T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/77 Esas
KARAR NO : 2025/11
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/01/2024
KARAR TARİHİ: 08/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ...'nin ... plakalı aracın haksız fiil tarihi 21.09.2023 itibariyle maliki ve işleteni olduğunu, davalı ...'in kendisine ait ... plakalı aracı ile Konak/İzmir adresinde asli ve tam kusurlu olarak davacı müvekkiline ait araca çarparak kazaya sebebiyet verdiğini, kaza nedeniyle davacıya ait araçta hasar meydana geldiğini, ön tampon, sağ far, sağ ön çamurluk, sağ ön jant, sağ ön amorti, sağ ön kapı, sol arka çamurluk ve diğer bölümlerinin zarar gördüğünü, tarafların maddi hasarlı trafik kazası olması nedeniyle kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlediklerini, kazadan sonra davacıya ait araçta meydana gelen hasar onarımının, kendi aracına ait.... A.Ş'deki kasko sigortası kapsamında ... numaralı hasar dosyasından karşılandığını, müvekkiline ait aracın, hasar onarımına rağmen kazada hasarlanan bölümünün orijinalliğini kaybetmesi, araçta daha önce hiçbir hasarın bulunmaması ve işbu kazada meydana gelen hasarlar göz önüne alınarak değer kaybına uğradığını, onarım süreci içerisinde davacı müvekkilinin aracından yararlanamadığı için ayrıca araçtan mahrum kalma zararı doğduğunu, kaza sonrası hasarlanan davacıya ait araçtaki 150.000,00-TL değer kaybı tazminatının karşılanması için davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldığını, bu başvuru neticesinde davalı şirket nezdinde açılan... numaralı hasar dosyasından 45.000,00-TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin gerçek zararının karşılanmadığını, yine yasal mevzuat uyarınca, işbu alacağın tahsili için dava açmadan önce arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını belirterek, davanın kabulü ile HMK m.107'ye göre belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik; davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen bakiye değer kaybı için 100,00-TL tazminatın, davalı sigorta şirketinin ZMSS poliçe teminat limitiyle sınırlı olmak üzere temerrüde düştüğü 01.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacıya ait ... plakalı aracın onarımda kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan mahrum kalma için 100,00-TL tazminatın, haksız fiilin gerçekleştiği 21.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinn davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile özetle; Müvekkili .. Şirketi'nin dava açılış tarihi itibari ile adresi ... Esentepe Şişli İstanbul olduğundan, davanın ikame edildiği tarih itibari ile İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacı yanca müvekkili sigorta şirketine ödemenin eksik yapıldığı iddiası ile herhangi bir başvuru yapılmadan doğrudan dava yoluna başvurduğundan, huzurdaki davanın KTK madde 97 gereği de dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddi gerektiğini, kaza tarihi itibari ile trafik sigortalarının araçta meydana gelen maddi zararlara ilişkin azami teminatı araç başına 120.000,00-TL olduğunu, araç onarım bedeline ilişkin olarak ... plakalı aracın kasko sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş.'ne 25.12.2023 tarihinde 75.000,00-TL rücuen ödeme yapıldığını, davacı yana değer kaybı taleplerine ilişkin olarak ise 28.11.2023 tarihinde 45.000,00-TL ödeme yapıldığını ve maddi hasara ilişkin kaza başına azami teminat limitinin tamamen tükendiğini, huzurdaki değer kaybı talepleri açıkça karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilecek iken bu belirsiz alacak davası olarak açılmasının kabulünün mümkün olmadığını, ...plaka sayılı aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı ve kilometresi göz önüne alındığında mezkur kaza neticesi emsallerine göre bir değer kaybına uğramadığını, kazanın oluşumunda müvekkili şirket nezdinde trafik sigorta poliçesi ile sigortalı ...plakalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığından müvekkili şirketin de sorumluluğunun bulunmadığını, dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın yetkisiz mahkemede açılması sebebiyle reddine, dava şartı yokluğu sebebiyle reddine, usulden reddine, esastan dahi davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesi ile özetle; Davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, uyuşmazlık konusu alacak kalemlerinin miktar olarak tam ve kesin bir şekilde belirlenmesi gerektiğini, dava dilekçesinde KTK 97 gereği kazası sonrası, sigorta şirketine davacı araçta oluşan değer kaybına ilişkin olarak 150.000 TL değer kaybı tazminatının tahsili amacıyla başvurulduğunun beyan edildiğini, dolayısıyla davacı tarafça belirli olarak sigorta şirketine yapılan başvurusu sonrasında huzurdaki davanın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinin kabul edilemez nitelikte olduğunu, müvekkili araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olmadığını, trafik kazası tespit tutanağında, müvekkilinin kırmızı ışık ihlali yaptığı belirtilmişse de bu hususun gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafça dosya kapsamına kusur durumunu ispatlar nitelikte herhangi belge ve bilgi sunulmadığını, müvekkilinin kusursuz olduğunun tanık anlatımları ve kaza yerinde gerçekleştirilecek keşif ile tespit edilebileceğini, kaza tutanağında yer alan hatalı kusur tespitini kabul anlamına gelmemek kaydıyla diğer davalı sigorta şirketi tarafından davacıya, 45.000 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, söz konusu ödeme dahi fahiş olmakla birlikte değer kaybı zararı yönünden, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek-1 değer kaybı hesaplaması kısmında belirtilen formül ile hesaplama yapılması gerektiğini, davacıya ait aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı ve kilometresi göz önüne alındığında, söz konusu kaza neticesinde emsallerine göre bir değer kaybına uğramayacağını, ayrıca dava konusu aracın geçmiş hasar kayıtlarının varlığı halinde bu hasarlar nedeniyle daha önce değişi ön görülen yedek parçaların dava konusu kazada tekrar hasarlanması ve değişmesi halinde aynı parçanın tekrar değişiminin değer kaybı yaratmayacağını, aracın hangi süre ile onarımda kaldığı ayrıca onarımda kalınan sürede ikame araç temin edilip edilmediği hususlarının davacı tarafça açıklanmadığını, müvekkilinin maliki ve sürücüsü olduğu araç için ... Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numaralı Kasko poliçesi düzenlendiğinden söz konusu poliçede İhtiyari Mali Mesuliyet teminatının yer aldığını, davanın ...Sigorta A.Ş' ye ihbarını talep ettiklerini belirterek, davacının talep miktarlarının dava dilekçesi içeriğinde belirtmesine karşın davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Kaza tespit tutanağı, ...poliçe numaralı ZMMS poliçesi, ...ayılı hasar dosyası, ödeme dekontları,
... plakalı ve... plaka sayılı araçların araç tescil özet raporları,
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından gönderilen ... plaka sayılı aracın tramer kayıtları,
Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 04.07.2024 tarihli rapor ve 22.10.2024 tarihli ek rapor,
Davacı vekili sunmuş olduğu ıslah dilekçesi ile özetle; dava açılışında fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla talep edilen 100,00 TL bakiye değer kaybı talebini 29.900,00 TL arttırarak 30.000,00 TL’ye yükselttiklerini, aynı şekilde, 100,00 TL olarak talep edilen araç mahrumiyet tazminatı talebini de 18.650,00 TL arttırarak 18.750,00 TL’ye yükselttiklerini belirterek, davalılardan Türkiye Sigorta Anonim Şirketi’nin ZMMS teminatı tükendiğinden müvekkiline ait ...plaka sayılı araçta meydana gelen 30.000,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının, haksız fiilin gerçekleştiği 21.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...’ten tahsiline, müvekkiline ait aracın onarımda kaldığı süre boyunca kullanılamamasından doğan mahrum kalma için 18.750,00 TL tazminatın, haksız fiilin gerçekleştiği 21.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’ten tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcını ikmal etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.
Davacı, adına kayıtlı ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ...ün makili olduğu ... plakalı aracın karıştığı 21.09.2023 tarihli trafik kazasında davacıya ait araçta oluşan değer kaybının davalılardan, bu hasar nedeniyle oluşan araç mahrumiyetinden kaynaklanan tazminat bedelinin davalı araç malikinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1. maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85. maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1. maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85. maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99. maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49. maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50. maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A-1. maddesi uyarınca, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarar uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder.
Her ne kadar davalı sigorta şirketi vekilince yetki itirazına bulunulmuş ise de; davanın trafik kazasından kaynaklanan tazminat davası olduğu, kaza yerinin İzmir Konak olduğu, İzmir mahkemelerinin davada seçimlik yetkili yer mahkemesi olduğu anlaşıldığından davalının yetki itirazının redddine karar verilmiştir.
Davalıların sorumluluk durumunun tespiti bakımından alanında uzman otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 05.07.2024 tarihli bilirkişi raporu ve 22.10.2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm dosya kapsamının incelenmesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı ...'ün sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile meskun mahal, gündüz vakti, görüş mesafesinin açık olduğu İzmir İli, Konak İlçesi, Eski İzmir Caddesi istikametinden seyirle, Yeşillik Caddesi'ne doğru trafik ışıklı kavşağında kırmızı ışıkta giriş yaptığı esnada yola gereken dikkati vermediği, tedbirsizce ve mevcut hızıyla olay mahalli trafik lambalarına yaklaşırken hızını azaltmadığı, görüş alanı ve çevresel kontrolünü gereği gibi yapmadığı, kendisine hitaben yanan kırmızı ışıkta durarak ışık dönüşümünü ve trafik durumunun kendi geçişine olanak sağladığı zamanı beklemesi gerekirken, bu hususlara riayet etmeyerek, sol taraftan gelerek yeşil ışıkta geçen davacıya ait araç sürücüsüne ilk geçiş hakkını vermeyerek kırmızı ışık ihlali yapması sonucu, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışıyla karıştığı trafik kazasında 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 84/a maddesi ve aynı kanunun 47/1-b maddesinde yer alan kuralları ihlal etmesi nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, davacıya ait ...plaka sayılı araç sürücüsünün trafik kurallarına ve nizamlarına uygun bir şekilde seyri sırasında davalı araç sürücüsünün hatası ve kusurundan dolayı karıştığı kazada, gelişen zararlı sonucu öngörmesi ve kazayı önlemek adına tedbir alması mümkün olmadığından ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun herhangi bir maddesini ihlal etmediğinden kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı kanaatine varılmıştır.
Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre araçtaki değer kaybı aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile araç onarıldıktan sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farktır. Bilirkişi tarafından araçtaki değer kaybı yönünden yapılan inceleme ve araştırmada dava konusu aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 750.000,00 TL olduğu, aracın sağ ön çamurluk ve sağ ön kapının değiştirilerek boyanması ile sol arka çamurluğun tamir edilerek boyanması, kaza sonrası aracın orijinalliğini kaybetmiş olması, araçta yapılan işlemler nedeniyle kaza tarihi itibariyle 80.692,29 TL (KDV Dahil) tutarındaki hasar bedelinin aracın ileriki süreçte ... bilgi havuzunda ve servis kayıtlarında görülmesi nedeniyle tüketicinin satın alma refleksini olumsuz yönde etkileyeceği, buna göre yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre davacıya ait aracın kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 675.000,00 TL olduğu, yargıtay yerleşik içtihatlarında da belirtildiği üzere aradaki fark olan 75.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olarak kabul edilmesi gerektiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, emsal araştırmasının usulüne uygun olarak yapıldığı, kaza tarihi itibari ile poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi kapsamında davacıya ait araç için kasko sigortacısına 25.12.2023 tarihinde 75.000,00 TL hasar bedeli ödemesi yapıldığı ve ayrıca davacıya 28.11.2023 tarihinde 45.000,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 120.000,00 TL hasar ve değer kaybı ödemesi yapıldığı anlaşılmıştır.
İkame araç bedeli istemi yönünden yapılan değerlendirmede; aracın kaza tarihi olan 2023 yılı Eylül ayındaki aynı donanım ve teknik özelliklere göre muadil bir aracın mevsim koşulları da dikkate alındığında günlük ortalama kira bedelinin 750,00 TL olduğu, aracın makul tamir süresinin ise düzenli ve sistemli bir çalışma ile 25 iş günü olduğu, buna göre araçta ikame araç zararının 18.750,00 TL olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde; davacıya ait araçta 18.750,00 TL araç mahrumiyet zararı ile 75.000,00 TL değer kaybı meydana geldiği, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olması nedeniyle davalı sigorta şirketinin davalı işleten ile birlikte davacının aracında meydana gelen değer kaybından sorumlu olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 45.000,00 TL değer kaybına ilişkin ödeme mahsup edildiğinde davacının 30.000,00 TL değer kaybı alacağının bulunduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan hasar ve değer kaybı ödemeleri ile poliçe teminat limiti dolduğundan bakiye 30.000,00 TL değer kaybı bedelinden, 18.750,00 TL ikame araç bedeli ile birlikte davalı ...'ün sürücü ve işleten sıfatı ile sorumlu olduğu kanaatine varılmakla, değer artırım dilekçesi doğrultusunda davalı... hakkındaki davanın davanın kabulüne, dava açılmadan evvel poliçe limiti dolduğundan davalı Türkiye Sigorta A.Ş. hakkındaki davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Zorunlu Arabuluculuk görüşmeleri davacı ile davalı sigorta şirketi arasında yapıldığından ve arabuluculuk son tutanağı bu taraflar yönünden düzenlendiğinden ve sigorta şirketi hakkındaki davanın reddine karar verildiğinden Zorunlu Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE;
1-Davalı...hakkındaki davanın KABULÜ İLE; 30.000,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının 01.12.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı...'den alınarak davacıya verilmesine,
18.750,00 TL araç mahrumiyetinden kaynaklanan tazminatın 21.09.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı ... A.Ş. hakkındaki davanın REDDİNE,
3-Alınması gereken 3.330,11 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL nispi harç ile 405,00 TL ıslah harcı indirildikten sonra kalan 2.497,51 TL harcın davalı ...ş'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 427,60 TL başvurma harcı ve 427,60 TL nispi harç ile 405,00 TL ıslah harcı toplamı 1.260,20 TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 4.000,00 TL bilirkişi ücreti ile 968,00 TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 4.968,00 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
6-7155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabulucu ücretinin yargılama gideri olarak davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
7-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ... A.Ş. kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki AAÜT gereğince belirlenen 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...A.Ş.'ye verilmesine,
9-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
08/01/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim...
E-imzalıdır.