T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/307 Esas
KARAR NO : 2025/455
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 27/05/2024
KARAR TARİHİ : 14/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosya kapsamında, dava dışı müvekkili şirketin pay defterinin örneğinin mahkemeye sunulması istendiğini, ilgili talebe ilişkin e-tebligatın 22.05.2024 tarihinde tebliğ edildiğini, müvekkili şirketin bu talebe istinaden pay defterini araştırmaya başladığını ancak müvekkili şirketin aktif faaliyette olmadığını ve taşınma süreci içinde olduğu için pay defteri ve yönetim kurulu defterinin bulunamadığını, müvekkili şirketin fikri mülkiyet ürününün 2022 yılı içinde Amerika merkezli halka açık ... Inc.'ye satıldığından dolayı bu tarihten sonra aktif faaliyet halinde olmadığı için müvekkili şirkete ait pay defteri ve yönetim kurulu defterinin müvekkili şirketin tüm özen ve dikkatine rağmen bulunamadığından zayi olan şirketin pay defteri ve yönetim kurulu defterinin zayi tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti doğduğunu belirterek, müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, TTK nun 82/7 maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davacı şirkete ait pay defteri ve yönetim kurulu defterinin 2022 yılından sonra aktif faaliyet halinde olmadığı ve taşınma süreci içinde olduğu için pay defteri ve yönetim kurulu karar defterinin bulunamadığını beyan ederek zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
Davacı ve vekili tarafından davanın takip edilmemesi nedeniyle 16.10.2024 tarihli celsede takip edilmeyen davanın HMK'nun 150. maddesi uyarınca yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve davacı vekilinin 28.11.2024 tarihli dosyanın yeniden işleme konulması talepli dilekçesi ile yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekili dava dilekçesi ile her ne kadar yönetim kurulu karar defteri ile pay defterinin zayi olması nedeniyle zayi belgesi verilmesi isteminde bulunmuş ise de, 05.02.2025 tarihli dilekçe ile yönetim kurulu karar defterinin bulunduğu, talebin pay defteri nezdinde devam ettiğini belirtmiştir.
Davacının tanık olarak bildirdiği Tanıklar...mahkememiz 14.05.2025 tarihli duruşmasında dinlenmiş, tanık ... " ben ... Bilişim Şirketi'nin yönetim kurulu üyesi ve imza yetkilisiyim, 2020 yılında şirketi kurduk, şirket yazılım şirketidir, ben yazılım mühendisiyim, yüksek teknoloji üretiyoruz, 2022 yılı Haziran ayında şirketin üretmiş olduğu bir ürünü Amerika'da halka açık bir şirket satın aldı, bu Amerikalı şirket bizim şirketin ismini değiştirmemizi ve pasif kalmasını istedi, çünkü üretmiş olduğumuz ürünün ismi... idi şirketin adı da ... olduğu için şirketin unvanını değiştirmemizi istedi, sözleşme gereğince ya ismimizi değiştirmeyi yada şirketi kapatmamızı istediler, bizde en hızlı şekilde şirketin ismini değiştirdik, ardından şirketin tüm envanter ve dosyalarını muhafaza için bir depo kiraladık, şirketin tüm defterleri bu depoda mevcuttur ancak ortaklık pay defterini depoda bulamadık, muhtemelen taşınma sırasında kaybolduğunu ön görüyorum, tam tarihi hatırlamıyorum ancak dosyaya sunulan kira sözleşmesinin başlangıç tarihinde eşyaları depoya götürmüştük, o gün taşımıştık, defterin bu taşıma sırasında kaybolduğunu düşünüyorum, İstanbul'da açılan davadaki iki şirket bizim şirketin hissedarları idi, bizim şirket Amerikalılara satıldıktan sonra bu şirketlerde hisselerini devretti, hali hazırda bu şirketler bizim şirketin hissedarı değillerdir, şirket paylarının Amerikalılara satışı sırasında olağan üstü genel kurul yapılmış ve bu karara istinaden pay devri yapılmıştır." tanık ...r, " ben ... bilişimin muhasebe personeliyim, 2020 yılından ber... Bilişimde muhasebe biriminde çalışırım, 2022 yılı Haziran ayında şirketin teknolojisinin Amerikalılara satışı olmuştu, o süre zarfında yatırım süreçleri ve pay devirleri ile ilgili bir takım işlemler olmuştur, bu işlemlerin pay defterine işlenip işlenmediğini tam hatırlamıyorum, genel kurul ile birlikte şirketin unvan değişikliği yapıldı, teknoloji Amerika'ya devredildiği için ilerleyen süreçte şirket faaliyetine aktif olarak devam etmedi, biz Amerikalı grubun bünyesinde çalışmaya devam ediyoruz,...ilişim aktif olarak ticaretine devam etmediği için ticari defterlerini bir depoya kaldırdık, biz topladık ve taşıma sırasında arkadaşlara destek olduk, defterlerin hepsi diğer dosyalarla birlikte depoya taşınmıştı, daha sonra ihtiyacımızı olduğunda aradığımızda yönetim kurulu pay defteri ile karar defterini bulamadık, sonraki süreçte karar defterini bulduk ancak pay defterine ulaşamadık, defterlerin bir kısmını bir koliye, bir kısmını da başka koliye koyduk, aktif olmayan şirketlere ait defterlerde vardı, kolilerin depoya ulaştığını düşünüyorum," şeklinde beyanda bulunduğu anlaşılmıştır.
6102 Sayılı TTK 82/7 maddesinde, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin maddede öngörülen hallerde ziyaı halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiş, aynı maddenin 82/1-d maddesinde de, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgelerin, tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olduğu öngörülmüş, Kanun'un 64/1 maddesinde de defter tutma yükümlülüğüne dair düzenlemelere yer verilmiştir.
Bilindiği üzere TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; davacının pay defteri üzerinde inceleme yapılmak üzere İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esas sayılı dosyasında talepte bulunulduğu, ilgili dosyadaki uyuşmazlığın davacı şirketin pay devrine ilişkin olduğu, davacı tarafça sunulan dilekçe ile davacı şirketin 2022 yılında Amerika merkezli şirkete satıldığından dolayı aktif faaliyette olmadığı belirtilerek zayi belgesinin verilmesinin talep edildiği, davacı şirket yetkilisi olarak beyanı alınan tanık ve tanık olarak dinlenilen muhasebe personelinin beyanına göre 2022 yılında taşınma nedeniyle pay defterinin taşınma sırasında kaybolmuş olabileceğinin iddia edildiği, depo olarak kiralanan yere yönelik sunulan sözleşmenin damga vergisinin ödenip ödenmediği hususu sorulduğunda, mahkememizce bu yönde araştırma yapıldıktan sonra kira sözleşmesinin damga vergisinin ödenmiş olduğunun anlaşıldığı, sözleşmenin düzenlendiği tarih itibari ile sözleşmenin damga vergisinin ödenmemiş olduğu, davacı şirketin diğer ticari defterlerinin mevcut olduğu, şirket payına yönelik açılmış bir dava bulduğu ve pay defterinin zayi olduğunun beyan edildiği, depo olarak kullanıldığı belirtilen taşınmaza ilişkin kira sözleşmesine yönelik damga vergisinin sözleşme tarihi itibari ile yatırılmamış olduğu, pay defterinin 2022 yılında zayi olduğu belirtilmekle 1 aylık süreden çok uzun bir süre sonra davanın açılmış olduğu, tanık beyanına göre şirketin paylarının satışına yönelik alınan olağanüstü genel kurul kararına istinaden pay devrinin yapıldığı, davacının tacir olması nedeniyle basiretli davranma yükümlülüğünün bulunduğu, her ne kadar davacı tarafça şirkete ait pay defterinin taşınma sırasında bulunamadığı, bu nedenle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş ise de; davacının zayi belgesi verilmesi talep ettiği defterlerin TTK nın 82/7 maddesinde belirtildiği üzere, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyana uğradığının davacı tarafça ispatlanamadığı, davacının, zayi olduğu belirtilen pay defterinin taşınma sırasında bulunamadığı iddiasının TTK nın 82/7 maddesi kapsamında olmaması nedeniyle (Yargıtay 11. H.D.'nin 2015/13791 Esas, 2017/1625 Karar sayılı ilamı ile 2016/817 Esas, 2017/3842 Karar sayılı ilamı da aynı doğrultudadır.) ve dosyadaki mevcut delil durumuna göre dava konusu pay defterlerin zayii olduğuna ilişkin mahkememizde tam ve kesin bir kanaat hasıl olmadığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL peşin karar ve ilam harcı, başlangıçta alınan 427,60 TL harçtan mahsup edildikten sonra bakiye 187,80 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
14/05/2025
Katip...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.