T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/416
KARAR NO : 2025/472
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/07/2024
KARAR TARİHİ : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin Enerji Piyasası Denetleme Kurulu tarafından ülke genelinde elektrik enerjisi satışı faaliyetinde bulunduğunu, davacı alacaklı şirket ile davalı borçlu şirket arasında akdedilen Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi kapsamından doğan fatura alacağına istinaden Merkezi Takip Sisteminin... sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun ise kötü niyetli olarak icra dairesinin yetkisine, borca, faize ve ferilerine itiraz ettiğini, yapılan itirazın zaman kazanmaya yönelik olduğunu beyan ederek, Merkezi Takip Sisteminin ... sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptali ile takibine devamına, haksız ve kötü niyetle itiraz edildiğinden %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatının ödenmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından başlatılan icra takibinin haksız olduğunu, bu nedenle itiraz ettiklerini, açılan davanın tüketici hukukuna tabi olması sebebiyle Tüketici Mahkemesinde, başlatılan icra takibinin ise Zonguldak İcra Dairesinde görülmesi gerektiğini, davalı şirketin davacıya borcu bulunmadığını, ayrıca sözleşmenin mücbir ve haklı sebeplerle feshedildiğini, fesih iradesinin davacıya yazılı olarak bildirildiğini, davacının davalı şirket ile imzaladığı sözleşmede satış bedelinin, sözleşmenin fesih tarihi itibariyle ülkenin ekonomik koşulları dikkate alındığında son derece yüksek olduğunu bu nedenle feshedildiğini, cezai şarta faiz uygulanarak davalı şirketten talep edilmesinin hukuki dayanağının bulunmadığını, talep edilen cezai şart için kararlaştırılmayan bir faizin istenmesinin hukuki dayanağının bulunmadığını beyan ederek davanın reddinin talep edildiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin dosyası, Vergi Dairesi yazı cevabı, Elektrik Mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 14/01/2025 havale tarihli rapor ile taraflar arası abonelik sözleşmesinin kurulduğu ve ayrıca sözleşmenin fesih edildiği dönemlere yönelik iki ayrı ihtimal dahilinde elektrik mühendisi bilirkişi tarafından cezai şartın miktarına ilişkin yapılan hesaplama kapsamında ortaya çıkan cezai şart bedelinin davalının mahfına neden olup olmayacağı yönünden davalı kayıtları üzerinde inceleme yapılan SMMM bilirkişi tarafından hazırlanan 22/04/2025 tarihli rapor dosyamız arasındadır.
İzmir Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin dosyasının incelenmesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine toplam 429.989,78 TL alacağın tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı, davalı yanca itiraz üzerine takibin durdurulduğu, takip dayanağının ... abone nolu, 23/06/2023 tarihli ve 03/07/2023 son ödeme tarihli... nolu 429.989,78 TL'lik faturadan kaynaklandığının belirtildiği görüldü.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında Elektrik Mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 14/01/2025 havale tarihli raporun incelenmesinde; "Davalı ...Enerji Madencilik İnşaat Orman Ürünleri Hafriyat Nakliyat Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... Mah....Ocağı ...Köyü Kilimli — Zonguldak adresinde kurulu... tesisat nolu elektrik aboneliğine elektrik enerjisi tedarik edilmesi amacıyla davacı ... Perakende Enerji Tic. A.Ş. ile davalı şirket arasında 05.12.2022 tarihinde ve “Alçak Gerilim Sanayi” abone grubu üzerinden “Yüksek Tüketimli Müşterilere Yönelik İkili Anlaşma” imzalanmıştır. İkili Anlaşmaya göre 01.02.2023 tarihinden 31.12.2023 tarihine kadar 11 aylık anlaşma süresinde davalı şirkete temin edilecek aktif elektrik enerjisinin sözleşmede kararlaştırılan 499,80 kuruş/kWh aktif enerji birim fiyatı üzerinden temin edilmesi konusunda anlaşılmıştır.4) Taraflar arasındaki İkili Anlaşmanın yürürlükte olduğu dönemde davalıya düzenlenen en yüksek tutarlı fatura 10.04.2023 tarihli ve 214.994,89 TL tutarlı 2023/03 dönem faturasıdır. Bu fatura, cezai şart faturasına esas alındığından, kontrol amaçlı olarak hesaplanmış ve doğru hesaplandığı görülmüştür. Taraflar arasındaki İkili Anlaşmanın 10.11 maddesinde Sözleşme süresinde tahakkuk eden en yüksek fatura tutarının 2 katı tutarında cezai şart (cayma bedeli) faturası tahakkuk ettirileceği belirtildiğinden cezai şart tutarı; 214.994,89 x 2 - 429.989,78 TL olmaktadır. Taraflar Arasındaki İkili Anlaşma'nın “Faturalama, Ödeme ve Faturaya İtiraz' başlıklı 7. Maddesinin 3. Fıkrasında Faturaların süresi içerisinde ödenmemesi halinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesine göre belirlenen aylık orana 2 (İki) puan ilave edilmesi ile bulunacak oranda gecikme faizi ve KDV uygulanacaktır. ..... Yapılan kısmi ödemeler, varsa öncelikle ferilerinden mahsup edilecektir.” denilmektedir. Davaya konu icra takibinin yapıldığı dönemde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51. Maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranı; aylık 962,5'dır. Taraflar arasındaki “İkili Anlaşma'da bu orana aylık 962 puan ilave edileceği belirtildiğinden davalıya uygulanacak oran aylık 2,5 42 964,5 , yıllık ise 9654,00 olmaktadır. İkili anlaşmadaki gecikme faizi uygulandığında davalı şirketin takip tarihindeki toplam borcu;
Asıl alacak olarak ;429,989,78 TL,
İşlemiş faiz olarak ; 1.908,45 TL,
Toplam 4431.893,23 TL'dir.
Davalı şirket vekili davaya cevap dilekçesinde; borcu kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkemenin aksi kanaatte olması halinde emsal Yargıtay kararları doğrultusunda cezai şartta indirim yapılmasını talep etmiştir. Bu husus hukuki nitelikte olduğundan takdir sayın Mahkemenize aittir. " şeklinde kanaat belirtildiği görülmüştür. Söz konusu rapora karşı davalı vekilinin beyan ve itiraz dilekçesinin sunulduğu görülmüştür.
Mahkememizce verilen ara karar kapsamında taraflar arası abonelik sözleşmesinin kurulduğu ve ayrıca sözleşmenin fesih edildiği dönemlere yönelik iki ayrı ihtimal dahilinde elektrik mühendisi bilirkişi tarafından cezai şartın miktarına ilişkin yapılan hesaplama kapsamında ortaya çıkan cezai şart bedelinin davalının mahfına neden olup olmayacağı yönünden davalı kayıtları üzerinde inceleme yapılan inceleme neticesi SMMM Bilirkişisi... Mahkememize sunduğu 22/04/2025 tarihli rapor da; Sözleşmenin 05.12.2022 tarihinde kurulmasına en yakın 31.12.2022 bilanço tarihine nazaran, sözleşmenin feshedilmiş olduğu 31.05.2022 tarihine en yakın 31.12.2023 bilanço tarihi itibariyle davalı firmanın Aktif Büyüklüğü, Öz kaynak tutarı, net satış ve net kar tutarında artış kaydedilmiş olduğu da dikkate alınarak, davalı firmanın Bilanço ve Gelir tablosu verilerine nazaran, elektrik mühendisi bilirkişi tarafından cezai şartın miktarına ilişkin yapılan hesaplama kapsamında ortaya çıkan 429.989,78 TL lık cezai şart bedelinin gerek sözleşme kurulması gerekse sözleşmenin feshedilmesi tarihleri itibariyle, davalının mahfına sebep olacak kadar büyük olmadığı değerlendirilmekle birlikte, davalı firmanın Likidite dengesinin son derece kırılgan olduğu, yani dönenen varlıklar toplamının kısa vadeli borçlarını ödemek için (-) 8.052.806,80 TL yetersiz kaldığı da dikkate alınarak, davalı firmadan talep edilecek ceza tutarında indirime gidilmesinin Sayın Mahkemenizin taktirinde olduğu," şeklinde kanaat belirtildiği görülmüştür. Söz konusu rapora karşı taraf vekillerince beyan ve itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde dosya tarafları arasında 05.12.2022 tarihinde yüksek tüketimli müşterilere yönelik ikili anlaşma başlıklı elektrik abonelik sözleşmesinin imzalandığı, söz konusu sözleşmeye göre sağlayıcının mahkememiz davacısı olduğu, davacı tarafından davalı yanın sözleşmeyi süresinden önce haksız fes ettiği sebebine istinaden taraflar arasındaki sözleşmenin 10.11 maddesi gereği cezai şart alacağı ile bu alacağa işlemiş ticari faizden oluşan toplam tutarın tahsiline yönelik davalı aleyhine Merkezi Takip Sisteminin ... sayılı dosyası üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi olarak belirtildiği, davalı yanca geniş anlamda itiraz üzerine takibin durdurulduğu konularında dosya kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın davalı yanın taraflar arasındaki sözleşmenin 10.11 maddesi gereği sözleşmeyi haksız fesih edip etmediği ya da sözleşmeye aykırı davranışının bulunup bulunmadığının tespiti bu kapsamda davacının davalı aleyhine düzenlediği faturadan kaynaklı alacaklı olup olmayacağı, bu alacak yanında davacının davalıdan işlemiş faiz talebinde bulunup bulunmayacağı, bahse konu cezai şart alacağının konu edildiği faturadan davacının alacaklı olması halinde bu istem sonucuna göre davalının ekonomik darlığa düşüp düşmeyeceği, düşecek ise bunun değerlendirilmesinin ne şekilde yapılacağı hususlarının incelenmesinin yanı sıra davacı yanın talep ettiği icra inkar tazminatında haklı olup olmadığına yönelik açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar elektrik mühendisi bilirkişi tarafından sunulan 14/01/2025 tarihli rapora itirazlar ile yeni bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar yukarıdaki yanlarca kazandırılan mali müşavir raporuna itiraz ile ek rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; dosya tarafları arasında yukaarıda belirtilen şekilde kurulan ticari münasebetten kaynaklı abonelik sözleşmesi kapsamında davalının davacı tarafça...z Mah.... Köyü Kilimli/ Zonguldak adresine kurulu ... tesisat no.lu elektrik hizmetinden yararlandığı, kurlan ikili anlaşma kapsamında 01/02/2023-31/12/2023 tarihleri arası davalı şirkete temin edilecek 499,80 /kWh aktif enerji birim fiyat üzerinden anlaşma yapılmakla birlikte davacı tarafça davalı aleyhine ilişkinin devamında düzenlenen 22/03/2023 tarihli faturaya davalı tarafça 10/03/2023 tarihinde 10/04/2023 tarihli faturaya ise 19/04/2023 tarihinde olmak üzere son ödeme tarihlerinden evvel ödeme yapıldığı ve ancak 12/05/2023 tarihli ve 31/05/2023 tarihli faturalara ise ödeme yapılmamakla birlikte iş bu faturalar sebebi ile MTS'nin... e. Sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine takip başlatıldığı, taraflar arası sözleşmenin 10.11 maddesi göz önüne alındığında davalı tarafından sözleşmenin feshine yönelik iradesinin yerinde olmadığı, sözleşmenin davalı tarafça süresinden önce fesih edildiğine yönelik beyanına bu anlamda mahkemece itibar edilmeyerek sözleşmeye aykırı ni,telikteki davalı davranışının hükme esas alınan 14/01/2025 tarihli rapor kapsamında davacının davalıdan bahse konu faturalardan kaynaklı alacaklı olduğuna dair tespit göz önüne alındığında cezai şart talep etme hakkının olduğu bu kapsamda talep konusu edilen cezai, şarta yönelik asıl alacağa dair davalı itirazı yerinde olmadığı gibi cezai şartın faizine yönelik davalı itirazının da yerinde olmadığı, bununla birlikte davalı kayıtlarını inceler şekilde kazandırılan 22/04/2025 tarihli raporda ise söz konusu cezai, şart miktarının gerek sözleşmenin kurulmasına gerekse feshine neden olan tarihe yakın bilançoları göz önüne alındığında mahvına neden olacak kadar büyük olmadığı değerlendirilmekle birlikte davalı yanın likidite yönünden dengesiz şekilde süre gelen mali kayıtlar olsa bile takdiri indirim yapılmasına gerek olmadığından tarafların serbest iradeleri ile belirledikleri cezai şart miktarından davalı yanın sorumlu olacağı kanaatine varıldığında açılı davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmakla birlikte söz konusu ceza, şart miktarı yönünden davacının icra inkar tazminatı talep etmesi bakımından likit nitelikte olduğunun davalı tarafça bilindiği değerlendirilerek davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KABULÜ ile davalı yanın merkezi takip sisteminin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 429.989,78 TL asıl alacak ile 1.908,45 TL işlemiş faizden oluşan toplam 431.893,23 TL'nin tahsili bakımından devamına,
- Hükmedilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %54 oranında sözleşmesel faiz uygulanmasına,
- Hükmedilen tutarın %20'si olarak hesaplana 86.378,64 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 29.502,62 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 9.065,56 TL (427,60 TL peşin harç ile icra dosyasından alınan 8.637,96 TL'den oluşan) harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 20.437,06 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 855,20 TL (427,60 TL peşin harç ile 427,60 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan 7.775,00 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) yargılama giderinden oluşan toplam 8.630,20 TL'nin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davalı tarafından yatırılan gider avansından kullanılan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVALI TARAFA İADESİNE,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 68.783,98 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
7- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'e ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında DAVAlIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
8- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 21/05/2025
Katip...
E imza¸
Hakim...
eimza