davacı sigorta şirketi tarafından, CMR Karayolu ile yapılan Uluslararası... Taşımaları için Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı sigortalısı ... Lojistik A.Ş.' nin akdi taşıma işini üstlendiği ... İnşaat Taah.Turz.San ve Tic.Ltd.Şti.'ne ait emtianın Aydın-Romanya sevkiyatı yapılmak üzere 03.03.2022 tarihli tedarikçi taşıt sözleşmesi gereğince davalı ... işleteni, diğer davalı ... sürücüsü olduğu ...plakalı tır/çekiciye yüklendiği, davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı çekici ve buna bağlı ... plaka sayılı yarı... ile İzmir istikametinden Çanakkale yönünü takiben seyri sırasında sebebiyet verdiği trafik kazasında araçta bulunan compact panel radiator cinsi emtianın araç içi istifinin bozulması ve radyatörlerin birbirlerine ve araç yapılarına çarparak ezilmesi, kırılması ve deforme olması sonucu hasarlandığı, dosyada mevcut İzmir Gümrük Müdürlüğü ekiplerince tutulan 30.05.2022 tarihli tutanak, hasar fotoğrafları ve sigorta şirketi ekspertiz raporu kapsamından anlaşılmaktadır.
Mahkememizce, davacının sigortalısı olan ...Lojistik A.Ş. ile davalı arasında yapılan tedarikçi taşıt sözleşmesi hükümleri de değerlendirilerek, 28/05/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında hasarlanan emtiada tespit edilerek davacı tarafından ödenen tazminat bedelinin meydana gelen hasar ve taşıma konusu emtiaya ilişkin düzenlenen fatura ve gümrük bildirim ve tutanakları ile uyumlu olup olmadığının ayrıntılı ve detaylı olarak irdelenmesinin, sigorta poliçesi hükümleri ile meydana gelen kazaya karışan aracın kusur durumu birlikte değerlendirilerek davacı tarafından ödenen tazminat bedelinin ve bu bedelin rücusu talebinin yerinde olup olmadığ hususlarında makine mühendisi, lojistik ve taşıma uzmanı bilirkişi ve sigorta hukuku alanında uzman bilirkişi heyetinden aldırılan bilirkişi raporu ile ek raporunun denetime elverişli ve açık olması nedeniyle itibar edilmiştir.
Mahkememiz dosyası kapsamı ve alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, dosyada yer alan ekspertiz raporuna ekli görseller itibariyle yapılan inceleme neticesinde yapılan değerlendirmede,
CMR'nin taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin md. 17 hükmü gereği taşımacının, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumlu olduğu; kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de, istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumluluktan kurtulacağı, taşımacının taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı da sorumlu olduğu;
Yine TTK'nın taşıyıcının ziya ve hasardan sorumluluğuna ilişkin 875. maddesine göre, taşıyıcının eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu, zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğunun dikkate alınması gerektiğinin belirtildiği;
Anılan hükümler gözetildiğinde somut olayda, taşıyıcının taşınan... hakkında bilgi sahibi olduğu, emtianın niteliği ve taşımada hassasiyet gerektidiği hususunu bilmesi gerektiği dikkate alındığında, meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumluluğunun bulunduğu ve taşıyıcının sorumluluğunu sınırlayan ya da taşıyıcı sorumluluktan kurtaracak bir olgunun mevcut olmadığı değerlendirilerek, davalının hasarlanan ve zayi olan emtialardan dolayı sorumluluğunun, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerektiği, bu tutarın da hasarlanan ve zayi olan... değeri olan 139.549,38-TL olduğu kanaatiyle, davacı sigorta şirketi tarafından, poliçe teminat tarihi içerisinde meydana gelen hasar sebebiyle sigortalısına ait zararın tazmini için sigortalısına 11.01.2023 tarihinde 139.549,38-TL ödeme yapıldığı da sabit olduğundan yukarıda izah olunduğu üzere olayda sorumluluğu bulunun davalılardan ödenen bedelin TTK m.1472 gereği halefiyete dayalı olarak rücunun talep edilebileceği kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiş, alacak likit olduğundan davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (29.159,20-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 9.959,32-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.760,86-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 728,98-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 7.469,48-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ...Başvuru nolu dosyası ile tarafından taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan ve sarf kararı düzenlendiğinde belirlenecek olan arabulucu ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 1.760,86-TL, başvurma harcı olarak yapılan 269,85-TL olmak üzere toplam 2.030,71-TL ile davacının iş bu dosyada yaptığı ve karşıladığı toplam 15.055,00-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 17.085,71-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-... tarafından iş bu dosyada yapılan ve karşılanan toplam 500,00-TL yargılama giderinin adı geçen davalının kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı asil ... ile davalılar vekilinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 25/09/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