T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/223
KARAR NO : 2025/36
DAVA : Yönetim Kurulu Kararının İptali
DAVA TARİHİ: 27/05/2019
KARAR TARİHİ: 15/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememizin 2019/189 esas sayılı dosyasına sunduğu dava dilekçesinde özetle; İzmir İli, Menderes İlçesi, ... Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisindeki 242 ..., 16 ... olarak kayıtlı taşınmazın davacı şirkete tahsis edildiğini, davalının 11/04/2014 onay tarihli 472 sayılı ruhsatı ile yapı ruhsatı verildiğini, bu tarihten sonra inşaata başlandığını ve inşaatın çok büyük ölçüde tamamlandığını, yıl sonu itibariyle yapı denetim firması tarafından düzenlenen ve ilgili idari merci sıfatıyla davalının da imzaladığı yıl sonu seviye tespit tutanaklarının incelenmesinde inşaat sürecinin bitme aşamasında olduğunu, ancak bazı ekonomik aksaklıklar ve şirketin yabancı ortaklı olmasından kaynaklı işleyiş açısından yaşanan problemler nedeniyle bazı küçük eksikliklerin kaldığını, inşaatın gerçekleşme oranının %90-95 olduğunu, çok küçük oranda kalan eksikliğin davacı şirketin tamamlayabilecek durumda olduğunu, buna rağmen davalı ... Yönetim Kurulunun 17/01/2019 tarih 665 sayılı kararı ile yönetmelik hükümlerine aykırılık nedeniyle davacının arsa tahsisinin iptaline ve katılımcılık sıfatının sonlandırılmasına karar verildiğini, bu kararın davalı tarafça Karşıyaka 5.noterliğinin 15/02/2019 tarih 5377 yevmiye sayılı işlemi ile davacıya bildirildiğini, bunun üzerine İzmir ...noterliğinin 05/03/2019 tarih 4693 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 02/02/2019 tarihinde yürürlüğü giren geçici 6. Maddesine göre inşaatın kalan küçük kısmının tamamlanması için süre verilmesi hususunun ihtar edildiğini, davalı tarafın Karşıyaka ...noterliğinin 18/03/2019 tarih 8760 yevmiye sayılı cevabi ihtarnamesi ile "alınan yönetim kurulu kararının 02/02/2019 tarihinde yürürlüğü giren 30674 sayılı OSB uygulama yönetmeliğinin öncesinde 17/01/2019 tarihinde alındığını, tahsisi iptal edilen arsa üzerinden inşaatın tamamlanması için bir süre verilmesinin söz konusu olmadığını" bildirildiğini, karar tarihi ile yönetmeliklerin tarihi arasında 15 gün gibi kısa bir süre olduğunu, bu durumun yönetmeliğin yayınlanmasından sonra yönetim kurulu kararının geçmiş tarihli olarak alındığı şüphesini uyandırdığını, İTOB yönetiminin katılımcı sanayiler arasında eşit işlem ilkesine aykırı olarak farklı uygulamalar yaptığını,... yönetimince alelacele karar alınmasının 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunun amacına ve TMK'nın 2.maddesinde düzenlenen iyi niyet ve dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, İTOB yönetiminin sanayicilerin ortak ihtiyaçlarını karşılayan bir kuruluş yönetimi olarak çalışmayıp sanayicileri dışlamaya çalışan bir kurul olarak davrandığını, belirterek davacının bunca zamandır harcadığı emek, yapmış olduğu inşaatlar taşınmaz üzerindeki bina, yaptığı yatırımlar ve milyonluk harcamaları, tapunun İTOB'a ait olması sebebiyle yargılama süresince olası bir devir ile herhangi bir hak kaybı ve mağduriyet yaşanmaması adına İzmir İli, Menderes İlçesi 242 ..., 16 ... sayılı taşınmaz üzerine teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasına, ...Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulunun hukuka ve hakkaniyete aykırı 17/01/2019 tarih 665 sayılı "arsa tahsisinin iptali ile katılımcılık sıfatının sonlandırılması" kararının iptaline 02/02/2019 tarihli 30674 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinde yapılan değişikliklere istinaden sürenin yeterli miktara uzatılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili Mahkememize sunduğu cevap ve ikinci cevap dilekçesinde özetle;...Kimyevi Maddeler ve Paz. San. Tic. AŞ’ye 242/16... 11/04/2014 tarihli ve 472 sayılı yönetim kurulu kararı ile 2 yıllık süreli yeni yapı ruhsatının verildiği, 12/11/2015 tarihinde müteahhit değişikliği dolayısıyla ruhsatın yenilendiği, 15/07/2016 tarihinde ise ruhsatın süresi dolduğu için 3 aylık ek süre verilerek yine ruhsatın yenilendiği , 242/16 ... tevhit ile oluştuğu 31/07/2008 tarihinden önce ise parseli oluşturan 242... 2, 4, 5, 11, 12, 13 ve 14 ...ilgili ruhsat alınmamıştır. Şirketin kaşesi ve yetkililerin imzalarını taşıyan 11/04/2016 tarihli İTOB OSB Müdürlüğüne verilmiş yazılı taahhütnamede özetle; 242/16 ... inşaatlarını verilen 3 aylık ek ruhsat süresinde tamamlayıp yapı kullanma izni alacaklarını kabul beyan ve taahhüt ettikleri, verilen ek ruhsat süresinde inşaatın tamamlanmaması veya yapı kullanma izni alınmaması durumunda yönetmeliğin ilgili hükümlerine göre katılımcılıklarının sonlandırılmasını ve arsa tahsislerinin iptalini kabul ettikleri açıklanmaktadır. OSB yönetim kurulunun 17/01/2019 tarihli 665 sayılı toplantısında, 242/16 ... bulunan ... Kimyevi Maddeler ve Paz. San. Tic. AŞ’nin yapı ruhsat süresinin 15/10/2016 tarihinde dolduğu belirtilip firmadan ek sürede inşaatı tamamlanmadığı takdirde geri alınmasına yönelik taahhüt alındığı, bu alınan taahhüde istinaden arsa ve bina geri alım işlemlerinin başlatılmasının uygunluğuna karar verildiği, davacının taahhüde rağmen sorumluluklarını yönetmelik kapsamında yerine getirmediğini, OSB yönetim kurulunun 17/01/2019 tarihli 665 sayılı toplantısında davacıya tahsis edilen parselle ilgili olarak geri alım işlemlerinin başlatılması yönünde karar alındığını, söz konusu kararın Karşıyaka 5.Noterliğinin 15/02/2019 tarih 5377 yevmiye sayılı bildirimi ile karşı tarafa tebliğ edildiğini, bu durumda davacının bu dava ile hem OSB katılımcısı olma yükümlülüğünü yerine getirmekten imtina etmeye devam etmesini hem de bu nedenle hakkında hukuki işlem yapılmamasını isteyen haksız ve hukuki mesnetten uzak bir talebi bulunduğunun görüldüğünü, davacının bu haksız ve hukuki mesnetten uzat talebinin kabulünün mümkün olmadığını bu nedenlerle açılan iş bu davanın reddini, yargılama gideri ve vekaletin karşı yana yükletilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce yukarıda belirtilen dosya numarası üzerine yapılan yargılama neticesinde ... karar sayılı ilam ile davanın reddine dair karar verilmesi üzerine yapılan istinaf başvurusu neticesinde İzmir BAM 4. ...'nin ...esas ve ... karar sayılı ilam ile istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verildiği, yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay 3. ...'nin ... esas ve ... karar sayılı ilam ile istinaf ilamı kararı kaldırılmakla Mahkememizce verilen hükmün bozulmasına karar verildiği ve tevdi üzerine yukarıda belirtilen esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşılmıştır.
DELİLLER:
Davalı kuruma, Tapu Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevaplarının dosya arasında olduğu, mahallinde keşfe gidilmekle birlikte inşaat bilirkişisi tarafından hazırlanan 10/12/2024 tarihli raporun dosya arasında olduğu görülmüştür.
