T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/147 Esas
KARAR NO : 2025/187
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 19/02/2024
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından, ... numaralı poliçe ile sigortalanan ve davalı ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı,... plakalı aracı kullanan davalı...'nun, müvekkili...’a ait olan ve onun kullanımındaki ... plakalı araca, 30.06.2023 tarihinde arkadan çarptığını ve aracın hasarlanmasına neden olduğunu, olaydan sonra tutulan kaza tespit tutanağına göre kazanın oluşumunda mülkiyeti davalı ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh.Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı...plakalı aracı kullanan, davalı...'nun tam kusurlu olarak belirlendiğini, olaydan sonra müvekkiline ait aracın ... Oto... Car Cervice’e çekilerek onarım işlemlerinin başladığını, parça temininde yaşanan sorunlar nedeni ile, aracın uzun süre müvekkiline teslim edilemediğini, onarım sonrası 25.09.2023 tarihli fatura düzenlendiğini, fatura bedelinin müvekkilinin aracının kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş. Tarafından ödendiğini, bu tarih itibari ile, müvekkilinin aracı kendisine teslim edildiğini, müvekkilinin üç aya yakın bir süre aracını kullanamadığını, olay sonrası davalı sigorta şirketine,... barkod numaralı gönderi ile yazılı başvuruda bulunulduğunu, dilekçenin kendilerine 22.11.2023 tarihinde teslim edilmesine karşın, olumlu veya olumsuz bir yanıt verilmediğini, uyuşmazlığın arabuluculuk yolu ile çözülmesi için yapılan başvuruya ilişkin görüşmelerin anlaşamama ile sonuçlandığını, kaza nedeni ile, müvekkilinin aracında değer düşüklüğü meydana geldiği gibi, üç aya yakın bir sürede aracını kullanamadığını belirterek, davanın kabulü ile; araçta oluşan değer kaybı için 30.000,00 TL, ikame araç bedeli için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL’nin, olay tarihi olan 30.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari (reeskont iskonta faiz oranı üzerinden) faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketi sigorta limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle;...plakalı araç müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile 05/02/2023 - 05/02/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, poliçeden dolayı maddi zararlara ilişkin teminat limitinin kaza tarihi itibari ile araç başına 120.000,00 TL olduğunu, davacı tarafın iddiasına dayanak olarak gösterdiği delillerin tamamının tebliğ edilmesi gerektiğini, davacının usulüne uygun başvuru yapmadığından öncelikle davanın usulden reddini talep ettiklerini, bir an için başvuru sahibinin iddia ettiği şekilde belirtilen evrakları sunduğu düşünülse dahi özellikle hasarın hangi parçalarda olduğu, boyutu ve değer kaybına esas bilgilerin (kilometre vs.) temin edilebilmesi için, hasar ve hasar onarımına ilişkin belgelerin sunulmasının zorunlu olduğunu, dava konusu talep zamanaşımına uğradığını, huzurdaki davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğunun müşterek ve müteselsil olmakla birlikte en fazla poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kaza tespit tutanağı ve ceza dosyalarından alınan raporların hukuk hakimi açısından bağlayıcı olmadığını, kusur oranlarının tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından dava konusu aracın onarımı için ekspertiz raporu doğrultusunda; 23.11.2023 tarihinde davacının kasko şirketi olan... Sigorta A.Ş'ye 41.937,00 TL maddi hasar bedeli ödendiğini, dava konusu kaza kapsamında zararın karşılanmış olması sebebiyle, davanın reddini, aksi halde müvekkili şirket tarafından yapılan ödemenin toplam tazminattan -ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte- mahsup edilmesini talep ettiklerini, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, araç kilometresi yüksek ise veya daha önce benzer hasarlara maruz kaldı ise değer kaybından söz edilemeyeceğini, değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, her halükarda Anayasa Mahkemesinin iptal kararı esas alınarak hesaplamanın reel piyasaya göre yapılması gerektiği iddiasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, araç mahrumiyet bedeli poliçe kapsamında olmadığından müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, sigortacı yönünden sigorta bedelini ödeme yükümlülüğü belgelerin ibrazından itibaren 8 iş günü içinde, böyle bir başvuru olmadığı takdirde dava tarihinde muaccel hale geldiğinden bu tarihlerden öncesi için faiz sorumluluğunun da bulunmadığını belirterek, davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Daval ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. Vekili ve davalı... süresinde cevap dilekçesini sunmamıştır.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı,...poliçe numaralı Trafik Sigorta Poliçesi, dava konusu araçların trafik tescil belgeleri,
... Sigorta A.Ş.'nin ... nolu hasar dosyası,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, ...Sigorta A.Ş. ve... Sigorta A.Ş. yazı cevapları,
Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 20.09.2024 tarihli rapor,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.
Davacı, adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı, davalı...'nün sürücüsü olduğu... plakalı aracın karıştığı 30.06.2023 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan değer kaybının davalılardan, bu hasar nedeniyle oluşan ikame araç zararının davalı araç maliki ile davalı sürücüden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Her ne kadar davalı sigorta şirketi vekili tarafından zamanaşımı def'inde bulunulmuş ise de kaza tarihinin 30.06.2023 olduğu, davanın 19.02.2024 tarihinde açıldığı, Karayolları Trafik Kanunu 109/1. Maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin iki yıl olduğu, kaza tarihi ile dava tarihi arasında iki yıllık zamanaşımı süresi dolmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin zamanaşımı def'inin reddine karar verilmiştir.
