T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/888 Esas
KARAR NO : 2025/248
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/11/2023
KARAR TARİHİ: 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kazanın 18.05.2022 tarihinde, ...plakalı aracın müvekkili ...Şirin'e ait ...plakalı araca çarpması sonucu, çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkiline ait araçta hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, bu kazanın oluşumunda ... plakalı aracın 2918 sayılı KTK ilgili maddesini ihlal ettiğini, bu nedenle asli ve tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait ... plakalı aracın kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kazanın oluşumuna sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine İMMS ile sigortalı olup, müvekkiline ait araçta meydana gelen zararlardan sorumlu olduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait araçta hasar ve değer kaybı meydana geldiğini, bu nedenle oluşan değer kaybının ve hasar bedelinin müvekkiline ödenmesi gerektiğini, Yargıtay 17. Hukuk Daire’sinin kökleşmiş kararlarında bu tür davalarda araçtaki hasar bedelinin hesabı yapılırken çıkartılan hesaba KDV’nin de eklenmesi ve gerçek zararın bu suretle hesap edilmesi gerektiğini, hasar bedeli hesap edilirken iskonto yapılmaması gerektiğini, yan sanayi parça bile taktırılsa söz konusu parçaların orjinal parça kalitesinde olması ve bu değeri taşıması gerektiğini, bu nedenlerle ekspertiz raporunda iskonto hesap edilmesi doğru olmadığından, indirim konusu yapılan iskonto miktarının da davalı sigorta şirketince müvekkiline ödenmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketine başvurul yapıldığını ve hasar ve değer kaybı başvuru dilekçesinin 23.08.2023 tarihinde davalı tarafça teslim alındığını, 15 gün süre geçmesi üzerine davalılar ile arabuluculuk görüşmeleri başlatıldığını, anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya, faize ve munzam zararlara ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla; yaşanan trafik kazası neticesi müvekkilinin ... plaka sayılı aracında meydana gelen hasar bedelinin, değer kaybı bedelinin 6100 sayılı HMK’nın 107.maddesi gereğince (belirsiz alacak davası olarak) belirlenerek fazlaya, faize ve munzam zararlara ilişkin hakları saklı kalmak ve poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla yapılan inceleme sürecinde ileride kesinleşecek değere göre artırılmak üzere şimdilik 10,00-TL maddi hasardan, 10,00-TL değer kaybından kaynaklanan toplam 20,00-TL tutarındaki maddi tazminatın, temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigorta şirketine başvuru yükümlülüğü kapsamında müvekkili şirkete herhangi bir onarım faturası veyahut eksper raporu sunmadığını, sıralı sorumluluk ilkesi gereğince öncelikle ödemesi gereken ZMMS Sigortacısının olduğunu, davanın ZMMS sigorta şirketine açılması gerektiğini, davacı tarafa ait ... plakalı aracın pert olup pert araçlarda değer kaybının bulunmadığını, çekme belgeli ve hurda belgeli araçlara ilişkin değer kaybı talebinin ve dolayısıyla davanın reddedilmesi gerektiğini, aracın hasar dosyasında çekme belgeli ağır hasar kaydı bulunduğunu, müvekkili şirketin sigortasının araç mahrumiyet zararından sorumlu olmadığını, her türlü kazanç kaybı taleplerinin teminat harici olduğunu, sigortalı aracın kazada kusursuz olup mezkur kazanın kaza tespit tutanağının yanlış tutulduğunu, davacı yanın aracındaki daha önceki kazaların hesaplanmasının hem orijinal parça fark taleplerinin hem de değer kaybı hesabı yapılırken önemle dikkate alınması gerektiğini, aracın değer kaybı hesabında değişim veya onarım görmüş olan plastik parçaların hesaba katılmasının hukuka aykırı olduğunu, kısmi dava şeklinde yapılan işbu başvuruda yargılamanın ilerleyen aşamasında başvuran tarafça davanın ıslah edilmesi durumunda, ıslah tarihi itibariyle ıslah edilen kısım bakımından 2 yıllık zamanaşımının dolmasının söz konusu ise işbu kısma ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddi gerekeceğini, faturaların katma değer vergisinden şirketin sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER:
... numaralı İMMS poliçesi, ...nolu tüm hasar dosyası, Kaza Tespit Tutanağı
