T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/313 Esas
KARAR NO : 2025/790
DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/05/2024
KARAR TARİHİ: 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile karşı taraf arasında 10.10.2019 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi akdedildiğini, karşı tarafın, tek taraflı olarak sözleşmenin esaslı unsuru olan iskontoyu tamamen kaldırdığını, aylık iki kez olarak anlaşılan faturalandırma döngüsünü de yine tek taraflı olarak ayda üçe çıkardığını, müvekkil tarafından düzenlenen Bursa ... Noterliğinin 16.11.2023 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile karşı tarafın sözleşmeye ve hukuka aykırı uygulamaları nedeniyle sözleşme haklı nedenle feshedildiğini, müvekkil şirketin taşıt tanıma sistemi cihazlarının sözleşmede belirlenen süre içerisinde karşı tarafa teslimine hazır olduğu ve sözleşme haklı nedenle feshedildiği için cezai şart ödenmeyeceğinin ihtar edildiğini, ilgili fesih işlemi sonrasında davalı tarafından 21.11.2023 tarihli...numaralı 51.294,24 TL cezai şart bedeli olarak temel e-fatura tanzim edildiğini, 21.11.2023 tarihli ...numaralı 51.294,24 TL cezai şart bedeli olarak düzenlenen temel e-faturaya ve içeriğine Bursa 13. Noterliğinin 33307 yevmiye numaralı 24.11.2023 tarihli ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, ilgili faturanın, fatura içeriğinin, cezai şartın ve faturadaki bedelin müvekkil tarafından kabul edilmemesi sebebiyle faturanın iadesine yönelik 21.11.2023 tarihli... tarihli e-fatura düzenlenip karşı tarafa gönderildiğini, davalı tarafça; müvekkilin sözleşmeyi imzalamasının asıl nedeni olan sözleşmenin esaslı unsurları niteliğindeki iskonto oranının kaldırılması ve faturalandırma döngüsünün müvekkil aleyhine revize edilmesi durumunda müvekkilin ilgili sözleşmeyi devam ettirmesinde herhangi bir menfaati kalmadığını, bu nedenle sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini, sözleşmede, sözleşmenin revize edilmesi hakkında yapılan değişikliklere karşı çıkılmaması halinde kabul edilmiş sayılacağına dair herhangi bir hüküm de bulunmadığını, 10.10.2019 tarihli sözleşme kapsamında taşıt tanıma sistemine kayıtlı... plakalı müvekkil şirket araçlarına ait aktif olarak kullanılan cihazların 23.11.2023 tarihinde, sözleşmede belirlenen süre içerisinde,.. Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. aracılığı ile ... takip numaralı kargo ile eksiksiz, çalışır ve sağlam şekilde davalı tarafa gönderildiğini, ...plakalı araçların daha önceki tarihlerde davalı şirketin bilgisi ve onayı dahilinde sistemden çıkartıldığını, plaka iptallerinin karşı tarafça sağlandığını, ilgili araçlara ait cihazların karşı tarafa gönderildiğini, cezai şartı ve bedelini kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte; fahiş olarak ve neye göre hesaplandığı belli olmayan, sistemde aktif olmayan araçlar da dahil olmak üzere kötü niyetle hesaplanan cezai şart bedelinin kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında, 11.10.2019 tarihinde... Yeniyol Şubesinde bulunan ...numaralı hesaptan yapılacak ödemelerin doğrudan tahsilini sağlamak amacıyla Doğrudan Tahsilat Sistemi Yetki Belgesi ile bankanın yetkilendirildiğini, DTS sözleşmesinin iptali sonrasında faturanın ihtilaflı konuma düştüğü, bu nedenle müvekkil şirket hesabı üzerindeki davalı . blokesinden ilgili e-fatura kapsamında ödeme yapılmamasının bankadan talep edildiğini ancak banka tarafından verilen cevapta, DTS Yetki Belgesi kapsamında 10.12.2023 tarihinde ilgili faturanın tahsilatının gerçekleştirileceğinin belirtildiğini ve 11.12.2023 tarihinde müvekkil şirket hesabı üzerindeki davalı blokesinden ilgili e-fatura kapsamında 51.294,24 TL tahsil edildiğini beyanla davanın kabulü ile müvekkilin Garanti Bankası Yeniyol Şubesi nezdindeki 6299256 numaralı hesabından doğrudan tahsilat sistemi kullanılmak suretiyle haksız ve hukuka aykırı olarak 11.12.2023 tarihinde tahsil edilen, 21.11.2023 tarihli ... numaralı faturaya konu 51.294,24 TL cezai şart bedelinin 11.