T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/449 Esas
KARAR NO : 2025/851
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/07/2024
KARAR TARİHİ: 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 15.01.2024 tarihinde davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza tespit tutanağında da yer aldığı şekli ile müvekkiline ait ...plakalı araca çarptığını, bu kaza nedeniyle davalı sürücü Suat İzgü %100 kusurlu bulunduğunu, davalının tam kusurlu olduğunun kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, davalı ... tam kusurlu olduğunun Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi kayıtlarında da sabit olduğunu, ... plakalı aracın malikinin diğer davalı ... olduğunu, meydana gelen kaza nedeni ile müvekkilinin aracında oluşan değer kaybı ile müvekkilinin aracını kullanamaması nedeni ile ortaya çıkan mahrum kalınan gün bedelinden kusurlu davalı sürücü ... ile birlikte araç malikinin de müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, hasar ekspertiz raporunda da yer aldığı şekli ile müvekkilinin aracında toplamda 73.784,26 TL'lik hasar meydana geldiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı bedelini tahsil etmek maksadıyla davalı ... Sigorta A.Ş.'ye başvuru yapıldığını, müvekkil adına 29.395,00 TL ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin yetersiz olduğunu, müvekkilinin aracındaki reel değer kaybı ancak bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağından davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığını, davalı sigorta şirketince ödenmeyen değer kaybı bedeli ile mahrum kalınan günlere ait mahrum kalma bedelinin ödenmesi maksadıyla tüm davalılara karşı dava şartı arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını, kazadan dolayı müvekkilinin aracının tamiri nedeni ile uzun süre araçsız kaldığını, kendi arkadaşlarından ödünç araç almak zorunda kaldığını, bu nedenle davalılardan ... ve ... müvekkilinin aracından mahrum kaldığı günlere ait mahrum kalınan gün bedelinden de sorumlu olduklarını belirterek, dava değerini arttırmaya yönelik hakkı olmak üzere fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla araç değer kaybı bedeli olarak 100,00 TL'den Sigorta şirketi poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere, tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla, mahrum kalınan gün bedeli olarak 100,00 TL'den davalılardan sadece ... ve ... sorumlu olması kaydıyla toplam 200,00 TL'nin kaza tarihi olan 15.01.2024 tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili, yargılama gideri ve dava vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketi nezdinde ... plakalı araç için düzenlenen ... vade tarihli ... no’lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu, kaza tarihi olan 15.01.2024 ile araç başına madid teminatın 200.000,00 TL olduğunu, davacının müvekkili şirkete başvurusu üzerine ... no'lu hasar dosyası açıldığını, 04.04.2024 tarihinde davacı ... 73.500,00 TL ve 04.04.2024 tarihinde...Tedarik İnşaat Otomotiv Ticaret Limited Şirketi'ne 284,26-TL araç hasar tazminatı ödendiğini, 22.04.2024 tarihinde davacı vekili ...29.395,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, bakiye teminat limitinin 96.820,74-TL olup, aleyhe hüküm kurulması halinde bakiye teminat limitinin dikkate alınmasını talep ettiklerini, dava konusu trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirkete sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun kabulü halinde bile müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve police limiti ile sınırlı olduğunu, kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, her halükarda değer kaybı tazminatı hesaplamasının 04.12.2021 tarihli Genel Şartlar’ın esas alınarak yapılması gerektiğini, dava konusu aracın daha önce bir kazaya karışıp karışmadığının araştırılması gerektiğini, birden fazla kazaya karışmış bir aracın sonraki kazalarında, çok ciddi hasarlar yok ise değer kaybına uğramayacağını, müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını, süresinde ödeme yapan müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, dava konusu olayın bir haksız fiil olan trafik kazasından kaynaklandığından, ticari iş olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, kaza esnasında aracın ticari amaçla kullanıldığına ilişkin dosya bilgi ve belgenin mevcut olmadığını, dava konusu aracın özel araç olduğunu, bu nedenle yasal faiz üzerinden hüküm kurulması gerektiğini belirterek, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ...üresinde cevap dilekçesini sunmamıştır.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı, Hasar ekspertiz raporu, Sigorta Şirketi tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekont, dava konusu aracın hasarına ilişkin fotoğraflar,
... vade tarihli ...no’lu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk sigorta poliçesi, ... hasar no’lu dosyası,
...Sigorta A.Ş. ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevapları,
Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 08.05.2025 tarihli rapor,
Davacı vekili sunmuş olduğu değer artırım dilekçesi ile özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda 100,00 TL olarak belirtilen değer kaybı bedelini 10.505,00 TL artırarak değer kaybı bedeli dava değerini 10.605,00 TL'ye arttırdıklarını, 100,00 TL olarak belirtilen mahrum kalınan gün bedelini 4.900,00 TL arttırarak, mahrum kalınan gün bedeli dava değerini 5.000,00 TL'ye arttırdıklarını, ayrıca tüm alacak kalemleri için kaza tarihi olan 15.01.2024 tarihinden itibaren ticari (reeskont avans) faiz işletilmesini talep ettiklerini belirterek, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak üzere dava değerini arttırma dilekçesi ile davanın kabulüne, 10.605,00 TL değer kaybı bedelinin (sigorta şirketi poliçe limitleri ile sorumlu olmak üzere tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen), 5.000,00 TL mahrum kalınan gün bedelinin (davalılardan ... ve ... müştereken ve müteselsilen) kaza tarihi olan 15.01.2024 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ile her iki talebe ait olmak üzere ayrı ayrı vekalet ücretlerinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiş ve tamamlama harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç zararının tahsili istemine ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Davacı, adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı... sürücüsü, davalı ... maliki olduğu ...plakalı aracın karıştığı 15.01.2024 