...numaralı ZMMS poliçesi ve... hasar dosyası,
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi,... Sigorta A.Ş. ve Türkiye Sigorta Şirketi müzekkere cevapları,
İzmir...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası,
Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 06.09.2024 tarihli rapor,
Davacı vekili değer artırım dilekçesi ile özetle; fazlaya, faize ve munzam zararlara hak ve alacakları ile davada ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla ve ıslah anlamına gelmemek üzere, taleplerini HMK.nın 107.maddesi gereği belirli hale getirdiklerini, 10,00-TL tutarındaki hasar talebini 62.700,00-TL’ye artırdıklarını belirterek, 62.700,00-TL değer kaybı bedelinin sigorta şirketinden tahsiline arttırdıkları değerlerin işletilecek faizi, yargılama giderleri ve ücret-i vekalet ile sorumlu sigorta şirketinden tahsiline, ayrıca dava dilekçesi ile talep edilen diğer bedellerin sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı bedelinin tahsili istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Genel Şartları'nın 1.maddesi uyarınca " Sigortacı, iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu'na ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. "
Tarafların sorumluluk durumunun belirlenmesi bakımından meydana gelen kazada kusur durumunun oranı ve tespiti için otomotiv bilirkişisinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 05.09.2024 tarihli rapor ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı sigorta şirketi tarafından İMMS poliçesi ile sigortalı... plaka sayılı kamyonet sürücüsünün meskun mahalde, gece vakti, aydınlatmanın mevcut olduğu, farlarıyla görebileceği dolayısıyla görüş mesafesinin açık olduğu,...Bulvarı üzerinde...Gazi Hastanesi istikametinden gelip, Adliye kavşağı istikametine seyir halinde iken Orhan Gazi Caddesi kavşağına geldiğinde yola gereken dikkatini vermediği, dikkatsiz, tedbirsizce ve mevcut hızıyla olay mahalli trafik lambalarına yaklaşırken hızını azaltmadığı, görüş alanı ve çevresel kontrolünü gereği gibi yapmadığı, kendisine hitaben yanan kırmızı ışıkta durarak ışık dönüşümünü ve trafik durumunun kendi geçişine olanak sağladığı zamanı beklemesi gerekirken, bu hususlara riayet etmeyerek sevk ve idare hatasıyla, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışından dolayı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/A 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 47/1-b maddelerini ihlal etmesi nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait... plakalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesini engellemek için ani gelişen durum karşısında önlem alma imkanı bulunmadığından ve herhangi bir kural ihlali de bulunmadığından kazanın oluşumunda herhangi bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça araçtaki hasarın bakiye hasar bedeli talep edildiğinden davacıya ait araçta oluşan hasarın belirlenmesi bakımından alanında uzman otomotiv bilirkişisinden rapor düzenlenmesi istenilmiş ve bilirkişi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda sigorta eksper raporu, araca ait fotoğraflar, bilgi ve belgeler ve kazaya ilişkin tutanaklarda incelenerek kaza nedeniyle aracın ön kısımlarında ve ayrıca mekanik aksamlarında, araç gövdesinde ve sökülebilir takılabilir parçalarda ağır şiddette olacak şekilde darbe alarak hasarlandığı, araçta tespit edilen hasar mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında karşılaştırılması sonucunda kaza tespit tutanağında olduğu şekilde tespit edilerek hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olduğu ve dava konusu araçta ağır hasar nedeniyle aracın pert hasar çekme belgeli olarak işlem gördüğü, her bir yedek parça bedelinin ayrı ayrı belirlendiği ve yapılan piyasa araştırmasında hasarlı parçaların orijinal yedek parça fiyatlarının toplam 145.379,38 TL olduğu, 20.000,00 TL işçilik bedelinin olduğu ve KDV dahil toplam 195.147,66 TL hasar meydana geldiği tespit edilmiş ve bilirkişi raporunun ayrıntılı ve her bir parça ve işçilik yönünden değerlendirme yapılmış olması karşısında denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının belirlenmesi için, aracın hasarının kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aşıp aşmadığının belirlenmesi gerekir. Bu kapsamda bilirkişi tarafından yapılan emsal araştırmasında davacıya ait aracın kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 225.