Yargıtay bozma ilamı kapsamında Mahkememizce mahallinde inşaat bilirkişisi vasıtasıyla keşif yapılmakla birlikte tevdi üzerine dosyaya kazandırılmakla birlikte taraflara tebliğ edildiği görülün 10/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle" bahse konu yerdeki 242... 16 nolu ... yapının 16/07/2016 tarihli uydu görüntülerine göre inşaatın bitirilmiş olduğu görülmekle, yapı kullanım belgesi alınabilir ve fiziki olarak da kullanıma hazır vaziyette bulunabilir" şeklinde görüş ve kanaat bildirilmekle birlikte rapora karşı davalı vekilince itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde; davacı tarafın ticaret sicil müdürlüğü nezdinde 20/05/1994 tarihinde ... Kimya ve Sanayi Ticaret Ltd. Şti olarak 71603 sicil numarası ile tescili yapılmakla birlikte önce 22/04/2005 tarihinde şirket unvanı A.Ş.'ye, 13/02/2013 tarihinde ise son olarak davacı adında yazılı unvanına dönüştüğü ve sicile halen bu şekilde kayıtlı olduğu, İzmir ili, Menderes ilçesi 242 ... 2-4-5-11-12-13 ve 14 ... birleşimine yönelik tevhit işlemi neticesinde taşınmazın 32.564 m² olarak 242 ..., 16 ... kayıtlı olmakla birlikte mülkiyetinin davalı ...OSB'de olduğu, söz konusu taşınmaz öncesinde dava dışı ... isimli şahsa tahsisli iken davalı yan yönetim kurulunun 12/07/2011 tarih ve 273 sayılı kararı ile... Kimya ve Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne tahsisin devrine yönelik talep uygun görüldüğü ve unvan değişikliği sonrası ise 11/09/2013 tarihli ve 362 sayılı karar alınarak tahsisin davacı yan yönünden devam etmekle davalı yan yönetim kurulunun 11/04/2014 tarihli ve 472 karar sayılı kararı ile 2 yıl süreli olarak davacı yana yeni yapı kullanım ruhsatı verildiği, ruhsatın 12/01/2015 tarihinde yenilenmekle birlikte 15/07/2016 tarihinde yapı ruhsat süresi dolmakla birlikte davacı yandan 11/04/2016 tarihli alınan ek taahhüt ile 3 aylık ek ruhsat süresinin verildiği ve sürenin 15/10/2016 tarihinde sürenin dolmasına rağmen edim yükümlülüğü kapsamında taşınmazın bitirilmemesi sebebiyle davalı yan yönetim kurulunca 17/01/2019 tarih ve 665 sayılı karar ile davacı yanın arsa tahsil işleminin iptali ve katılımclılık sıfatının sonlanmasına karar verildiği konularında şekli olarak bir uyuşmazlık bulunmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki yapılan tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın davalı taraf yönetim kurulunun 17/01/2019 tarih 665 sayılı kararının yasal mevzuat ile uyumlu olup olmadığı, OSB uygulama yönetmeliğinin 110. maddesinin geçici 6. maddesinden davacının yararlanıp yararlanmayacağı, söz konusu kararda davacı taraf yönünden eşit işlem ilkesinin uygulanıp uygulanmadığı hususlarına yönelik yapıalcak inceleme neticesi varılan kanaate esas yönetim kurulu kararının iptali ve geçici 6. madde kapsamında davacı tarafa süre verilmesi talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; her ne kadar davalı tarafça Yargıtay 11. ...'nin ... esas ve ... karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesine dair karar ile taraflar arasındaki münasebetin ASHM tarafından görülüp sonuçlandırılması gerektiği belirtilmiş ise de daha evvelden verilen kararın temyiz incelemesinden geçerek Mahkememiz önüne geldiği, uyuşmazlığın giderilmesi yönünde verilen kararların Mahkememizi bağlamayacağı, kaldı ki her iki tarafın bir araya gelme sebeplerinin temelinde ticari münasebet olduğu kanaati ile bahse konu Yargıtay ilamında belirtilen gerekçelere katılmayarak bu anlamda taraflar arasındaki münasebet yönünden görevsizlik kararı verilmesini gerektirir bir durum olmadığından dava şartı kapsamındaki bu savunmaya itibar edilmemiştir.
Taraflar arası hukuki ilişki tarihinde yürürlükte olan 22/8/2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin 4/1-(ş) fıkrasında Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) "Sanayinin uygun görülen alanlarda yapılanmasını sağlamak, çarpık sanayileşme ve çevre sorunlarını önlemek, kentleşmeyi yönlendirmek, kaynakları rasyonel kullanmak, bilgi ve bilişim teknolojilerinden yararlanmak, sanayi türlerinin belirli bir plan dahilinde yerleştirilmesi ve geliştirilmesi amacıyla; sınırları tasdik edilmiş arazi parçalarının imar planlarındaki oranlar dahilinde gerekli idari, sosyal ve teknik altyapı alanları ile küçük imalat ve tamirat, ticaret, eğitim ve sağlık alanları, teknoloji geliştirme bölgeleri ile donatılıp planlı bir şekilde ve belirli sistemler dahilinde sanayi için tahsis edilmesiyle oluşturulan ve 4562 sayılı Kanun hükümlerine göre işletilen mal ve hizmet üretim bölgelerini ifade eder" şeklinde tanımlanmıştır. Dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı yönetmeliğin 3/1-(r) fıkrasında da benzer bir düzenleme yer almaktadır.
Bahse konu 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı "Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği" nin geçici 6.maddesinde aynen "(1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı ruhsatını almış olup, 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi ile ikinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sürelerde işyeri açma ve çalışma ruhsatı almayan ve arsa tahsisleri iptal edilmeyen katılımcılar için bu süreler, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren katılımcının 3 ay içinde OSB yönetimine başvurması ile yeniden başlar. Ayrıca...tüzel kişiliği en geç 1 ay içinde bu durumdaki tüm katılımcılarını bu konuda bilgilendirmek zorundadır." şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Davacı taraf yönünden alınan yukarıdaki karar neticesinde davacı tarafa Karşıyaka 5. Noterliğinin 15/02/2019 tarihli ve 5377 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile bildirilmiş, davacı tarafından İzmir 27. Noterliğinin 05/03/2019 tarih ve 4693 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile 02/02/2019 tarih ve 30674 sayılı "Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliği" nin geçici 6. maddesine göre davalının yapması gereken bilgilendirmeyi yapmadığı, yürürlüğe giren mevzuat kapsamında yapılması gerekenlerin yapılması ve inşaatın kalan küçük kısmının tamamlanabilmesi için taraflarına verilmesi gereken sürelerin verilmesi yönünde ihtarda bulunulmuş, davalı tarafından ise Karşıyaka 5. Noterliğinin 18/03/2019 tarih ve 8760 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile yönetim kurulunun karar tarihinin söz konusu yasal mevzuattan önce olduğu, kendilerine gönderilen ilk ihtarnamenin bilgilendirme amacıyla gönderildiği ve bu kapsamda yeniden süre verilmesinin söz konusu olmadığı yönünde bilgilendirme yazısının ihtar edildiği görülmüştür.
Her ne kadar dava dışı Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığına yapılan şikayet üzerine adı geçen teftiş kurulunca düzenlen 24/06/2019 tarihli raporun davacı yönünden düzenlenen ilgili kısımlarına göre davalı OSB yönetim kurulunun 242/16 parseldeki katılımcı hakkında aldığı kararların bir kez daha gözden geçirilmesi yönünde tavsiyede bulunulması hususu yönünden bu tavsiyenin açılı davayı desteklediği belirtilmiş ise de Mahkememizce yazılan müzekkere ile söz konusu teftiş kurulu raporunun tamamı dosya arasına alınmış ve incelenmesinde teftiş kurulunca yapılan incelemenin hukuka aykırı bir durumun tespitine esas olarak oluşturulmadığı ve bu kapsamda sadece bir tavsiyeden ibaret olduğu dolayısı ile bu yönden iddianın tek başına değerlendirilmeye alınamayacağı önemli olanın verilen taahhüdün gereği süresinde yapının bitirilmesi olduğu kanaatine varılmıştır.