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, müvekkilden, herhangi bir ihbar olmadan tek taraflı değişiklik ile sözleşmede belirtilen iskonto miktarının kaldırılması nedeniyle, fazla kesilen miktarların, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 500,00 TL'nin, kesinti tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
Talebin somutlaştırılması; Davacı vekiline, dava konusu alacak kalemlerinden olan iskonto miktarının kaldırılması sebebiyle fazladan tahsil edilen bedelin iadesi taleplerinin hangi döneme ve hangi faturalara ilişkin olduğu hususunda talebini somutlaştırmak üzere 1 haftalık kesin süre verilmiş, davacı vekilince süre içerisinde sunulan 31.10.2024 tarihli dilekçe ile iskonto miktarının kaldırılması sebebiyle fazladan tahsil edilen bedelin iadesi taleplerinin sözleşme başlangıç tarihi olan 10.10.2019 tarihi ile sözleşmenin feshedildiği tarih olan 16.11.2023 tarihleri arasındaki tüm faturalar ve tüm fatura dönemlerine ilişkin olduğu beyan edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Dava vekili cevap dilekçesinde özetle; Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşme'nin ... maddesi uyarınca; müvekkil şirketin davacı şirkete akaryakıt ikmal ve data hizmeti vermeyi, davacının ise davalı... anlaşmalı akaryakıt istasyonlarından yakıt satın almayı, satın aldığı yakıt ile ... Taşıt Tanıma Sistemi (... TSS) kullanım bedelini sözleşmede belirlenen şartlar ve süre içerisinde ödemeyi kararlaştırıldığını, davacı yan tarafından da bu husus ikrar edilmiş olup sözleşmesel ilişki kapsamında taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığını, usulüne uygun şekilde akdedilen sözleşmenin taraflar için bağlayıcı olduğunu, sözleşme uyarınca müvekkilinin üzerine düşen yükümlülükleri eksiksiz şekilde yerine getirdiğini, tüketim raporu incelendiğinde davacının sözleşme süresi boyunca ...tarafından temin edilen akıllı halkalar ile taşıt tanıma sistemini kullanarak yakıt alımı gerçekleştirdiğinin görüleceğini, buna karşın davacı tarafın Bursa 17. Noterliğinin 16.11.2023 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmeyi süresinden önce haksız şekilde tek taraflı olarak feshedildiğini müvekkil şirkete bildirdiğini, TTS'nin Fesih ve Cezai Şartı başlıklı 8. Maddesine göre davacının TTS ile üstlendiği edinimlere riayet etmemesi ve/veya sözleşmenin süresinin bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi halinde müvekkil şirketin, cezai şart bedeli talep edebileceğini, davacının TTS'nin 5. Maddesi gereği banka şubesinde kredili hesap açtırmayı ve ... TTS'nin tüm alacaklarının banka hesabından çekilmesini beyan kabul ve taahhüt ettiğini, bu kapsamda müvekkil şirket sisteminde kayıtlı davacıya ait 9 adet araç üzerinden yapılan hesaplama ile 9 adet aktif cihazı için (1.000,00-TL + yıllık artış oranı olan Yİ-ÜFE /2 olarak) cihaz başı ücret 5.699,36 olmak üzere toplam 51.294,24-TL cezai şart bedeli davacı tarafa fatura edildiğini ve DBS hesabından tahsil edildiğini, müvekkil şirket tarafından tahsil edilen tutarın sözleşmeye uygun olduğundan davacının haksız davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER :
1-Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları
Taraf şirketlerin en son sicil kayıtları, şirketlerin ortak ve yetkililerine ilişkin kayıt ve belgeler ilgili Ticaret Sicil Müdürlüklerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
2-10.10.2019 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi
3-Bursa ... Noterliğinin 16.11.2023 tarihli... yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi
4-Cezai şarta ilişkin tanzim edilen 21.11.2023 tarih 51.294,24 TL bedelli fatura
5-Bursa ... Noterliğinin... yevmiye numaralı 24.11.2023 tarihli ihtarnamesi
6-21.11.2023 tarihli İade faturası
7-Ödeme dekontu
8-Tüketim Raporu, Cihaz Listesi , E-mail yazışmaları
9-Vergi Dairesi Kayıtları
Mahkememizce taraf şirketlerin bağlı bulunduğu ilgili Vergi Dairelerine müzekkere yazılarak; taraf şirketlerin 2023 yılı Kasım dönemi BA- BS formları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
10-Taraf Ticari Defter ve kayıtları
11-Bilirkişi kök ve ek raporu
i)Mahkememizce, davalı tarafa ait 2019 ila2023 yıllarına ait ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle;
a)İddia ve savunmanın irdelenmesi,
b)Ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığının tespit edilmesi,
c)Taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve hesap ilişkisinin değerlendirilmesi,
ç)Davalı tarafından, davacının akaryakıt alımları kapsamında düzenlenen faturalarda sözleşmede öngörülen iskonto oranının uygulanıp uygulanmadığı, uygulandı ise hangi dönem ve hangi faturalarda uygulandığı, hangi dönemden itibaren ve hangi faturalarda uygulanmadığı, iskonto oranının uygulandığı ve uygulanmadığı faturalarda buna ilişkin herhangi bir açıklama yer alıp almadığı, iskonto oranının uygulanmayacağına ilişkin olarak davacıya herhangi bir bildirim yapılıp yapılmadığı, bu yönde faturalarda herhangi bir açıklamanın yer alıp almadığı,
Yapılacak tüm bu tespitler neticesinde, davacının fazladan tahsilat yapıldığı iddiasına ilişkin olarak fazladan tahsilat var ise miktarın ne kadar olduğunun hesap edilerek belirtilmesi, (nihai değerlendirme ve takdir mahkememize ait olduğundan her iki ihtimale binaen alternatifli hesabın yapılması),
d)İskonto miktarının uygulanmadığının tespit edilmesi halinde, bu durumun taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri (özellikle md. 5 ve md. 8) ile iskontonun uygulanmadığı dönemde davalının kar marjında meydana gelen değişimler ve beklenmedik ekonomik olumsuzluklar yaşanıp yaşanmadığı hususları ile birlikte irdelenmesi,
e)Davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesi hususu değerlendirilerek, fesih tarihinde davacıya ait olup davalı tarafın kayıtlarında mevcut olan sözleşme kapsamındaki cihaz ve araçlar tespit edilip raporda da belirtilerek, davalı tarafından cezai şartın tahsili istemiyle düzenlenen fatura bedelinin yerinde olup olmadığı, mahkememizce yapılacak nihai değerlendirmede cezai şart talep edilebileceğine kanaat getirilmesi ihtimalinde talep edilebilecek cezai şart miktarının ne kadar olabileceğinin hesap edilmesi, hususlarında Mali Müşavir ve Sektör bilirkişisinden oluşan heyetten aldırılan 04.02.2025 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Davalıya ait incelemeye konu yasal defterlerinin açılış kayıtlarının muntazaman süresi içinde yaptırıldığı, yine TTK.nun 64/3 ve ilgili maddeleri gereği yaptırılması zorunlu sene sonu ibraz tasdiklerinin yasal süresi içinde yaptırıldığı, bu haliyle davalıya ait yasal defterler sahibi lehine delil vasfına haiz olup takdirin sayın Mahkemeye ait olduğu,
Davalı ile davacı arasındaki 10.10.2019 tarihli Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi kapsamında başlayan çalışmanın 2023/Aralık ayına kadar devam ettiği, bu çalışma kapsamında davalının davacı adına vermiş olduğu hizmete karşılık muhtelif faturaları düzenlediği ve davacının da almış olduğu hizmet bedellerine karşılık borçlarını detayları muavin kayıtlarda da yer aldığı şekli ile banka aracılığıyla ödediği ve taraflar arasında süregelen ticari çalışmanın 11.12.2023 tarihi itibarıyla sonlandırıldığının tespit edildiği,
