T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/197 Esas
KARAR NO : 2025/197
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/03/2024
KARAR TARİHİ : 05/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını, müvekkili ... adına tescilli... plakalı aracın 15.07.2023’de meydana gelen kaza sonucunda hasarlandığını, kazaya sebebiyet veren sürücüsü davalı ... olan ve davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne ait... plakalı aracın kasko bakımından... Sigorta A.Ş.’nin, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bakımından...Sigorta A.Ş.’nin koruması altında olduğunu, bu kaza sonucunda... plakalı aracın ZMMS’ni yaptırdığ...igorta A.Ş.’den... başvuru numarası ile hasar dosyası açıldığını ancak meydana gelen hasarın büyüklüğü ve ZMMS sigortasının sadece 120.000,00 TL limiti karşılayacak olmasından dolayı aşkın kısmın davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin kaza tarihinde aracında arka tampon, bagaj kapağı, sol stop, arka cam, sağ stop, arka panel, bagaj kapak kilidi,bagaj kapak menteşesi sağ, sağ arka stop lambası, avadanlık kutusu, arka tampon braketi sağ, arka tampon braketi sol, bagaj fitili, sağ arka çamurluk davlumbazı, bagaj kilit karşılığı, bagaj kapak kilidi, arka amblem, bagaj tutamak, v.s. parçalarında hasar meydana geldiğini, müvekkilinin talebi üzerine araçta meydana gelen değer kaybının tespiti için haricen ... Sigorta Ekspertiz Hiz.Ltd.Şti. den eksper raporu aldırıldığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer düşüklüğü bedelinin...igorta Ekspertiz Hiz.Ltd.Şti. den eksper raporu aldırıldığını, müvekkilinin aracında meydana gelen değer düşüklüğü bedelinin,... Sigorta Ekspertiz Hiz.Ltd.Şti. 2023/2118 no.lu 20.11.2023 tarihli ekspertiz raporunda detaylıca bildirildiğini, eksper raporundaki 90.000,00 TL değer kaybı bedeli ve eksper raporu için ödenen 540,00 TL olmak üzere toplam değer kaybı ve giderlerin 90.540,00 TL olduğunu, davalı kasko şirketine değer kaybı ve ekspertiz ücreti talebine ilişkin yazılı başvuru üzerine davalı tarafından hiçbir ödeme yapılmadığını belirterek, davanın kabulü ile kasko sigortacısının sorumlulukları dikkate alınarak müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı ve değer kaybı eksper raporu bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; değer kaybı tazminatına mahsuben 1.000,00 TL, eksper rapor ücretine mahsuben 100,00 TL olmak üzere toplam 1.100,00 TL'nin kaza tarihi olan 15.07.2023'den itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan tahsili ile davacı müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin ...
plakalı aracın kasko İMM sigortacısı olup İMM teminatı, trafik sigorta limitinin aşıldığı durumda devreye gireceğinden öncelikle trafik poliçe limitinin tükenip tükenmediği hususunun ispatlanması gerektiğini, davacı tarafından müvekkili şirkete yapılan başvuru neticesinde müvekkil şirket tarafından eksper görüşüne başvurulduğunu, eksper tarafından değer kaybı oluşmadığının tespit edilmediğini, bu nedenle davacıya ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, bu nedenle kusur durumunun şüphesiz tespiti gerektiğini, kabul manasına gelmemek kaydıyla, sigortacı olan müvekkili şirketten kaza tarihinden itibaren faiz talebinde bulunulmasının hatalı olduğunu, Sigortacı olan müvekkili şirketten ancak K.T.K 98. ve 99. maddeleri uyarınca, gerekli tüm belgelerle birlikte yapılan müracaattan 8 iş günü sonrasından itibaren, böyle bir müracaat bulunmadığı takdirde ise, ancak dava tarihinden itibaren faiz talep edilebileceğini belirterek, davanın reddi ile yargılama gider ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; her ne kadar kazaya karışan... plaka sayılı çekici vasfındaki kamyonun trafik tescilde müvekkili şirket adına kayıtlı ve müvekkili şirket işleten sıfatını haiz ise de; müvekkili şirketin söz konusu aracı 25.11.2022 tarihli kiralama sözleşmesi ve aşamalı satış sözleşmesi ile... Lojistik İnşaat Otomotiv Petrol Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne uzun süreli kiraladığını, yine bu sözleşme ile kazaya karışan araç ile diğer araçları kira süresinin sonunda aşamalı olarak kiralayan şirkete satacağına dair mutabakata varıldığını, yani müvekkili şirketin söz konusu araç üzerinde fiili hakimiyeti ve kullanım hakkı bulunmadığını, müvekkili şirket ile dava dışı kiralayan şirket arasında yapılan sözleşmenin ilgili maddelerinde açıkça görüleceği üzere üçüncü kişilere verilecek her türlü zarardan mesul olduğu tüm sözleşme metninde bulunduğunu, müvekkili şirketin aracın işleteni olmadığından herhangi bir sorumluluğu da bulunmadığını, HMK 115. madde 2. fıkrasına göre dava şartı olan pasif husumet yokluğundan işbu davanın müvekkili şirket açısından usulden reddi gerektiğini, dosyanın diğer davalısı olan ve aracın sürücüsü bulunan ...'in de kazanın olduğu tarihte... Lojistik İnşaat Otomotiv Petrol Sanayi Ticaret Limited Şirketi nezdinde çalışan olduğunu, Trafik İhtisas Dairesinden kusur tespitine ilişkin olarak rapor alınmadan araç sürücüsünü tam kusurlu olduğunun kabul edilemeyeceğini, Adli Tıp Kurumundan bilirkişi raporu alınarak kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, ekspertiz raporunda aracın onarımı halinde ortaya çıkan 118.951,33 TL objektif ölçütlere göre yapılmadığını, müvekkili şirkete ait... sayılı araç ... Sigorta A.Ş tarfından zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, aynı aracın ayrıca... Sigorta A.Ş tarafından genişletilmiş kasko poliçesi ile kaskolu olduğunu, bu nedenle ...Sigorta A.Ş ve... Sigorta A.Ş'ye davanın ihbar edilerek ve taraf teşkilinin sağlanmasını talep ettiklerinin belirterek, iş bu dava dosyası ile İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından kaynaklı olarak açılan tazminat davasının aynı olay ve sebepten kaynaklı olması sebebiyle mahkemece yapılacak değerlendirme sonucu, uygun görülmesi halinde iş bu dava dosyası ile İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ve İzmir ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine, davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı, ... hasar dosyası, ... Ekspertiz Ltd. Şti. tarafından düzenlenen değer kaybı eksper raporu ve faturası,
... Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen ... sayılı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası,... Sigorta A.Ş tarafından düzenlenen ...sayılı Genişletilmiş Kasko Poliçesi,
İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası,
İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyası,
Trafik bilirkişi ve Makine Mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 24.10.2024 tarihli rapor,
Davacı vekili sunduğu ıslah dilekçesi ile özetle; 1.000,00 TL değer kaybı, 100,00-TL Ekspertiz Ücreti taleplerini, 23.10.2024 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda; değer kaybı bedelini 85.000,00 TL olacak şekilde, talebi 84.000,00 TL arttırdıklarını, eksperiz ücretinin 540,00 TL olarak yargılama gideri mahiyetinde talep ettiklerini ıslah dilekçesi ile müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı taleplerini yalnızca davalı araç sürücüsü ... ve Davalı Kasko Sigortacısı... Sigorta A. Ş. yönünden müştereken ve müteselsilen talep ettiklerini belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; davanın kabulüne, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı bedeli 85.000,00-TL'nin kaza tarihi olan 15.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile yalnızca davalı ... ve davalı... Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, ekspertiz ücreti 540,00-TL'nin Yargıtayın içtihatları doğrultusunda yargılama gideri olarak kabul edilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybının İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden ve araç sahibi ile sürücüden tahsiline yönelik tazminat davasıdır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Genel Şartları'nın 1.maddesi uyarınca " Sigortacı, iş bu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanunu'na ve umumi hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder. "
Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. Maddesinde bu kanunda kullanılan terimlerin tanımları tek tek gösterilmiş ve buna göre " Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." hükmü ile işleten tanımlanmıştır.
İzmir... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...Esas sayılı dosyasında davacı tarafından araç sahibi aleyhine hasar bedelinin tahsili istemi ile açılan tazminat davasında trafik bilirkişisi ve otomotiv uzmanı bilirkişi tarafından düzenlenen 05.11.2024 tarihli bilirkişi raporunda; kazanın oluşumunda davacının bir kusurunun bulunmadığı,... plakalı araç sürücüsü ...'in 2918 Sayılı Yasa'nın 56/c ve 84/d maddeleri ile bu Yasaya dayalı Yönetmeliğin 107. Maddesinde belirtilen kuralları ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda kusurlu olduğu, başka atfı kabil kusurun bulunmadığı ve yine bilirkişi heyetince araçtaki hasarın toplam KDV dahil 217.914,64 TL olduğu tespit edilmiştir.
Dava, trafik kazası sonucunda davacıya ait araçta oluşan değer kaybının tahsili istemine yönelik olduğundan öncelikle davalıların sorumluluk durumlarının belirlenmesi bakımından trafik bilirkişisi ve makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde; olay günü davalı ... sevk ve idaresindeki aracın seyir halindeyken dikkatsiz ve tedbirsizce davrandığı, aracının hızını, teknik özelliklerini yolun ve mahallin şartlarına uydurmadığı, dikkatini yeterince seyir istikametine vermediği ve önündeki araç trafiğini güvenli bir mesafeden takip etmeyerek önünde aynı istikamette akan trafikte seyir halinde bulunan davacıya ait araca çarpması sonucunda oluşan trafik kazasında davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davacının ise şeridinde ve yolunda kurallara uygun şekilde seyri sırasında aracına arkadan çarpılmasına yönelik alabileceği bir tedbir olmadığı ve herhangi bir kurar ihlali bulunmadığından kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Trafik bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirmenin olayın oluşumuna uygun ve düzenlenen raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla bu tespite göre belirlenen kusur durumlarına göre davalıların sorumlu olduğu tutar değerlendirilmiştir.
Araçtaki değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede; değer kaybının aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile kazadan ve onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki fark olduğu, buna göre davacıya ait aracın özellikleri ve hasar kayıtları ve tüm dosyadaki delillere göre yapılan inceleme ve bilirkişi tarafından araştırma sonucu yapılan değerlendirmede; aracın kaza tarihindeki ikinci el piyasa rayiç değerinin 510.000,00 TL olduğu, araçta arka tampon, tavan sacı, bagaj kapağı, arka panel, arka sağ çamurluk, arka sol çamurluk, havuz sacının değiştiği ve sağ ve sol arka şase kollarının onarıldığı dikkate alındığında bu değişim ve onarım sonrasında aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin 425.000,00 TL olduğu, buna göre araçtaki değer kaybının 85.000,00 TL olduğu ve 540,00 TL ekspertiz faturasının kadri maruf olduğu, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, araçtaki hasarın 217.914,64 TL olduğu ve araçtaki hasarın aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aşmadığı, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre bu durumda aracın tamirinin ekonomik olduğu ve araçta değer kaybının oluştuğu, aracın kazadan önceki ve sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin araştırılarak kaza sonrasındaki ikinci el piyasa rayiç değeri belirlenmek suretiyle araçtaki gerçek değer kaybının belirlendiği, davalı sürücünün bu zarardan sorumlu olduğu, davalı Sigorta Şirketinin ise karşı araç nezdinde İhtiyari Mali Sorumluluk Poliçesi kapsamında bedeni ve maddi ayrım yapılmaksızın 5.000.000,00 TL limitle Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesini aşan tutarda sorumlu olduğu, davalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı tarafından kaza tarihindeki poliçe limiti olan 120.000,00 TL (119.999,99 TL ) tutarında davacıya ait araç için hasar ödemesi yapıldığı, hasar dosyasının Zorunlu Trafik Sigortacısından istenildiği, gönderilen belgelerden hasar ödemesinin yapıldığının sabit olduğu, Zorunlu Trafik poliçe limitinin dolması nedeniyle davalı sigorta şirketinin İhtiyari Mali Sorumluluk Sigorta limiti kapsamında davacıya ait araçtaki doğrudan zararlardan olan değer kaybından sorumlu olduğu, davalı araç sahibine her ne kadar dava açılmış ise de; davalı tarafça sunulan cevap dilekçesi ve ekli belgelerin incelenmesinde, davalı aracın kaza tarihini de kapsar şekilde Uzun Süreli Araç Kiralama sözleşmesi ve Aşamalı Satış Sözleşmesi ile aracın dava dışı... Lojistik İnş. Taah. Oto. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.'ye kiralanmış olduğu, bu hususun aracın Genişletilmiş Kasko Zeyilnamesi düzenlenmesi sonucunda kasko poliçesine işlenmiş olduğu, bu nedenlerle araç sahibinin işleten sıfatının bulunmadığı ve bu nedenle değer kaybından dolayı bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği, bu davalı yönünden davanın husumet yokluğundan reddi gerektiği kanaatine varılmakla; davanın kısmen kabulü ile 85.000,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketi ile sürücüden tahsiline, diğer davalı araç sahibinin işleten olmaması nedeniyle hakkındaki davanın husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-Davalı... Sigorta Anonim Şirketi ile davalı ... hakkındaki davanın KABULÜ İLE; 85.000,00 TL değer kaybı bedelinin davalı... Sigorta A.Ş. Yönünden dava tarihinden, davalı ... yönünden kaza tarihi olan 15.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi hakkındaki davanın HUSUMET YOKLUĞU NEDENİYLE REDDİNE,
-540,00 TL ekspertiz ücretinin yargılama gideri olarak gerekçeli kararda hüküm altına alınmasına,
3-Alınması gereken 5.806,35 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL nispi harç ile 1.435,00 TL ıslah harcı indirildikten sonra kalan 3.943,75 TL harcın davalılar... Sigorta Anonim Şirketi ile ...'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı ve 427,60 TL nispi harç toplamı ile 1.435,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.290,20 TL'nin davalılar... Sigorta Anonim Şirketi ile ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 6.000,00 TL bilirkişi ücreti, 666,00 TL tebligat-posta gideri ve 540,00 TL ekspertiz ücretinden ibaret toplam 7.206,00 TL yargılama giderinin davalılar... Sigorta Anonim Şirketi ile ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davalı... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar... Sigorta Anonim Şirketi ile ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince belirlenen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmesine,
9-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... Şirketi vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
05/03/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.