T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/20 Esas
KARAR NO : 2025/902
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/01/2024
KARAR TARİHİ: 15/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esasına kayıtlı takip dosyasıyla, davacı müvekkilleri aleyhine icra takibi yaptığını, takip konusu senetlerin önce Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı takip dosyasıyla, davalının kayın babası ... tarafından icraya konulduğunu, daha sonra 15.02.2018 tarihli feragat talebiyle dosyanın kapatıldığını, akabinde bu kez aynı senetlere istinaden davalı tarafından davaya konu Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasıyla davacı müvekkilleri aleyhine takip başlatıldığını, davacı müvekkillerinin şikayeti ile Ödemiş CBS tarafından başlatılan soruşturma neticesinde davalı ..., kayınpederi ... ve kayınbiraderi ... hakkında Tefecilik Yapma Suçu yönünden iddianame hazırlandığını, Ödemiş 4. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından yürütülen kovuşturma neticesinde, davalı ... ve diğer sanıklar hakkında, tefecilik yapma suçu yönünden ceza verildiğini, iş bu kararın İzmir BAM 10. Ceza Dairesi... E. - ...K. Sayılı kararıyla onanarak kesinleştiğini, takibe konu senetlerin tefecilik suçu neticesinde düzenlenen senetler olduğunu, ceza yargılaması ve istinaf denetimi sonucu kesinleşmiş olması ve yine davacı müvekkillerin senetler nedeniyle borçlu olmadığı, davanın icra takibine konu bonodan dolayı davacının borçlu olmadığına dair menfi tespit davası olduğunu, dosya içerisinde bulunan ve kesinleşen 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ... E. - ... K. sayılı ilamında davacının müdahil, davalının sanık sıfatıyla yer aldığı, suçun tefecilik yapmak suçu olduğu, karar gerekçesinde bu davaya konu bononun tefecilik ilişkisi nedeniyle verildiğinin tespit edildiğini, kesinleşmiş ceza davası nedeniyle davaya konu senetlerin, tefecilik ilişkisi nedeniyle verildiğinin tespit edildiğini, bu durumda ceza davası sonunda tefeciliğe ilişkin maddi vakıa kesinleştiğinden 818 sayılı Borçlar Kanununun 20/1. (6098 sayılı TBK’nın 27/1) maddesi hükmü uyarınca, kanunun emredici hükümlerine, ahlaka ve kamu düzenine aykırı sözleşmeler geçersiz olacağından, davaya konu senetler, hukuken geçerli olmayıp hükümsüz olduğundan davanın kabulü ile öncelikle teminatsız olarak mahkeme aksi kanaatte ise belirlenecek teminat karşılığında, cebri icra satış bedeli başta olmak üzere dosyaya giren paraların, alacaklıya ödenmemesine, Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına konu senetler nedeniyle davacı müvekkillerin, borçlu olmadığının tespitiyle, takibin iptaline, icra dosyası nedeniyle alacaklıya ödenmiş paraların, faizi ile istirdadına, hukuka aykırı işlem neticesinde haksız ve kötüniyetle açılan icra takibi nedeniyle, lehe %20 kötü niyet tazminatı, yargılama ve vekalet ücreti takdirine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili...un davaya konu davalıların borçlu olduğu 05.05.2016 tanzim 05.08.2016 vade tarihli 50.000 TL ve 17.05.2017 tanzim ve 30.05.2017 vade tarihli 110.000,00 TL bedelli senetler ödenmediği için müvekkilinin Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi işlemi başlattığını, icra takibi açıldıktan sonra icra dosyasına yapılan maaş haczi ödemeleri dışında başkaca ödeme yapılmadığını, takibe konu senetler öncesinde Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyası ile işleme konulduğunu, sonrasında borçlu ...'ın kredi çekip ödeme yapacağını söylediği için alacaklının iyi niyetli davranarak ileride takip hakkı saklı kalmak kaydı ile takipten vazgeçilmesinin istendiğini, buna istinaden geri çekilen senetlerin ödenmediği için sonrasında tekrara icra takibine konu olduğunu, davacıların şikayeti ile soruşturma başlatıldığını, yapılan yargılamada... ve ... aleyhine ceza kararı verilmiş ise de ceza dosyası incelendiğinde müvekkilinin yapılan bir suçlama ya da net bir nitelendirme yapılmadığını, zaten davaya konu Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyasının ceza dosyası kayıtlarında olmadığını, bu dosyaya dair bir tespitinde olmadığını, davalı müvekkilinin alacaklı olduğunun kambiyo senedi ile sabit olduğunu, senet altındaki imzaların davacı borçlulara ait olduğunu, borçluların senet bedeli borcu ödediklerine dair belgeleri olmadığını, zira davaya konu kambiyo senetlerinin de ödenmediğini, icra takibi açıldıktan sonra maaş haciz ile dosyaya ödeme yapılmış kalan bakiyeye ilişkin alacağın devam ettiğini, icra takibi açıldıktan sonra borca itiraz edilmediğini, maaş kesintileri yapılırken de bir itiraz olmadığını, sonrasında taşınmaz satışı talebi sebebiyle iş bu davanın açıldığını, borçtan kurtulmaya yönelik asılsız beyanları kabul etmediklerini belirterek, açılan davanın reddi ile davacılar aleyhine haksız ve kötü niyetli itirazları sebebi ile %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderlerinin karşı taraftan karşılanmasına ve lehe vekâlet ücreti takdirine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu 17.05.2017 tanzim tarihli, 30.05.2017 vade tarihli, 110.000,00 TL bedelli ve 05.05.2016 tanzim tarihli, 05.08.2016 vade tarihli, 50.000,00 TL bedelli senetler,
Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün...Esas sayılı dosyası,
Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı ve ... Esas sayılı dosyaları,
Ödemiş 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası,
İzmir BAM 10. Ceza Dairesi'nin ... Esas, ... karar sayılı dosyası,
Söke 4. Noterliği'nin 25.06.2025 tarih ve 03875 yevmiye numaralı Temlikname evrakı,
Tanık ...'un beyanları,
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra takibine konu senetlerin tefecilik ilişkisi nedeniyle verildiği iddiası ile açılan menfi tespit davasıdır.
Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ... tarafından, borçlular ... ve ... aleyhine 17.05.2017 tanzim tarihli ve 30.05.2017 vade tarihli 110.000,00 TL meblağlı senet ile 05.05.2016 tanzim tarihli, 05.08.2016 vade tarihli 50.000,00 TL meblağlı senede dayalı olarak örnek 10 kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatılmış olduğu ve takibin kesinleşerek haciz aşamasına geçildiği ve borçlu ...'dan 09.02.2023 tarihinde 2.127,00 TL, 13.03.2023 tarihinde 2.127,00 TL, 07.04.2023 tarihinde 2.127,00 TL, 05.05.2023 tarihinde 2.127,00 TL olmak üzere toplam 8.588,00 TL tahsilat yapıldığı anlaşılmıştır.
Tefecilik iddiası yönünden davalının da aralarında bulunduğu bir kısım sanıklar aleyhine yürütülen kovuşturma dosyası olan Ödemiş 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin... Esas, ... Karar sayılı kararın ve dosyanın incelenmesinde; davacıların katılan olduğu, davalı ve başka davalıların sanık sıfatı ile tefecilik yapma suçundan yargılandıkları davada yapılan yargılama sonucunda " Ödemiş İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyasında alacaklısı..., borçlusu ... olan 50.000,00 TL ve 110.000,00 TL olan 2 adet senet bulunduğunun belirtildiği, yapılan sorgulamada Mehmet Akkoyun'un taraf olduğu bir çok icra takip dosyasının bulunduğunun belirtildiği, dosya kapsamında dinlenen müşteki beyanları, müştekilerin sanıklar ... faizle para verdiklerine dair beyanları ile dosya kapsamında dinlenen bilgi sahiplerinin uyumlu beyanları, Ödemiş İcra Dairesi ile yapılan gerekli yazışmalar, Ödemiş Vergi Dairesi'nin sanık ...'un ikrazatçılık faaliyetinde bulunduğuna dair 13.09.2019 tarihli yazı cevabı, sanık ... ile sanık ...ın suç tarihlerinde karı- koca oldukları, sanık ...sanık...'in oğlu olduğu dikkate alındığında sanıklar... ve ...ın iştirak halinde kazanç elde etmek amacıyla ödünç para vermek suretiyle üzerine atılı tefecilik suçunu işlediği anlaşılmıştır." şeklindeki gerekçe ile ...'un tefecilik suçundan cezalandırılmasına karar verilmiş ve kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
Ceza dosyasında bahsi geçen Ödemiş İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde;alacaklı ...tarafından borçlular ... ve ... aleyhine dava konusu 50.000,00 TL ve 110.000,00 TL bedelli senetlerin tahsili bakımından örnek 10 kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı ve icra dosyasına sunulan Şubat 2018 tarihli dilekçe ile takip hakkı saklı kalmak üzere takipten vazgeçildiği ve senet asıllarının alacaklı vekiline teslim edildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu senetlerin incelenmesinde; senetlerin Ödemiş İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra takibine konu edilen ve alacaklı vekiline iade edilen senetler olduğu, borçlu ... ve aval veren ... olduğu,...'un senetlerde lehtar olduğu ve ... tarafından senetlerin ...'a ciro edildiği ve hamil ... tarafından dava konusu icra takibinin başlatıldığı anlaşılmıştır.
Yargılama sırasında davalı vekilinin alacağın devredildiğine yönelik beyanı dikkate alınarak icra dosyasındaki belgeler celp edilmiş, Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasındaki alacak Söke 4. Noterliği'nin 25.06.2025 tarih ve 03875 yevmiye numaralı alacağın temliki sözleşmesi ile alacaklı ... tarafından ...'a devredildiği görülmüştür.
Yargılama sırasında dava konusu davalı tarafından devredildiğinden 6100 Sayılı HMK'nın 125. Maddesinde sayılan seçimlik haklardan hangisini seçtiği hususunda davacı vekilinin beyanda bulunması istenilmiş ve davacı tarafça davayı temlik alan ...'a karşı devam ettiklerine yönelik 22.07.2025 tarihli dilekçe ibraz edilmiş ve davaya temlik alan aleyhine devam edilmiştir.
Yargıtay yerleşik içtihatları ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ... Esas, ...Karar sayılı kararı uyarınca kambiyo senedi niteliğindeki bononun tefecilik sebebiyle düzenlenip, karşı tarafa verildiğini ispat edebilmek için yasal deliller (ikrar, yazılı delil) bulunmalı veya 18.03.1959 gün ve 18/21 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararındaki şartlar dairesinde diğer bir ifade ile; ancak yazılı sözleşmeye veya duruşma tutanağındaki ikrar ile anlaşılabilen açık bir muvafakat bulunması halinde dinlenebilen belli tanık beyanları veya eldeki davada bunlarında mevcut olmaması halinde tefecilik yaptığı iddia olunan kişi hakkında açılmış ve mahkumiyetiyle sonuçlanmış bir ceza mahkemesi kararının bulunması gerekir.
Yargıtay içtihatları kapsamında somut olayın ve tüm belge ve delillerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda, dava konusu bonoların keşidecisi tarafından başlatılan icra takibi olan Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına atfen senedin dava açıldığı tarihte alacaklısı ve hamil konumunda olan ... ve lehtarı ...un da sanık olduğu Ödemiş 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında dava konusu senetler olan 50.000,00 TL ve 110.000,00 TL bedelli senetlerin sanıklar...ve...'ın iştirak halinde kazanç elde etmek amacıyla ödünç para vermek için düzenlendiği gerekçesi ile sanık ... ile ...'un cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın istinaf incelemesinden geçerek 06.07.2023 tarihinde kesinleşmiş olduğu, dava açıldığı tarihte icra takibine konu senetlerin hamili olan ... hakkında dava konusu senetlere yönelik tefecilik suçundan yürütülen kovuşturmada tefecilik suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, kararın kesinleşmiş olduğu, kesinleşen ceza mahkemesi kararından da anlaşılacağı üzere dava konusu icra takibine konu senetlerin tefecilik amacıyla verildiğinin sabit olduğu, maddi olayları ve yasak eylemleri saptayan ceza mahkemesi kararının kesin delil niteliği taşıdığı, TBK'nın 26 ve 27.maddesi uyarınca tefecilik suçunu oluşturan Tüketim Ödüncü Sözleşmesinin kanuna ve ahlaka aykırı olduğu ve kesin olarak hükümsüz olduğu, bu nedenlerle davacıların icra takibine konu senetlerden dolayı borçlu olmadıkları anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.
İcra dosyasına yapılan tahsilatlar yönünden İİK'nın 72. Maddesi dikkate alınarak yapılan her ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davacıya iadesi gerektiğinden yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte istirdadına karar verilmiştir.
Yargılama sırasında davalı tarafça dava konusunun devri nedeniyle davacılar dava konusunu devralmış olan kişiye karşı davaya devam ettiklerinden ve dava, davacı lehine sonuçlandığından 6100 Sayılı HMK'nın 125/1-a maddesi uyarınca yargılama giderlerinin, dava konusunu devreden ve devralandan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.
Dava açıldığı tarihte hamil davalı ... hakkında açılan ceza davasında tefecilik suçundan mahkumiyetine karar verildiğinden ve karar kesinleştiğinden temlik edenin icra takibinde haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılmış ve buna ilişkin menfi tespit davası olduğu halde alacağın temlik alındığı ve bu nedenle temlik alan yönünden de bu hususun teşmil edilmesi gerektiği değerlendirilmekle davacıların talebi dikkate alınarak İİK'nın 75/2.maddesi uyarınca alacağın %20'si oranında davalı aleyhine tazminata hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; Davacıların Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu senetler nedeniyle borçlu olmadıklarının tespitine,
Davacı ... tarafından Ödemiş İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına ödenen 09/02/2023 tarihinde 2.127,00 TL, 13/03/2023 tarihinde 2.127,00 TL, 07/04/2023 tarihinde 2.127,00 TL, 05/05/2023 tarihinde 2.127,00 TL olmak üzere toplam 8.508,00 TL'nin her bir ödeme yönünden ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'dan istirdadına,
-İİK'nın 72/5. Maddesi uyarınca %20 oranında 37.741,50 TL tazminatın davalı ...'dan alınarak davacılara verilmesine,
2-Alınması gereken 13.417,79 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 3.222,66 TL peşin harç ile 146,00 TL tamamlama harcı indirildikten sonra bakiye 10,049,13 TL harcın ... ve ...'dan müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı, 3.222,66 TL peşin harç ve 146,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplamı 3.796,26 TL'nin ... ve ...'dan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 687,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret yargılama giderinin ... ve ...'dan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalının yapmış olduğu 350,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 31.554,48 TL vekalet ücretinin ... ve ...'dan müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, Ödemiş Arabuluculuk Bürosu'na ait 2024/1552 arabuluculuk numaralı dosya için 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucuya ödenmesi halinde, bu ücretin 6831 Sayılı Kanun kapsamında ... ve ...'dan müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ...'un yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
15/10/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza