T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/52 Esas
KARAR NO: 2024/360
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 19/01/2024
KARAR TARİHİ: 16/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkete ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 02.11.2021/2022 vadeli olarak sigortalandığını, 24.05.2022 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile İzmir Bayraklı mevkiinde seyir halinde iken ve aynı istikamette seyir alinde bulunan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araca çarpıp kaçtığını, daha sonra Menderes Caddesi üzerinde farklı bir kazaya karıştığı kamera kayıtlarından tespit edildiğini, KTK 56/l-a Maddesinde yer alan asli kusurlardan "Şerit izleme, gelen trafikle karşılaşma, araçlar arasındaki mesafe, yavaş sürme ve geçiş kolaylığı sağlamaya" ilişkin kurala uymayarak, ihlal ettiğinden tam ve asli kusurlu olarak tespit edildiğini, kazaya karışan diğer araç sürücüsüne ise meydana gelen kazada bir kusur atfedilmediğini, ayrıca düzenlenen resmi kaza tespit tutanağında yer alan tespitlere göre davalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğinin de açık olduğunu, kazada hasarlanan ... plakalı araçta oluşan hasar bedeli istemiyle müvekkil şirket aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuru yapıldığını, Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuru neticesinde ....E.... K-... Sayılı Tahkim Dosyasında, alınan bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde davalı tarafından sigortalanmış ... plakalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, başvurana ait ... plakalı araç sürücüsünün ise kusurunun bulunmadığı, araçta makul iskonto oranlarının da dikkate alınması sonucunda KDV dahil 149.682,70 TL zarar tespit edildiğinin ifade edildiğini, söz konusu tahkim dosyasında poliçe limitleri de dikkate alınarak başvuranın talebinin kabulüyle, 50.000 TL tazminatın 10.11.2022 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle davalı sigorta şirketinden alınarak başvurana verilmesine karar verildiğini, kararın ardından ... Plakalı araç sahibi davacı tarafından müvekkil şirket aleyhine İzmir ...İcra Dairesinin ... esas Sayılı dosyasında ilamlı icra takibi başlatıldığını, 27.09.2023 tarihinde söz konusu icra dosyasına toplam 80.303,77 TL ödeme yapıldığını, 07.12.2019 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren 193 Sayılı “Dijital hizmet vergisi ile bazı kanunlarda ve 375 sayılı kanunhükmünde kararnamede değişiklik yapılması hakkında kanun” un 16. Maddesi kapsamında, “9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ile 19/3/1969 tarihli ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı tarafa yükletilen vekalet ücretini (icra ve iflas müdürlüklerine yatırılanlar dâhil) ödeyenler tarafından gelir vergisi tevkifatı yapılır.” hükmü uyarınca müvekkil şirket ödeme yaparken KDV tebliği gereği 5/10 oranında KDV tevkifatı yaparak icra dosya borcunu ödediğini, bu nedenle toplam tutardan toplam 3.282,65-TL stopaj ve 1.641,33-TL kdv tevkifat tutar kesintisi yapıldığını, söz konusu kaza nedeni ile kazaya karışan 3.kişiye hasar bedeline ilişkin yapılan toplam ödemenin 80.303,77 TL olduğunu, bu miktarın icra dosyasındaki asıl alacak miktarını oluşturduğunu, dava açılmadan önce dava konusu ödenen tazminatın davalıya rücu edilmesi amacıyla İzmir ....İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafın takibe yaptığı haksız itirazı ile takibin durduğunu beyanla davanın kabulü ile itirazın iptali ile takibin devamına, davalının takip konusu alacağın %20 sinden olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Dava dilekçesi ve ekleri ile tensip zaptı usulüne uygun davetiye ile davalı şirkete tebliğ olunmuş, davalı tarafça dilekçeler aşamasında davaya cevap verilmemiştir.
DELİLLER:
1-Trafik kazası tespit tutanağı
2-Davacı sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası;
Davacı sigorta şirketi tarafından ... nolu sigorta poliçesi ve ekleri Mahkememize sunulmuş, 24/05/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasında ... plaka sayılı araçta oluşan hasar bedeline ilişkin Sigorta Tahkim Komisyonunun 08.12.2022 tarih ....E... K-... sayılı kararına dayalı olarak başlatılan İzmir ....İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yasal mevzuat gereği stopaj ve KDV tevkifat tutarı kesintisi mahsup edilerek 27/09/2023 tarihinde 75.379,79-TL ödeme yapıldığı bildirilmiş, ödemeye ilişkin dekont ibraz edilmiştir.
3- Trafik Tescil Kayıtları
... plaka sayılı aracın tescil bilgileri Uyap sistemi üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır.
4-Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları
Davalı şirketin en son sicil kaydı celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
5-Sigorta Tahkim Komisyonu ....E...K... Sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde; başvuranın ..., karşı taraf sigorta kuruluşunun ... Sigorta şirketi olduğu, 08/12/2022 tarihli başvurunun, başvurana ait araç ile sigorta kuruluşuna ZMMM Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı trafik kazasında başvurana ait araçta meydana geldiği iddia edilen hasarın tazmini istemine ilişkin olduğu,
Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın K.T.K.nun "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller" başlıklı Madde 84/g maddesini (şeride tecavüz) ve bu madde kapsamında "Karayollarında trafik sağdan akar" başlıklı 46/b maddesini (şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek zorundadırlar) ihlal ettiğinden %100 oranında asli -tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...'un kusursuz olduğu;
... plaka sayılı araçta 24/05/2022 tarihli kaza nedeniyle yedek parça, malzeme ve işçilik olmak üzere KDV dahil 149.682,70-TL hasar meydana geldiği görüş ve kanaatine varıldığı, 31/07/2023 tarihli karar ile başvurunun kabulü ile hasar bedeline ilişkin 50.000,00-TL tazminatın 10/11/2022 tarihinden itibaren işleyen yasal faiziyle birlikte sigorta kuruluşundan tahsili ile başvurana ödenmesine dair karar verildiği, kararın kesinleştiği anlaşılmıştır.
6-İzmir .... İcra Dairesinin ... Esas Sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde, Sigorta Tahkim Komisyonu ....E ... sayılı dosyasında verilen kararın icrası amacıyla alacaklı ... tarafından borçlu ... Sigorta şirketi aleyhinde 03/08/2023 tarihinde başlatılan ilamlı haciz yoluyla takip olduğu, düzenlenen icra emri kapsamında 50.000,00-TL araç hasar bedeli alacağı, 3.120,00-TL yargılama gideri alacağı, 9.200,00-TL vekalet ücreti alacağı ve 3.279,45-TL faiz olmak üzere 65.599,45-TL'lik alacağın tahsilinin talep edildiği, borçlu sigorta tarafından 27/09/2023 tarihinde takip dosyasına yasal mevzuat gereği stopaj ve KDV tevkifat tutarı kesintisi mahsup edilerek 75.379,79-TL ödeme yapılarak borcun ödendiği görülmüştür.
7-İzmir ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası
UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınan dosyanın incelenmesinde, Alacaklı ... Sigorta Şirketi tarafından, borçlu ... Kentsel Dönüşüm San. Ve Tic. Ltd. Şti. aleyhine sigortalı ... plakalı aracın 24/05/2022 tarihinde ... plaka sayılı araca çarpması neticesinde meydana gelen hasarın ... numaralı poliçe kapsamında ödenmesi üzerine rücuen tazmini istemine dayalı 80.303,77-TL asıl alacak ve 980,38-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 81.284,15-TL alacağın takip tarihinden işleyecek % 31,75 ve artan oranlarda avans faizi, icra giderleri ve vekalet ücreti ile ile B.K. 100 e göre tahsili talebi ile 13.10.2023 tarihinde, 7 örnek nolu ilamsız takipte ödeme emri ile başlatılan icra takibi olduğu, borçlu vekili tarafından 23.10.2023 tarihli itiraz dilekçesi ile takibe, asıl alacağa, alacak konusuna, işlemiş ve işleyecek faize, faiz türüne, faiz oranına, faiz süresine, takibe ilişkin diğer tüm ferilere itiraz edildiği, itiraz üzerine 24.10.2023 tarihli karar ile takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ZMSS poliçesi sebebiyle sigorta şirketinin 3. kişiye ödediği hasar bedelinin kendi sigortalısından rücuen tahsiline ilişkin İzmir ....İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında başlatılan takibe davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, maddi hasarlı trafik kazası sonucu zarar gören dava dışı hak sahibine bu hususta verilen hakem kararının icrasına ilişkin İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası kapsamında ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı davacı tarafından ödenen tazminatın sigortalı aracın olay yerini terk nedenine dayalı olarak kendi akidi olan davalıdan rücuen tahsilinin talep edilip edilemeyeceği, davacı tarafından rücuen tahsil istemiyle İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Dosyaya ibraz edilen tutanak, kroki, fotoğraf, bilgi ve beyanlar ile kesinleşen tahkim dosyasına göre kazanın oluşumunun; 24.05.2022 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Merkez istikametine seyir halindeyken ... inşaat önüne geldiğinde ... plakalı araç sürücüsü ...'ın şerit değiştirirken aracının sol yan kısımlarıyla ... plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarpması şeklinde meydana geldiği; kazanın oluşumu yönünde kaza tespit tutanağı ile tahkim dosyasında alınan raporların aynı yönde olmakla kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu kabul edilmiştir.
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ...'ın 2918 s.K.T.K.nun" Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller" başlıklı madde 84/g maddesini (şeride tecavüz) ve bu madde kapsamında "Karayolarında trafik sağdan akar" başlıklı 46/b maddesini (şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek zorundadırlar) ihlal ettiğinden %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsünün kazada atfı kabil herhangi bir ihlali görülmediğinden oluşa etken hatalı tutum ve davranışının bulunmadığı anlaşılmıştır. Eldeki dosyamız yönüyle, kesinleşen tahkim dosyasında kabul edilen kusur durumunun aksi yönünde ve yeniden inceleme yapılmasını gerektirir herhangi bir vakıa ya da delil ileri sürülmediğinden Mahkememizce yeniden inceleme yapılması yoluna gidilmemiştir.
Davacı ... Sigorta Şirketi dava konusu kazaya asli kusuruyla sebebiyet veren ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olup, davalı ise aracın işletenidir. Davaya konu trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın trafik kazasısında hasarlanmasına sebep olduğu ...plakalı araç maliki tarafından meydana gelen hasarın tahsili talepli 08/12/2022 tarihli başvurusu üzerine Sigorta Tahkim Komisyonunun....E ...K.... sayılı kararı ile ile başvurunun kabulüne karar verilerek hasar bedeline ilişkin 50.000,00-TL tazminatın yasal faiziyle birlikte sigorta şirketinden tahsiline hükmedildiği, verilen kararın 18/09/2023 tarihinde itiraz hakem heyeti kararı üzerine kesinleştiği, başvuran tarafından sigorta tahkim komisyonu kararının icrası amacıyla dosyamız davacısı sigorta şirketi aleyhine başlatılan İzmir ....İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında ödeme tarihi olan 27/09/2023 tarihi itibariyle kapak hesabında 50.000,00-TL anapara, 4.183,09-TL faiz, 6.424,77-TL yargılama gideri ile 19.695,91-TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 80.303,77-TL'nin ödenmesi gerektiği, davacı sigorta şirketi tarafından yasal mevzuat gereği 3.282,65-TL stopaj, 1.641,33-TL KDV tevkifatı yapılarak takip dosyasına 27/09/2023 tarihinde 75.379,79-TL ödeme yapıldığı, davamıza konu takip dosyasında ödenen toplam 80.303,77-TL'nin kazaya sebebiyet veren sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk etmiş olduğunun anlaşılması sebebiyle davalı sigortalıdan rücuen tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde ödemede bulunan sigortacının sigortalısına rücu sebepleri düzenlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Somut uyuşmazlıkta çözümlenmesi gereken sorun ZMMS poliçesi bulunan dava konusu araç bakımından meydana gelen trafik kazası neticesinde olay mahallinin terk edilmesinin tek başına poliçeyi teminat kapsamından çıkarıp çıkarmadığına ilişkindir.
Sigorta hukukunda asıl olan, sigorta poliçesi kapsamında kalan rizikonun gerçekleşmesi halinde zararın sigortacı tarafından karşılanmasıdır. Ancak bazı durumlara ilişkin kanuna veya poliçe genel şartlarına hükümler konularak, zarar teminat dışına çıkarılabilmektedir. ZMMS genel şartlarının B.4 maddesinde de teminat harici olan hususlar düzenlenmiş olup, bunlardan bir tanesi de kazadan sonra olay yerinin terk edilmesidir.
01.06.2015 tarihinden sonra düzenlenen zorunlu trafik sigorta poliçeleri nedeniyle bedensel hasarlı trafik kazası sonucu zarar gören hak sahiplerine ödemede bulunan zorunlu trafik sigortacısı, kendi akidi olan sigortalısına karşı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 maddesine göre olay yerini terk nedeniyle rücu davası açabilecektir. Zira bedensel hasarlı trafik kazalarında 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartların B.4 maddesinde ifade edilen haller ile benzer zorunlu haller dışında olay yerini terkin, içe rücu sebebi olduğu kabul edilmiştir. Olay yerini terk ile içe rücu sebebi gerçekleşmiş olup olay yerini Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan haller ile benzer zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini, dolayısıyla rücu sebebinin oluşmadığını ispat yükü ise sigortalıdadır. Sigortalı kaza yerini ancak Genel Şartların B.4. maddesinde sayılan zorunlu nedenlerden biri nedeniyle terk ettiğini ispatlar ise rücu durumundan kurtulacaktır.
Buna göre, "bedeni hasar"a neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigorta şirketinin zarar gören 3. kişilere ödediği tazminatı sigortalısına rücu hakkı bulunmaktadır. Bedeni hasara neden olan bir trafik kazası sonucu sigortalı araç sürücüsü olay yerini terk etmişse olay yerini terk sebebinin tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu bir hal sebebine dayanması gerektiği aşikardır. ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında sigorta şirketinin sigortalısına rücu hakkının doğumu için iki sebebin bir arada bulunması gerekmektedir. Bunlardan ilki meydana gelen trafik kaza sonucunda "bedeni hasar"ın doğmasıdır. Somut olayda bedeni hasar meydana gelmiştir. Dava dışı ... plakalı araç sürücüsü yaralanmıştır. Dolayısıyla rücu için aranılan birinci sebep gerçekleşmiştir. Rücu için gerekli olan ikinci sebep ise, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden birine dayanması gerekmektedir. Somut olayda; sigortalı araç sürücüsü ...'ın olay yerini terk sebebinin ZMMS genel şartları B.4/f bendi kapsamında "tedavi" veya "yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme", "can güvenliği nedeniyle uzaklaşma" gibi zorunlu hallerden olmadığı, olay yerinden kaçtığı ve kaçarken ikinci bir kazaya karıştıktan sonra koşarak kaçarken polis ekipleri tarafından yakalandığı anlaşılmıştır. Bu halde B.4.f maddesi gereği rücu imkanı olduğu açık olmakla davacı tarafın rücu talebinin yerinde olduğu değerlendirilmiştir.
Davacının rücu talebinin dayanağı Sigorta Tahkim Komsiyonunun 18/09/2023 tarihinde kesinleşen kararına dayandığına göre somut uyuşmazlık yönünden gerçek zararın kesinleşen hakem kararı ile sabit hale geldiği değerlendirilerek, davacının dava dışı ... plakalı araçta meydana gelen hasar sebebiyle ödenen bedele ilişkin davalı sigortalısına rücu hakkının doğduğu, bu sebeple davacı tarafından davalı aleyhinde başlatılan takibin yerinde olduğu kanaatiyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline karar vermek gerekmiş, alacak belirlenebilir olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına da hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, davalının İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptaline, takibin kaldığı yerden devamına,
2-Hükmolunan alacağın %20'si oranında (16.256,83-TL) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 5.552,52-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 981,72-TL harç ile icra dosyasına yatırılan 406,42-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 4.164,38-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça peşin harç olarak yapılan 981,72-TL, başvurma harcı olarak yapılan 427,60-TL olmak üzere toplam 1.409,32-TL yargılama gideri ile davacının iş bu dosyada yaptığı ve karşıladığı toplam 180,25-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 1.589,57-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Kararın kesinleşmesi halinde, ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden kalan gider avansının ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 16/05/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı