T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/424
KARAR NO : 2025/523
DAVA : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 09/07/2024
KARAR TARİHİ : 28/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ... yetkili satıcısından ve ithalatçısından 12/01/2024 tarihinde ...Sport marka aracı 2.969.589,82 TL bedel ile satın aldığını, teslim alındıktan sonra boya koruma kaplama işlemi için götürülen işletmede işlemi yapan kişinin aracın sol ön çamurluğunun boyalı olduğunu bildirdiğini söylemesi üzerine aracı... Otomotive götürdüğünü, davalı... Şirketince yapılan inceleme sonrasında boya onarımı işlemi yapıldığını kabul ettiğini, kusurun kabul edilmesinin ardından telafi amaçlı %2'lik bedel indirimi ile 61.228,00 TL ödeme iadesi ve ücretsiz periyodik bakım hakkında anlaşıldığını ancak anlaşmanın imza eksikliğinden askıda kaldığını, netice itibariyle ayıplı maldan dolayı herhangi bir indirim yapılmadığını, değer kaybının tespiti için İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyası ile delil tespiti talebinde bulunulduğu, mahkemece yapılan keşif sonrasında davaya konu aracın sol ön çamurluğunda boyama olduğu, bagaj kapağında sökme takma işlemi bulunduğu, aracın değerinden %5 oranında değer kaybına neden olacağının tespit edildiğini, aracın değerinden kaybettiği tutarın 148.979,49 TL olarak hesaplandığını, bu %5'lik değer kaybının %3'lük oranının sol ön çamurluğun boyama işlemine bağlı olarak gerçekleştiğini ve buna denk gelen değer kaybının 89.087,69 TL olduğu, %2'lik oranının bagaj kapağında sökme takma işlemine bağlı olarak gerçekleştiğini ve buna denk gelen değer kaybının ise59.391,80 TL olduğunu beyan ederek aracın ayıpsız bir misli ile değişimine, bu mümkün değil ise muadil araç bedelinin tespiti ile tespit edilen değerin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile ödenmesine, bu da mümkün değil ise 148.479,49 TL'nin işleyecek ticari faizi ile ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
..... Cevap dilekçesinde özetle; ayıpsız misliyle değişim talebinde dava değerinin aracın fatura bedeli olmakla toplam 2.969.589,82 TL üzerinden harç yatırılmasının gerektiğini, davacının ise dava değerini 148.479,46 TL olarak gösterdiğini, İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan keşfin kendilerine bildirilmediğini ve yokluklarında yapıldığını, değer kaybı ve muadil araç bedeli hususlarının ara buluculuk sürecinde müzakereye konu edilmediğini bu nedenle dava şartının yerine getirilmediğini, yine davanın terditli olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, ayıp ihbar bildirim yükümlülüğüne ve kanunda düzenlenen emredici sürelere de uyulmadığını, malın ayıplı olması için o malda eksikliğin giderilememesi veya maldan yararlanılamaması şartının bulunduğunu ancak davacının aracı tespit konusu yaptığında aracın 7.408 kilometrede olduğunu, yani aracın kullanımını etkileyen bir durum bulunmadığını, dava konusu aracın davacıya tesliminden önce... şirketi tarafından boyandığına dair somut bir delil bulunmadığını, aracın davacının elindeyken hasar görerek boyanmış olmasının mümkün olduğunu, aracın... şirketi tarafından araç sahibinin izni olmadan boyanmasının teknik olarak mümkün olmadığını, davacının değer kaybı olarak talep ettiği miktarın da fahiş olduğunu beyan ederek davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasının talep edildiği görülmüştür.
Borusan... cevap dilekçesinde özetle; davalı Borusan şirketinin aracın satıcısı olmadığını, yalnızca ithalatçısı olduğunu, davacı ile sözleşmesel ilişkisi içinde olan ve satış bedelini tahsil eden taraf olmadığını, bu nedenle ayıplı mal sorumluluğunun ithalatçıya yöneltilemeyeceğini, davaya ilişkin olarak husumet itirazlarının olduğunu, davanın İzmir Mahkemelerinde açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının ikamet adresi olan yerin yetkili mahkeme olduğunu, davacı tarafın taleplerinin terditli olduğunu ancak kanun uyarınca seçimlik haklardan birinin belirlenmesi ve hasredilmesi gerektiğini, araçta üretim hatasından kaynaklanan bir ayıp bulunmadığını, davacının ayıp olarak nitelendirdiği hususların kendi memnuniyetsizliğine dayandığını, davacının dayanak olarak gösterdiği raporun davalı şirketin yokluğunda yapıldığını, rapora itiraz edildiğini, raporun usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hiçbir teknik ve bilimsel inceleme içermediğini, varsayımlara dayalı olarak düzenlendiğini, davacının araç kullanımından elde ettiği faydaları ve hasarlar nedeniyle meydana gelen değer kaybını iade etmesi gerektiğini, davacının talep ettiği bedel ve faizin hukuka aykırı olduğunu, davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağını, iddia edildiği gibi herhangi bir değer kaybının meydana gelmediğini, davacı tarafın aracı teslim alırken aracı kontrol ettiğini ve aracı ayıpsız aldığını beyan ettiğini, bagaj kapağındaki rutin bir sökme takma işleminin de ayıp olarak nitelendirilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Dava konusu araç yönünden sunulan garanti belgesi, aracın SBGM kayıtları. İzmir... SHM'nin ... D. İş sayılı dosyanın uyaptan bir örneği, araç başında yapılan keşif neticesi sunulan 22/04/2025 tarihi rapor dosyamız arasındadır.
İzmir... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... d.iş sayılı dosyasına yazılan müzekkere cevabına dair dosyanın incelenmesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı... şirketi hasım gösterilmek suretiyle davalıdan satın alınan ... plaka sayılı araçta ayıp olduğu iddiası ile yapılan başvuru neticesi mahkemece makine mühendisi bilirkişiden araç başında yapılan inceleme ile rapor alındığı ve söz konusu 08/05/2024 tarihli rapora göre aracın sol ön çamurluğunda boyama ve bagaj kapağında sökme takma işleminin bulunduğuna dair tespit yapılmakla birlikte bu durumun aracın değerinde % 5 oranda değer kaybına neden olacağı yönünde görüş ve kanaat bildirildiği anlaşılmış, rapora verilen beyanlar kapsamında her iki parça yönünden 14/05/2024 tarihli rapor ile ayrı ayrı değer kaybı bedeli hesaplandığı anlaşılmıştır.
Araç başında resen refakate alınan otomotiv bilirkişisi vasıtasıyla yapılan keşif neticesi yapılan ayrıntılı inceleme neticesi sunulan 22/04/2025 tarihli raporda araçtaki ayıbın gizli ayıp olduğu, gerek sol ön çamurluk boyanmasından kaynaklı değer kaybının 94.589,82 TL, bagaj kapağı sök tak işlemi sebebiyle değer kaybı bedelinin ise 44.589,82 TL olacağı, her bir konu yönünden oluşan durumun araçta ayrı ayrı değer kaybına yol açacağı yönünde değerlendirme yapıldığı görülmekle rapora karşı itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde Mahkememiz davacısının 12/01/2024 tarihinde dava konusu ... plaka sayılı aracı 2.969.589,82 TL bedel karşılığında davalı... Şirketinden satın aldığı, davacı yanca aracın İzmir... SHM' nin ... D.iş sayılı dosyası üzerinden satıcı firma hasım gösterilmek suretiyle araçtaki ayıbın tespitine dair başvuruda bulunduğu ve adı geçen mahkemece araç başında yapılan inceleme ile makine mühendisinden 08/05/2024 tarihli ve 14/05/2024 tarihli raporlar hazırlanmakla araçta değer kaybına neden olacak şekilde ayıbın bulunduğu yönünde tespit yapıldığı konularında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın davacının satın aldığı araçta ayıp olup olmadığı, olması halinde bunun davacı tarafça tespitinin yaptırıldığı gibi mevcut olup olmadığı, bu kapsamda bahse konu ayıbın niteliğin ne olduğu ve bunun muhattaba bildirimi açısından davacının yasal süre içerisinde söz konusu talebi iletip iletmediği, ayıbın varlığı halinde bu ayıptan kaynaklı davalıların sorumlu olup olmayacakları olmaları halinde ne şeklide sorumlu olacaklarının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik ayıptan kaynaklı değer kaybı alacağının tahsiline yönelik tazminat davası anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; Mahkememizce davacının talebinin BK'nın 227 maddesi çerçevesinde ileri sürmesine yönelik durum yönünden bu hakların seçimlik haklı olduğu ve terditli istenemeyeceği belirtilerek sorulan soru üzerine her ne kadar davacı vekilince talebin misli ile değişim olduğu yönünde beyanda bulunulmakla buna dair harç yatırılması yönünde ara karar kurulmuş ise de davacı yanca sunulan yazılı beyan ile talebin ayıptan kaynaklı değer kaybı bedeli olduğu bildirilmekle misli ile değişim yönünden harcın da yatırılmadığı görülmekle bu hususta daha fazla inceleme ve değerlendirme yapılmasının fayda sağlamayacağı gibi usul ekonomisine de aykırı olacağı kabul edilmekle birlikte davacı yanın talebinin dava dilekçesinde belirtip harcı yatırılan ayıptan kaynaklı değer kaybı alacağına yönelik olduğu kabul edilerek tahkikata bu yönde devam edilmiştir.
Her ne bilirkişi raporuna karşı itiraz ile ek rapor/ yeni bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacı tarafından davalı yandan 12/01/2024 tarihinde satın alınmakla birlikte ayıp iddiası nedeniyle değer kaybı talep edilen ... plaka sayılı aracın Mahkememizce üzerinde otomotiv bilirkişisi vasıtasıyla keşfen yaptırılan incelemesi neticesi sunulan rapor ile arka bagaj kapağının sökülmüş olduğu gibi sol ön çamurlukta kısmi boya izleri ile birlikte sol ön direk ile sol ön çamurluk birleşim yerinde renk tonu farklılığının olduğu, buna dair yapılan ölçüm değerlerinin rapora yansıtıldığı görülmekle birlikte söz konusu rapordaki kanaatlerin davadan evvel yaptırılan d.iş sayılı dosyası ile de örtüştüğü göz önüne alındığında davalı yandan sıfır olarak alınan aracın davacı yana gerek sol ön çamurluktaki işlem gerekse de bagaj kapağındaki işlem sebebiyle ayıplı olarak davacıya satıldığı, aracın SBGM kayıtlarının olmadığı gibi bilirkişi tarafından ayıba yönelik belirtilen kanaatin birlikte değerlendirilmesi neticesi davacı yanca teslim alınmasından sonra aracın belirtilen ayıpların kaza sonucu olduğunu düşündürecek bir kazaya karışmadığı, bunun aksinin davalı lanca kanıtlanması gerekmesine rağmen bu yönde kabul edilebilir bir husus ileri sürülmediğinden davacı yana ayıplı olarak satılan aracın ayıbın baştan beri var olduğu ve halen devam ettiği gibi söz konusu ayıbın savunmanın aksine gizli ayıp olarak nitelendirilmesi gerektiği, sol ön çamurluk boyasının taahhüt de olmasına rağmen boyasının orjinal olmadığı ve bu durumun araçta 94.589,82 TL tutarda, arka bagaj kapağının ise sök tak işlemine tabu tutulması nedeniyle araçta işlem olduğundan araçta 44.589,82 TL tutarda değer kaybına neden olacağı anlaşılmakla davacı yan lehine araçta oluşan değer kaybına yönelik zararın giderilmesi gerektiği bu kapsamda davacı tarafça sol ön çamurluk nedeniyle 89.087,69 TL, bagaj kapağı nedeniyle de 59.391,80 TL tutarda değer kaybı talep edildiği göz önüne alındığında taleple bağlılık ilkesi gereği sol ön çamurluk sebebiyle daha az tutarda zarar talep edildiğinden bu kalem zararın 89.087,69 TL olarak tam kabulüne, bagaj kapağı nedeniyle ise talebin aksine bu kalem tazminat sebebiyle davacı yanın zarar talebinin hükme esas alınan rapor ile 44.589,82 TL olduğu anlaşılmakla bu yönden isteminin ise kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aksi belirtilmekle birlikte aracın garanti belgesine göre söz konusu tamı akdine yönelik ithalatçı firma olan davalı.....A.Ş.'nin ayrıca taahhüdünün bulunduğu göz önüne alındığında davalıların kabul edilen tutar üzerinden davacı yana karşı müteselsil olarak sorumlu oldukları değerlendirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yukarıda yapılan açıklamalar göz önüne alındığında davacının iş bu yargılama neticesi taleplerinin haklılığına kanaat getirildiğinden ve davadan evvel yaptırılan d.iş sayılı dosya üzerinden yapılan masrafların talep edilmesinin yerinde ve makul olduğu kanaatiyle yargılama gideri olarak aleyhinde hüküm verilen taraf üzerinde aşağıdaki şekilde bırakılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile 133.677,51 TL değer kaybı bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 9.131,51 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 2.535,66 TL peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 6.595,85 TL karar ve ilam harcının DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ile peşin harç toplamı 2.963,26 TL harç ile gider avansından kullanılan kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 10.584,13 TL'si (tebligat ücreti, posta masrafı, keşif harcı ve bilirkişi ücretinden oluşan) ve değişik iş dosyası üzerinden yapılan yargılama giderinin ret kabul oranına göre hesapanan 8.981,13 TL'sinden oluşan toplam 22.528,52 TL yargılama giderinin DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin... maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davalı... tarafından yatırılan gider avansı kullanılmadığından 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin... maddesi gereğince ADI GEÇEN DAVALIYA İADESİNE,
6- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
7- Davalılar kendilerini ayrı ayrı vekil ile temsil ettirmekte iseler ret konusu ortak olduğundan hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 14.801,95 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE DAVALILARA 1/2 oranında VERİLMESİNE,
8- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu... ödenmesi halinde bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında tarafların haklılık durumuna göre;
- 378,83 TL'sinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE,
- 3.421,17 TL'sinin ise DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
9- Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 28/05/2025
Katip...
E imza
Hakim ...
eimza