T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/592 Esas
KARAR NO : 2025/492
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/09/2024
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09/11/2023 tarihinde müvekkiline ait...plakalı araç ile ...' e ait... plakalı araçların kazaya karıştığını ve iş bu kaza sebebi ile müvekkile ait...plakalı aracın hasar gördüğünü, kaza neticesinde kollukça tutulan kaza tespit tutanağına göre... plakalı araç sürücüsü kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, kusurlu aracın davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından kasko Sigortası ile sigortalı olduğunu, kaza sonrası hasar gören araç için ilk önce ZMMS şirketi olan ...t Sigorta tahtında... numaralı hasar dosyası açıldığını, araç onarıldıktan sonra şirket tarafından 120.000,00-TL ödeme yapıldığını, akabinde davalı kasko sigortacısı olan ... sigortaya başvurulduğunu, ... kasko tarafından hasar dosyası açıldığını ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere araçta meydana gelen hasarın onarımı için yedek parça ve işçilik ücreti olarak 328.594,79-TL (KDV dahil) olarak belirlendiğini, bu sebeple toplamda eksik bakiye bedelinin 208.594,79-TL olduğunu, hasar dosyası kapsamında bir kısım ödeme yapılmışsa da zararın karşılanmadığını, hasar dosyası kapsamında alınan ekspertiz raporunda çıkma yan sanayi parçalarla ayıplı onarım yapıldığını ancak Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre onarımın orijinal parça fiyatlarına göre yapılması gerekmekte olduğunu, ödenen bedelin gerçek zararı karşılamadığını beyanla fazlaya ilişkin müvekkil hak ve alacakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00-TL hasar tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
Dava değerinin belirlenmesi; Davacı vekili 28.03.2025 havale tarihli dilekçesi ile dava dilekçesi ile 1.000,00-TL olarak talep edilen bakiye hasar bedelini 119.000,00-TL artırarak 120.000,00- TL olarak talep ettiklerini beyan etmiş, talebe ilişkin harç ikmal edilmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle sigortalı aracın zmms (trafik sigorta poliçesi) limitlerinin tüketilmesi gerektiğini, trafik sigorta teminatının dolduğu belgelendikten sonra, müvekkil şirkete usulune uygun olarak başvuru yapılması gerektiğin, davacı tarafından yapılan bir başvuru bulunmadığını, davacı yanın iddia ettiği hasarın karşılanması için dava dışı sigortalının ZMMS sigortacısı olan ...t Sigorta A.Ş.'ye poliçe sınırında tüm hasarın karşılanmasını talep etmesi gerektiğini, ZMMS sigortasında bakiye varken müvekkili şirkete dava yöneltilemeyeceğini, hasara yönelik ödemelerin ve kalan bakiye teminat tutarının ...t Sigorta A.Ş.'ye sorulmasını talep ettiklerini, ZMMS sigortasında, işbu davanın açılış tarihi itibariyle teminat limiti olması halinde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, kabul anlamına gelmemekle; mahkeme aksi kanaatte ise, kusur oranlarının tespiti için dosyanın ATK Trafik İhtisas Dairesi ya da İTÜ Makine-Trafik Kürsüsünden re'sen seçilecek heyete tevdini talep ettiklerini, hesaplamanın karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre yapılması gerektiğini, davacı tarafından sunulan raporun, mahkeme yönünden bağlayıcı olmadığını, davacı aracının kasko poliçesinden onarımının sağlanıp sağlanmadığının tespitinin gerektiğini, kusurlu olduğu iddia edilen aracın sigortacısı ...t Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak hasar evraklarının celbi gerektiğini, davacının ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Trafik kazası tespit tutanağı, kazaya ilişkin fotoğraflar, ehliyet ve ruhsat suretleri
2-Davalı ... nezdindeki hasar dosyası
Davalı ... tarafından tanzim edilen ... nolu Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi ile hasar dosyası Mahkememize sunulmuş, hasar dosyası kapsamında davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
3-Dava dışı şirket nezdindeki hasar dosyası
Dava dışı ...t Sigorta A.Ş. tarafından ...nolu ZMMM sigorta poliçesi ile sigortalı... plaka aracın poliçeye istinaden açılan...nolu hasar dosyası kapsamında davacıya 120.000,00-TL hasar ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
4- Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtları
Davacıya ait olup, dava konusu 09.112023 tarihli trafik kazası sebebiyle hasarlandığı belirtilen...plakalı plakalı aracın dava konusu trafik kazasından önceye ilişkin hasar kaydının bulunup bulunmadığı hususunda Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılmış, celp edilen kayıtlardan aracın dava konusu trafik kazasından önce 3 adet hasar kaydının bulunduğu, 16.01.2024 tarihli kazadan dolayı aracın çekme belgeli olduğu anlaşılmıştır.
5-Trafik Tescil Kayıtları
Davaya konu... plakalı araç ile... plaka sayılı araçlara ilişkin trafik tescil kayıtları sistem üzerinden çıkartılarak dosyamız arasına alınmıştır.
6-Ekspertiz raporu
Dava dışı sigorta şirketi ...t Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS poliçesine istinaden açılan ... nolu hasar dosyası kapsamında aldırılan 23.12.2023 tarihli ekspertiz raporunda, araç üzerinde tespit edilen hasarın kaza tespit tutanağında belirtilen kaza ile uyumlu olabileceği...plakalı araçta iskontolu yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV hariç 203.488,00-TL hasar meydana geldiği tespitlerinin yapıldığı anlaşılmıştır.
7-Davacı tarafça aldırılan ekspertiz raporu ve hizmet bedeli faturası
Davacı tarafından dosyaya delil niteliğinde ibraz edilen ve Sigorta Eksperi ...dan aldırılan 12.01.2024 tarihli ekspertiz raporunda,...plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil 328.594,79-TL hasar meydana geldiği tespitlerinin yapıldığı, rapor bedeline ilişkin faturanın ibraz edildiği anlaşılmıştır.
8-Bilirkişi raporu
Mahkememizce Adli Trafik Uzmanı ve Otomotiv Uzmanı Makine Mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten aldırılan 27.03.2025 havale tarihli raporda özetle;
Davalı .... nezdinde 14.08.2023/2024 tarihleri arasında... sayılı kasko poliçesiyle sigortalı... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın üç araçlı maddi hasarlı kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK'nın diğer sürücü kusurlarında 52/B (Sürücüler hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine görüş yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar), 52/C (Diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak zorundadırlar.), 56/C ( Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.) ile sürücü asli kusurlarından 84/D (Arkadan çarpma) hükümlerini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etken olduğu,
Dava dışı...plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ve...plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'in, üç araçlı maddi hasarlı kazanın oluşumunda trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediğinden etken olmadığı kanaatine varıldığı,
Dosya kapsamında hasar onarım bedeli tespite konu...plaka sayılı araçta meydana gelen hasar onarımın tespiti için sigorta eksperi tarafından düzenlenen ekspertiz raporundaki meydana gelen kaza ile hasarın, hasar ile hasar onarım kalemlerinin uyumlu olduğu, tespitlerine iştirak edildiği, yedek parça kalemlerine çeşitli oranlarda iskonto uygulanarak KDV hariç 200.000,00-TL olarak hesaplanan hasar onarım bedeline iştirak edilmediği,
3065 Sayılı KDV Kanunu'nun 1. maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davaya konu aracın zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabi olup, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödenmek zorunda olup, takdirin Mahkemede olduğu,
... plaka sayılı araçta meydana gelen gerçek zararın KDV dahil 494.520,81 TL olarak hesaplandığı, aracın riziko tarihi itibarıyla tsb.org.tr sitesinde yapılan sorgulamada kasko değerinin 524.921,00-TL olduğunun görüldüğü, 2. el piyasa rayiç değeri araştırılması ile yaşı, kilometre durumu, kullandığı yakıt ve kıyaslanabilir tip, yaş ve kilometredeki araçların pazar şartları ile bakım onarım durumu, aracın segmenti, pazarlık payı, tramer kaydında yer alan 28.02.2016 tarihli kazası dikkate alınarak güncel değeri 755.000,00 TL olarak yer alan tespite konu aracın, 09.11.2023 riziko tarihi itibarıyla ikinci el piyasa rayicinin ortalama olarak 580.000,00 TL mertebesinde olduğu ve tamirinin ekonomik olduğu, sovtaj değerinin 340.000,00-TL mertebesinde olduğu bu nedenle gerçek zararın 240.000,00 TL olarak hesaplandığı rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava açılmadan önce başvuru şartının yerine getirilmediği iddiası yönünden:
KTK'nın 97.maddesi "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." şeklindedir. Davacının bu kapsamda dava açılmadan önce davalı ... şirketine başvurduğu, madde metninde başvuru sırasında hangi belgelerin sunulacağına ilişkin bir hükmün bulunmadığı sabit olduğundan davalı ... vekilinin gerekli belgelerle başvurulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin itirazlarına itibar edilememiştir. (Emsal olarak; Yargıtay 4. HD'nin 25/10/2021 tarih 2021/4498 E. 2021/7405 K. Sayılı kararı )
Davanın esası yönünden;
Mahkememizce yapılan inceleme ve tüm dosya kapsamına göre;
Dava, trafik kazası nedeniyle davacıya ait araçta oluştuğu iddia edilen bakiye hasar bedelinin İMMS poliçesi kapsamında tazmini istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 09/11/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle düzenlenen kaza tespit tutanağında yapılan kusur durumuna ilişkin tespitin yerinde olup olmadığı, meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumlarının ne şekilde olduğu, kaza sebebiyle davacının aracında meydana gelen hasar bedelinin ne kadar olduğu, ZMMS sigortacısı tarafından yapılan ödemenin gerçek hasar bedelinin karşılayıp karşılamadığı, davalı İMMS sigortacısına başvuru koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği, davacının bakiye hasar bedelinin tazmini talebi ile avans faizi talebinin yerinde olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Dava konusu üç araçlı aynı yönlü tek aşamalı zincirleme maddi hasarlı trafik kazasının, 09.11.2023 günü saat 23:21 sıralarında dava dışı sürücü ...'ın idaresindeki... plakalı aracı ile ... nolu Devlet karayolu sol şeridini takiben İzmir istikametinden Torbalı istikametine seyri esnasında Torbalı ilçesi Yeşilköy mahallesi mevkiinde bulunan... dönel kavşağına geldiği sırada aracının ön kısımlarıyla, aynı yön ve istikamete önünde seyreden dava dışı sürücü ...'ın idaresindeki...plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle dava dışı...plakalı aracın savrularak ön ve alt kısımlarını orta refüje ve refüjdeki dönüş adası ek levhasına çarptığı, çarpışmanın etkisiyle... plakalı aracın sağa yönelerek aracın sağ ön köşe kısımlarıyla, sağ şeritten Torbalı istikametine kendi yolunda seyreden davacı ... sevk ve idaresindeki...plakalı aracın sol yan kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle...plakalı davacı aracının da savrularak ön ve alt kısımlarını yolun sağında bulunan kaldırıma çarpması neticesinde meydana geldiği,
Açıklanan oluş şekliyle gerçekleşen kazada,... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın 2918 sayılı KTK'nın diğer sürücü kusurlarından olan ve 52/b maddesinde düzenlenen "Sürücüler hızlarını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine görüş yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar" kuralını, 52/c maddesinde düzenlenen " Sürücüler diğer bir aracı izlerken yukarıdaki fıkrada belirlenen durumları göz önünde tutarak güvenli bir mesafe bırakmak zorundadırlar." kuralını, 56/c maddesinde düzenlenen "Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar." kuralı ile sürücü asli kusurlarından olan ve 84/d maddesinde düzenlenen "Arkadan çarpma" kuralını ihlal ettiğinden tam ve asli kusurlu olduğu,
Dava dışı...plakalı otomobil sürücüsü...ve...plakalı otomobil sürücüsü davacı ...'in, kazanın oluşumunda trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediğinden meydana gelen kazada kusursuz olduğu kaza tespit tutanağı ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda mahkememizce değerlendirilmiştir.
Kazanın oluşumuna asli ve tam kusuruyla sebebiyet veren... plakalı araç davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından kaza tarihini de kapsar şekilde İMMS poliçesi ile sigortalıdır.
Yukarıdaki izah şeklinde meydana gelen trafik kazasında, kazaya etken kusuru bulunmayan davacıya ait ...plakalı aracın hasar gördüğü, olayda ... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği, Yargıtay'ın yerleşmiş kararlarında belirtildiği üzere davalı ... ile anlaşmalı ya da yetkili servisleri arasında yapılan anlaşmalara göre iskonto uygulanması davacıyı bağlamayacak olup, davalı tarafın iskonto indirimi yapılmadan davacının gerçek zararından sorumlu olduğu, sigorta şirketi poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın ya da yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun ya da olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yi de zarar görene ödemek zorunda olduğu değerlendirilerek, Mahkememizce hükme esas alınan 27.03.2025 havale tarihli bilirkişi heyet raporunda tespit edildiği üzere, davaya konu ... plakalı aracın 09.11.2023 tarihli kazada muhtelif kısımlarından almış olduğu şiddetli darbeye bağlı olarak hasar gördüğü, araçta onarıma ilişkin yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil 494.520,81-TL hasar meydana geldiği tespit edilmekle, yapılan piyasa araştırmaları neticesinde kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 580.000,00-TL olduğu, sovtaj değeri 340.000,00-TL mertebesinde olan davaya konu aracın Yargıtay kararları doğrultusunda olay sonrası oluşan hasar miktarının, araç rayicinin %50'sini aşması nedeniyle tamirinin ekonomik olmadığı, aracın mevcut hali ile pert-total işlemine tabii tutulması gerektiği, bu surette aracın kaza tarihindeki piyasa rayiç değerinden (580.000,00-TL) aracın sovtaj değeri (340.000,00-TL) mahsup edildiğinde davacının gerçek zararının 240.000,00-TL olduğu, dava konusu kazada asli ve tam kusuru bulunan ... plaka sayılı aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası poliçesi ile dava dışı ...t Sigorta A.Ş. nezdinde teminat kapsamında olduğu ve davaya konu kazadan dolayı dava dışı ...t Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi kapsamında teminat limiti olan 120.000,00-TL'nin davacı tarafa ödendiği, dava dışı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında yapılan hasar ödemesinin mahsubu sonrası davacının bakiye hasar bedelinin 120.000,00-TL olduğu tespit edilmiştir.
Motorlu Kara Taşıt Araçları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının 1. maddesine göre sigortacı, zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe limitinin üstünde kalan miktardan başlayıp, ihtiyari mali sorumluluk sigortası teminat limitine kadar sorumludur. Bahse konu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere işletenin sorumluluğunu zorunlu mali mesuliyet trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zorunlu mali trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından sıralı bir sorumluluk benimsenmiştir. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil, sıralı bir sorumluluk öngörmüştür. Bu nedenle,... plakalı aracın ZMMS poliçe teminat limiti tüketildiğinden davalı ... şirketinin İMMS poliçesi kapsamındaki 1.000.000,00-TL'lik teminat limiti gözetildiğinde olay tarihi itibariyle aracın zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçe limitini aşan kısımdan temin ettiği İMSS poliçe limiti dahilinde sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.
Bu surette, yukarıda izah edilen şekilde belirlenen bakiye hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihi olarak takdir edilen 04.03.2024 tarihinden itibaren -sigortalı aracın hususi araç vasfında olduğu da gözetilerek- işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Davacının talep konusu ettiği 2.706,00-TL hasar bedeli ekspertiz (bilirkişi) raporu ücreti makul olmakla, talebin yargılama giderleri kısmında hüküm altına alınmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, 120.000,00-TL bakiye hasar bedeli tazminatının temerrüt tarihi olarak takdir edilen 04/03/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 8.197,20-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin harç olarak alınan 427,60-TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 2.049,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.720,30-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun ... başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin harç ve 2.049,30-TL ıslah harcı olmak üzere toplam yapılan 2.904,50-TL yargılama gideri ve iş bu dosyada yapılan ve karşılanan toplam 6.427,50-TL yargılama gideri (tebligat+ posta masrafı+ bilirkişi rapor ücreti) ile 2.706,00-TL hasar bedeli ekspertiz (bilirkişi) rapor ücreti olmak üzere toplam 12.038,00- TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazılmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yokluğunda HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 22/05/2025
Katip ...
¸
eimza
Hakim ...
E imza