T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/328 Esas
KARAR NO : 2025/773
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/06/2024
KARAR TARİHİ: 17/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu alacaklar için arabulucuya başvuru yapılmış ise de davalı taraflarla anlaşma sağlanamadığını, 10.05.2022 tarihinde... plakalı araç ile mülkiyeti müvekkiline ait ... plakalı aracın çarpıştığını, çarpışma sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada... plakalı araç sürücüsünün aslî ve tam kusurlu olduğunu, mülkiyeti müvekkiline ait ... plakalı aracın hasar onarımının... Oto onarım servisi tarafından gerçekleştirildiğini, gerçekleşen kaza sonrası hasar gören araç için davalı sigorta şirketi nezdinde hasar dosyası açıldığını,...A.Ş.'nin ZMMS poliçesine istinaden sigorta şirketine hasar onarım ve değer kaybı bedeli için başvuru yapıldığını, ancak ödeme gerçekleştirilmediğini, meydana gelen hasar tespiti için aldırılan ekspertiz raporunda yedek parça ve işçilik ücreti olarak toplam 29.713,97 TL hasar bedeli belirlendiğini, davanın HMK 107 maddesine göre belirsiz alacak davası olarak açıldığını, yapılan yargılama ve alınacak bilirkişi raporlarına göre tazminat alacağının belirli hale geldiğinde dava değerini artıracaklarını, müvekkiline ait aracın hasarlanması sebebiyle aracın tamiri için aracın tamir servisinde uzun süre tamirde kaldığını, müvekkilinin aracını kullanmaktan mahrum kalması nedeniyle kazanç kaybı oluştuğunu, kazanç kaybı bedelinin davalılar ... faiziyle birlikte tahsili gerektiğini belirterek, dava konusu kazadaki kusur durumuna göre isabet eden talep edilebilir tazminat tutarının yargılama sırasında toplanan delillerle özellikle bilirkişi incelemesi ile aydınlanacağı dikkate alınarak HMK m. 107 kapsamı dikkate alınarak fazlaya ilişkin talep ve davaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; müvekkiline ait araçta oluşan değer kaybı zararına mahsuben şimdilik 50,00-TL’nin poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren ve diğer davalılar bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50,00-TL hasar onarım bedelinin poliçe limitleri ile sınırlı kalmak kaydıyla sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren ve diğer davalılar bakımından kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50,00-TL kazanç kaybı bedelinin davalılar... mevduata uygulanan en yüksek faizle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, İşbu dava nedeniyle ekspertiz rapor ücreti dahil sarf edilen yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili kazaya karışan,... plakalı aracın Müvekkili ... A.Ş. tarafından 22.02.2022/2023 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, tazminatın doğumuna sebep olan trafik kazasının 10.05.2022 tarihinde meydana geldiği hususu dikkate alındığında, talep edilen alacağın 10.05.2024 tarihinde zamanaşımına uğradığının sabit olduğunu, Trafik kazası nedeni ile maddi tazminat istemli davada, davacının iddia ettiği maddi zararın ekspertiz raporu ile belirli olduğunu, artık bunun belirsiz alacak davasına konu edilemeyeceğini bu sebeple hukuki yarar yokluğundan davanın reddinin gerektiğini, başvuran vekilinin 03.05.2022 tarihinde e-posta yolu ile başvurduğunu ve aynı gün Arabuluculuk sürecini de başlattığını, buna göre cevap süresinin yasal olarak 15 gün olduğunu ve başvuran tarafın ancak ve ancak başvurduğu tarihten itibaren 15 günlük süre dolduktan sonra yasal süreç başlatabileceğini, müvekkili şirketin on beş gün içinde talep edilen tazminatı ödemesi halinde sorumluluğunun sona ereceğini, Arabuluculuk sürecinin başlatılması durumunda yine aynı tutar ödenerek sorumluluktan kurtulunamayacağını, Arabuluculuk ücreti ve Vekalet ücreti kalemleri açısından da ödeme yapılması gerektiğini, davacının aracında oluşan hasara ilişkin işçilik ve yedek parça bedeli için davacı tarafın yazılı onayıyla ...Servis'e fatura karşılığında vergiler dahil 2.988,94 TL ödeme yapıldığını, yine aracın onarımı için gerekli yedek parça tutarlarının tedarikçilere müvekkili şirket tarafından ödendiğini, yine fatura karşılığı toplamda KDV dahil 1.445,50 TL tedarikçilere hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığını, onarım için gerekli parçaların faturalandırmasının müvekkili şirket adına yapıldığını, eksper tarafından gerekli incelemelerin yapıldığını, aracın onarımını gerçekleştiren servisten istenecek işçilik ücretinin öğrenildiğini ve yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 4.434,44 TL ödeme yapıldığını ve aracın eski haline getirildiğini, davacının zararı müvekkili sigorta şirketi tarafından karşılandığından ve bu tür sigortalardaki asıl amacın meydana gelen zararı karşılamak olduğundan bakiye tazminat talep etme hakkı bulunmadığını, yedek parça ve işçilik bedellerine iskonto uygulanması gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, aracın kazadan önceki hali göz önünde bulundurularak kaza tarihindeki rayiç değerine göre hesaplama yapılması gerektiğini, kazanç kaybı bedelinin Zorunlu Trafik Sigortası bakımından teminat dışı olduğundan başvuran tarafın ZMSS kapsamında kazanç kaybı bedeli talep edemeyeceğini, ekspertiz ücretinin davacı tarafından katlanılması gereken bir masraf olduğunu, tespit için talep edilen 400,00 TL ekspertiz ücretinin sektör uygulamasında, oto kaza branşları için, eksper tarafından talep edilen ücret ortalamasının çok üzerinde olduğunu, talep edilen ücretin makul olup olmadığının değerlendirilmesini ve fahiş eksper ücreti talebinin reddini talep ettiklerini, müvekkili Şirket tarafından sigortalı aracın hususi araç olup sahibinin şahıs olduğunu, K.T.K'nın tazminatın biçimi ile ilgili Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümlerine atıf yaptığı ve Türk Borçlar Kanunu’nda düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faiz türünün yasal faiz olacağını belirterek, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhe sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermediklerinden karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılar... süresinde cevap dilekçelerini sunmamıştır.
DELİLLER:
10.05.2022 Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı,
... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi, ...
numaralı hasar dosyası, araca ilişkin yedek parça ve işçilik faturaları,
Davacının ticari defter ve kayıtları,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevabı,
Trafik bilirkişisi, Otomotiv/Makine Mühendisi bilirkişi ile SMMM bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 21.05.2025 tarihli rapor
Davacı vekili sunmuş olduğu değer artırım dilekçesi ile özetle; müvekkiline ait aracın değer kaybının Yargıtay Kararları baz alınarak hesaplanarak 3.000,00 TL olarak belirlendiğini, kusur oranı düşüldüğünde, değer kaybı bedeli yönünden alacak miktarı 2.064 TL olarak kesinleştiğinden dava değerini 2.950,00 TL artırarak 3.000,00 TL'ye yükselttiklerini, hasar onarım bedelinin bilirkişi tarafından 4.961,90 TL hesaplandığını, yapılan tedarik ödemesi de düşüldüğünde bakiye 527,46 TL bakiye hasar bedeli miktarının kesinleştiğini, dava değerini hasar onarım bedeli yönünden 477,46 TL artırarak 527,46 TL'ye yükselttiklerini, kazanç kaybı yönünden bilirkişi tarafından 992,46 TL tespit edildiğini, kazanç kaybı yönünden alacak değerini 942,46 TL artırarak 992,46 TL'ye yükselttiklerini belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla hasar onarım bedeli ve bedel artırım taleplerinin kabulü ile ekspertiz ücreti dahil tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş ve tamamlama harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı ile kazanç kaybı istemine yönelik maddi tazminat davasıdır.
Davacı, adına kayıtlı... plakalı araç ile davalı Sigorta Şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı Seydi Ahmet Yavuzer'in sürücüsü, davalı Sevgi Yavuzer'in maliki olduğu...plakalı sayılı aracın karıştığı 10.05.2022 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı ile kazanç kaybı zararını talep etmiştir.
Her ne kadar davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından zamanaşımı itirazında bulunulmuş ise de; davanın trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davası olduğu, kaza tarihinin 10.05.2022 olduğu, davanın 03.06.2024 tarihinde açıldığı, 2918 sayılı yasanın 109.maddesinde zaman aşımı sürelerinin 2 ve 10 yıllık süreler olarak ön görüldüğü, arabuluculuk başvuru tarihinin 03.05.2024 ve bitiş tarihinin 31.05.2024 tarihi olduğu, 6325 sayılı yasanın 16/2.maddesi gereğince arabuluculuk görüşmeleri nedeniyle zaman aşımı süresinin durduğu, durma süreleri dikkate alındığında 2 yıllık zaman aşımı süresi dolmadığından davalının zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Davalıların sorumluluk durumlarının tespiti bakımından Trafik bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirme sonucu düzenlenen rapor, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamının incelenmesinde; Davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı Sevgi Yavuzer'in maliki olduğu, davalı Seydi Ahmet Yavuzer'in sürücüsü olduğu... plaka sayılı aracı ile, gündüz vakti, görüş mesafesinin açık olduğu, Manisa Merkezde bölünmüş yol üzerinde sol şeritte seyir halinde iken önünde sağ şeritte seyir halinde olan davacının sevk ve iadesindeki ... plakalı ticari taksi aracın sol ön yan köşe kısımlarına aracının sağ arka yan köşe kısımları ile çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/g ve 46. maddelerinde belirtilen hükümleri ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, davacının, davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı karıştığı kazada kazanın meydana gelmesini engellemek için ani gelişen bu durum karşısında önlem alma imkanı bulunmadığından kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı tespit edilmiştir.
Davacıya ait araçta kaza nedeniyle kazanç kaybı ile hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği varsa miktarının tespiti için davacının ticari defterleri de incelenerek araçta kaza nedeniyle hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, varsa davacının hasar bedeli ve değer kaybı alacağının belirlenmesine yönelik ve ayrıca davacının ticari defterlerine göre kaza tarihi itibariyle davacının günlük net geliri tespit edilerek araç için yapılan harcama ve giderler de mahsup edilerek aracın makul onarım süresi belirlenerek bu sürede davacının uğradığı net kazanç kaybının tespitine yönelik SMMM Bilirkişisi ve Makine Mühendisi bilirkişi tarafından yapılan değerlendirme sonucu düzenlenen raporda; mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu, aracın kaza nedeniyle sol ön kısımlarında hasar meydana geldiği, değişmesi gereken parçaların dava konusu araca ait yedek parçalar olduğu ve değişmesinin gerektiği, yedek parça fiyatlarının ve işçilik bedellerinin piyasa rayiç değerlerine uygun olduğu, davacıya ait ...plaka sayılı araçta, kaza nedeniyle yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 4.961,90 TL hasar meydana geldiği, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait araç için 4.434,44 TL hasar ödemesi yapıldığı, araçtaki hasarın 4.961,90 TL olduğu, yapılan bu ödeme mahsup edildiğinde davalı sigorta şirketinin, davalı araç sürücüsü ve davalı araç maliki ile birlikte oluşan hasar nedeniyle bakiye 527,46 TL hasar tazminatından sorumlu olduğu, dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 170.000,00 TL olduğu, araç tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 167.000,00 TL olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 3.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, emsal araştırmasının usulüne uygun olarak yapıldığı, davacıya ait araçta oluşan hasar tutarının 4.961,90 TL olduğu, bu kapsamda aracın ikinci el piyasa rayiç değeri hasar tutarının %50'sini aşmadığından pert-total işlemi yapılması gerekmediği ve davacının değer kaybı talep edebileceği, kaza tarihi itibari ile poliçe limitinin 100.000,00 TL olduğu, davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin davacının aracında meydana gelen 3.000,00 TL değer kaybı ile 527,46 TL bakiye hasar bedelinden davalı araç sürücüsü ve davalı araç maliki ile birlikte sorumlu olduğu, kazanç kaybı talebi yönünden davacının ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu amortisman ve giderlerde düşülerek günlük net kazancının tespit edilerek belirlendiği, davacının asgari ücret üzerinden yapılan gelir kaybı hesabında günlük net kazancının 141,78 TL olduğu, düzenli ve sistemli bir çalışma ile aracın 7 gün içerisinde onarılabileceği, buna göre aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle uğranılan kazanç kaybının 992,46 TL olduğu, davalı işleten ve davalı sürücünün bu zarardan sorumlu olduğu, davacı tarafça her ne kadar hükmedilecek tazminata en yüksek faiz işletilmesi talep edilmiş ise de davalı aracın kullanım amacının hususi olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarına göre bu duruma hükmedilecek tazminatın yasal faiz olduğu, bu nedenle kazadan kaynaklı tazminata temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesi gerektiği kanaatine varılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava konusu uyuşmazlık yönünden davacı ile davalı işleten arasındaki dava mutlak ve nispi ticari dava olmadığından davalı işleten yönünden dava Zorunlu Arabuluculuğa tabi olmadığı, davalı sigorta şirketi yönünden Sigorta Hukuku'nun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle dava mutlak ticari dava olduğundan sigorta şirketi yönünden zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu, 2918 Sayılı Yasanın 97. Maddesindeki başvurunun alternatif çözüm yöntemi olmadığı, bu nedenle davalı sigorta şirketi ve davacı arasındaki davanın zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu anlaşılmakla, davalı sigorta şirketinden zorunlu arabuluculuk ücretinin tahsiline karar verilmiş, davalı işleten aleyhine arabuluculuk ücretine hükmedilmemiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 3.000,00 TL değer kaybı ile 527,46 TL hasar tazminatı olmak üzere toplam 3.527,46 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 16.05.2024 tarihinden itibaren diğer davalılar... yönünden kaza tarihi olan 10.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
992,46 TL kazanç kaybından kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 10.05.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 615,40 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL nispi harç ile 430,00 TL ıslah harcı mahsup edildikten sonra artan 242,20 TL harcın davacıya iadesine,
3-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı ile 615,40 TL karar ve ilam harcı olmak üzere toplam 1.043,00 TL harcın davalılardan (daval... A.Ş.'nin 813,98 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 12.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 964,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 12.964,00 TL yargılama giderinin davalılardan (davalı... A.Ş.'nin 10.117,43 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 4.519,92 TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı... A.Ş.'nin 3.527,46 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23. maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin davalı... A.Ş.'ndan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, dava tarihindeki dava değeri itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
17/09/2025
Katip...
E-imza
Hakim...
E-imza