T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/627 Esas
KARAR NO : 2025/697
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 18/09/2024
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı...Sigorta A.Ş.'nin İzmir'de Ege Bölge Müdürlüğü bulunduğundan İzmir mahkemelerinin işbu davada yetkili olduğunu, 28.03.2024 tarihinde müvekkiline ait...plakalı araç ile davalı ...Sigorta A.Ş.'de... numaralı ZMMS poliçesi bulunan ...3 plakalı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, kazadan sonra davalı ... Sigorta A.Ş.'de... numaralı hasar dosyası açıldığını,... Sigorta A.Ş. tarafından teminat dışı olduğu gerekçesi ile hasar ödemesinin reddedildiğini, bu sebeple müvekkilinin aracın onarımını yaptırmak zorunda kaldığını, araç onarımında iken müvekkili aracına karşı araç malikine Çeşme... Noterliği'nin, 03/04/2024 tarih,... yevmiye numaralı işlem ile satışını gerçekleştirdiğini, ancak müvekkilinin sadece aracın satışını yaptığını, hasar onarımını kendisinin yaptırdığını, hasar dosyasında alınan eksper raporunda iskontolar uygulanarak hasar onarım bedelinin KDV Dahil 158.100,01-TL olarak tespit edildiğini, ancak iskontosuz yedek parça ve işçilik toplamının eksper raporuna göre KDV hariç 178.250-TL tuttuğunu, müvekkilinin ise aracı KDV dahil 186.000-TL'ye onarttığını, müvekkili tarafından aracının gerçek zarar bedelinin hesaplanmasının talep edildiğini, zira rakamlar arasındaki farklılık ve konunun teknik bir husus olması sebebi ile müvekkilinden gerçek zararın ne olduğunu bilmesi beklenemeyeceğinden işbu davanın belirsiz alacak olarak açıldığını, genel hükümlere göre gerçek zararın tespiti gerektiğini, gerçek zararın ise, aracın orijinal parçaları üzerinden işlem yapılması, iskonto uygulanmaması ve KDV bedelinin ödenmesi olduğunu, sigorta şirketinin sorumluluğunun hasardan sonra yapılan ihbar ile başladığını, hasar bedelinin tamirhaneye ödenmiş olup olmaması veya aracın tamirinin yapılmış olup olmaması sigorta şirketinin sorumluluğunu etkilemediğini, arabuluculuk sürecine başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılan işbu davada mahkemece toplanacak deliller ışığında dava değerinde artırım yapılacak olup, trafik kazasında davacının aracında oluşan şimdilik; hasar bedelinden harca esas değer olarak KDV Dahil 50,00-TL'nin hasarı ret tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile, değer kaybından harca esas değer olarak 50,00-TL'nin hasarı ret tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan, ...lakalı aracın müvekkili... Sigorta A.Ş. Tarafından 24.12.2023/2024 tarihlerini kapsayan ... numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalandığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, sigortalı aracın traktör olması nedeniyle dar bir sokak içinde çok hızla hareket edemeyecek olması ve hasar yükseklikleri ile römork ile ve traktörün jantının uyumsuz olması nedeniyle kazanın beyan edilen şekilde gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespit edilmesi için dosyanın araştırma sürecine sevk edildiğini, araştırma sürecinde olaya dahil olan tüm taraflarla görüşülmek istendiğini, ancak tarafların bilgi vermekten imtina ettiğini, olayın meydana geliş şeklinin aydınlatılamamış olduğunu, mağdur aracın sigortalı tarafa satıldığını, tarafların aralarında anlaştıklarını, buna rağmen mükerrer olarak kendilerinden talepte bulunarak sebepsiz zenginleşmeye neden olduklarının anlaşıldığını, tespit edilen hasar uyumsuzluğu hakkında görüşmek istendiğinde ise gerekli bilgi ve belgelerin bildirilmediğini, Ticaret Kanunumuzda yer alan sigorta şirketiyle bilgi ve beyan paylaşma yükümlülüğüne aykırı hareket edildiğini, somut olayın aydınlatılması için keşif yapılarak olay anını gören kamera, tanık vb. olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davanın sigortalısına ihbar edilmesini talep ettiklerini, tarafların kusur oranlarının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdii edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin sorumluluğunun kaza tarihi itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin hasarı yönetim ve iskontolu yedek parça tedarik hakkı bulunduğundan, Sayın Bilirkişi tarafından yapılacak hesaplamalarda Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal ve muadil parçalar da göz önüne alınarak, yedek parça ve işçilik ücretlerinde iskonto uygulanması gerektiğini, somut olayda aracın tamire muhtaç değil, tamir edilmiş bir araç olduğunu, onarılmış araç için onarım bedeli üzerinden KDV ödendiğini, ancak onarım maliyetini uygun bir bedele yaptırarak düşük KDV ödendiğini, onarım faturaları ibraz edilmediğinden yapılan raporlarda onarım maliyeti daha yüksek çıktığını ve KDV için daha fazla bir bedel talep edildiğini, müvekkili Şirket tarafından sigortalı aracın hususi araç olup sahibinin şahıs olduğunu, müvekkil şirketin işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenmiş olduğu dikkate alındığında davacı tarafın avans faizi isteminin haksız olduğunu belirterek, kazanın beyan edilen şekilde gerçekleşmiş olamayacağı, araçlar arasında hasar uyumsuzluğu olduğu tespit edildiğinden ve tutanağa gerçeği yansıtmayan bilgiler yazıldığı gibi bilgi ve belge paylaşma yükümlülüğü de ihlal edildiğinden, işbu dava sürecinde de iddialar ispatlanamadığından davanın reddine, aksi halde; keşif yapılarak somut olayın aydınlatılmasına, davanın sigortalısına ihbar edilerek yapılan ödemelerin sorulmasına ve tescil kayıtlarının istenmesine, şaibeli hususlar aydınlatıldıktan sonra kusur incelemesi yapılmasına, hesaplamalarda Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal ve muadil parçalar da göz önüne alınarak bir hesaplama yapılmasına, onarım faturası sunulmadığından KDV’ye ilişkin hüküm kurulmamasına,
yapılan başvurunun eksik evrak sayılması sebebi ile davanın usulden reddine, değer kaybı yönünden bilirkişi İncelemesi yapılması halinde dosyanın; 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (trafik) Sigortası Genel Şartları uyarınca değer kaybının tespiti için konusunda uzman ve ehil bilirkişiler kanalı ile incelenmesine, avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin dava aleyhe sonuçlansa dahi dava açılmasına sebebiyet vermediklerinden karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı,
... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi, ... numaralı hasar dosyası, Onarım Faturaları
... Sigorta A.Ş. ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yazı cevapları,
Trafik Bilirkişisi ve Makine Mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetince düzenlenen 13.01.2025 tarihli rapor,
Makine Mühendisi bilirkişisi tarafından düzenlenen 28.04.2025 tarihli rapor,
Davacı vekili tarafından sunulan değer artırım dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu doğrultusunda 50,00 TL olarak talep edilen hasar bedelinin 174.950,00 TL arttırılarak toplam 175.500,00 TL olarak hasarı red tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş ve tamamlama harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar ve değer kaybı bedeli istemine yönelik maddi tazminat davasıdır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Davacının tazminat alacağının bulunup bulunmadığının tespiti için Makine Mühendisi ve Trafik Bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 13.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda Trafik Bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirmede, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı... plakalı römorklu traktör sürücüsünün, seyir halinde iken aracının hakimiyetini kaybederek aracının sağ yan tarafları ile sağında park halinde bulunan davacıya ait aracın sol arka köşe ve sol yan kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen kazada, aracının hızını, yolun ve trafiğin gerektirdiği şartlara uydurmadığı, araçlardan dolayı daralan yolda, römorklu traktör kullandığını göz önünde bulundurarak aracının hızını bu şartlara göre ayarlaması gerekirken yeterli dikkat ve özeni göstermediğinden 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b maddesinde belirtilen hükümleri ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu, davacının davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı karıştığı kazada, park halinde bulunduğu ve kazadan kaçınma davranışı beklenemeyeceğinden kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı görüş ve kanaati ifade edilmiştir. Kusur yönünden düzenlenen bilirkişi raporu taraflarca düzenlenen kaza tespit tutanağı ve sunulan delil ve belgelerle uyumlu olduğu, denetime elverişli olduğu, olayın oluş şeklinin açıkça belirtilerek kusur durumunun değerlendirildiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla, kusur yönünden trafik bilirkişisi tarafından düzenlenen kusur raporundaki değerlendirme ve oranlar dikkate alınarak davalının sorumlu olduğu tutar belirlenmiştir.
Davacı tarafça araçtaki hasar ve değer kaybı bedeli talep edildiğinden davacıya ait araçta oluşan hasar ve değer kaybı zararının ve davalıların sorumlu oldukları miktarın belirlenmesine yönelik Makine Mühendisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda düzenlenen bilirkişi kök ve ek raporu, sigorta eksper raporu, araca ait fotoğraflar ve kazaya ilişkin tutanaklarda incelenerek kaza nedeniyle arka tampon arka panel, sol yan panel ve sol ön kapı kısımlarından hasar aldığı, araçta tespit edilen hasar mevcut hasarların nitelik ve boyut anlamında karşılaştırılması sonucunda kaza tespit tutanağında olduğu şekilde tespit edilerek hasar gören kısımların kaza ile uyumlu olduğu, her bir yedek parça bedelinin ayrı ayrı belirlendiği ve yapılan piyasa araştırmasında hasarlı parçaların orijinal yedek parça fiyatları ile işçilik bedellerinin KDV dahil toplam 188.699,13 TL olduğu, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının belirlenmesi için, aracın hasarının kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aşıp aşmadığının belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda bilirkişi tarafından yapılan emsal araştırmasında davacıya ait aracın kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 217.500,00 TL olduğu, aracın hasarının 188.699,13 TL olduğu dikkate alındığında hasarın aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin %50'sini aştığı, bu nedenle aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın ağır hasarlı olduğu, mevcut haliyle pert total edilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı değerlendirilmiş ve bu kapsamda yapılan inceleme sonucunda piyasa şartlarına göre aracın sovtaj (hurda) değerinin 42.000,00 TL olduğu, buna göre araçtaki toplam gerçek hasarın 175.500,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Değer kaybı aracın piyasa değerindeki azalmadır. Yargıtay yerleşik içtihatlarına 2918 sayılı Yasa ve Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları'na göre pert olan araçta değer kaybı oluşmayacağından dava konusu araç yönünden pert total işlemi uygulandığı ve sovtaj bedeli düşülerek gerçek hasar değeri düşüldüğünden araçta değer kaybının oluşmayacağı kanaatine varılmış ve değer kaybı talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Yukarıdaki tespitler ve değerlendirmeler dikkate alındığında; davacıya ait araçta toplam 175.500,00 TL hasar meydana geldiği, karşı taraf ... plakalı aracın... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile 24.12.2023-24.12.2024 tarih aralığında sigortalı olduğu, poliçe teminat limitinin 200.000,00 TL olduğu ve 28.03.2024 tarihli trafik kazasının poliçe kapsamında olduğu, sigortalı araç sürücüsü kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğundan davalı sigorta şirketinin davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinden Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçe teminat limiti dahilinde sorumlu olduğu, 175.500,00 TL hasar bedelinin poliçe teminatı kapsamında kaldığı, davalı Sigorta şirketi tarafından gönderilen belgelerde her ne kadar davacının ibra edildiği belirtilmiş ise de belgenin aracın onarıldıktan sonra teslimine ilişkin belge olduğu, ibra belgesinde herhangi bir bedelin belirlenmemiş olduğu, kaldı ki ibra belgesindeki tutarın da yine davacı tarafından onarımı yapan şirkete ödenmiş olduğu, sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu belge nedeniyle davacının ibra nedeniyle herhangi bir alacağının kalmamış olarak nitelendirilemeyeceği, bu nedenle davalının poliçe limiti kapsamında ve belirlenen ilkeler doğrultusunda davacıya ait araçta oluşan 175.500,00 TL hasar bedelinden sorumlu olduğu, davalı aracın kullanım amacı hususi olduğundan davacının kaza tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceği kanaatine varılmakla, değer artırım dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE; 175.500,00 TL hasar bedelinin 23.08.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Değer kaybından kaynaklanan tazminat talebinin REDDİNE,
2-Alınması gereken 11.988,40 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL nispi harç ile 2.987,71 TL tamamlama harcı indirildikten sonra kalan 8.573,09 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı ve 427,60 TL nispi harç ile 2.987,71 TL tamamlama harcı toplamı 3.842,91 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının yapmış olduğu 9.500,00 TL bilirkişi ücreti ile 500,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 10.000,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 9.997,15 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan miktarın davacı üzerinden bırakılmasına,
5-Davalının yapmış olduğu 71,50 TL tebligat-posta giderinden ibaret yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 0,03 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan miktarın davalı üzerinden bırakılmasına,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin davanın kabul ve red oranına göre takdiren 3.598,97 TL'sinin davalıdan, kalan 1,03 TL'sinin de davacıdan yargılama gideri olarak alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 50,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
18/07/2025
Katip...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.