Davalıların sorumluluk durumunun tespiti bakımından alanında uzman otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 20.09.2024 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. adına kayıtlı, davalı... sürücüsü olduğu... plakalı araç ile meskun mahal, gündüz vakti ve görüş mesafesinin açık olduğu İzmir İli, Karşıyaka İlçesi ve Bayraklı Tüneller bölgesi üzerinde seyir halinde iken dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne verip aracının hızını yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, görüş alanı ve çevresel kontrolünü gereği gibi yapmadığı, aracının hızını görüş alanı içerisindeki bir tehlike anında emniyetle durabileceği seviyeye göre ayarlamadığı, trafiğin yolda çalışma olması nedeni ile yavaşladığı esnada aracının ön kısımları ile önünde aynı yön ve istikamette seyir halinde olan ve trafik akımı nedeniyle yavaşlayan davacıya ait aracın arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ötelenen davacıya ait aracın ön kısımları ile; yine önünde aynı yön ve istikamette seyir halinde olan başka aracın arka kısımlarına çarpması ile meydana gelen trafik kazasında 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanunu'nun 56/1-c maddesi ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun uygulamasını esas ve usuller yönünden belirleyen Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 107. Maddesinde yer alan kuralları ihlal etmesi nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacı sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araçla kaza mahallinde trafik kurallarına uygun bir şekilde seyir halinde iken trafik akımı nedeniyle yavaşladığı esnada meydana gelen trafik kazasında, hatalı tutum ve davranışının görülmediği, gelişen zararlı sonucu öngörmesi ve kazayı önlemek adına tedbir alması mümkün olmadığından ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre araçtaki değer kaybı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile araç onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farktır. Bilirkişi tarafından araçtaki değer kaybı yönünden yapılan inceleme ve araştırmada, dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 400.000,00 TL olduğu, TRAMER hasar kayıtlarına göre davacıya ait araçta 30.06.2023 tarihli kaza öncesinde 3 adet hasar kaydının bulunduğu, dava konusu kazada arka ile ön kısımlarından araç gövdesinde ve sökülebilir /takılabilir parçalarda hasar olacak şekilde darbe aldığı ve hasarlandığı, araçta yapılan işlemler nedeniyle kaza tarihi itibariyle 41.937,00 TL hasar meydana geldiği, buna göre yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre davacıya ait aracın kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 375.000,00 TL olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 25.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, emsal araştırmasının usulüne uygun olarak yapıldığı, kaza tarihi itibari ile poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu, ikame araç bedeli istemi yönünden yapılan değerlendirmede; aracın kaza tarihi olan 2023 yılı Haziran ayındaki aynı donanım ve teknik özelliklere göre muadil bir aracın mevsim koşulları da dikkate alındığında günlük ortalama kira bedelinin 350,00 TL olduğu, aracın makul tamir süresinin ise düzenli ve sistemli bir çalışma ile 20 iş günü olduğu, buna göre araçta ikame araç zararının 7.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacıya ait araçla davalı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Trafik Sigortası ile sigortalı davalı ... Şirketi'nin işleteni olduğu ve diğer davalı...'nun sürücüsü olduğu aracın karıştığı 30.06.2023 tarihli trafik kazasında davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davalı sürücü ile işletenin aracın sebebiyet verdiği doğrudan ve dolaylı zararlardan sorumlu olduğu, davalı Sigorta şirketi'nin ise doğrudan zararlardan olan hasar ve değer kaybından kaza tarihindeki poliçe limiti olan 120.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafça değer kaybı ve ikame araç zararının talep edildiği, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ve ikame araç zararı yönünden alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu ve buna göre araçta 25.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davacının ikame araç zararının 7.000,00 TL olduğu kanaatine varılmakla; davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 25.000,00 TL değer kaybı bedeli ile 7.000,00 TL ikame araç bedeli olmak üzere toplam 32.000,00 TL maddi tazminatın (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 25.000,00 TL değer kaybından sorumlu olması kaydıyla) davalı... Sigorta Şirketi yönünden dava tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 30.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari (reeskont) faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin değer kaybı ve ikame araç zararı talebinin reddine,
2-Alınması gereken 2.185,92 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 683,10 TL nispi harç mahsup edildikten sonra bakiye 1.502,82 TL'nin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 1.174,07 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı ile 683,10 TL nispi harç toplamı 1.110,70 TL'nin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 867,73 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 2.750,00 TL bilirkişi ücreti ile 381,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 3.131,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 2.504,8 TL'sinin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 1.956,87 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 3.040,00 TL'sinin (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 2.375,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılar ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti ve... Sigorta A.Ş.'den, kalan 760,00 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 25.000,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar... Sigorta A.Ş. ve ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen tutar yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 8.000,00 TL vekalet ücretinin (5.000,00 TL'si yönünden 1/2 oranında davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'ne verilmek üzere, bakiye 3.000,00 TL'nin davalı ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.'ne verilmek üzere ) davacıdan alınarak davalılar... Sigorta A.Ş. ve ... Madencilik Petrol Ürünleri Müh. Gıda Tur. Lab. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. verilmesine,
8-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
26/02/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim...
E-imzalıdır.