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan değer kaybının davalılardan, bu hasar nedeniyle oluşan ikame araç zararının davalı araç maliki ve araç sürücüsünden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Davalıların sorumluluk durumunun tespiti bakımından alanında uzman otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 08.05.2025 tarihli bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı... maliki, davalı ... sürücüsü olduğu...plakalı araç ile meskun mahal, gündüz vakti, görüş mesafesinin açık olduğu, İzmir İli, Bornova İlçesi, Pınarbaşı, Kemalpaşa Mahallesi'nde seyir halinde iken, (T) şeklindeki Pınar Caddesi kontrolsüz kavşağına geldiğinde dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne vermediği, trafik düzeni ve güvenliği açısından aracının hızını yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uyarlamadığı, alanı ve çevresel kontrolünü gereği gibi yapmadığı, kaza mahalli Pınar Caddesi kavşağına geldiğinde durup, soldan gelen taşıtlar var ise bunların geçişini bekleyip, yolun güvenli olduğunu gördükten sonra harekete geçerek kavşağa girip seyrine devam etmesi gerekirken, böyle yapmayıp, dikkatsiz ve tedbirsiz davranıp, görüş alanını yeterince kontrol altında tutmadığı, mevcut seyir hızıyla kavşağa giriş yaptığı sırada sol taraftan gelen ve kavşak konumundan dolayı ilk geçiş hakkına sahip olan davacıya ait araca ilk geçiş hakkını vermeyerek, sevk ve idare hatasıyla dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla çarpması sonucu meydana gelen kazada 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun uygulamasını esas ve usuller yönünden belirleyen Karayolları Trafik Yönetmeliğinin “Kavşaklarda Geçiş Hakkı” başlığı altında belirtilen 109. maddesinde yer alan hükümleri ihlal etmesi nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu... plaka sayılı aracın, kaza mahalli kavşakta geçiş hakkı önceliğine sahip olduğu, meydana gelen kazada davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı karıştığı kazada çarpılan araç olması nedeniyle kazanın meydana gelmesini engellemek adına önlem alma imkanı da bulunmadığından ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre araçtaki değer kaybı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile araç onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farktır. Bilirkişi tarafından araçtaki değer kaybı yönünden yapılan inceleme ve araştırmada, dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 325.000,00 TL olduğu, davacıya ait aracın dava konusu kazada sağ ön çamurluk, sağ arka çamurluk, sağ orta direk ile sağ marşbiyel sacında hasar olacak şekilde darbe aldığı ve hasarlandığı, buna göre yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre davacıya ait aracın kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 285.000,00 TL olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 40.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, emsal araştırmasının usulüne uygun olarak yapıldığı, ikame araç bedeli istemi yönünden yapılan değerlendirmede; aracın kaza tarihi olan 2024 yılı Ocak ayındaki aynı donanım ve teknik özelliklere göre muadil bir aracın mevsim koşulları da dikkate alındığında günlük ortalama kira bedelinin 500,00 TL olduğu, aracın makul tamir süresinin ise düzenli ve sistemli bir çalışma ile 10 iş günü olduğu, buna göre araçta ikame araç zararının 5.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacıya ait araçla davalı sigorta şirketi nezdinde Zorunlu Trafik Sigortası ile sigortalı davalı ...sürücüsü, davalı... maliki olduğu aracın karıştığı 15.01.2024 tarihli trafik kazasında davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, davalı araç maliki ve davalı araç sürücüsünün aracın sebebiyet verdiği doğrudan ve dolaylı zararlardan sorumlu olduğu, davalı Sigorta şirketi'nin ise doğrudan zararlardan olan hasar ve değer kaybından kaza tarihindeki poliçe limiti olan 200.000,00 TL ile sınırlı olarak sorumlu olduğu, davacı tarafça değer kaybı ve ikame araç zararının talep edildiği, davacıya ait araçta oluşan değer kaybı ve ikame araç zararı yönünden alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu ve buna göre araçta 40.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, davacının ikame araç zararının 5.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 29.395,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığı, davacıya ait araçta oluşan bakiye değer kaybının poliçe limiti kapsamında kaldığı, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan 29.395,00 TL değer kaybı ödemesi mahsup edildiğinde bakiye 10.605,00 TL değer kaybı bedelinden davalıların tamamının müteselsilen sorumlu olduğu, davalı araç maliki ve davalı araç sürücüsünün ise 5.000,00 TL ikame araç zararından sorumlu olduğu kanaatine varılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 10.605,00 TL değer kaybı bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden 22.04.2024 tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 15.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-5.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin 15.01.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...alınarak davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 1.065,97 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL nispi harç ile 263,08 TL tamamlama harcı indirildikten sonra bakiye 375,29 TL harcın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 255,04 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı, 427,60 TL nispi harç ile 263,08 TL tamamlama harcı toplamı 1.118,28 TL'nin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 759,97 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 4.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 1.454,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 5.454,00 TL yargılama giderinin (davalı... Sigorta A.Ş.'nin 3.706,48 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 15.605,00 TL vekalet ücretinin (davalı...Sigorta A.Ş.'nin 10.605,00 TL'sinden diğer davalılar ile birlikte sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince davacı ile davalı sigorta şirketi arasındaki dava yönünden dava mutlak ticari dava olduğu ve zorunlu arabuluculuğa tabi olduğundan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 3.800,00 TL arabulucu ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı dava tarihindeki dava değeri itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
01/10/2025
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza