T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/691 Esas
KARAR NO : 2025/752
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/10/2024
KARAR TARİHİ: 11/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı şirket arasında 01.01.2023 tarihli "Personel ve Öğrenci Taşımacılığı Hizmet Sözleşmesi" imzalandığını, müvekkil tarafından... plakalı araçlar ile davalı tarafından belirtilen güzergah dahilinde hizmet ifası gerçekleştirildiğini, müvekkil tarafından sağlanan taşımacılık hizmeti kapsamında 01/01/2024 - 31/12/2024 tarihlerini kapsayan muavin defter kayıtları uyarınca; davalının, müvekkile 270.604,33 TL bakiye borcu bulunduğunu, davalının, müvekkile olan bakiye borcunun, müvekkilin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ile de sübuta ereceğini, müvekkilinin, ilgili sözleşme kapsamında edimlerini eksiksiz olarak ifa ettiğini ve edimlerinin karşılığı olarak fatura tanzim ettiğini, davalı tarafın sözleşme imzalanmaması halinde Ocak ayı ödemelerini gerçekleştirmeyeceğini bildirdiğini, sözleşme içeriğinde, yeni yıla dair artış şartı öngörülmemiş olduğundan müvekkilinin artış şartı öngörülmeyen bir sözleşmeyi imzalamaya zorlanamayacağını, 2023 yılında imzalanan sözleşmenin aynı şartlar ile 2024 yılında devamı beklenemeyeceğini, bu durumda ticari riskini hesaplayabilmesi adına müvekkilin sözleşme bedelinin ne oranda artacağını bilmesinin gerektiğini, bu sebeplerle; müvekkil tarafından Bornova 3. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğinin bildirildiğini, gönderilen ihtarnameye müteakip davalı tarafından İzmir 4. Noterliğinin 01261 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek "sözleşmeyi sona erdirmek istenmesi halinde 45 gün önceden yazılı bildirimde bulunulması gerektiği, haksız bir şekilde sözleşmenin feshedildiği, cezai ve şart ve uğranılan zararın ödenmesi gerektiğinin" ihtar edildiği, müvekkil tarafından gerçekleştirilen haksız bir fesih söz konusu olmamasına rağmen; ticari nezaket gereği davalı tarafı zor durumda bırakmamak adına ve davalı tarafın bakiye borcunun azaltılarak taraflar arasındaki cari hesabın düzenlenmesi amacı ile müvekkil tarafından 07.04.2024tarihine kadar hizmet verilmeye devam edildiğini, müvekkil tarafından verilen hizmet karşılığı fatura tanzim edildiğini ancak aleyhe kabul anlamına gelmemekle beraber, davalı taraf 13.05.2024 tarihinde İzmir 4. Noterliğinin 02790 yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek faturalara edimlerin gereği gibi ifa edilmemiş olması sebebi ile ve sözleşmede kararlaştırılan şartlara uygun tanzim edilmemiş olması sebebiyle itiraz edildiğini, bununla birlikte davalı tarafın, müvekkil adına "sözleşmeye istinaden iş kaybı tazminatı" açıklamasını içeren 06.05.2024 tarihli... numaralı 172.000,00 TL tutarlı fatura düzenlediğini, müvekkil tarafından 15.04.2024 tarihinde Karşıyaka ... Noterliğinin ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile mezkur faturaya itiraz edildiğini, fatura itirazının yanı sıra müvekkilin hizmet vermeyi 07.04.2024 tarihine kadar sürdürdüğü ve alacaklı konumda olduğu hususunun ihtar edildiğini beyanla davanın kabulü ile müvekkilin alacaklı olduğu 270.604,33 TL bedelin arabuluculuk son tutanak tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini
talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ:
Davalı tarafça usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen davaya cevap verme yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davalı vekili cevap süresinin bitiminden sonra sunduğu beyan dilekçesinde özetle; Müvekkil ile... Taşımacılık Turizm Seyahat Gıda Rent A Car Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında 1/1/2023 tarihli çerçeve sözleşme niteliğindeki "Personel ve Öğrenci Taşımacılığı Hizmet Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşme gereğince davacının.... plaka numaralı araçlarla hizmet vermeyi taahhüt ettiğini, bu hizmetin, belirli güzergâhlarda üç vardiya (giriş ve çıkış) şeklinde personel taşımacılığını kapsadığını, sözleşmenin ... maddesine göre, davacının sözleşmeden doğan hizmeti sona erdirmek istemesi halinde bu durumu en az 45 gün önceden yazılı olarak bildirmek zorunda olduğunu, davacının, 12/02/2024 tarihinde müvekkile herhangi bir bildirimde bulunmaksızın... plaka numaralı aracını hizmetten çektiğini, Bornova... Noterliğinin 15/2/2024 tarihli 5740 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle -hizmet vermeyi bıraktıktan üç gün sonra- bu araç açısından sözleşmeyi feshettiğini bildirdiğini, sonrasında 27/02/2024 tarihinde...plaka numaralı aracını da -herhangi bir bildirimde bulunmaksızın- hizmetten çektiğini, son olarak, 07/04/2025 tarihinde ... plakalı diğer iki aracını da müvekkile haber vermeksizin haksız bir şekilde hizmetten çektiğini, araçlardan ...plaka numaralı araç... unvanlı şirketin personelinin... plaka numaralı araçlar... Elektrik unvanlı şirketin personelinin üç farklı güzergahta taşınması işini yapmakta olduğunu, müvekkilin, davacının haksız feshi karşısında müşterilerine karşı güç durumda kaldığını, müvekkilinin, davacının haksız fesihlerini takiben İzmir ... Noterliğinin 21/02/2024 tarihli ve 1261 yevmiye numaralı ihtarı ile zararlarının tazminini talep ettiğini, müvekkilinin davacının edimlerini gereği gibi ifa ettiği süre içerisindeki faturalara ilişkin ödeme edimini gereği gibi yerine getirdiğini, bu bağlamda taraflar arasındaki ilişkinin araç ve güzergah bazında değerlendirilmesi gerektiğini, nitekim müvekkilin, İzmir ... Noterliğinin 13/5/2024 tarihli ve 2790 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davacı tarafından tanzim edilen 30/4/2024 tarihli 81.950,00-TL bedelli ... numaralı faturaya itiraz ettiğini, ayıca müvekkilin 6/5/2024 tarihinde tanzim ettiği 172.000,00-TL bedelli ... numaralı faturaya konu alacağı Şubat ve Mart ayı fatura alacaklarından mahsup etmek suretiyle bakiye alacağın ödendiğini, ihtarname tarihi itibarıyla davacıya herhangi bir borcu bulunmadığını beyanla davanın reddine,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER:
1-Ticaret Sicil Müdürlüğü Kayıtları
2-Personel ve Öğrenci Taşımacılığı Hizmet Sözleşmesi
3-Davaya dayanak e-fatura suretleri
4-Gaziemir Vergi Dairesi Kayıtları
Gaziemir Vergi Dairesine müzekkere yazılarak celp edilen davalı şirketin 2024 yılı BA formları dosyamız içerisine alınmıştır.
5-Bornova ... Noterliğinin 15/02/2024 tarih 05740 yevmiye nolu fesih ihtarnamesi
6-Karşıyaka ... Noterliğinin 15/05/2024 tarih... yevmiye nolu ihtarnamesi
7-İzmir ... Noterliğinin 21/02/2024 tarih 01261 yevmiye nolu ihtarnamesi
8-İzmir ... Noterliğinin 13/05/2024 tarih 02790 yevmiye yevmiye nolu ihtarnamesi
9-Banka kayıtları
... ve Kredi Bankasına müzekkere yazılarak; davacı şirkete ait... hesap numaralı banka hesabına davalı tarafından 01/01/2024 ve 30/05/2024 tarihleri arasında yapılan ödemelere ilişkin hesap hareketleri celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
10-Trio araç kayıtlarını içerir CD
11-Bilirkişi raporları
i)Taraf ticari defterleri üzerinde inceleme yaptırılmak suretiyle SMMM bilirkişiden aldırılan 03.02.2025 havale tarihli raporda özetle;
Davacı ...Taşımacılık Turizm Seyahat Gıda Rent A Car Petrol İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile davalı ... Tas. Tur. Pet. Oto Teks. Gıda San. Ve Tic. A.Ş.'nin ticari defterlerin usulüne uygun olarak tutulduğu,
Taraflar arasında 2023 yılı öncesinden başlayan ticari ilişki ve cari hesap ilişkisinin bulunduğu, aralarında 01.01.2023 tarihli "Personel ve Öğrenci Taşımacılığı Hizmet Sözleşmesi" imzalandığı, davacı kayıtlarına göre davalıdan 270.604,33 TL. alacağının, davalı ticari kayıtlarına göre ise 99.359,14 TL. olduğu,
Dava konusu edilen cari hesap ekstresinde mevcut faturaların ve ödemelerin defter kayıtlarında yer aldığı, sadece davalıya ait 172.000,00-TL bedelli... numaralı faturanın davalı kayıtlarında yer aldığı halde davacı kayıtlarında yer almadığı,
Yapılan ödemelere ilişkin celp edilen banka kayıtların incelenmesinde, yapılan ödeme miktarının 2.740.802,50 TL. olduğu, 03.05.2024 tarihine kadar mevcut faturaların ve ödemelerin davacının ve davalının ticari defter kayıtlarında yer aldığı davalının çeşitli tarihlerde eksik ödeme yapması nedeniyle davacı kayıtlarına göre 270.604,33 TL.'lık borçlu olduğu, devir bakiyesinden kaynaklanan 754,81 TL.'lık fark nedeniyle de kendi kayıtlarına göre 271.359,14 TL. borçlu olduğu,
Davalı tarafından davacıya düzenlenen 1 adet faturanın (...No.lu e- Fatura) taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve davalı tarafından düzenlenen 06/05/2024 tarihli 172.000,00 TL.'lık faturanın davalı defterlerinde kayıtlı, davacı defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu faturalar ilişkin bir ödemenin bulunmadığı,
Cari hesaba konu faturalara konu mal/ hizmetin teslimine ilişkin belgelerden sadece davalının 6 Mayıs 2024 tarihinde tanzim ettiği 172.000,00-TL bedelli ...numaralı faturanın, davacı tarafından 15.05.2024 tarihli Karşıyaka ... Noterliğinin... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile mezkur faturaya itiraz edilerek kayıtlara alınmadığı ve iade edildiği, davacı ve davalı tarafından düzenlenen diğer faturaların ve ödemelerin kayıtlara alındığı,
Davacı tarafından fabrikaya personel taşıma hizmetinin 07.04.2024 tarihine kadar verilmeye devam edildiği belirtilmiş olduğundan Trio mobil araç kayıtlarının incelenmesinde,.. plakalı aracın Atatürk ...Sokak'a yaptığı seferin davalı tarafından da belirtildiği üzere en son 12/02/2024 tarihinde gerçekleştiği, ... plakalı aracın Atatürk... Sokak'a en son seferin 04/03/2024 tarihinde gerçekleştiği,.. plaka numaralı ve ... plaka numaralı aracın ... Sokak'a en son seferinin 07/04/2024 tarihinde yapıldığı,
Bu bağlamda, davacı tarafından 07/04/2024 tarihine kadar kesintisiz hizmet verilmeye devam edildiği gerekçesi ile düzenlenen faturaların olması gerekenden fazla düzenlendiği, yani, 55 gün ... plaka numaralı araç için, 34 gün ise ... plaka numaralı araç için olmak üzere davacı tarafından toplam 89 gün için fazladan fatura düzenlendiği, davalı tarafından yapılan eksik ödemelerin buradan kaynaklanmış olabileceği,
Davacı tarafından personel ve öğrenci taşıma hizmeti verildiğinden, sevk irsaliyesinin düzenlenmediği,
Davacı tarafından düzenlenen 30/4/2024 tarihli ve 81.950,00 TL bedelli... numaralı faturanın davalı tarafından itiraz edilmesine rağmen hem davalı ve hem de davacı tarafından kayıtlara alındığı, diğer taraftan, söz konusu faturaya davalı tarafından yapılan itirazın 8 günlük süre içerisinde gerçekleştirilmediği, yine davalı tarafın, 6 Mayıs 2024 tarihinde tanzim ettiği "sözleşmeye istinaden iş kaybı tazminatı" açıklamalı 172.000,00-TL bedelli ... numaralı faturaya davacı tarafından 15.05.2024 tarihli Karşıyaka ... Noterliğinin ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiği ve söz konusu 06.05.2024 tarihli... numaralı 172.000,00 TL tutarlı faturanın davalı tarafından 06/05/2024 tarih,.. no.lu yevmiye kaydı ile kayıtlara alınmasına rağmen davacı tarafından kayıtlara alınmadığı ve iade edildiği,
Ancak davalı tarafından 172.000,00 TL.'lık faturanın 12 Şubat 2024 tarihi itibariyle haksız bir şekilde hizmet vermeyi durdurmuş olması ve "sözleşmeye istinaden iş kaybı tazminatı" gerekçesi ile düzenlendiğinin belirtildiği, davalı tarafından 21 Şubat 2024 tarih, 01261 yevmiye numaralı ihtarnamede, 172.000,00 TL'lık tutarın " ...cezai şarta ek olarak haksız bir biçimde feshetmiş olmanız nedeniyle zararın ikamesi için yapılan yeni anlaşma ile tarafınızla yapılan anlaşma arasındaki fark olan 67.500,00 TL'nin araç içi kamera sökme takma masrafı olan 12.000,00 TL'nin ve 52.499,77 TL. şoför temin gideri" şeklinde izah edildiği,
Sadece davalı tarafından 29/02/2024 tarih,... No.lu toplam 338 adet hizmet (sefer) KDV dahil 369.840,00 TL.'lık e-faturaya karşılık olmak üzere 21/03/2024 tarih, ...sayılı E-fatura ile 1 adet KDV dahil 2.040 TL. tutarında kısmi iade faturası düzenlendiği,
Davacı alacağının, kendi kayıtlarına göre 270.604,33 TL., davalının ticari kayıtlarına göre ise 99.359,14 TL. olması nedeniyle alacak konusundaki takdirinin Mahkemeye ait olduğu, rapor edilmiştir.
ii)Mahkememiz 14.05.2025 tarihli ara kararı uyarınca, davacı tarafça taraflar arasında düzenlenen sözleşme kapsamında hizmetin verildiği iddiasına ilişkin olarak sözleşme hükümleri ve sunulan CD içeriğinde yer alan trio mobil araç kayıtları irdelenerek sözleşmenin başlangıç tarihinden itibaren hizmetin verilip verilmediği, hizmetin hangi tarihe kadar kaç araçla verildiği, davacı tarafça dava konusu edilen alacak tutarının yerinde olup olmadığı davacı tarafından düzenlenen faturalar ile trio mobil araç kayıtları eşleştirilerek davacının faturadan kaynaklı alacak talebinin yerinde olup olmadığı hususlarında Uluslararası Konvansiyon Nakliyat Uzmanı ile Borçlar Hukuku Mevzuatından Kaynaklı nitelikli hesap bilirkişinden oluşan heyetten aldırılan 11.07.2025 havale tarihli raporda özetle;
Taraflar arasındaki Personel ve Öğrenci Taşıma Hizmet Sözleşmesinin taşıma hizmet tedarik amacıyla çerçeve sözleşme olduğu, buna göre davalı şirketin talimatı ve belirlediği güzergahlar üzerinde münferit taşıma işlerinin davacı şirket tarafından yapılacağı ve davalı şirketin de buna karşılık bir ücret ödeyeceği; Konu sözleşmenin aynı zamanda genel işlem koşulu niteliğinde olmasından dolayı TBK m.20 vd. hükümlerine tabi olduğu;
CD içindeki kayıtların 31.07.2024 tarihine kadar devam etmesi ve davalının 12.02.2024 tarihi itibariyle hizmet sunumunun davacı tarafından sona erdirildiği yönündeki savunması gözetilerek bu tarih öncesi olan güzergahlarda taşımanın bu tarihlerden sonra da devam edip etmediği yönünden yapılan yukarıdaki incelemeye göre davacının en azından üç aracının 12.02.2024 tarihinden sonra da bir müddet çalıştığını bunlardan en az ikisinin Mart 2024 sonuna kadar birinin de nisan ortalarına kadar davacıya hizmet sunduğu ve bu bağlamda toplamda ve araç başı hesaplamada ortalama olarak (45x4) her bir araç için davalı yanın ihtarnamesiyle bildirdiği 45 günlük (Sözleşmede 30 gün) fesih süresinin davalı şirkete taşıma hizmeti sunularak geçirildiğinin değerlendirildiği,
Taraflar arasındaki sözleşmenin 31.12.2023 tarihinde sona ermesi, davacının yeni (2024 yılı) dönem için yeni bir sözleşme imza etmemesi, ancak taraflar arasındaki sözleşmenin sona ermesinden itibaren yaklaşık 40 günü aşkın bir sürenin geçmiş olması karşısında; tarafalar arasındaki Personel ve öğrenci taşıma sözleşmesinin belirsiz süreli hale geldiğinin değerlendirilebileceği ve bu durumda taraflardan birinin feshi ihbarda bulunarak ileriye doğru sözleşmeyi her zaman ve sebep belirtmeksizin feshedebileceği; davacının Bornova ... Noterliğinin 15.02.2024-5740 tarih ve sayılı ihtarname ile haksız bir şekilde 12.02.2024 tarihinden itibaren sözleşmeyi feshettiğini bildirmesine rağmen davalı şirketin itirazı üzerine araç başı ortalama 45 gün hizmet vermeye devam etmesinden dolayı sözleşmenin davacı yan tarafından feshinin haksız olduğunun savunulamayacağının değerlendirildiği,
Davalının 172.000 TL tutarındaki faturasına konu ettiği cezai şart ve masrafları davacıdan talep ve mahsup edebilmesi için öncelikle yukarıda benimsediğimiz kanaatin aksi yönünde olarak Sayın Mahkemenin davacının sözleşmeyi haksız olarak feshettiği takdirinde bulunması gerektiği, bu koşulda 40.000 TL cezai şart talebinde bulunabileceği, ancak diğer zararlarını ispat etmesi gerektiğinin değerlendirildiği,
Davacının eksik hizmet sunması halinde davalının basiretli bir işadamı olarak ve davacının sözleşmesini feshetmiş olduğuna da gözeterek, davalı yanın davacının faturalarına itiraz edeceği, her iki tarafın faturaları ve hesapları arasındaki tek farkın davacının 172.00TL bedelli faturası olduğu; SMMM raporunda ise davacının dört aracı için 45 günlük fesih süresinin araç ortalaması üzerinden kullanmış olduğu/olabileceği gözetilmediğinden hatalı olarak davacının hizmet sunmadığı yönünde kanaat beyan edildiğinin değerlendirildiği, özetle davacının, davalı şirketten 172.000,00 TL alacaklı olduğunun değerlendirildiği, rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, faturaya dayalı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davacı taraf, taraflar arasında akdedilen personel ve öğrenci taşımacılığı hizmet sözleşmesine dayalı olarak davalıya ifa edilen hizmete ilişkin tanzim eden faturalara ilişkin alacağın ödenmediğinden bahisle 270.604,33-TL'lik alacağın tahsilini talep etmektedir. Davalı vekili, Mahkememize cevap süresinin bitiminden sonra sunmuş olduğu beyan dilekçesi kapsamında davacının dayanak gösterdiği sözleşme ilişkisini ikrar etmiş ise de, davacının sözleşmede yazılı olarak belirtilen süre öncesinde fesih bildiriminde bulunmadığını, haksız fesih karşısında davalının iş kaybının zararı doğduğunu, oluşan iş kaybının tazmini için davacıya 06.05.2024 tarihli 172.000,00-TL bedelli faturanın tanzim edildiğini, tanzim edilen faturanın davacı tarafından Şubat ve Mart ayı fatura alacaklarından mahsup edilmek suretiyle bakiye alacağın ödendiğini beyanla davacıya herhangi bir borcun bulunmadığını savunmuştur.
Mahkememizce iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin irdelenmesi için ticari defterler üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, taraf ticari defterleri, BA-BS formları, banka kayıtları ve sözleşme kapsamında hizmet veren araç kayıtları (trio araç kayıtları) üzerinde yapılan incelemeye dair alınan bilirkişi raporları ve dosya kapsamındaki delillerden, davacının alacak iddiasına dayanak gösterdiği açık hesap tablosu kapsamında.. Numaralı, 31.01.2024 tarihli ve 377.760,00 TL bedelli, ... Numaralı, 31.01.2024 tarihli ve 262.163,00 TL bedelli,... Numaralı, 29.02.2024 tarihli ve 231.880,00 TL bedelli, ... Numaralı, 29.02.2024 tarihli ve 369.840,00 TL bedelli, ...Numaralı, 31.03.2024 tarihli ve 388.080,00 TL bedelli, ... Numaralı, 30.04.2024 tarihli ve 81.950,00 TL bedelli faturaların yer aldığı görülmekle, taraf ticari defterleri üzerine yapılan incelemede tespit edildiği ve bilirkişi raporunda da denetime elverişli şekilde ortaya konulduğu üzere taraf ticari defter kayıtlarının davacı tarafından düzenlenen faturalar ve davalı tarafından yapılan ödemeler itibariyle birbiri ile uyumlu ve tutarlı olduğu, davacının ticari defterlerine göre davalıdan 270.604,33-TL alacaklı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davalının davacıya 99.359,14-TL borçlu olduğu anlaşılmaktadır. Taraf ticari defterleri arasındaki farklılık davalı tarafından davacı aleyhinde düzenlenmekle davacı tarafından süresi içerisinde Karşıyaka ... Noterliğinin 15.05.2024 tarihli... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edilen 06.05.2024 tarihli 172.000,00-TL bedelli faturadan kaynaklanmaktadır.
Davacı taraf, sözleşmenin 2023 yılı için geçerli olacağını, 2023 yılı içinde sözleşme kapsamındaki edimlerin eksiksiz olarak ifa edildiğini, sözleşme içeriğinde yeni yıla dair artış şartı öngörülmemiş olduğundan 2023 yılında imzalanan sözleşmenin aynı şartlar ile 2024 yılında devamının kendilerinden beklenemeyeceğini, bu sebeplerle Bornova ... Noterliğinin... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğini, gönderilen ihtarnameye müteakip davalı tarafından İzmir ... Noterliğinin... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ihtarnamede sözleşmenin sona erdirilmek istenmesi halinde 45 gün önceden yazılı bildirimde bulunulması gerektiği, haksız bir şekilde sözleşmenin feshedildiği, cezai ve şart ve uğranılan zararın ödenmesi gerektiği hususlarının ihtar edildiğini beyan etmektedir.
Dayanak sözleşmenin incelenmesinde, sözleşmenin 01.01.2023-31.12.2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere düzenlendiği, dosyaya bir örneği sunulan sözleşmede hizmetin verileceği araç plaka bilgilerine yer verilmemiş olmasına karşın sözleşme kapsamında hizmetin verildiği araçlar hakkında tarafların aşamalardaki beyanlarının örtüştüğü, sözleşmenin çerçeve sözleşme olarak imzalandığı, sözleşmenin 2023 yılı bitiminde devam edip etmeyeceği konusunda sözleşme hükümleri incelendiğinde madde 26'da, sürenin dolması halinde kiralayan tarafından sözleşme süresinin dolmasından 30 iş günü öncesinde sözleşmenin yenileneceğine ilişkin bir bildirimde bulunulmaması halinde sözleşmenin sona ereceğinin belirtildiği, kiralayan için tanınan sözleşmenin yenilenmesine ilişkin bu hakkın araç sahibi açısından uygulama bulmayacağının belirtildiği (md. 27) görülmektedir. Madde 26 kapsamında belirtilen sürede davalı (kiralayan) tarafından sözleşmenin yenileneceğine dair bir bildirimde bulunulduğu dosya kapsamında ispat edilememiştir.
Diğer taraftan, davacı tarafından Ocak 2024 dönemi için iki adet fatura düzenlendikten sonra davalı tarafından gönderildiği belirtilen ve delil olarak sunulan SMS kapsamında davalı tarafından, Ocak ayı faturalarının ödenebilmesi için tedarikçilerin 2024 yılı sözleşmelerini maliyeye bildirmesi gerektiği, 2024 yılı sözleşmelerinin onaylanması için tedarikçilerin 15.02.2024 tarihine kadar şahsen başvuru ile sözleşmeleri imzalamaları gerektiği, sözleşme onayının yapılmaması halinde Ocak ayı ödemelerinin yapılamayacağının bildirildiği görülmüştür. Davacı tarafından sözleşmedeki süre bitimi sonrasında da Ocak 2024 itibariyle hizmetin devam ettirilmesi ve davalı tarafından gönderilen yukarıda belirtilen SMS metni doğrultusunda tarafların 2024 yılı için sözleşmeyi devam ettirme yönündeki iradelerini sergilemiş sayılacağı kabul edilebilecektir.
Davacı tarafından sözleşmenin feshedilmesinin haklı olup olmadığı yönünden yapılan değerlendirmede, davacı yan sözleşmeyi fesihteki temel vakıasını yeni dönem için sözleşme bedelindeki artışın taraflarca müzakere edilmemesine bağlamaktadır. Yukarıda yer verilen sözleşmenin 26. maddesinde sözleşmenin kiralayan davalı tarafından yapılacak bildirimle yenilenmemesi halinde sona ereceği belirtilmekte ise de, sözleşmenin yenilenmesi halinde sözleşme bedelinin ne kadar olacağı artış uygulanıp uygulanmayacağı hususunda sözleşmede herhangi bir hüküm yer almamaktadır. Dosyaya sunulu, çerçeve sözleşme olarak düzenlenen sözleşmede herhangi bir bedel yazılı olmaması sözleşmenin bedelsiz olarak kararlaştırıldığı anlamına gelmeyeceği gibi davacının amacı gelir elde etmek olduğuna ve sözleşmede hizmetin ifasına sunduğu araçları şoförlü ve ilköğretim öğrencilerine dair taşıma yapılmakta olması halinde yardımcı kadın personelle birlikte hazır etmesi zorunlu olduğuna göre davacının yeni sözleşme döneminde aynı bedelle devam etmesi kendisinden beklenemeyeceğinden artış yapılıp yapılmayacağını, hangi oranda artış yapılacağını akdin diğer tarafı ile müzakere ederek kararlaştırabilmelidir.
Sözleşmede akdin araç sahibi tarafından feshine ilişkin olarak madde 35 hükmünde, araç sahibinin sözleşmeyi sona erdirmek istemesi halinde en az 45 gün önceden kiralayana yazılı olarak haber vermesi gerektiği belirtilmiştir. Davacı tarafından sözleşmenin feshine ilişkin ihtarname sonrasında hizmetin ifasına devam edildiği ileri sürülmekte, davalı ise sözleşmenin haksız feshedildiğini beyanla, davacıya gönderilen 21.02.2024 tarihli ihtarnamede de belirtildiği üzere sözleşmede kararlaştırılan 40.000-TL cezai şart, cezai şarta ek olarak sözleşmenin haksız bir biçimde feshedilmesi nedeniyle zararın ikamesi için yapılan yeni anlaşma ile davacı taraf ile yapılan anlaşma arasındaki fark olan 67.500-TL'nin, araç içi kamera sökme takma masrafı olan 12.000-TL'nin ve 52.499,70-TL şoför temin giderinin ödenmesi gerektiğini, bu taleplere dair davacıya düzenlenen 172.000-TL tutarlı faturanın bulunduğunu savunmaktadır.
Yukarıda açıklandığı üzere davacı taraf davalının bu faturasına itiraz etmiş ve faturayı ticari defterlerine kaydetmemiştir. Davacı tarafın sözleşmeyi feshi sonrasında hizmeti durdurup durdurmadığı yönünde yapılan inceleme neticesinde, davacının sunduğu trio mobil araç kayıtlarına göre, davacı tarafından ...plaka sayılı araçlarla personel taşıma hizmetinin verildiği,... plakalı aracın 12/02/2024 tarihinde, ...plaka sayılı aracın 14/03/2024 tarihinde, ... plaka sayılı aracın 15/04/2024 tarihinde, ...plaka sayılı aracın 07/04/2024 tarihinde davalıya hizmet vermeyi durduğu anlaşılmakla davacı tarafça 45 günlük süreye uyularak hizmetin ifasına devam edildiği sonucuna varılmaktadır. Diğer taraftan davalı yan, davacının 2024 yılı için düzenlemiş olduğu tüm faturaları ticari defterlerine kaydetmiştir. Faturanın ticari defterlere kaydedilmiş olması fatura konusu edimin ifasına karine oluşturacak olup bu karinenin aksi aynı güçteki delillerle davalı tarafça ispatlanmalıdır. Somut olayda davalının bu yönde bir ispatı yoktur. Diğer taraftan, davalının, davacı tarafından düzenlenen 30.04.2024 tarihli ve 81.950,00 TL bedelli faturaya itirazına dair 13.05.2025 tarihli ihtarnamesi dosyada mevcut ise de, faturaya itirazın 8 günlük yasal süre içinde yapılmadığı anlaşıldığından bu itiraza da itibar edilmesi mümkün olmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalar bağlamında, davalı tarafından düzenlenen 06.05.2024 tarihli 172.000,00-TL bedelli faturaya davacı tarafından yasal süre içinde itiraz edildiği, fatura kapsamında talep konusu edilen cezai şart, cezai şarta ek olarak sözleşmenin haksız bir biçimde feshedilmesi nedeniyle uğranılan zarar, araç içi kamera sökme takma masrafı ve şoför temin giderinin davacının feshinin haklı olması sebebiyle davacıdan talep edilemeyeceği, kaldı ki davalının bu tazminat taleplerine dair somut dayanak ve delilini de bulunmadığı kanaatine varıldığından davacının sübut bulan davasının kabulüne karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, 270.604,33-TL alacağın 07/08/2024 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 18.484,98-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 4.621,25-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 13.863,73-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince İzmir Arabuluculuk Bürosunun 2024/5476 başvuru nolu dosyası ile taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin yargılama gideri olarak davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından peşin harç olarak yatırılan 4.621,25-TL ve başvurma harcı olarak yatırılan 427,60-TL olmak üzere 5.048,85-TL ile davacı tarafından iş bu dosyada yapılan toplam 19.365,55-TL yargılama gideri olmak üzere toplam 24.414,40-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 43.296,69-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ayrıca karar yazmaya gerek görülmeden artan gider avansının resen ilgilisine iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK'nın 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesince incelenmek üzere istinaf yolu açık olarak verilen karar açıkça okundu, ana çizgileriyle anlatıldı. 11/09/2025
Katip...
Hakim...
¸