Davacı tarafından TTS ile yapılan alışverişlerden edinilen kazancın Sözleşmenin imzalanmış olduğu 10.10.2019 tarihindeki gibi sabit kalmadığı, yıllara göre azalarak sonunda iskonto oranının kaldırıldığı ve faturalandırma döngüsünün de davacı aleyhine olacak şekilde 2'den 3'e çıkarıldığı ancak, davacı için Sözleşmede buna karşı herhangi bir itiraz hakkı ve lehte bir madde bulunmadığı dikkate alındığında davacının TTS uygulamasını devam ettirmesinin davacıya herhangi bir fayda sağlamadığı,
Fesih Faturası Tutarı olarak: 5.699,36 x 5 = 28.496,80TL tutarında 5 araçlık bir Cezai şart bedelinin DTS hesabından tahsil edilmesi gerekirken, aktif olmayan diğer 4 araç için de ayrıca Cezai şart bedeli tahsil edilerek, 9 plakalık toplam 51.294,24-TL cezai şart bedelinin davacı tarafa fatura edilmiş olmasının hatalı olduğu ve bu faturadan dolayı davacının davalıdan dava tarihi itibarıyla herhangi bir alacağının bulunmadığı,
Davacının davalı yana 11.12.2023 tarihi itibarıyla fazladan ödemiş bulunduğu 51.294,24.TL tutarındaki cezai şart bedeline dava tarihi olan 29.05.2024 tarihine kadar geçen süre için 11.005,78.TL tutarında işlemiş faiz oluştuğu, dolayısıyla davacının davalıdan takdiri Mahkemeye ait olmak üzere dava tarihi itibarıyla davalıdan 51.294,24.TL ana para, 11.005,78.TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 62.300,02.TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiği, rapor edilmiştir.
ii)Davacı vekilinin rapora karşı itirazları Mahkememiz 26.03.2025 tarihli ara kararı ile değerlendirilerek, alınan bilirkişi raporunda mahkememiz ara kararında bilirkişilerden tespiti istenen hususların karşılanmadığı anlaşıldığından mahkememiz ara kararında belirtilen tüm hususların tespiti yönüyle ek rapor tanzimi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, bilirkişi heyetinden aldırılan 18.06.2025 havale tarihli ek raporda özetle;
Davacı şirkete ait olup 10.10.2019 tarihli sözleşmesi kapsamında davalının hizmet verdiği 9 adet araçtan sadece 5 adedine hizmet verildiğinin anlaşıldığı, hizmet dışında kalan 4 adet araç olan ... plakalı aracın en son olarak 09.06.2022,... plakalı aracın en son olarak 11.09.2022,... plakalı aracın en son olarak 10.01.2020,... plakalı aracın en son olarak 14.07.2020 tarihlerinde akaryakıt aldıkları, dolayısıyla bu tarihlerden sonrasında TTS sisteminden faydalanmadıklarının tespit edildiği,
Bahse konu 4 adet.... plakalı araçların davalı şirketin bilgisi ve onayı dahilinde TTS sisteminden çıkartıldığı, sistemden plaka iptallerinin sağlandığı ve ilgili araçlara ait cihazların davalı yana gönderilmiş olduğu,
Davacı şirketin 10.10.2019 tarihli sözleşme kapsamında 2023 yılında TTS'ne kayıtlı toplamda 5 adet, 16 ... plakalı şirket araçlarında aktif olarak kullanılan cihazların 23.11.2023 tarihinde, sözleşmede belirlenen süre içerisinde,... Kargo Yurt İçi Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. aracılığı ile ... takip numaralı kargo ekinde eksiksiz, çalışır ve sağlam şekilde davalı tarafa gönderildiği,
Davalı tarafından davacı yan adına tanzim edilen 21.11.2023 tarihli 51.294,24.TL lık cezai şart bedeli açıklamalı faturanın TTS'de kayıtlı aktif 5 adet plaka için faturalandırılması gerekirken TTS'de kayıtlı olmayan 4 adet plaka da dahil olmak üzere toplamda 9 adet plaka için faturalandırıldığı ve bedelinin DTS hesabından tahsil edildiğinin anlaşıldığı,
Davalı tarafından davacı yana sözleşme kapsamında verilen TTS hizmeti karşılığında davalının asıl raporda yer aldığı şekli ile cari hesap ekstrelerine de yansıyan hizmet bedeli faturalarına 31.10.2019 tarihinden 30.06.2023 tarihine kadar davacı lehine iskonto uygulanmak suretiyle fatura tanzimlerinin yapıldığı söz konusu faturaların elektronik ortamda davacı yana tebliğ edildiği, bu faturalar içeriğine davacının herhangi bir itirazının veya iade faturasına yönelik herhangi bir itirazının olmadığının görüldüğü,
Davalının davacı adına tanzim ettiği 15.07.2023 tarihinden 10.11.2023 tarihine kadar geçen süre kapsamında 10 adet (suretleri rapor ekinde dosyaya sunulan) hizmet faturasını elektronik ortamda davacı tarafa tebliğ ettiği, bu faturalara sözleşmenin 5.maddesi kapsamında uygulanması gereken "iskonto indiriminin" uygulanmadığı,
Mahkemece, davacının davalı tarafından sözleşmenin 5.maddesinde yer alan iskonto uygulamasına uyulmadığından dolayı haklı sebeple davalı ile aralarındaki sözleşmeyi feshettiğinin ve davacının bu fesihte haklı olduğunun kabulü durumunda; davacının davalıdan sistem üzerinden ödenmiş olan 51.294,24.TL lık cezai şart bedeli faturasından dolayı alacaklı olacağı,
Davacının davalı yana ödemiş olduğu 51.294,24.TL lık cezai şart bedelinin davacıya iadesine karar verilmesi halinde bu bedele karşılık dava tarihi olan 29.05.2024 tarihine kadar geçen süre için 11.140,67.TL tutarında işlemiş faiz oluştuğu, dolayısıyla davacının davalıdan takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere dava tarihi itibarıyla 51.294,24.TL ana para, 11.140,67.TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 62.434,91.TL tutarında alacaklı olacağı,
-Şayet Mahkemece davalının davacı yan adına tanzim ettiği 10 faturaya yönelik olarak davacının "iskonto uygulanmamış" şekilde tanzim edilen bu faturaları elektronik ortamda kabul ettiği, kayıtlarına aldığı ve fatura içeriklerine yönelik olarak süresi içinde hiçbir itirazının bulunmadığı, dolayısıyla davacının davalı tarafından iskonto uygulaması olmaksızın tanzim edilen faturaları zımnen kabul ettiği iddiasının uygun görülmesi halinde davalının davacıdan haksız fesih nedeniyle cezai şart uygulaması yönünden haklı olabileceği, bu durumda davalının davacı adına tanzim edilen (9 araç için uygulanmış ise de sistemde yer alan 5 araca hizmet verildiği tespitinden hareketle) 51.294,24.TL lık cezai şart bedeli faturasının hizmet verilmeyen 4 adet araca yönelik fazladan tahsil edilen 22.797,44.TL nın tenzilinden sonra 28.496,80.TL lık kısmının davalı lehine kabulünün gerekeceği,
Davalının haklı olduğuna karar verilmesi halinde dahi 4 adet araç için fazladan tahsil edilen 22.797,44.TL lık cezai şart bedelinin iadesinin gerekeceği, davacının davalı yana 11.12.2023 tarihi itibarıyla fazladan ödemiş olduğu 22.797,44.TL tutarındaki cezai şart bedeline dava tarihi olan 29.05.2024 tarihine kadar geçen süre için 4.951,39.TL tutarında işlemiş faiz oluştuğu, dolayısıyla davacının davalıdan takdiri Mahkemeye ait olmak üzere dava tarihi itibarıyla 22.797,44.TL ana para, 4.951,39.TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 27.748,83.TL tutarında alacaklı olduğunun tespit edildiği, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, taraflar arasında 10/10/2019 tarihinde akdedilen Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi kapsamında öngörülen iskonto miktarının kaldırılması sebebiyle fazla tahsil edilen bedelin iadesi ve haksız olarak düzenlendiğinden bahisle cezai şarta ilişkin 21/11/2023 tarihli faturaya dayalı olarak ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında uyuşmazlık, taraflar arasında 10/10/2019 tarihinde akdedilen Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi kapsamında öngörülen iskonto miktarının davalı tarafça tek yanlı olarak kaldırılıp kaldırılmadığı, davacıdan fazladan tahsil edilen bedelin bulunup bulunmadığı, var ise miktarı, davacı tarafından yapılan sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı, davalının fesih sebebiyle cezai şart talep edip edemeyeceği konusunda toplanmaktadır.
Taraflar arasında 10/10/2019 tarihli 3 yıl süreli taşıt tanıma sistemi sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı tarafça 16/11/2023 tarihinde Bursa ... Noterliği'nden davalıya keşide edilen ihtarname ile mevcut indirim durumuna ilişkin bilgi talep edildiği, 03.11.2023 tarihinde gönderilen e-mailde mevcut indiriminin bulunmadığı bilgisinin verildiği, indirim oranı değiştirildiğinde ya da kaldırıldığında herhangi bir şekilde yazılı bilgi verilmediği, onay alınmadığı, yapılan tek taraflı değişiklikler sonucu sözleşmenin mevcut durumunda yer almadığı, bu durumda aynı şartlarla uzamamış olan sözleşmeyi devam ettirmeleri beklenemeyeceğinden sözleşmeyi feshettikleri cihazların sözleşmede belirlenen süre içerisinde teslimine hazır oldukları ve sözleşmeyi haklı nedenle feshettikleri için sözleşmede kararlaştırılan araç başı 1000 TL + KDV cezai şart bedelini ödemeyecekleri hususları ihtar edilmiştir.
Davalı tarafça söz konusu davacı ihtarnamesi üzerine 21.11.2023 tarihli...numaralı 51.294,24-TL bedelli cezai şart bedeli faturası tanzim edilmiş, davacı tarafça 24/11/2023 tarihinde Bursa ... Noterliği'nden davalıya keşide edilen ihtarname ile cezai şart bedeli faturasına itiraz edilmiştir. Ayrıca davacı tarafından cezai şart bedeli faturasına karşı 21/11/2023 tarihli iade faturası da düzenlenmiştir.
Taraflar ticari defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucu dosyaya sunulan bilirkişi raporuna göre; tarafların ticari ilişkilerin başladığı tarihten sözleşmenin sona erdiği tarihe kadar davalı tarafça davacıya düzenlenen tüm faturalar davacının ticari defterlerine işlenmiş, sözleşmenin yürürlükte kaldığı süre boyunca az yukarıda belirtilen ihtarname dışında herhangi bir faturaya itiraz edilmemiş ve ihtirazı kayıt da konulmamış ve fatura bedelleri davalı tarafa ödenmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)'nun 21/2. maddesine göre; bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.
Fatura düzenlenebilmesi için taraflar arasında bir akdi ilişkinin bulunması gereklidir. Bunun yanı sıra fatura tacirler arasında ifaya yönelik bir ispat aracı kabul edilmekte ve faturada yer alması olağan sayılan malın cinsi veya yapılan işin adedi, türü ve bedeli gibi fatura mündericatından sayılan hususlar yönünden düzenleyen lehine, adına fatura düzenlenen aleyhine karine teşkil etmektedir. Ancak bu karinenin aksi her türlü delil ile ispatlanabilir.
Davacı adına düzenlenen faturalara itiraz edilmeden ticari defterlerine kaydederek karşılığında bedelinin ödenmesi karşısında tacir olan davacının TTK'nın 18/2. maddesi uyarınca, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği, TTK 21/2 maddesi uyarınca, faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen içeriğin ve iskontonun kabul edilmiş sayılması gerektiği, fatura içeriğine itiraz etmeyip bedelini çekincesiz ödemiş olmakla davalıdan fatura bedelinden kaynaklı iskonto uygulanmaması sebebiyle oluştuğu iddia edilen zararının tazminini isteyemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır (Emsal Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 27/04/2016 Tarih ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı).
