T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/130 Esas
KARAR NO : 2025/885
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/02/2024
KARAR TARİHİ: 09/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ...Altyapı İnşaat projesi kapsamında gerekli işve işlemleri tamamladığını, buna ilişkin faturalarını kestiğini ve ticari defterine işlediğini, gelinen noktada davalı yanın ödemelerini gerçekleştirmediğini, haksız, hukuka aykırı şekilde fatura bedelini ödemekten imtina ettiğini, müvekkili tarafından, davalı yandan olan alacağı için İzmir ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, başlatılan takibe karşı borçlu vekili tarafından 20/12/2022 tarihinde itiraz edildiğini, 21/12/2022 tarihli icra dairesi kararı ile takibin durdurulduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını beyanla davanın kabulü ile haksız ve hukuka aykırı itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu edilen tüm iş ve işlemlerin davacı ile dava dışı ...Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi arasında olduğunu, davacının iddia ettiği ... projesinin maliki ve müteahhidinin adı geçen şirket olup Kemalpaşa Belediyesi ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan belirtilen hususa ilişkin evrakların dosyaya celbini talep ettiklerini, bu nedenle husumet yönünden davanın reddini talep ettiklerini, davacı, keşide ettiği Bursa 23. Noterliği'nin 25.05.2022 tarih ve 15131 yevmiye no.lu ihtarnamesinde, talebin muhatabı olan dava dışı ... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi'nden hakediş iddiasını talep konusu ederken işbu davanın salt müvekkile izafe edilmesinin kabulünün mümkün olmadığını, malik ve müteahhidin yapıldığı iddia edilen işin yasal sorumlusu olduğunu, müvekkilinin bahsi geçen projede sadece "Taşeron İnce İşler Sözleşmesi" işini üstlenmiş olup, edimini tamamlayarak malik ve müteahhit ile ibra sözleşmesi akdederek ilişkisini sona erdirdiğini, bunun dışında iddia edilen alt yapı işinin muhatabı ve sorumlusu olmadığını, müvekkilinin, dava dışı ... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi ile taşeron ince iş dışında, vekaleten iş görrme/gördürme sözleşmesi ile hukukî ilişki içinde olduğunu, bu ilişkinin bazen, Karşıyaka 5. Noterliği'nin 09.03.2020 tarih 09258 sayılı yevmiyeli vekâletnamede görüleceği üzere açıkça; bazen ... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi ile aralarında gizlice olmak üzere yürütülmekte olduğunu, dava dışı şirketin, ince işler taşeron sözleşmesi dışındaki tüm imalatı dava dışı firma adına yürütmek üzere aralarında anlaşarak söz konusu imalatların yürütülebilmesi için vekalet vermiş olduğunu, müvekkilinin bu vekâlaete dayalı çok sayıda işlem tesis ettiğini, alt yapı işlerinin yapılması gibi büyük ölçekli işlemlerin yapılması için kendi firması adına işlemler yapmasını istediğini, İnce taşeron işleri sözleşmesini feshetme tehdidi altında işbu talebi ve talimatı kabul eden müvekkilinin, kendi şirketi adına işlemler yürüttüğünü, ve fakat verilen söze rağmen bir miktar ödeme dışındaki ödemeleri yapmadığından müvekkil bu ve benzeri davalar ile muhatap kaldığını, üstelik bu örtülü anlaşmanın davacı tarafından bilinmekte olduğunu bu nedenle dava dışı firma adına keşide edildiğini, işin kesin kabulü ile işin gereği gibi yapılmadığından bahisle ilgili dava dışı firma ile anlaşma sağlanamayınca görünüşteki muhatap olan müvekkiline yöneldiğini, müvekkilinin görünüşte şekli muhatap olmakla birlikte, gerçekte muhatap, ihtarname metninde görüldüğü üzere gibi taşınmazın maliki ve işin müteahhidi ... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi olup işlemlerin tamamlanmadığı iddiasıyla davacıya bir miktar borçlu kalınmadığına tanıklık ettiğini ancak borcun iddia edilen tutarda olmayıp sözde mail gibi hukuka aykırı delillerle ileri sürülen diğer tutarların reddedildiğini, dava dışı şirket ile olan örtülü anlaşma gereği temsilen bulunulan statüde davacının işlerini tamamladığı görülmekle talep edilen tutar dışında mahkemece bilirkişi incelemesi ile tespit edilecek cüzi bir tutarda borcu bulunmakta olduğunu beyanla davanın öncelikle usulden, aksi takdirde esastan reddine, %20'den az olmamak üzere inkar tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları
Taraf şirketlerin en son sicil kayıtları ile ortak ve yetkililerine ilişkin kayıt ve belgeler ilgili Ticaret Sicil Müdürlüklerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
2-Takibe dayanak cari hesap ekstresi, e-fatura, iade faturası
3-10.12.2020 tarihli Taşeron İnce İnşaat Yapım Sözleşmesi
4-17.11.2021 tarihli Yüklenici sözleşmesi
5-Yapım işleri hakediş raporları ve ekleri
6-Yapım işi kabul tutanağı
7-Mutabakat metni
8-Bursa 23.Noterliğinin 25.05.2022 tarih ve 15131 yevmiye nolu ihtarnamesi
9-Karşıyaka 5. Noterliği'nin 09.03.2020 tarih 09258 sayılı yevmiye nolu vekâletnamesi
10-SGK kayıtları
Davalı şirket ile dava dışı ...Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketine ait işyeri tescil kayıtları ile davalı şirketin işyerlerine ait çalışan kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
11-Vergi Dairesi Kayıtları
Bornova ve Çekirge Vergi Dairelerine ayrı ayrı müzekkere yazılarak; taraf şirketlerin 2022 yılı BA- BS formları aylık bazda celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
12-İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosya arasına alınan dosyanın incelenmesinde; alacaklı/davacı... İnşaat A.Ş. tarafından borçlu/davalı Sedimega İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. aleyhine cari hesap alacağına dayalı toplam 1.558.847,21-TL alacağın tahsili için 28.11.2022 tarihinde başlatılan icra takibi olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliği üzerine borçlu vekili tarafından 20.12.2022 tarihli itiraz dilekçesi ile, alacaklı olduğunu iddia eden tarafa borcun bulunmadığından bahisle icra takibine, ödeme emrine, borca, faize ve ferilerine itirazla takibin durdurulmasının talep edildiği, itiraz üzerine icra müdürlüğünün 21.12.2022 tarihli kararı ile takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
13-İzmir 3.ATM'nin... E.... K. sayılı dosya
Fiziki olarak dosyamız arasına alınan mahkememiz dosyasının incelenmesinde; davacının ... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi, davalının ...İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. olduğu, davanın taraflar arasında İzmir ili, Kemalpaşa ilçesi, Örnekköy mahallesi, 148 ... 119... yer alan 90 adet villa ve havuz binasına sahip yapıların güçlendirme ruhsatına konu işleri için akdedilen ve taraflarca sonrasında karşılıklı ibra sonucu feshedilen 26.06.2020 tarihli ... İnşaat İşleri Yapım Sözleşmesi ve 10.12.2020 tarihli Taşeron İnce İnşaat Yapım sözleşmelerinin akabinde imzalanan 20.08.2021 tarihli satış sözleşmesinin feshinin tespiti ile gazetede ilanına ilişkin tespit davası olduğu, yargılamanın devamı sırasında davacı tarafça davadan feragat edildiği, mahkememiz 06.09.2022 tarihli hükmü ile davanın feragat nedeniyle reddine dair karar verildiği, kararın tarafların istinaf yoluna başvuru haklarından feragat etmeleri üzerine 19.09.2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
14-İzmir CBS'nin 2023/10999 Soruşturma sayılı dosyası
UYAP üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelemesinde; müştekilerin gerçek kişiler ve ...Ltd. Şti., şüphelilerin aralarında... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketinin de bulunduğu, başkaca gerçek kişiler olduğu, suçun arsa sahibi ve müteaahhit olan... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketinin ...Altyapı İnşaat projesi kapsamında villa satın alan müştekilerden para toplayarak taşeron firmalar ile yapılan sözleşmelerin feshi sonrası inşaatların tamamlanamaması nedeniyle tacir veya şirket yönetici olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında kooperatif yöneticiliği kapsamında dolandırıcılık suçu olduğu, yürütülen soruşturma neticesinde, sözleşmenin gereği gibi ifa edilmesinin ceza hukuku konusunun olmadığı, taraflar arasında devam eden hukuki davaların bulunduğu, ceza hukuku bağlamında takibi gereken bir suç ve unsuru mevcut olmadığından savcılıkça 03.11.2023 tarihli karar ile şüpheliler hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.
15-Kemalpaşa 1.ASCM' nin ...Esas sayılı ceza dosyası
Uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde, suçtan zarar görenin Kemalpaşa Belediye Başkanlığı, İzmir Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü olduğu, şüphelilerin ...Süt Ürünleri Gıda Ve Hayvancılık Ltd Şti. Olduğu, kovuşturmaya konu suçun imar kirliliğine neden olmak, 4708 sayılı kanuna muhalefet olduğu, şüphelilerden...Ve ...'ın ...Süt Ürünleri Gıda Ve Hayvancılık Ltd. Şti'nin yetkilisi, ...ın ise söz konusu yapıların müteahhidi, ...'nın ise bu yapılara verilmiş güçlendirme ruhsatında imzası bulunan kişi olduğu, söz konusu yapılara verilen güçlendirme ruhsatının İzmir Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin ...esas 2023/1989 sayılı kararı ile iptal edildiği, yapı kayıt belgesi alınan yapıların 31/12/2017 tarihinden önce tamamlanmadığı, 2018 ve 2019 tarihinde yapıların inşaatına devam ettiği, yapıların yapı kayıt belgesinde sunulan fotoğraf ile yerine yapılan yapıların esaslı tarihler kapsamına girmeyip yeni yapı olduğu, bu yeni yapıların batar katlı dubleks villalar olduğu, parsel üzerindeki yapıların ruhsat eklerine aykırı inşaa edilmiş ve bina tanımı olan yapılar olduğu, bu yapıları yapan yaptıran kişiler olarak ...Süt Ürünleri Gıda ve Hayvancılık Ltd Şti,..., Ve ...nın TCK 184/1 maddesinde belirtilen imar kirliliğine neden olma suçunu işledikleri, bu durumun bilirkişi raporları, yapı kayıt belgeleri, uydu fotoğrafları, Mahkeme kararları ile sabit olduğu; şüpheliler ...'in 4708 sayılı Kanuna Muhalefet suçunun değerlendirilmesinde, söz konusu şüphelilerin suça konu yer için yapı izni yapı denetim hizmet sözleşmesi imzalanmış bu hizmet sözleşmesinin 2. maddesine göre söz konusu parsel için bodrum katları dahil bir kat konut amaçlı yapılar ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılmasının denetlenmesi olup, söz konusu... yapı kayıt belgesindeki yapıların inşaa edilirken yeni betonerme yapılar yapıldığı, mevcut yapılar ile sözleşmedeki yapılar ve projelerin uyumsuz olduğu, projeye aykırı imalatlar bulunduğu, yapı yüksekliklerinin ruhsatta belirtilen yükseklikler ile aynı olmadığı, yüksekliklerin 31/12/2017 tarihinde sonra arttırıldığı ve batar katların bu tarihten sonra yapıldığı, ayrıca parsel üzerinde betonerme havuzlar yapıldığı, söz konusu tüm bu yapıların projeye uygun olmadığı, yapı denetim mühendisleri ve proje uygulama denetçileri ve yapının müteahhidi olan ... tarafından 4708 sayılı Yapı Denetim Kuruluşları ve görevleri 2-c,d maddesinde belirtilen görevleri yerine getirmediği, güçlendirme projesine aykırı olarak imalatların yapıldığı halde Bakanlığa, ilgili Belediyeye ve yapı müteahhidine herhangi bir bildirimde bulunmadıkları, bu suretle üzerilerine atılı 4708 sayılı 9/1 maddesindeki suçu işledikleri bu durumun uydu görüntüleri, yıl sonu hakedişlerdeki fotoğraflar, bilirkişi raporları, projeler ile sabit olduğundan bahisle cezalandırılmaları istemiyle Kemalpaşa CBS'nin 2024/1239 numaralı iddianemesi ile açılan kamu davası olduğu, dosyanın halen derdest olduğu anlaşılmıştır.
16-Kemalpaşa 1.ASHM'nin ...Esas ve ... Esas sayılı dosyaları ile Kemalpaşa 2.ASHM'nin ... Esas, ... Esas, ... Esas,... Esas sayılı dosyaları
Davalı tarafça cevap dilekçesinin deliller bölümünde Kemalpaşa Hukuk Mahkemeleri'nde açılmış dava dışı firmanın ... projesi ile ilgili taraf olduğu tespitini içerir alacak davaları şeklinde bildirilen yukarıda numaraları belirtilen dosyalar Uyap üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Dosyaların tamamında davacının...Süt Ürünler Ltd. Şti. Olduğu, davalıların farklı gerçek kişiler olduğu, dosyaların tamamında dava konusunun davacı tarafından Kemalpaşa Örnekköy Mahallesi 119 ... bulunan binaların güçlendirme ruhsatına uygun olarak inşasının... İnşaat Taahhüt A.Ş.'ye taşere edildiği, işin yapılmadığı, bu işlerin davacı tarafından yapıldığı belirtilerek her bir dosyada farklı bağımsız bölüm maliklerinden bu bağımsız bölümler için yapılan masrafların ödenmesinin talep ve dava konusu edildiği, dosyaların tamamında İzmir Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle yetkisizlik kararları verildiği, verilen yetkisizlik kararlarının kesinleşmediği görülmüştür.
18-Taraf ticari defter ve kayıtları
19-Bilirkişi raporları
Mahkememizce, iddia ve savunmanın irdelenmesi, ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının tespit edilmesi, taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve cari hesap ilişkisinin değerlendirilmesi, takip konusu edilen cari hesap ekstresinde mevcut faturaların ve varsa ödemelerin defter kayıtlarında yer alıp almadığının karşılaştırmalı olarak irdelenerek ortaya konması, (düzenlenen tüm fatura ve yapılan tüm ödemelerin liste halinde belirtilmesi, dosya içinde yer almayan fatura tespit edilir ise bir örneğinin rapora eklenmesi), cari hesaba konu faturalara konu mal/ hizmetin teslimine ilişkin belgelerin nelerden ibaret olduğunun ve teslim edilip edilmediğinin belirtilerek açıklanması, faturalar iade edilmiş ise iade faturalarının ve iade edilen miktarın karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi, hususlarında tarafların 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle SMMM bilirkişilerden rapor aldırılmıştır.
i)Davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeye esas aldırılan 11.02.2025 havale tarihli raporda özetle;
Ticari defter ve kayıtların incelenmesinde, davacı ... İnşaat Anonim Şirketi'nin 2021-2022 yılına ait yasal defterlerinin açılış onayının usulüne uygun olarak yapıldığı, mükellefin 2021¬2022 yıllarında Bilanço Usulüne defter tuttuğu ve Kurumlar Vergisi mükellefi olduğu,2021-2022 yıllarına ait yevmiye defterlerininse kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yapıldığının görüldüğü,
Davacı şirketin 2021-2022 yılı yasal defterlerinden alınan Muavin Defter Dökümünde 120.10.051-... İnşaat Taahhüt San. Tic. A.Ş. Ve 128.01.001-... İnşaat Taahhüt San. Tic. A.Ş hesaplarında izlediği davalı ... İnşaat Taahhüt San. Tic. A.Ş.'nden 31.12.2022 tarihi itibariyle 128.01.001 nolu hesapta gözüken cari hesap bakiyesi 1.751.881,67 TL alacaklı olduğu tespit edildiği,
Davacı şirketin, davalı şirketten tahsil edemediği 1.751.881,67 TL alacağını takip konusu ederek İzmir ...İcra ve İzmir ... İcra dairelerinde alacak takip davası başlattığı,
Davacışirketin icra dairelerinde 1.751.881,67 TL alacak talepli takip davası açmış olduğundan ve ilgili Vergi Usul Kanunu gereğince değersiz alacak haline dönüşen 1.721.373,20 TL 'si için karşılık ayırmış olup, ayrılan bu karşılığında 2022 yılı kurumlar vergisi beyannamesi gelir tablosunada yansıtmış olduğu ve 30.508.147 TL'sini ise değersiz hale gelen alacak indirilecek KDV olarak ilgili KDV döneminde indirim konusu yaptığının yasal defterlerinden tespit edildiği,
Davacı Şirketin cari hesaba konu olan hizmet teslimi 3 adet e arşiv faturadan ibaret olduğu, davacı şirketin yasal defteri kayıtlarına davalı tarafından kesilmiş olabilecek herhangi bir iade faturası' na2021- 2022 yılları arasında tutulan yasal defterlerinde ve muavin hesap dökümlerinde rastlanmadığı, rapor edilmiştir.
ii)Davalı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemeye esas aldırılan 30.04.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Davacı şirkete ait ticari defterlerin noter açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, Usulüne uygun olarak tutulan yukarıda listelenen ticari defterlerin sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,
İnceleme konusu 2021 yılı ticari defterlerinde; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 20/11/2021 tarihinde başladığı, 20/11/2021 tarihinde 64.615,00 TL bedelli verilen çek kaydı yapıldığı, davacı şirket tarafından düzenlenen 25/12/2021 tarihli ... nolu 1.031.012,11 TL bedelli faturanın 30/12/2021 tarihinde kayıt altına alındığı, 2021yıl sonunda davalı şirket ticari defterlerinde davacı şirketin 966.397,11 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği,
2022 yılı ticari defterlerinde; 2021 yılından devreden bakiyenin 966.397,11 TL olduğu, davacı şirket tarafından düzenlenen toplam bedeli 1.763.950,73 TL olan 4 adet fatura kaydı olduğu, davalı tarafça toplam bedeli 1.158.953,43 TL olan 3 adet ide faturası düzenlendiği, toplam 971.500,00 TL ödeme kaydı yapıldığının tespit edildiği,
Netice itibariyle, davacı şirket tarafından düzenlenen 14/03/2022-... nolu 4.022,62 TL bedelli, 15/03/2022...nolu 2.942,92 TL bedelli ve 11/05/2022-... nolu 1.11.987,89 TL bedelli faturaların davalı şirket ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ancak işbu belirtilen faturalar için davalı şirket tarafından iade faturası düzenlediği ve kayıtlara alındığı, davalı tarafça yapılan ödemeler toplamının (2021+2022) 1.036.115,00 TL olduğu, davalı şirket ticari defterlerinde davacı şirketin icra takip tarihi itibariyle toplam 599.894,41 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, rapor edilmiştir.
iii)Mahkememizce, Örnekköy Mahallesi Okan Caddesi No:23 Kemalpaşa/İzmir" adresindeki ...projesinde davacı ve davalı arasında yapılan yüklenci sözleşmesi kapsamında sözleşme, sözleşme eki ve teknik şartname doğrultusunda yapılan ve faturalandırıldığı belirtilen işlerin mahallinde tespiti amacıyla, refakate inşaat mühendisi bilirkişi ile bir mekanik tesisatı (sıhhi tesisat, pis su tesisatı) alanında uzman makine mühendisi bilirkişi alınarak 20/06/2025 günü keşif icra edilmiştir.
İcra edilen keşif sonrası, bilirkişi heyetinden,
a)Davacı tarafından takip ve dava konusu edilen cari hesap ilişkisinde yer alan faturalar ve ait oldukları hakediş tutanakları eşleştirilerek her bir faturanın hangi hakedişe ilişkin olduğunun açıkça gösterilmesi,
b)Mahallinde yapılacak tespitler ile hakediş tutanakları ve sözleşme birlikte değerlendirilerek hakediş tutanaklarında yer alan işlerin sözleşme kapsamında yer alıp almadığı ve mahallinde yapılan tespitler itibariyle işin yapılıp yapılmadığı, yapılan iş oranı ve bedelinin tespit edilmesi,
-Bu kapsamda davalı ile dava dışı... Süt Ürünleri Gıda ve Hayvancılık Tic. Ltd. Şti. İle davalı şirket arasında yapıldığı belirtilen ve dosyamıza ibraz olunan 10.12.2020 tarihli Taşeron İnce İnşaat Yapım Sözleşmesi kapsamı ile davacı ile davalı arasında yapılan yüklenici sözleşmesi birlikte değerlendirilerek, davalının davacı tarafından yapıldığı iddia edilen işin dava dışı ... Ltd. Şti. İle yapılan sözleşme kapsamında olmadığı savunmasının değerlendirilmesi,
c)Neticeten davacı tarafından düzenlenen dava konusu cari hesaba konu faturalar kapsamında ileri sürülen alacak talebinin yerinde olup olmadığını tespit edilmesi ve davacının talep edebileceği alacak miktarının hesap edilmesi hususlarında aldırılan 29.07.2025 havale tarihli raporda özetle;
Mahallinde yapılan keşifle, davaya konu olan sitenin alt yapısına ait, pis su kanallarına ait, kazı/borulama, rögar yapımı ve tahliyelerinin yapılmış ve işletmeye açılarak, tesisteki binaların iskana geçerek, tüm tesis ve ortak alanlarına ait pis su kanal hizmetlerinin, dava dışı Firma ile de mahalde yapılan imalatlar gösterilerek, sistemin çalışır halde olduğu görüldüğü, ayrıca sunulu kabul tutanağında belirtilen, rögar kapaklarının da mevcut ve monteli olduğu, eksiklik bulunmadığı görülmekle,
Davaya konu olan pis su kanal işleri, İzmir İli, Kemalpaşa İlçesi, Örnekköy Mahallesi, Okan Caddesi No:23 adresinde... projesinde kapsamındaki sitede bulunduğu, davalı ile dava dışı...Süt Ürünleri Gıda ve Hayvancılık Tic. Ltd. Şti. île davalı şirket arasında yapıldığı belirtilen ve dosyaya ibraz olunan 10.12.2020 tarihli Taşeron İnce İnşaat Yapım Sözleşmesi kapsamı ile davacı ile davalı arasında yapılan yüklenici sözleşmesi birlikte değerlendirildiğinde; Pis su kanal işlerinin de sayılı olup, bu imalatların davacıya, davalı tarafından yapılan sözleşmeyle verildiği anlaşılmakla; dava dışı ...Ltd. Şti. île yapılan sözleşme kapsamında, davalının ana sözleşmeyle sorumlu olduğu, ancak bu sayılı alt yapı işlerini de, davalının davacıya Taşeron/işveren sıfatıyla, taşere ettiğinin anlaşıldığı, davacının iddia ettiği alt yapı kanal işlerinin, davalı ile yapılan sözleşmeden ve yapılan kabul işlemlerinden anlaşıldığı, davacı ile davalı arasında, 19.04.2022 tarihinde, 1.580.950,00TL+KDV bedelli bir sözleşme imzalanmakla, davacının muhatabının davalı olduğu, üçüncü şahıs olan iş sahibi ve veya ana müteahhidin, davacıyla bir anlaşmasının görülmediği,
Dava konusu mahalde, pis su kanalizasyon işlerinin davalı tarafça yapıldığı, aralarında geçici kabul yapıldığı, kabulde görülen eksik işlerin de, mahalde yapılan incelemede yapılıp tamamlanmış, kanal sisteminin çalışmakta olduğu, sunulu sözleşme, hak edişe ve bağlı metraj, yeşil defter ve yapılan işler ve fıyatlandırmalar, sözleşme fiyatlarına uygun olduğu, iki adet hak ediş bulunduğu, son toplam hakedişle: yapılan iş tutarının 2.787.997,30 TL olduğu, davalı tarafından 1.036.115,00 TL ödeme yapıldığı, davacının alacağının 1.670.236,90 TL olacağı tespit edilmişse de takip talebinde 1.558.847,21 TL talep edilmiş olması sebebiyle taleple bağlılık ilkesi gereği takdiri Mahkemeye ait olmak üzere fazlaya hükmedilemeyeceği, rapor edilmiştir.
UYUŞMAZLIK:
Dava, İzmir... İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına davalının vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında başlatılan eser sözleşmesi ilişkisine dayalı olarak cari hesap alacağına ilişkin takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı, borçlu ise miktarı, davacı ile davalı arasında cari hesap ilişkisindeki faturalara konu işlere ilişkin anlaşmanın bulunup bulunmadığı, anlaşma var ise kapsamının ne olduğu, böylelikle davacı tarafından başlatılan takibin yerinde olup olmadığı ve itirazın iptali ile tazminat şartlarının mevcut olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Yapılan yargılama sonucunda toplanan deliller, iddia ve savunmalar ile tüm dosya kapsamı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde;
Davacı tarafça, taraflar arasında akdedilen 17.11.2021 tarihli yüklenici sözleşmesi uyarınca ... Altyapı İnşaat projesi kapsamında yapılan işlere ilişkin davalı tarafa düzenlenen 25.12.2021 tarih, ... nolu 1.031.012,11-TL, 11.05.2022 tarih ... nolu 1.151.987,89 TLbedelli, 01.11.2022 tarih ...nolu 604.997,30-TL bedelli olmak üzere toplam 2.787.997,30-TL bedelli faturalardan kaynaklı cari alacağın ödenmediğinden bahisle İzmir... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, takibin davalının vaki itirazı sebebiyle durdurulduğu beyan edilerek itirazın iptali talep edilmektedir.
Davalı tarafça, takibe itiraz dilekçesinde ve Mahkememize sunulan cevap dilekçesindeki beyanlarda, alacaklıya borcun bulunmadığı, dava konusu edilen "..." projesine ilişkin tüm iş ve işlemlerin davacı ile dava dışı... Süt Ürünleri Gıda Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi arasında olduğunu, dava konusu edilen projesinin maliki ve müteahhidinin dava dışı şirket olduğunu, müvekkilinin dava dışı şirket ile Karşıyaka 5. Noterliği'nin 09.03.2020 tarih 09258 sayılı yevmiyeli vekâletnamesi ile vekaleten iş görrme/gördürme sözleşmesi uyarınca örtülü anlaşma bulunduğunu, müvekkilinin bahsi geçen projede sadece "Taşeron İnce İşler Sözleşmesi" işini üstlenmiş olup, edimini tamamlayarak malik ve müteahhit ile ibra sözleşmesi akdederek ilişkisini sona erdirdiğini, iddia edilen alt yapı işinin muhatabı ve sorumlusu olmadığından davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Taraflar arasında, Örnekköy Mahallesi Okan Caddesi No:23 Kemalpaşa/İzmir" adresindeki ... projesi inşaatı işine ilişkin 17.11.2021 tarihli "Yüklenici Sözleşmesi" ve ekleri ile teknik şartnamede belirtilen ebatlarda ve şekilde ...Koruge borunun temini, nakliyesi ve döşenmesi, entegre contalı prefabrik betonarme muayene bacasının temini, nakliyesi ve döşenmesi, ...beton parsel bacası elemanının temini, nakliyesi ve döşenmesi,... İçmesuyu borusunun temini, nakliyesi ve döşenmesi, soğuk su sayaç temini ve montajı, ... İçmesuyu borusunun temini, nakliyesi, alın kaynağı ile eklenmesi ve döşenmesi, işlerine konu taşeron sözleşmesi imzalanmıştır.
Tarafların incelenen ticari defterleri ile sunulan kayıt ve belgelerden, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesinin bulunduğunun taraflarca iddia ve ispat edilmediği, bu durumda taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmadığı, "önceki borçlar tahsil edilmemesine rağmen taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam etmesi durumu" olarak kabul edilen açık hesap ilişkisinin mevcut olduğunun kabul edilmesi gereklidir.
Davacı taraf, alacak iddiasını açık hesap kapsamındaki 2021 ve 2022 yılları içerisindeki faturalara dayandırmıştır. Tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda alınan bilirkişi raporları doğrultusunda, davacı tarafından davalıya düzenlenen 3 adet faturanın (toplam 2.787.997,30-TL tutarlı) davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı ticari defterlerinde de bu faturaların kayıtlı olduğu, davalı tarafça 21.03.2022 tarihli 4.022,62-TL tutarlı, 22.03.2022 tarih 2.942,92-TL ve 16.05.2022 tarih 1.151.987,89-TL tutarlı 3 adet iade faturasının düzenlendiği, düzenlenen iade faturalarının davacı ticari defterlerinde kayıt altına alınmadığı, davalı tarafından yapılan 1.036.115,63-TL tutarında ödeme kaydının davalı ticari defterlerinde kayıt altın alındığı, buna karşılık davacı ticari defterlerine göre davalı ödemesinin 1.236.115,63-TL olarak kayıt altına alındığı, bu anlamda taraf ticari defterlerinin tam anlamıyla birbirini doğrulamadığı anlaşılmıştır.
Davacı tarafça, takip dayanağı olarak sunulan açık hesap ekstresinin incelenmesinde, davalı ödemelerinin şu şekilde kayıtlı olduğu görülmektedir:
Tarih
Kayıt adı
Bedel
Davacı defteri
Davalı defteri
05.12.2021
Alınan çek
(... 16980 nolu)
64.615,63-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
05.01.2022
Tahsilat banka
155.000,00-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
19.01.2022
Tahsilat banka
150.000,00-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
19.01.2022
Alınan çek
(...kredi Bankası 3228173 nolu)
Kayıtlı
Kayıtlı
09.03.2022
Tahsilat banka
100.000,00-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
09.03.2022
Alınan çek
(... 105265 nolu)
200.00,00-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
12.04.2022
Tahsilat senet
(05.05.2022 vadeli)
200.000,00-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
12.04.2022
Tahsilat senet
(07.06.2022 vadeli)
200.00,00-TL
Kayıtlı
Kayıtlı değil
Yukarıdaki tabloda izlendiği üzere, davalı defterinde kayıtlı olmayan 07.06.2022 vadeli 200.000,00-TL bedelli senedin tahsilatına ilişkin davalı defterinde kayıt bulunmamakta ise de, anılan senedin İzmir ... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasında alacaklı ... İnşaat A.Ş. tarafından borçlu Sedimega İnşaat A.Ş. Taahhüt A.Ş. aleyhine takip başlatıldığı, takibin 06.07.2022 tarihinde icra mahkemesi kararı ile kesinleştiği, takip dosyasının derdest olduğu, dosya kapsamında yapılan herhangi bir ödemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Davacı tarafça, takip dayanağı olarak sunulan açık hesap ekstresinde, davacı tarafından düzenlenen faturaların ve davalı tarafından düzenlenen iade faturalarının şu şekilde kayıtlı olduğu görülmektedir:
Tarih
Kayıt Adı
Bedel
Davacı defteri
Davalı defteri
25.12.2021
... numaralı fatura
1.031.012,11-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
11.05.2022
...numaralı fatura
1.151.987,89-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
01.11.2022
... numaralı fatura
604.997,33-TL
Kayıtlı
Kayıtlı
21.03.2022
...numaralı fatura
(Davalı iade faturası)
4.022,62-TL
Kayıtlı değil
Kayıtlı
22.03.2022
... numaralı fatura (Davalı iade faturası)
2.942,92-TL
Kayıtlı değil
Kayıtlı
16.05.2022
...numaralı fatura (Davalı iade faturası)
1.151.987,89-TL
Kayıtlı değil
Kayıtlı
Yukarıdaki tabloda izlendiği üzere, davacı defterinde kayıtlı olmayan 4.022,62-TL ve 2.942,92-TL bedelli faturaların davalı tarafından daha sonra düzenlenen iade faturaları ile sıfırlandığı anlaşılmakla, bu faturalar bakımından ihtilaf kalmadığı sabittir. Netice itibariyle taraflar arasında ihtilaf konusunu oluşturan husus, davacı tarafça düzenlemekle davalı tarafından iade faturasına konu edilen ... numaralı 1.151.987,89-TL bedelli faturadır. Davacı tarafından düzenlenen ihtilaflı faturanın konusunun, altyapı inşaatı yapım bedeli olarak belirtildiği, davalı tarafından düzenlenen iade faturasında kesin hakediş yapılmadığından faturanın iade edildiğinin belirtildiği görülmektedir.
Netice olarak, taraf ticari defterlerine göre, davacı ticari defterlerine göre davacının davalıdan 1.751.881,67-TL alacaklı olduğu, davalı ticari defterlerine göre davacıdan 599.894,41-TL alacaklı olduğunun kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.
Dosya kapsamında sunulan delillerden taraflar arasındaki ilişkinin temelinin eser sözleşmesine dayanmakta olduğu, her ne kadar davalı tarafından eser sözleşmesinin tarafı olmadıkları, dava dışı üçüncü kişiyi temsilen sözleşmede yer aldıkları belirtilmiş ise de, davalı tarafça cevap dilekçesi ekinde sunulan sözleşmelerin davacı ve davalı arasında geçerli olmak üzere yapıldıkları, sözleşmede davacı tarafından yapılacak olan montaj ürünlerinin ölçü ve birim fiyatlarının yer aldığı görülmektedir.
Davaya dayanak sözleşme eser sözleşmesi niteliğinde olup bilindiği üzere eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Eser sözleşmesiyle bir eser meydana getirmeyi üstlenen yüklenici, üstlendiği bu edimi iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek ve meydana getirilen eseri teslim etmek, iş sahibi de eserin teslimi ile muaccel olan iş bedelini ödemek borcu altındadır. Eser sözleşmelerinde teslim, yüklenicinin tamamladığı eseri sözleşmeyi ifa etmek niyetiyle iş sahibinin fiili hakimiyetine geçirmesi olarak tanımlanmaktadır.
Eser sözleşmesinden doğan uyuşmazlıklarda eksik işlerin varlığı ve kim tarafından giderildiği konusunda yüklenici ve iş sahibinin birbiriyle çelişen beyanda bulunmaları halinde bu konularda ispat yükünün kimde olduğuna bakılmalı ve buna göre bildirilen deliller değerlendirilmelidir. İspat yükü belirlenirken kanuni ve fiili karinelerden de yararlanılmalıdır.
Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK. m. 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK. m. 190) olup, bu temel kurallarında sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür.
Eser sözleşmesi imzalandıktan sonra yapılan işlerin yüklenici tarafından yapıldığı karine olarak kabul edilir. Ancak bu karinenin aksi savunulup ispat edilebilir. (Yargıtay 15. HD. 16/03/2017 tarih ve ... E- ... K) Bu nedenle eser sözleşmelerinde kural olarak sözleşme feshedilmediği veya işten el çektiği kanıtlanmadığı sürece imalatın yüklenici tarafından yapıldığı kabul edilmelidir. Bir başka anlatımla iş sahibi, eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür.
Davalı tarafça, davacının talep ve dava konusu ettiği işlerin davacı ile dava dışı... Süt Ürünleri A.Ş. arasında olduğu, adı geçen dava dışı şirketin işin müteahhidi olduğu, davalının bu işte yalnızca taşeron ince işler sözleşmesi kapsamındaki işleri üstlendiği ve bu sözleşme kapsamındaki edimler ifa edildiğinden ilişkinin sona erdiği, nitekim bu hususta İzmir 3. ATM'nin... Esas sayılı dosyasında davacı ... Ltd. Şti. Tarafından aleyhlerine açılan davanın feragat sebebiyle neticelendiği, davacının fatura konusu ettiği işin muhatabı ve sorumlusu davalı yan olmadığı savunulmakla birlikte, bu şekildeki beyanlara ek olarak davalı ile dava dışı ... Süt Ürünleri A.Ş. arasında taşeron ince işler dışında vekaleten iş görme / gördürme sözleşmesi ile hukuki ilişkinin de bulunduğu, bu kapsamda davalıya dava dışı şirket tarafından ince işler imalatı dışındaki işleri dava dışı şirket adına yürütmek konusunda vekaletname verildiğini, dava dışı firmanın davalı ile olan sözleşmesini fesih tehdidi ile davalı üzerinden davacı ile sözleşmenin yürütülmesini sağladığını beyan etmektedir. Dosya içerisinde sunulan Karşıyaka Noterliğinin 09.03.2020 tarihli 09258 yevmiye numaralı vekaletnamesinin incelenmesinde, dava dışı ... Süt Ürünleri A.Ş. Tarafından davalı şirket yetkililerine inşaatla ilgili geniş yetkiler içeren şekilde yetki verildiği; davanın tarafları arasında işveren ..., yüklenici... İnşaat olmak üzere yüklenici sözleşmesi başlıklı sözleşmenin akdedildiği, 17.11.2021 tarihli olarak düzenlenen sözleşmenin konusunun yüklenici ... İnşaatın sözleşmenin Ek-1 kısmında tarifi yapılan işlerin malzeme işveren tarafından temin edilmek şartıyla bitmiş halde teslimi olduğu, iş süresinin 75 takvim günü olduğu, sözleşme konusu işlerin keşif toplam bedelinin 1.580.950-TL olduğu belirtilerek yüklenicinin hakedişlerinin ek-1'de belirtilen birim fiyatlarla yapılacağına işaret edildiği görülmektedir.
Davalı tarafça davacı ile olan alt yapı ticari ilişki inkar edilerek asıl muhatabın dava dışı... şirketi olduğu ileri sürülmüş ise de davacı tarafından düzenlenen ve fatura konusu altyapı inşaat yapım bedeli olarak belirtilen 25.12.2021 tarihli ... numaralı fatura, 01.11.2022 tarihli ... numaralı fatura itiraz edilmeksizin davalı ticari defterlerine alındığından ve açık hesap ilişkisi kapsamında bu fatura bedelinden fazla ödeme yapıldığından davalının savunmalarına itibar edilememiştir. Ayrıca, dosya içerisine sunulan delillerden olan 03.01.2022 tarihli mutabakat metni olarak belirtilen ve ...şirketinden ... tarafından... İnşaat'dan ...'na gönderildiği anlaşılan mail içeriğinde taraflar arasında yapılan toplantı neticesinde mutabık kalınan konuların belirtildiği, maili gönderen ...'in davalının SGK'ya bildirilen çalışanı olduğu ve mutabakat metninin 17.11.2021 tarihli sözleşme ve ticari defterlerdeki kayıtlar ile uyumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Dosyaya sunulu 19.04.2022 tarihli yapım işleri kabul tutanağında kabule engel eksik, kusur ve arıza bulunmadığının belirtildiği, bir takım eksiklikler belirtilerek bunlar tamamlandığında işin kesin kabulünün yapılacağının tutanak altına alındığı görülmektedir. Mahkememizce mahallinde yapılan keşif neticesinde aldırılan bilirkişi raporu doğrultusunda, sunulu sözleşme, hak edişe ve bağlı metraj, yeşil defter ve yapılan işler ve fiyatlandırmaların sözleşme fiyatlarına uygun olduğu, iki adet hak ediş bulunduğu, son toplam hakedişle 1.670.236,90TL davacıya son ödenecek miktar olduğu, bu surette davacı tarafından sözleşme kapsamında yapılan iş tutarının 2.787.997,30-TL olduğu, bu bedelden yukarıda izah edilen şekilde davalı tarafından yapıldığı kabul edilen 1.036.115,63-TL ödeme mahsup edildiğinde davacının bakiye alacak talebinin yerinde olduğu kanaatine varıldığından davacının sübut bulan davasının kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve delillerin değerlendirilmesi neticesinde; davacının yapmış olduğu işin eksik ve ayıplı olduğu iddia ve ispat edilemediği gibi süresi içerisinde davalıya ayıp ihbarında da bulunulmadığı, işin kabul edildiği, davalının iş bedelini ödemekle sorumlu olduğu anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne, takibin devamına, taraflar arasında uyuşmazlık eser sözleşmesi ile kesin olarak miktarı saptanan sözleşme ve hakedişlerden kaynaklandığından, ayrıca davalı tarafından iade edilen fatura bedeli eklendiğinde yapılan iş bedeli olarak yukarıda tespit edilen bedele net olarak ulaşıldığı, davalı şirketten gönderilen mutabakat metni kapsamında da işin kapsamı ve bedelinin benimsendiği, davalının faturaya itiraz ve iadesinin haksız olduğu, bu bağlamda alacak belirlenebilir likit bir alacak olduğundan, davalı tarafından haksız olarak bu alacak miktarına itiraz edildiğinden, %20 tazminatın davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, davalının İzmir ... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (311.769,44-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 106.484,85-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60-TL harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 26.193,61-TL harcın mahsubu ile bakiye 79.863,64-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2023/7429 başvuru sayılı dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yapılan ve karşılanan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 26.193,61-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 27.048,81-TL ve 29.620,00-TL (tebligat+ posta masrafı+ bilirkişi ücreti+keşif harcı+araç ücreti) yargılama gideri olmak üzere toplam 56.668,81-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesap edilen 230.238,61-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 09/10/2025
Katip...
¸
Hakim ...
¸