T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/524
KARAR NO : 2025/594
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/08/2024
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinin incelenmesinde; Davacı müvekkilinin oğlunun baldızı, davalı Sınırlı Sorumlu ... İşletme ve Turizm Geliştirme Kooperatifinde tanıtım ve satış temsilcisi olarak çalışmakta iken davacının oğlu ... ve eşine de bu kooperatiften üyelik ve taşınmaz sahibi olması için projeden bahsettiğini ve davacının ailesiyle birlikte davalı kooperatiften bu şekilde haberdar olduklarını, davalı kooperatif müvekkilinin oğlu vasıtasıyla müvekkilinin, oğlu ve oğlunun eşi ile iletişim kurduktan sonra müvekkilin oğluna kooperatife üye yapma konusunda baskı kurmaya başladıklarını, gerçek dışı proje tanıtımları ile davacının oğlu ...n tam da evlilik aşamasında olduğu bir sırada ve hatta davacının oğlu balayında iken müvekkilini ve ailesini satış ve avantajlı üyelik vaadi ve baskısıyla sıkıştırarak takip konusu paraların kendilerine gönderilmesini sağladıklarını, müvekkillerinin bu süreçte gerçek dışı olduğu sonradan anlaşılsada kendilerine oldukça avantajlı imkanlarla konut/yazlık sahibi olma imkanını vadetmesi ve yapılan psikolojik satış baskısı üzerine müvekkilinin kendisi, oğlu ve eşi için kooperatife üye olacakları ve kendilerine avantajlı daire/yazlık verileceği inancıyla kooperatif hesabına kendilerinden istenen paraları oğlu ... hesabından yatırdıklarını, Müvekkiller(oğlu ve gelini için ayrı davalar açılmıştır) söz konusu paraları yatırdığında, ödemeyi gönderen müvekkilinin oğlu balayında olup, oğul... balayından döner dönmez kooperatifin konut veya yazlık yapacağını söylediği projeyi, taşınmaz yapılacak arsayı ve diğer detayları araştırmaya giriştiklerini, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Tapu Sicil Müdürlüğü ve ilgili belediyenin imar servisinden ayrıntıları öğrenmek için gerekli tüm incelemeleri yaptıktan sonra, davalı kooperatifin kendilerine hileli ve gerçekleri gizleyerek tanıttıkları ve baskıcı satış politikası suretiyle bir nevi zorla üyelik satmaya çalıştığı, projenin esasında yapılamayacak bir proje olduğunu anladıklarını, işbu dilekçe ekinde dekontlardan anlaşılacağı üzere müvekkilinin oğlu... tarafından davalı Kooperatifin hesabına ilk etapta kendi adına devredilecek daire ve üyelik için 25/09/2023 tarihinde 1.000.000,00 ve 27/09/2023 tarihinde de 1.000.000,00 TL gönderdiklerini, yine eşi ...adına 25/09/2023 tarihinde 1.000.000,00 TL ve bu dosyadaki davacı olan annesi ... adına ise 25/09/2023 tarihinde 1.000.000,00 TL gönderildiğini, müvekkilinin oğlunun projeyi araştırması ve yapılamayacağını anlaması üzerine, oğul ... derhal davalı yanla iletişime geçerek bu işten vazgeçtiklerini, henüz herhangi bir üyelik sözleşmesi de imzalamadıklarını ve gönderdikleri paraların kendisine geri ödenmesini talep ettiklerini, fakat müvekkilin oğlunun bu talebinin üzerinden uzun süre geçmesine karşın, davalı tarafından müvekkillerin gönderdiği paraların geri ödemeleri yapılmadığı gibi, kooperatifin amacı kapsamında herhangi bir faaliyette bulunulmamış ve müvekkillere vadedilen söz konusu dairelerin de teslim edilmediğini, zira davalı kooperatif tam da müvekkilinin oğlunun araştırmaları sonucu öğrendiği gibi henüz projeye dahi başlayamadıklarını, hatta müvekkillerin öğrendiği kadarıyla bu proje için üyelikler kapsamında davalı kooperatif tarafından 38 milyon lira toplandığını, projenin arsasının 14 milyon Liraya alındığını, kalan meblağa ne olduğu ise bilinmediğini, müvekkilinin ve ailesinin aylarca davalı yan tarafından oyalanmasına ve kati surette üyelik işlemi de yapılmamasına karşın kendilerine 28/05/2024 tarihli yazı ile ayrı ayrı 2023 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısına davet yazısı gönderildiğini, ekte sunulu davet yazısında her ne kadar müvekkilinin söz konusu kooperatife üye yapılmış gibi genel kurula çağrılsa bile esasen müvekkiline gerekli üyelik işlemlerinin yapılmadığnı, müvekkilinin kooperatifin ana sözleşmesine imza atmadığını, müvekkilini kooperatife bağlayan hiçbir imzasının bulunmadığını, bu nedenle üyeliklerinin yok hükmünde olduğunu, müvekkilinin adına sahte imzalarla üyelik kaydı yapılmış olabileceğini, adı geçen kooperatif adı altında üyelik ve/veya taşınmaz sahibi yapma vaadiyle müvekkilinin ve ailesi gibi bir kısım insanların kandırılıp mağdur edildiğini, bu paralara karşılık hiçbir aktif kooperatif faaliyeti, proje çizim,taşınmaz alım,imar, inşa vs. gibi kooperatifin amacına yönelik işler yapılmayarak insanların açıkça zarar uğratıldıklarını, bu hususta suç duyurusunda da bulunduklarını, şikayetlerinin halen Seferihisar Cumhuriyet Başsavcılığının...oruşturma sırasında işlem görmekte olduğunu, müvekkilinin ve ailesiinin kendilerine daire/yazlık verileceğine dair gerçek dışı tanıtımlarla yapılan satış baskısı ve verilen taahhüt doğrultusunda yapılan ödemelerin kooperatif tarafından haksız şekilde kullanıldığı, kooperatifin üye olmayan kimselerden herhangi bir ödeme alması mümkün değilken toplamda 4.000.000,00 TL ödeme alındığı ancak aradan uzun süre geçmesine karşın kooperatif tarafından herhangi bir faaliyette bulunulmadığı,davalı tarafından müvekkilini hileli hareketler ile üyelik ve taşınmaz devri vaadiyle irade fesadına uğratılarak haksız yarar sağlamaya yönelik kooperatif dolandırıcılığı suçunun işlendiğini düşündüklerini, bunun üzerine müvekkilinin ve ailesinin ayrı ayrı ödedikleri paraların iadesine yönelik olarak Seferihisar İcra Müdürlüğünün işbu davaya konu ... E. sayılı takibi ile,... E. sayılı icra takipleri başlatıldığını, mevcut durumda takiplere itiraz edildiğini, herhangi bir geri ödeme yapılmadığını, davalının icra dairesine gerçekleştirdiği haksız itiraz sonrası zorunlu arabuluculuk yoluna da başvurulduğunu, ...nolu arabuluculuk dosyası ile yapılan görüşmelerde anlaşm sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle davalı borçlunun numarası yukarıda yazılı icra takibine yapmış olduğu haksız ve yersiz itirazlarının iptal edilmesi için işbu davayı açma zorunluluğu doğduğunu, yukarıda belirtildiği üzere davalı kooperatif müvekkili zarara uğratmaya yönelik eylemlerini sürdürdüğünü, devam eden dava süresinde müvekkilinin telafisi imkansız zararlara uğramaması ve müvekkilin alacağının tahsilde akamete uğramaması adına, öncelikle davalı adına kayıtlı olduğu bilinen İzmir ili Urla ilçesi,...mahallesi,... parselde kayıtlı olup ihtilafa konu projeye konu edilen taşınmazın kaydına 3.kişilere devrinin önlenmesi amacıyla ivedilikle ihtiyati tedbir konulmasını ve ayrıca teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesini, Seferihisar İcra Müdürlüğünün... E. sayılı dosyası ile yapılan takibe karşı davalının kötüniyetli itirazının iptaliyle takibin takip talebinde belirtilen şartlarla devamına, takip konusu alacak likit ve davalı da açıkça kötü niyetli olduğundan asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Cevap dilekçesinin incelenmesinde; işbu davanın usul ve yasaya aykırı olduğundan reddi gerektiğini, Davacının yapmış olduğu icra takibi ve devamında açmış olduğu işbu dava Kooperatifler Kanunu' nun ortaklıktan çıkmaya ilişkin hükümlerine uygun olmadığını, bu düzenlemelere göre 6 ay öncesinden Kooperatife haber vererek çıkma talebinin bildirilmesi gerekirken davacının bu yönde Kooperatif yönetimine yapmış olduğu bir bildirim bulunmadığını, davacı ödemiş olduğu giriş aidatının iadesi için önce icra takibi açtığını, sonra da işbu davayı açtığını, ancak yasanın emredici hükümleri doğrultusunda Kooperatif ödemesinin iade alınması yolu da ortaklıktan çıkma yolunun da bu olmadığını, usule uygun olarak açılmamış olan işbu davanın ve tüm taleplerinin reddi gerektiğini, davalı Kooperatifin 31/03/2023 tarihinde ticaret sicile tescil edilerek kurulduğunu, halihazırda aktif olarak faaliyelerine devam eden 40 Üyesi olan bir kooperatif olduklarını, davacı..., oğlu ... ve gelini... tarafından açılmış olan işbu davaların tümüyle mesnetsiz olduğunu, hiçbir delil ve belge olmaksızın sadece mahalle dedikodusu niteliğinde ithamlar ile ikame edilmiş davalar olduğunu, davalı kooparatifin baskı kurmak suretiyle üye topladığı şeklindeki iddiaların gerçekle hiçbir ilgisi olmadığını, davacıya kooperatifin projelerini tanıtarak satışı yapan kişi olan... halihazırda kooperatif üyesi olup davacının gelininin kardeşi olduğunu, davacının dolandırıldıkları iddiasında ise bu noktada husumet yöneltmeleri gereken kişi kooperatif değil... olması gerektiğini, milyon paritesinde meblağların bir işe yatırıldığı böyle bir olayda menfaat ve fayda temin edeceğine ikna olmayan hiç kimsenin böyle bir yatırım yapmayacağını, ilerleyen satırlarda davacı da "avantajlı daire/yazlık verileceği inancından" bahsederek projeye inanıp güvendiklerini beyan ettiklerini, kooperatifin her tür faaliyetine devam ettiğini, sunulan projenin yürürlükte olduğunu, davacının Israrla sözleşmeden hatta sahte imzalardan bahsedilmişse de üyeliğin yasaya uygun şekilde gerçekleştirildiği, yasadaki tüm şekil şartlarına uyarak ile davacı, oğlu ve gelini 25/09/2023 tarihinde Kooperatife zaten üye olduklarını, davacının, oğlunun ve gelinin Kooperatife üye olması tümüyle usul ve yasaya uygun olduğunu, davacının talebi doğrultusunda gerçekleştiğini, hiçbir şekilde baskı, zorlama, hile, kandırma vs. İrade sakatlığı hali de söz konusu olmadığını, bir kişi için kandırma gibi bir durum söz konusu olmuş olsaydı bile aynı aileden 3 kişinin kandırıldığı iddiası hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bu insanlar tümüyle Kooperatife ve projeye olan inançları ile toplamda 4 milyon civarı bir meblağ ödeyip üye olmak istediklerini, gelinen noktada yeni yönetimi ile Belediye nezdinde tüm izinlere başvuran, yeni bir muhasebe firması ile anlaşan, sıhhatle ve şevkle projeye devam eden Kooperatifi, asılsız ithamlarla suçlayarak, sebepsiz zenginleşmeden bahsetmenin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davacı da evlatları da bedelini ödemiş ve Kooperatife üye olduklarını, üyelikten çıkma yahut çıkarılmayı gerektiren bir durumun söz konusu olmadığını, İhtiyati haciz ve tedbir talebinde bulunan davacının bu talebinin hukuka aykırı olduğunu, davacının üyeliğinin devam etmekte olduğunu, Kooperatif de halihazırda faaliyetine devam ettiğini, bu haksız taleplerin reddine, usul hükümlerine aykırı olarak ikame edilmiş işbu davanın usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte olursa; Kooperatifin üyelik bedelini iade etmesini gerektiren bir durum söz konusu olmadığından haksız ve mesnetsiz olarak ikame edilmiş davanın reddine, davalı kooparatifin anılı icra takibine konu bedeli zorla, hile ile, baskı ile davacının iradesini sakatlayarak almakla suçlanmış olup, sırf bu meblağı haksız şekilde geri alabilmek için müvekkili dolandırıcılık ile dahi itham etmekte beis görmeyen davacı kötüniyetli olduğundan davacı aleyhine %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, masrafların ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Seferihisar CBS'ne, Davalı kooperatife, Seferihisar İcra Dairesine yazılan müzekkerelere cevap verildiği,kooperatif ve SMMM Bilirkişisi ... tarafından sunulan 24/04/2025 tarihli raporun dosyamız içerisinde olduğu görülmüştür.
Seferihisar İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına yazılan müzekkere cevabının incelenmesinde; Mahkememiz davacısı tarafından davalı aleyhine 1.000.000,00 TL asıl alacak ile 65.342,47 TL işlemiş faizden oluşan toplam 1.065.342,27 TL'nin tahsiline yönelik ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının 25/09/2023 tarihinde bankadan gönderilen paranın alacağın tahsiline yönelik olarak belirtildiği ve geniş anlamda borca itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce tevdi üzerine kooperatif ve SMMM Bilirkişisi ...arafından sunulan 24/04/2025 tarihli raporda özetle Kooperatifin 31.03.2023 tarihinde kuruluşundan 29.06.2024 tarihine kadar görev yapan ve 25.09.2023 tarihinde davalı......i ortak kaydeden yönetim kurulu üyelerinin Kooperatif yönetiminin davacı... ..., genel kurulda alınan karar, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ve Kooperatifin Anasözleşmesinde ortaklık kaydı için belirtilen şekil şartlarının hiçbirisini yerine getirmeden, sadece... ... adına Kooperatife gönderilmiş olan parayı esas alarak Kooperatif ortaklığına kabul ettiği, kötüniyetle hareket ederek kooperatif projesinin gerçekleştirilmesi yerine Kooperatife çok sayıda ortak kaydederek ortaklardan daha çok para toplamak, Kooperatif ortaklarından toplanan paraları usulsüz olarak üçüncü kişilere aktarmak amacıyla hareket etmiş olmaları, davacı...’i bu amaçla Kooperatife ortak kaydetmeleri, yerlerine yeni yönetimin seçildiği 29.06.2024 tarihine kadar Kooperatifin amacının (Kooperatif ortaklarına prefabrik ev teslim edileceği vaadinin) gerçekleştirilmesine yönelik proje hazırlanması, Kooperatif tarafından alınan tarlaya inşaat izni alınması, inşaat ruhsatı alınmasına dair hiçbir faaliyette bulunmayıp projeye başlamamış olmaları, tüm faaliyetlerinin Kooperatif ortaklarından toplanan paraları kendilerine ve üçüncü kişilere aktarmaya yönelik olması sebebiyle Davacı...in üyeliğe dair iradesinin kooperatif tarafından fesada uğratılmış olduğu, 31.03.2023- 29.06.2024 döneminde Kooperatif ortaklarından toplam 49.970.020,00 TL tahsil edilmiş, Yönetim Kurulu üyelerinin bu tahsilat tutarının 15.084.429,00 TL’si ile... parseldeki tapu kaydında “Sürdürülebilir Koruma Ve Kontrollü Kullanım Alanı” şerhi olan ve inşaat izni olmayan, dolayısıyla kooperatifin projesinin gerçekleştirilmesi imkanı olmayan tarlayı satın almaları, toplam 38.941.033,61 TL’sini Kooperatif projesini gerçekleştirebilecek bir taşınmaz almak yerine hiçbir genel kurul kararı, kanuni geçerliliği olan bir belge (sözleşme, fatura, ödeme belgesi vb) olmadan 12 adet gerçek ve tüzel kişi üçüncü şahsa avans adı altında usulsüz olarak ödemiş olmaları, Kooperatifinin projesi için satın alınmış ... parselde bulunan taşınmazda Kooperatif tarafından yapılması planlanan 31 adet prefabrik evin yapılabilecek olmasına rağmen, Kooperatif yönetiminin 24.10.2023 tarih ve 35 sayılı yönetim kurulu kararı ile kooperatife 44 ortak, 65 hisse (teslim edilecek ev sayısı) kaydı yapmış olmaları, 13.08.2024 şikayet tarihi itibariyle Kooperatifin, ... parselde bulunan, 18.024.837,82 TL bedelli, tapu kaydında “Sürdürülebilir Koruma Ve Kontrollü Kullanım Alanı” şerhi olan ve inşaat izni olmayan, dolayısıyla kooperatifin projesinin gerçekleştirilmesi imkanı olmayan tarlası, 3.704,29 TL kasa ve banka mevcudu, 56.955.096,93 TL ortaklardan alacağı bulunması(Ek:18), sebebiyle eski yönetim tarafından taahhüt edilen “hisse başına 2.000.000,00 TL proje katkı payı ile 44 ortağa 65 prefabrik ev yapılarak teslim edilmesi” hedefinin gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı, Kooperatifin eski yönetim tarafından belirlenmiş hedefinin yerine getirilebilmesinin 31.03.2023-29.06.2024 döneminde kayıtlı kooperatif ortaklarının yeni ek mali yükümlülükler yüklenmesi ile mümkün olabileceği, davacı...in üyeliğe dair iradesinin kooperatif yöneticileri tarafından fesada uğratılmış olması, davacı ...in ortaklık kaydının, Kooperatif 12.09.2024 tarihinde yapılan genel kurulunda ortaklık için alınmış olan karar, 1163 sayılı kooperatifler kanunu ve kooperatifin anasözleşmesinde ortaklığa kayıt için belirlenmiş şekil şartları yerine getirilmeden yapılmış olması sebepleriyle, davacı... ...’in ortak olmadan önce Kooperatife göndermiş olduğu 1.000.000,00 TL’nin iadesini talep edebileceği, dava konusu 1.000.000,00 ‘TL’nin Kooperatif yönetiminin usulsüz işlemleri sebebiyle 25.09.2023-13.08.2024 tarihleri arasında Kooperatifin uhdesinde kalmış olması sebebiyle davacı... ...in dava konusu 1.000.000,00 TL asıl alacak yanında asıl alacağa işlemiş faiz tutarını da talep edebileceği, davalı... İşletme Ve Turiz Geliştirme Kooperatifinin icra dosyasına yaptığı itirazın haklılık teşkil etmediği, davacı... ...in şikayetlerinde haklı olduğu yönünde görüş bildirilmekle birlikte rapora karşı davalı yanca itirazlarda bulunulduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde Mahkememiz davacısı tarafından davalı kooperatif hesabına 25/09/2023 tarihinde 1.000.000,00 TL gönderildiği ve tutarın iadesine yönelik davalı aleyhine Seferihisar İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası üzerinden 1.065,342,47 TL toplam alacağın tahsili bakımından ilamsız takip başlatıldığı, takip dayanağının sebepsiz zenginleşme iddiası kapsamında gönderilen bedelin iadesine yönelik olarak belirtildiği, borca itiraz üzerine takibin durdurulduğu konularında dosya kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespit göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın davacının davalı kooperatifin üyesi olup olmadığı bu anlamda olmak üzere kooperatif tarafından alınan bir karar olup olmadığı, davalı nezdinde üyeliğe yönelik davacı lehine atılan bir imzanın olmamasının üyeliğin mevcudiyeti açısından fiili durum karşısında nasıl değerlendirileceği, üyeliğin mevcudiyeti halinde davacı yanın üyeliğe dair iradesinin kooperatif tarafından fesada uğratılıp uğratılmadığı, davacı iddiasının aksine kooperatif faaliyetlerinin ve taahhütlerinin fiili olarak devam edip etmediği ve bu anlamda kooperatif amacının gerçekleşme imkanının olup olmadığı, davacı tarafından ödenen 1.000.000,00 TL'nin iadesine yönelik istem bakımından davacı talebinin yerinde olup olmadığı, olması halinde davacının asıl alacak yanında davalıdan işlemiş faiz talebinde bulunup bulunamayacağının incelenmesine yönelik davalı yanın icra dosyasına yaptığı itirazın haklılık teşkil edip etmediği ile taraflarca talep edilen tazminat taleplerinin koşullarının somut olayda olup olmadığının ayrıca değerlendirilmesine yönelik açılan itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar davalı vekilince bilirkişi raporuna karşı itiraz ile ek rapor/ yeni bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda raporda karşılandığı ve raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Davalı tarafça benzer nitelikte olduğu belirtilerek mahkememizin ... esas sayılı dosyası üzerinden davalı Kooperatif aleyhine açılan davada aktif husumet yokluğundan usulden redde yönelik karar verilmesi gerektiği belirtilmiş ise de; davacı...ın oğlu hesabından davalıya üyelik amacıyla 25/09/2023 tarihinde 1.000.000,00-TL tutarda bedel gönderilmekle birlikte davalı yanca yapılan savunmada da davacının üyelik amacıyla davacıdan söz konusu bedeli aldığının belirtilmesi karşısında davacının talep konusu edilen tutarın iadesi yönünden aktif husumetinin olmadığının söylenmesi mahkememizce doğru görülmeyerek taraflar arasındaki uyuşmazlık yönünden tam tersine davacının aktif husumet ehliyetinin mevcut olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı Kooperatifin 31/03/2023 tarihinde sicile tescil edilerek ana sözleşmenin 6.maddesinde belirtilen şekilde doğal, tarihi arkeolojik ve kültürel turizm değerleri ile diğer turizm potansiyelinin gelişmesine yardımcı olmak ve ortakların turizm ile ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla kurulduğu anlaşılmakla davalı vekilince kooperatifin bu anlamda turizm işletme kooperatif olduğu belirtilerek üyelere konut tahsisi yapılması gerektirir bir durumunun bulunmadığı bu nedenle davacı isteminin baştan beri yerinde olmadığının belirtilmesi yanında yeni yönetim tarafından yeni arsalar alınacağı ve üyelere tahsis yapılacağı yönünde beyanda bulunulduğu göz önüne alınmakla ülkemizde bir müddettir kişilerin konut ihtiyacının olduğundan ucuz şekilde tescilsiz olarak kooperatifler üzerinden alınacak taşınmaza üyelere arsa tahsisi yapılmak suretiyle kazanım elde edilmesine dair iş ve işlemler yürütüldüğü bu nedenle konut tahsisi yapılan kişi tarafından yüksek bedel ile konut yapılma imkanı olan taşınmazın satın alınması yerine kooperatif üzerinden satın alınan ve genellikle tarım arazisi vasfını taşıyan taşınmazlara tahsis sonrasında temelli ya da temelsiz yapı yapılmak suretiyle taşınmaz elde edildiği piyasada bilinen bir gerçek olduğu, bu şekildeki yapılan yapılara gerek il ve ilçe müdürlükleri gerekse belediyeler tarafından İmar Kanuna, Toprak Koruma Ve Arazi Kullanım Kanunu'na aykırılıktan kesilen cezalardan kurtulmak amacıyla taşınmaz üzerinde bir takım temelli ya da temelsiz yapılara izin verecek şekilde kooperatifin turizm amacıyla kurularak cezalardan kurtulmanın amaçlandığı şekilde uygulama yapıldığı da son dönemlerde piyasada yine bilinen bir gerçek olduğu, bununla birlikte davalı tarafın davacının üye olduğu davacı tarafın ise üyelik amacıyla bu parayı davalıya gönderdiği yönündeki irade beyanları göz önüne alınmakla birlikte söz konusu paranın konut tahsisine yönelik olarak gönderildiğinde bir tereddüt görülmekle birlikte kooperatifin turizm amaçlı olması ve bu nedenle amacında konut tahsisinin bulunmadığı sebep gösterilerek davacının dava dilekçesindeki iddianın baştan temelsiz olduğu yönündeki beyanına da itibar edilmemiştir.
Kooperatifin 04/08/2023 tarihinde 7 kurucu üye ile yapılan 2023 dönem olağanüstü genel kurul toplantısında İzmir ili Urla İlçesi, ...Mahallesi... parseldeki taşınmazın 18.850.000,00-TL bedel ile satın alınmasına karar verilmekle birlikte kooperatif hesabından gönderilen 100.000,00-TL'nin kapora olarak kabulüne karar verildiği, aynı yıl ikinci olağan genel kurul toplantısının 12/09/2023 tarihinde yapıldığı ve gerek ilk toplantı gerek ise ikinci toplantıda kooperatifin yapacağı projenin ne olduğuna dair herhangi bir bilgi ve belge olmadığı gibi bu yönde alınan bir karar da olmadığı, kooperatifin faaliyet konuları arasında ortaklarının prefabrik ev niteliğindeki ev ihtiyacını karşılamak faaliyeti bulunmadığı halde kooperatif tarafından hazırlanan tip üyelik sözleşmesinde bu yönde bir kabul ve beyanın tahahüt edildiği ve bir kısım üyelerin bu sözleşmeler imzalatılarak üye yapıldığı, 2023 yılında tabela ve tasarım ile reklam gideri olarak bir miktar harcama yapılmakla birlikte bilirkişi tarafından kooperatif yönetiminden bahse konu tip sözleşmedeki üye kaydı için tanıtıcı nitelikte bilgi ve belgeler istenilmesine rağmen sunulmaması sebebiyle tip sözleşmede belirtilen tahahüde yönelik projenin ne olduğunun tespiti yapılamadığı anlaşılmakla toplanan deliller ve yapılan inceleme neticesinde ana sözleşmesinde olmamasına rağmen kooperatif amacının tip sözleşmede belirtilen nitelikte üyelere prefabrik ev tahsisi yapmak olduğu bu nedenle asıl amacın ana sözleşmede yazan faaliyet konusu dışında bir tahahüt içerdiğinden 1163 sayılı yasanın 8/3 maddesi hükmü göz önüne alındığında gerek ilk gerekse ikinci toplantıda bu anlamda yapılacak tahsis proje konusunun ne olduğu ile bu proje yönünden yapılacak iş ve işlemler ile toplanacak bedellerin ve buna dair şartların hiçbirisi yönünden karar alınmadığından fiili durumun yasaya aykırılık teşkil ettiği kanaatine varıldığı, gerek ilk gerekse ikinci toplantıda üye sayıları farklı olmakla birlikte 29/06/2024 tarihindeki genel kurul toplantı tutanağı ve ortaklar listesinde ortaklar sayısının 40 olduğu anlaşılmıştır.
Davalı kooperatif ile dava dış... arasında bahse konu mahalledeki... parselde bulunan taşınmazların 11/09/2023 tarihindeki satış vadi sözleşmesine konu edilmekle birlikte yönetim kurulunun 14/09/2023 tarih ve ... sayılı kararı ile taşınmazın alınmasına dair yönetim kuruluna yetki verilmesinin müzakeresinin genel kurulda yapıldığı, bir önceki paragrafta yapılan açıklamalar göz önüne alındığında bu alım yapılırken kooperatif amacının bir kenara bırakılarak taşınmazın satın alınmasına yönelik işlem yapılmasına dair karar alındığı ve 8 parseldeki taşınmazın 14.320.000,00-TL bedelle 26/09/2023 tarihinde kooperatif tarafından satın alındığı tespit edilmekle birlikte kooperatif yönetim kurulu üyeleri ile dava dışı... arasında 24/10/2023 tarihinde imzalanan ön protokolde kooperatifin satın aldığı 8 parseldeki taşınmazda prefabrik yapıların harfiyat, peyzaj ve çevre düzenleme işlerinin yüklenici olarak İrem tarafından kurulacak şirket vasıtasıyla yapılacağının ve buna dair tahmini bütçenin 115.000.000,00-TL olarak belirlendiği tespit edilmiş bunun yanında yönetim ile... arasında 11/09/2023 tarihinde ve 08/02/2024 tarihinde bahse konu 3 parselde bulunan taşınmazın satışına yönelik az yukarıda belirtilen sözleşme imzalanmakla birlikte kooperatif ile taşınmaz sahibi arasındaki 15/08/2024 tarihinde imzalanan protokol ile fesih edildiği ve 3 parseldeki taşınmazın kooperatife satışının gerçekleşmediğinin görülmesine rağmen 3 parseldeki taşınmazdaki hafriyat ve yol yapım işleri ile sondaj yapımına yönelik dava dışı ....Ltd.Şti.ile 20.205.414,00-TL + KDV bedel ile 01/11/2023 tarihinde sözleşme imzalandığı ve adı geçen dava dışı şirket tarafından kooperatif aleyhinde fatura düzenlenmekle birlikte 16/11/2023 -30/06/2024 tarihleri arasında muhtelif tarihlerde kooperatif tarafından bu dava dışı şirkete para gönderimi yapıldığı, bu hususun daha sonra kooperatif iç işleyişi yönünden denetim kurulu incelemesine konu edildiği görülmüştür.
Davalı kooperatif tarafından tip sözleşmedeki amacın gerçekleştirilmesine yönelik resmi kurum ve kuruluşlar nezdinde gerek inşaat izni gerekse bir takim görüşler doğrultusunda yazışmalar yapılmış ise de alınan cevabı yazıların incelenmesi neticesinde ortaklar için bungolov ev yapılan projesini uygulayabilmek için söz konusu 8 parseldeki taşınmazın inşaat izni olmayan bir taşınmaz olduğunun belirtildiği görülmüştür.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; yukarıda belirtilen tarihte kurulan kooperatife davacı...'ın oğlu ... vasıtasıyla üyelik ve neticede konut tahsis amacıyla 25/09/2023 tarihinde 1.000.000,00-TL tutarda bedel gönderimi yapılmakla birlikte aynı tarihte davacı...'ın ortak olarak yönetim kurulu kararı ile kayıt edildiği ancak yapılan ortaklık kararının 1163 sayılı yasa ve ana sözleşmedeki ortaklık kaydı ile belirtilen şekil şartlarını taşımadığı, kooperatifin tescil edildiği ve üyelerinden para toplamaya başladığı tarihten bu güne değin gelinen aşamada ana sözleşmede yazılı projesini gerçekleştirmesi yerine fiili olarak kooperatife ortak kaydına devam ettiği, üyelere konut tahsisi yapılmasına yönelik vadin gerçekleştirilmesine dair proje hazırlama, inşaat izni alma, ruhsat alma vb. Faaliyetlerde bulunması gerekirken bu gün kadar bu yönde bir faaliyette olmadığı gibi ortaklardan kooperatife giren paraların kooperatif hesabından bir kısmının şahıslara aktarılmaya devam ettiği, davacı tarafından gönderilen bedelin 13/08/2024 tarihine kadar yanı yaklaşık bir yıl kooperatif uhdesinde kaldığı ve 3.kişiler nezdinde yapılan bu aktarıma yönelik bilgi ve belgenin dosya arasında olmadığı, kuruluştan itibaren kooperatif tarafından ortaklardan 49.970.020,00-TL tutarında tahsilat yapılmakla birlikte 15.084.929,00-TL si il... parseldeki taşınmazı (tapu kaydında sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanı şerhi olan ve bu kapsamda inşaat izni olmayan) satın alındığı ve ancak kooperatifin ana sözleşmede belirtilen amacını ve projesini bu taşınmaz üzerinden gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı 38.941.033,61-TL'si yönünden amacı gerçekleştirilecek bir faaliyette bulunmak yerine alınan bir genel kurul kararı olmadığı gibi sözleşme, fatura, ödeme belgesi olmadığından yasal dayanağı olmadan 12 adet gerçek ve tüzel kişi şahıslara avans adı altında para gönderimi yapıldığı, az önce bahsedilen ... parseldeki taşınmaza 31 adet prefabrik ev yapılması planlanmakta iken 24/10/2023 tarih ve 35 sayılı yönetim kurulu kararı ile kooperatife 44 ortak kaydı yapılmakla taşınmazın 65 hisseye ayrıldığı ve mali kayıtlara göre 3.704,29TL kasa ve banka mevcudu ile ortaklardan oldukça yüklü miktarda alacağının olduğuna yönelik mali kayıtlar göz önüne alınmakla birlikte hisse başına 2.000.000,00-TL bedel karşılığı 44 ortağa belirtilen taşınmaz üzerine 65 adet prefabrik ev kondurmak suretiyle tahsis/teslim olgusunun gerçekleştirilmesine imkan olmadığı anlaşılmakla sonuçta resmi şekil şartına aykırı olarak davacının üye kaydı yapılmış ve bu anlamda kendisinden yukarıda belirtilen bedel tahsisi yapılmış ise devamında davacıdan üyelik aidatı alınmadığı gibi bu yönden de yapılan bir işlem olmadığı, ana sözleşmesinin aksine fiili durum kapsamında tip sözleşmeye konu tahahüdün yapılan açıklamalar karşısında yerine getirilme imkanı olmadığından davacı yanın dayanak icra dosyası üzerinden gönderdiği paranın iadesinin istenilmesine rağmen bunun kabul edilmediği anlaşılmakla birlikte bu yönden davacı talebinin dayanak icra dosyasına konu edilmesi bakımından ise davalı itirazının yerinde olmadığından asıl alacak yönünden davalı yanın itirazının iptaline karar vermek gerekmiş bunun yanında her ne kadar işlemiş faiz olarak daha fazla bir tutarda faiz talebinde bulunulmuş ise de; faizin denetimi bakımından yapılan incelemesi sonucu ödeme tarihinden icra takip tarihine kadarki dönem için davacının adi kanuni faiz üzerinden talep de bulunmakta haklı olduğu anlaşılmakla birlikte resen yapılan hesaplaması neticesinde;
Tutar
başlangıç
Bitiş
Gecikme günü
Faiz oranı
Faiz tutarı
1.000.000,00 TL
25/09/2023
07/06/2024
256
yıllık%9
63.123,29TL
Olduğu tespit edilmekle davalı yanın işlemiş faize yönelik itirazının ise kısmen yerinde olduğundan neticede yapılan itirazın kısmen iptali yönünde açılı davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, her ne kadar aksi belirtilmiş ise de; davacı yanın talebinin yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminat talebinin reddine, davalı yanın kötü niyet tazminat talebinin ise davacının kötü niyetinin somut olayda olduğu sübuta ermediğinden reddine karar verilmekle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile davalı yanın Seferihisar İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 1.000.000,00 TL asıl alacak ile 63.123,29 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.063.123,29 TL'nin tahsili bakımından devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
- Taraflarca talep edilen icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin yasal koşulları oluşmadan ayrı ayrı reddine,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 72.621,95 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 18.897,89 TL (13.571,18 TL peşin harç ile icra dosyasından alınan 5.326,71 TL'den oluşan) harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 53.724,06 TL karar ve ilam harcının DAVALIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 13.998,78 TL (13.571,18 TL peşin harç ile 427,60 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 5.221,10 TL'sinden oluşan toplam 19.219,88 TL yargılama giderinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 160.837,26 TL vekalet ücretinin DAVALIDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 2.219,18 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu ...e ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında;
- 3.592,50 TL'sinin DAVALIDAN,
- 7,50 TL'sinin ise DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 18/06/2025
Katip ...
E imza
Hakim...
eimza¸