Taraflar arasındaki sözleşmenin ödemelere ilişkin 5. maddesi "Müşteri, münhasıran,..TTS ile yapılan satışlara ilişkin ödemelerde kullanılmak üzere, ... tespit ve tayin ederek bildireceği bankaların müşterinin seçeceği bir şubesinde kredili hesap açtırmayı,... TTS'nin tüm alacaklarının banka hesabından çekilmesini beyan, kabul ve taahhüt etmiştir. Motorin ve benzin ürünleri için fatura bedeli pompo satış fiyatının KDV'siz tutarından 33,90 kuruş (otuzüç%doksan kuruş) iskonto yapılarak hesaplanır. ... beklemeyen ekonomik olumsuzluklar veya kar marjında oluşan değişiklikler nedeni ile değişen piyasa koşullarına bağlı olarak müşteriye sunulan satış koşullarında değişiklik yapma haktına sahiptir. Her ayın 1'i ile 15'i arasındaki alış-verişler...tarafından 15'inde faturalanır 16'sı ile ayın son günü arasındaki alış-verişler ise ayın son gününde faturalanır. Ayın 15'inde kesilen fatura aynı ayın 25'inde ayın son gününde kesilen fatura takip eden ayın 10'unda Müşteri tarafından banka hesabından ödenir." şeklinde hüküm altına alınmış olup, faturaların bu maddeye aykırı düzenlendiği iddia edildiğine göre, davalının sözleşmenin bu maddesi gereğince düzenlediği söz konusu faturalarına itiraz etmeyerek ticari defterine kaydetmek suretiyle benimseyen davacının iddialarını ticari deftere kayıt tarihinden sonrasına ilişkin yazılı delille ispatlaması gerekir.
Ürün bedeline itiraz etmeden alıma devam eden davacı sözleşmenin ürün bedeline ilişkin hükmünün fiili uygulama ile değiştirilmesine, faturaları benimseyerek ticari defterine kaydedip, bedelini çekincesiz ödeme suretiyle rıza göstermiştir. Davacının faturalara itiraz etmeden ticari defterlerine kaydedip ödediği sabit olmakla, iskonto uygulanması halinde oluşacak olan bedel ile ödediği bedel arasındaki farkı davalıdan talep edebilmesi mümkün değildir. Bu sebeplerle davacının iskonto oranı uygulanmaması sebebiyle fazla ödenen bedelin iadesi talebinin reddine karar verilmiştir.
Davalının cezai şart bedeli yönünden yapılan değerlendirmede, taraflar arasındaki sözleşme 10/10/2019 tarihli 3 yıl süreli olarak düzenlenen sözleşme belirlenen 3 yıllık süre dolduktan sonra devam ettirilmiştir. Dava dilekçesinde ve dosya kapsamındaki beyanlardan, sözleşmenin belirlenen süresinin dolmasından önce iskonto oranının uygulanmasının kaldırıldığı davacının bilgisindedir. Sözleşmenin 2. maddesi kapsamında sürenin bitiminden en geç 90 gün önce yazılı olarak yenilenmeyeceği taraflarca bildirilmediği takdirde sözleşmenin kendiliğinden aynı şartlarda uzayacağı kararlaştırılmıştır. Basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gereken davacı sözleşmeyi, bu hükme uygun hareketle devam ettirmeme iradesini bildirmemiş, sözleşmenin 3 yıllık sürenin dolması ile birlikte 10.10.2023 tarihinde uzamış sayılması sonrasında 16.11.2023 tarihinde feshedildiğini bildirmiştir. Yukarıda izah olunduğu üzere sözleşmede iskonto oranı konusunda... değişiklik yapma hakkının saklı olduğu hüküm altına alınmış ve bu yönde iskontosuz düzenlenen faturaların tamamı davacı tarafından ihtirazı kayıtsız ve itirazsız olarak kabul edilerek ticari defterlere işlenmiştir. Sözleşmenin fesih ve cezai şart başlıklı 8. maddesi kapsamında, ... TTS sistemine dahil olan araçların sözleşme süresinden önce sistemden çıkması halinde, cezai şart uygulanacağının belirtildiği, davalının cezai şart bedeli talebinin sözleşmede belirtilen "taşıt başına ve/veya her bir taşıt tanıma cihazı için 1000+KDV olup yıllık artış oranı (Yİ-ÜFE+TÜFE)/2" şeklinde belirtilen hesaplamaya da uygun olduğu, aynı madde hükmünde belirtildiği üzere davacının bu hususu peşinen kabul ettiği anlaşıldığından davacının cezai şarta ilişkin tahakkuk ettirilen fatura bedelinin iadesi isteminin de reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL red harcının başlangıçta alınan 884,52-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 269,12-TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 18/09/2025
Katip...
¸
Hakim ...
¸