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Aracın hasarının 195.147,66 TL olduğu dikkate alındığında hasarın aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aştığı, bu nedenle aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın ağır hasarlı olduğu, mevcut haliyle pert total edilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı değerlendirilmiş ve bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda piyasa şartlarına göre aracın sovtaj (hurda) değerinin 112.300,00 TL olduğu, buna göre araçtaki toplam gerçek hasarın 112.700,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Değer kaybı aracın piyasa değerindeki azalmadır. Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre pert olan araçta değer kaybı oluşmayacağından dava konusu araç yönünden pert total işlemi uygulandığı ve sovtaj bedeli düşülerek gerçek hasar değeri düşüldüğünden araçta değer kaybının oluşmayacağı kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı aracın ZMMS Sigortacısı ...Katılım Sigorta A.Ş. Hakkında 50.000,00 TL hasar bedeli ve 17.046,52 TL fer'ileri olmak üzere toplam 67.046,52 TL yönünden icra takibi başlatılmış, dava dışı davalı aracın sigortacısı tarafından İzmir...icra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 50.000,00 TL hasar bedeli ve 17.046,52 TL fer'ileri olmak üzere toplam 67.046,52 TL ödeme yapılmış ve dava dışı ZMMS Sigortacısının kaza tarihindeki poliçe teminat limiti olan 50.000,00 TL'lik araç başına olan poliçe teminat limiti dolmuştur.
Yukarıdaki tespitler ve değerlendirmeler dikkate alındığında davacıya ait araçta toplam 112.700,00 TL hasar meydana geldiği, bu hasarın 50.000,00 TL'sinin dava dışı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacı tarafından ödendiği, kaza tarihi itibari ile Zorunlu Trafik Sigortası poliçe limitinin 50.000,00 TL olduğu, ZMMS sigortacısı tarafından 50.000,00 TL'nin ödendiği ve bu poliçe limitinin dolmuş olduğu, bu nedenle davacının araçtaki bakiye hasar için kazaya sebebiyet veren kusurlu aracın İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortacısına başvurabileceği ve davalı sigortacının bakiye hasardan poliçe limiti kapsamında sorumlu olduğu, İhtiyari Mali Sorumluluk Poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu, davacıya ait araçtaki bakiye hasar bedelinin 62.700,00 TL olduğu ve poliçe limitinde kaldığı, davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin davacının aracında meydana gelen hasar bedelinden sorumlu olduğu, davacıya ait araçtaki hasarın aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aştığından pert total uygulaması yapılarak araçtaki hasarın belirlendiği, bu nedenle pert olarak nitelenen araçta değer kaybı oluşmayacağı kanaatine varılmakla davacının değer kaybı isteminin reddine karar verilmek gerekmiş ve değer artırım dilekçesi doğrultusunda 62.700,00 TL hasar bedelinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 62.700,00 TL hasar bedelinin 08.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Değer kaybı bedeli talebinin reddine,
2-Alınması gereken 4.283,03 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL nispi harç ile 1.071,00 TL tamamlama harcı mahsup edildikten sonra bakiye 2.942,18 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 269,85 TL başvurma harcı, 269,85 TL nispi harç ve 1.071,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.610,70 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 2.500,00 TL bilirkişi ücreti ile 77,50 TL tebligat-posta gideri olmak üzere toplam 2.577,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 2.577,08 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-77155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti nedeniyle Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 3.119,50 TL'sinin davalıdan, kalan 0,50 TL'nin de davacıdan yargılama gideri olarak alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 10,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
19/03/2025
Katip...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.