T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/493 Esas
KARAR NO : 2024/955
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 02/08/2024
KARAR TARİHİ : 05/12/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin, İzmir menşeli bir şirket olup ticari ilişkisi olan ... Gıda İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi isimli şirket tarafından keşide edilen ... Bankası Bayraklı Şubesi’nin ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı keşideci imza ve kaşesine havi çekin hamili olduğunu, müvekkilin hamili olduğu, keşidecinin imza ve kaşesine havi çekin 04/07/2024 tarihinde müvekkilin işleri sebebiyle bulunduğu .../İzmir adresinde kaybolarak zayi olduğunu, çekin keşideci tarafından imzalanmış olduğundan diğer kısımlarının boş olsa dahi çekin kıymetli evrak niteliğinde olduğunu, çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin halen söz konusu olduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesinin müvekkil açısından telafisi imkansız zararlar doğurabileceğinden, çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeni ile iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava, zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çek konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/ muhataba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)
Davacının çek bilgilerini bildirdiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Talebin Kabulüne; Keşidecisi ... İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, muhatap bankası ... Bankası Bayraklı Şubesi olan, ... seri numaralı çekin zayi sebebiyle iptaline,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,
5-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 05/12/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı