T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/514
KARAR NO : 2025/394
DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 09/08/2024
KARAR TARİHİ : 30/04/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; ZMMS poliçesi... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen sigortalı davalı... ... plaka sayılı aracı ile yeşil ışık yandığı hissine kapılarak hareket etmesi sonucunda davacı adına kayılı ... plaka sayılı araca arkadan çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağında davalı....un %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacının Almanya'da ikamet etmesinden dolayı yabancı plakalı aracını Almanya'da tamir ettirmek istediğini, burada kıymet takdiri konusunda yetkili bilirkişilik bürosu tarafından düzenlenen raporda aracın onarım bedelinin 8.317,75 Euro olduğunun tespit edildiğini, maddi zararın tazmini amacıyla davalı sigorta şirketine mail yoluyla yazılı olarak yapılan başvurunun ardından 15 günlük ödeme süresi bitmesine rağmen herhangi bir ödemenin yapılmadığını, akabinde yapılan arabuluculuk başvurusunun da anlaşma sağlanamadığını, davacının aracında hasar onarım işlemlerinin gerçekleştiğini ancak değer kaybının belirlenemediğini beyan ederek, değer kaybına ilişkin bedelin bilirkişilerce tespit edilmesi ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10,00 Euro değer kaybı tazminatının davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine, 8.517,75 Euro onarım bedelinin ZMMS poliçesinde ön görülen teminat kapsam ve limitleri dahilinde davalılardan aynen tahsiline, bu mümkün değilse fiili ödeme günündeki Merkez Bankası euro efektif satış kurundan hesaplanacak türk lirası olarak tazminine, alacak tutarına 28/12/2023 tarihinden itibaren (davalı sigorta şirketi açısından hasar başvuru tarihi olan 09/05/2024 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz işletilmesine, 1.329,23 Euro tutarındaki eksper ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Sigorta cevap dilekçesinde özetle; ... plaka sayılı aracın ZMMS poliçesi ile davalı sigorta şirketi tarafından sigortalandığını, sigorta teminatı altına alınan bu araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun olup olmadığının dolayısıyla davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklı sorumluluğununu bulunup bulunmadığının tespitinin gerektiğini, davacının gerçek zararı talep etme hakkının bulunduğunu ancak talep ettiği bedelin fahiş olduğunu, yurt dışında yapılan hasar tespitine istinaden tazminat talep edilemeyeceğini, Türkiye şartlarında zarar miktarının belirlenmesi gerektiğini, ödenecek hasar bedeli belirlenirken olay tarihindeki döviz kurunun tespitinin yapılarak tazminat bedelinin belirlenmesi gerektiğini, değer kaybı zararının tespiti için aracın modeli, yaşı, trafiğe çıkış tarihi, kaç kilometrede olduğu, aracın kullanım şekli, aracın yetkili serviste ve orijinal parçalarla tamir görüp görmediği, oluşan hasarın aracın orijanalliğini etkileyip etkilemediği aracın daha önce değer kaybına neden uğramasına sebebiyet verecek bir kazanın olup olmadığı, gerçekleşen kazada araç sahibinin bir kayba uğrayıp uğramadı gibi kriterlerin dikkate alınarak gerçek bir değer kaybı tespitinin gerektiğini, davacı tarafından yaptırılan ekspertiz raporunun lüzumsuz ve işlevsiz nitelikte olduğunu, davacı tarafından iyi niyetli yaklaşılmadığını, davalı şirketin temerrüde düşmediğini, olayın haksız fiilden kaynaklanması nedeni ile 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine dayanarak değişken faiz talep edilemeyeceğini beyan ederek, davanın reddine, kusur tespiti, hasar onarım bedeli ve değer kaybı bedeli tespiti için konusunda uzman bilirkişi incelemesi yapılmasına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı... Dursun'a dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş ise de adı geçen tarafından cevap verilmediği böylelikle dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiş ve adı geçen davalının iş bu davayı inkar çerçevesinde savunduğu kabul edilmiştir.
DELİLLER:
Araçların tescil özet raporlarının dosyaya alındığı, davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmemiş ise de cevap dilekçesi ekinde Mahkememizce istem konusu edilen hususların dosyaya sunulduğu, tevdi üzerine kusur ve otomotiv bilirkişilerinden rapor alındığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce yapılan tevdi üzerine sunulan 15/02/2025 tarihli raporda özetle ... plaka sayılı araç sürücüsü...'ın bu kazanın meydana gelmesinde etken olduğu, diğer araç sürücüsü... ile üçüncü kişi kurum ve kuruluşunun etken olmadığı, dava konusu araçta bu kazadan kaynaklı 2.082,50 Euro hasar olduğu kanaatinin yanında terditli olarak hasara ilişkin hesaplamaların da ayrıca yapıldığı ve bu kaza sebebiyle araçta değer kaybı olmayacağının belirtildiği ve talep konusu ekspertiz ücretinin de 407,00 Euro olduğu yönünde görüş belirtildiği anlaşılmakla birlikte rapora karşı davacı yanca itirazlarda bulunulduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde 28/12/2023 tarihinde davalı...un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davacının sevk ve idaresindeki ... yabancı plaka aracın maddi hasarlı trafik kazasına karıştıkları, kaza neticesinde sürücüler tarafından kaza tespit tutanağının tutulduğu, ... plaka sayılı aracın aynı kaza tarihini kapsar biçimde davalı yana ZMMS ile sigortalı olduğu, davadan evvel davacı yanca davalı sigorta şirketine 09/05/2024 tarihli KTK 97 başvurusunda bulunulduğu ve ancak talep konusu hususlar yönünden yapılan bir ödeme olmadığı konularında dosya kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın bahse konu trafik kazasının oluşumunda araç sürücülerinin kusurlarının tespiti, bu kapsamda davacı aracının hasara uğrayıp uğramadığı, uğramış ise hasar bedelinin belirlenmesi, meydana kazadan kaynaklı ayrıca değer kaybına uğrayıp uğramadığı, uğramış ise bedelinin belirlenmesi ile belirlenecek bu bedellerden davalıların sorumlu olup olmayacakları, sorumlu iseler ne şekilde ve ne surette sorumlu olacaklarının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik trafik kazasıdan kaynaklı açılan hasar ve değer kaybı bedelinin tahsiline yönelik maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; her ne kadar harca esas değer olarak daha farklı bir miktar belirtilmiş ise de dava neticede az öncede belirtildiği gibi hasar ve değer kaybına ilişkin olarak ileri sürülmekle ekspertiz ücretinin yargılama giderinden olduğunda bir tereddüt olmadığından Mahkememizce bu yönde değerlendirme yapılmıştır.
Her ne kadar kazandırılan 15/02/2025 tarihli rapora itiraz ile ek rapor/ yenir bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde 18/12/2023 tarihinde davacı... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın İzmir İli Güzelbahçe İlçesi İzmir- Seferihisar yolu üzerinde seyir halinde olup kendisine hitaben kırmızı ışık yanması sebebiyle durduğundan arkasından aynı istikamette durmakta olan davalı... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile ışık sisteminin yeşile döndüğü düşüncesi ile önünde duraklama halinde olan ... plaka sayılı aracın arka tampon kısmına çarpması ile oluşan trafik kazasının meydana gelmesinde davalı...'ın eyleminin 2918 sayılı 52/b bendini ihlal ettiği, bir başka etkenin olmadığı anlaşılmakla kazanın meydana gelmesinde...'ın tam kusurlu olduğu, bahse konu bu kusurlu hareket neticesinde davacı aracının iddianın aksine araçtaki onarıma yönelik sunulan beyan dilekçesi göz önüne alındığında onarıma dair bilirkişi raporunda belirtilen şekilde hasarın daha fazla olduğu yönünde onarım fotoğrafı yada faturanın dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla bilirkişi tarafından belirlenen hasar bedeline itibar edilmekle hükme esas alınan rapordan da ayrıntısı ile anlaşılacağı üzere 2.082,50 Euro tutarında hasara uğradığı, aracın kazadan evvelki 2. El piyasa rayiç değerinin 12.000,00 Euro olarak belirlendiği göz önüne alındığında aracın ayrıca pert işlemine tabi tutulmasını gerektirir bir durum olmadığı, aracın bahse konu kazası sebebiyle araçta oluşan hasarın ayrıca değer kaybına sebebiyet vermeyeceği, davacı yan hasarının karşılanmadığı anlaşılmakla davalı sigortanın 2918 sayılı yasanın 91. Maddesi uyarınca poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğu kanaatine varılmakla davalı sigortaya hasara yönelik yapılan 09/05/2024 tarihli duruşmaya cevap verilmeyerek 22/05/2024 tarihi itibariyle talep konusu hasar istemine yönelik temerrüte düştüğü anlaşılmakla birlikte her ne kadar daha fazla bir ekspertiz ücreti talebinde bulunulmuş ise de hükme esas alınan raporda BVSK eksper ücret listesine itibar edilmesi gerektiği kanaati ile rapordaki 407,00 Euro ekspertiz ücreti yönünden bu tutarın yargılama gideri olarak davalıdan tahsil isteminde davacı talebinin haklı olduğu kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava tarihi göz önüne alındığında 1 Euro = 36,6911 TL olduğu tespit edilmekle dava değerinin 8.327,75 Euro * 36,6911 TL = 305.554,30 TL olduğu anlaşılmakla yargılama giderleri bu tutar üzerinden değerlendirmeye konu edilmiş ayrıca her ne kadar üst derece Mahkeme ilamlarında farklı nitelikte değerlendirmeler yapılmış ise de karar tarihi itibariyle alınması gereken harcın kaza tarihindeki kur üzerinden belirlenmesi durumunda karar verilecek her bir harcın farklı miktarda olacağı göz önüne alındığında bu nitelikteki bir belirsizliğin yerinde olmayacağı kanaatine varılmakla birlikte harcın her gün değişen miktarda olmasının da doğru olmayacağı anlaşılmakla birlikte esasen davacının haklılığının dava tarihi itibariyle değerlendirmesi gerektiğinden alınması gereken harcın da yine dava tarihi itibariyle dava değeri üzerinden belirlenmesi benimsenmekle bu açıklamalar kapsamında gerekli hesaplama yapılmıştır.
Davalı sigorta yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmekle birlikte davadan evvel yapılan arabuluculuk başvurusunun da davalı sigorta yönünden zorunlu olduğu göz önüne alınmakla birlikte 6325 sayılı yasanın 18/A-18 maddesine göre iş bu uyuşmazlık yönünden davadan evvel KTK 97 başvurusunda bulunulduğu göz önüne alındığında bu başvurunun alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olduğu ve bu nedenle de davadan evvel yapılan arabuluculuk başvurusunun ihtiyari olduğu yönünde son dönemde emsal nitelikte Yargıtay 4 HD tarafından değerlendirme yapılmış ise de öncelikli olarak alternatif uyuşmazlık çözüm yolunun ne olduğu konusu üzerinde durulması gerekmektedir. Bu kapsamda alternatif uyuşmazlık çözüm yolunun dosya tarafları ve olay ile herhangi bir şekilde bağlantısı olmayan yani tarafsız üçüncü bir kişinin taraflar arası münasebetin çözümü bakımından yol gösterdiği, yardımcı olduğu ve sonuç olarak uyuşmazlığı ortadan kaldırmak için çözüm yolu bulduğu ve her iki tarafı da bulduğu bu yol ile bağlayacak olan ve seçimlik nitelik taşıyan bir yöntem olduğundan alternatif uyuşmazlık çözüm yönteminin bizim hukukumuzda tahkim yahut arabuluculuk müesseseleri olduğu değerlendirilmektedir. Dolayısı ile 2918 sayılı yasanın 97. maddesi ile 14/04/2016 tarihinde getirilen başvuru yolunun talep dilekçesine ekli Yargıtay kararının aksine alternatif uyuşmazlık çözüm yolu olmadığı kanaatine varılmıştır. Bunun yanında bir an için aksi düşünülse bile yapılan arabuluculuk başvurusunun tıpkı davadan evvel gidilen tespit istemli başvuru sonucu ortaya çıkan yargılama gideri yahut yine davadan evvel gidilen tazminat hesabının mevcudiyetine yönelik ekspertiz masrafı gibi kalemlerden olduğu düşüncesi ile arabuluculuk başvuru tarihi itibariyle haklılığın davacıda olduğu uyuşmazlıklar yönünden yapılan arabaluculuktan kaynaklanan ücretinin davacıya yükletilmesinin doğru olmayacağı da değerlendirilmiştir. Ayrıca yine yukarıda da belirtildiği gibi KTK 97. Maddesinin 14/04/2016 tarihinde gerek 6102 sayılı yasanın 5/A maddesinin gerekse de 6325 sayılı yasanın 18/A maddesinin ise 06/12/2018 tarihinde yürürlüğe girdiği ve belirtilen yasa maddelerinin halen yürürlükte oldukları göz önüne alındığında 06/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren yasa maddelerinin KTK 97. maddesinin uygulamasını ortadan kaldırıldığı söylenemeyeceği gibi sadece dava konusu husus yönden özel düzenlemeyi içerdiği kanaatine varılan KTK 97. maddesinin söz konusu 5/A ya da 18/A maddeleri ile aksi yönde bir düzenlemeyi içerdiğinin de söylenemeyeceği kabul edilmiş ve açıklanan sebepler ile davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden arabuculuk ücretinin davacı yanın kısmen haklı olduğu miktarı oranındaki karşılığın davalı sigorta üzerinde bırakılması gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile 28/12/2023 tarihinde meydana geldiği anlaşılan dava konusu trafik kazasından kaynaklı;
- 2.082,50 Euro hasar bedelinin davalı sigorta yönünden 22/05/2024 tarihinden, diğer davalı yönünden ise olay tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL cinsinden hesaplanan karşılığının DAVALILARDAN (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bu tutarın 120.000,00 TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla) MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
- Değer kaybına yönelik talebin reddine,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 5.219,51 TL karar ve ilam harcının evvelce alınan 6.040,92 TL peşin harçtan mahsubu ile hazineye irad kaydına, fazladan alınan 821,41 TL harcın talep halinde ve kararın kesinlemesinden sonra davacıya iadesine,
3- Davacı tarafından yatırılan başvuru harcı ile yukarıda mahsubuna karar verilen peşin harç tutarı olan 5.674,11 TL harç ile gider avansından kullanılan kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 2.153,58 TL (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) den oluşan toplam 7.827,69 TL yargılama giderinin DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
- 407,00 Euro ekspertiz ücretinin 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden TL cinsinden hesaplanan karşılığının DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
5- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN MÜTESELSİLEN TAHSİLİ İLE DAVACIYA VERİLMESİNE,
6- Davalı... Sigorta kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE DAVALI... SİGORTA A.Ş.'YE VERİLMESİNE,
7- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...'e ödenmesi halinde, söz konusu zorunlu başvurunu da sadece davalı sigorta yönünden olduğu göz önüne alındığında bu ücretin 6831 sayılı Kanun kapsamında tarafların haklılık durumuna göre;
- 2.699,76 TL'sinin DAVACIDAN TAHSİLİ İLE,
- 900,24 TL'sinin ise DAVALI... SİGORTA A.Ş.'DEN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
8- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı diğer davalı tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 30/04/2025
Katip ...
E imza ¸
Hakim ...
eimza ¸