Yargıtay ilamı kapsamında Mahkememizce verilen keşif neticesi dosyaya kazandırılan rapora karşı davalı tarafça itiraz ile ek rapor/ yenir bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı ve Yargıtay bozma ilamı kapsamında yapılan değerlendirmeye göre; dosya tarafları arasında kurulan ticari nitelikteki iş bu hukuki ilişki kapsamında mülkiyeti davalı tarafa ait olan İzmir ili, Menderes ilçesi 242 ..., 16 ...sayılı taşınmazın yukarıda anlatıldığı gibi arsa tahsisi ile katılımcılık sıfatına mahsuben davacı tarafa tahsis işlemi yapıldığı, yapılan bu tahsis işlemi nedeniyle yukarıda belirtilen yönetmelik hükümleri doğrultusunda tarafların karşılıklı hak ve yükümlülükler üstlendiği ve davacı yana iki yıl süreli olarak 11/04/2014 tarihli karar ile verilen yapı kullanıma dair süre 15/07/2016 tarihi itibariyle dolmasına rağmen davacı yanca verilen 11/04/2016 tarihli taahhütname kapsamında kendisine 3 aylık (süre yine davacı tarafça belirlenmiştir) ek süre verildiği ve bu kapsamda davacı yanın yapı kullanım ruhsatının süresinin 15/10/2016 tarihinde dolduğu, davalı yan Yönetim Kurulunca 17/01/2019 tarih 665 sayılı kararı ile yönetmelik hükümlerine aykırılık nedeniyle davacının arsa tahsisinin iptaline ve katılımcılık sıfatının sonlandırılmasına karar verildiği ve kararın Karşıyaka.... Noterliğinin 15/02/2019 tarih ... yevmiye sayısı ile davacıya bildirilmekle davacı yanca İzmir .... noterliğinin 05/03/2019 tarih . ihtarnamesi ile alınan yönetim kurulu kararının 02/02/2019 tarihinde yürürlüğü giren ...sayılı OSB uygulama yönetmeliği öncesinde alınması sebebiyle inşaatın tamamlanması için bir süre verilmesinin söz konusu olmadığı bildirilmekle birlikte dosyaya kazandırılan müzekkere cevabına göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yapılan denetim üzerine düzenlenen 24/06/2019 tarihli rapor içeriğine göre 31/12/2018 tarihli yıl sonu seviye tespit tutanağına göre parseldeki yapının seviyesinin gerçekleşme oranının %100 olduğu anlaşılmakla birlikte söz konusu tarih taahhüt süresinin dışında olduğundan yapılan tespit tek başına davacı lehine bir durum oluşturmasa da hükme esas alınmasına karar verilen rapora göre davacı yan tarafından verilen taahhüt süresi içinde de taşınmazın bitirildiği yönündeki kanaat ile aynı durumda olduğu halde iptal edilmeyen tahsislerin varlığının bir bütün olarak değerlendirilmesi neticesinde davalı tarafça alınan ve davaya konu edilen yönetim kurulu kararının 4721 sayılı Kanun'un 2. maddesinde düzenlenen "dürüstlük kuralı" ile bağdaşmadığı kanaatine varılmakla açılı davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile davalı ... Bölgesinde bulunan İzmir ili Menderes ilçesi 242 ... 16 ... kayıtlı taşınmaza ilişkin davalı yönetim kurulunca davacı aleyhine alınan 17/01/2019 tarih ve 665 sayılı "arsa tahsisinin iptali ile katılımcılık sıfatının sonlandırılması" na ilişkin kararın iptaline,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40 TL harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 571,00 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan peşan ve başvuru harcından oluşan 88,80 TL harç ile gider avansından kullanılan 10.685,05 TL (tebligat ücreti, posta masrafı, keşif harç ve masrafları ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 10.773,85 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
4- Davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılan kısmın DAVACI ÜZERİNDE BIRAKILMASINA, arta kalan kısım olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 15/01/2025
Katip ...
¸
Hakim ...
¸