T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/86
KARAR NO : 2025/239
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/01/2024
KARAR TARİHİ: 19/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; ... ve... plakalı araçların kira sözleşmesine istinaden fesih bedelleri talepleri bulunduğunu, 11/07/2023 tarihinde davacıya ait, sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla sol şeritte Çiğli'den Bornova istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu yolun gidişe göre solunda bulunan demir bariyerlere aracının sol yan kısımlarıyla sürtmesi neticesi tek araçlı maddi hasarlı trafik kazası (EK-5) meydana geldiği, gerek bu kaza sebebiyle, gerek araçlar için hasar ve değer kaybı oluşması sebebiyle hizmet sözleşmeleri fesih bedeli ve araçlar için hasar ve değer kaybı talepleri bulunduğunu, Karşı taraf taraflarca karşılıklı olarak imzalanan hizmet sözleşmesine aykırı hareket etmiş olup, hizmet sözleşmesinden doğan bedelden sorumluluğu doğduğunu, sözleşmeden kaynaklanan fesih bedelinden hem sürücü hem şirket müteselsil sorumlu olup, her iki araç için KDV dahil "30.508,00-TL" fesih bedeli talepleri bulunduğunu belirterek İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan icra takibine borçlular tarafından borcun tamamına yapılan itirazın iptali ile avans faiziyle birlikte hesaplanacak miktar üzerinden takibin devamına, davalılar aleyhine alacağın likit bir para alacağı olması nedeniyle borcun tamamı üzerinden %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan tahmiline karar verilmesinin talep edilmiştir.
Cevap dilekçesinde özetle; Alacağın varlığını kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının talep ve dava etmiş olduğu alacaklar her iki davalılar bakımından da zamanaşımına uğradığını olup bu sebeple davacının zamanaşımına uğrayan alacaklarının reddi gerektiğini, davacı tarafından ...ve ... plakalı araçların kira sözleşmesine istinaden fesih bedelleri ve... plakalı araçta meydana geldiği iddia edilen hasar ve değer kaybı bedellerine ilişkin, 07.09.2023 tarih ve TEMELFATURA Satış Tipi; ...Fatura No’lu KDV dahil 18.126,00-TL tutarlı ,... Fatura No’lu KDV dahil 20.000,00-TL tutarlı, ... Fatura No’lu KDV dahil 50.000,00-TL tutarlı, ... Fatura No’lu KDV dahil 13.500,00-TL tutarlı ve ...Fatura No’lu KDV dahil 30.508,00-TL tutarlı 5 adet fatura tanzim edildiğini, söz konusu faturalara süresi içerisinde taraflarınca İzmir ... Noterliği'nin 08.09.2023 tarihli ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile itiraz edilerek faturalar davacıya iade edildiğini, ayrıca söz konusu faturalara ilişkin davalı şirketçe iade faturaları kesilerek davacıya tebliğ edildiği, davalı şirket ... İş Güvenliği Ve Sağlığı Ltd. Şti. ile davacı şirket arasında 02.12.2022 tarihli "... Yönetimi Hizmet Sözleşmesi" imzalanmış ve bu kapsamda araç kiralama hizmeti alındığını, davalı şirketçe kiralanan araçlar sözleşmeye uygun olarak, teslim alındığı hali ile herhangi bir hasar veya değer kaybına uğratılmadan davacıya teslim edildiğini belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, haksız ve kötü niyetli olarak takip başlatan davacı aleyhine takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üstüne bırakılmasına karar verilmesinin talep edilmiştir.
Dilekçelerin teatisi aşaması usulüne uygun tamamlanmakla taraf teşkili sağlanmış ve yine usulüne uygun olarak tahkikat aşamasına geçilmiştir.
DELİLLER:
Davalı şirkete, SBGM'ne, ...İcra dairesine, Karşıyaka Vergi Dairesine, İzmir İl Emniyet Müd. Asayiş Şube Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevapları, mali müşavir bilirkişi ... nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ... ve otomotiv bilirkişisi ... tarafından hazırlanan 31/10/2024 tarihli bilirkişi raporu, 25/02/2025 tarihli bilirkişi ek raporlarının dosyaya kazandırıldığı anlaşılmıştır.
İzmir...İcra Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü. İncelenmesinde; mahkememiz davacısı tarafından davalılar aleyhine asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 132.230,83 TL'nin tahsiline yönelik ilamsız takip başlatıldığı, borca geniş anlamda itiraz üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
Tevdi üzerine hazırlanmakla birlikte taraflara tebliğ edilen 31/10/2024 tarihli raporda özetle davaya konu ...plaka sayılı araçta bu kazadan kaynaklı yedek parça, işçilik ve KDV dahil toplam 20.000,00 TL hasarın meydana geldiği, söz konusu hasar ile geçmişi göz önüne alınığında bu kaza sebebiyle söz konusu aracın toplam 45.000,00 TL değer kaybına uğradığı, davalı tarafından davacıya 29/08/2023 tarihindeki teslimi sırasındaki ... plaka sayılı aracın sağ ön kısımlarındaki hasarlar ile ...plaka sayılı aracın sol ön kısımlarındaki hasarlar sebebiyle tamir bedelinin 18.128,00 TL, yine ... plaka sayılı aracın 29/08/2023 tarihli ve 33.607 km'sindeki teslimi sırasında ise hasarlı olduğu ve tamir bedelinin 13.500,00 TL olduğu, davalı kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu, 2023 yılında davacı yanca davalı aleyhine 14 adet olmak üzere toplam 249.439,00 TL tutarında fatura düzenlenmekle birlikte davalı yanca 144.305,00 TL tutarında ödeme yapıldığı ve ayrıca 18.000,00 TL tutarında 1 adet iade faturası düzenlendiği, davacı kayıtlarına göre davacının davalıdan 132.134,00 TL tutarında alacaklı olduğu, davalı kayıtlarının ibraz edilemediği için incelenemediği, söz konusu 132.134,00 TL bedelli faturaların icra takibine konu cari bakiyeyi oluşturan... ve ... plaka sayılı araçların sözleşme fesih bedeli, değer kaybı ve hasar bedeli olduğu, elektronik ortamda ise söz konusu 132.134,00 TL bedelli 5 adet faturanın davalı yanca tebliğ alındığı gibi BA bildirimine konu edildiği ve ancak hem faturalara itiraz edildiği hem de bu faturaların iadesine yönelik davalı yanca işlem yapıldığı ve fakat yapılan bu iade işlemine yönelik davacı tarafça işlemin kayıtlara alınmadığı, fesih bedelinin ise 24.000,00TL hesaplandığı belirtilmekle birlikte fesih bedeli yönünden bir takım açıklamalar istenildiği ve ayrıca tamire yönelik kayıtların ibrazının da talep edildiği yönünde görüş ve kanaat bildirilmesi üzerine Mahkememizce tamire ilişkin iş ve işlemlere yönelik evraklar kazandırılmakla yeniden tevdi üzerine sunulan 25/02/2025 havale tarihli raporda ise ...plaka sayılı araçta bu kazadan kaynaklı oluşan hasar bedeli ile değer kaybı bedelinin kök rapordaki gibi to... plaka sayılı araçta bu kazadan kaynaklı oluşan hasar bedeli ile değer kaybı bedelinin kök rapordaki gibi toplam 65.000,00 TL olduğu gibi 29/08/2023 tarihli teslime yönelik hasar bedeline yönelik de kök rapordaki görüşün değişmediği bildirilmiş, her iki aracın kasko poliçelerine göre tam hasarların teminat altına alınması sebebiyle davacının kısmi nitelikteki davaya konu hasarlardan kaynaklı araçların kaskocusundan herhangi bir ücret almadığı,...yönelim sözleşmesinin 10 maddesi kapsamında hesaplanan tazminat alacağının yine kök rapordaki gibi 24.000,00 TL olduğu, faiz bakımından ise tarih bilinmediğinden hesaplama yapılamadığı yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Yapılan inceleme neticesinde Mahkememiz davacısı ile davalı şirket arasında 02/12/2022 tarihli ... Yönetimi Sözleşmesi başlıklı ticari bir münasebetin kurulduğu, söz konusu sözleşmeye davalı ... ...'in müteselsil kefil olduğu, bahse konu sözleşmenin 1 yıl geçerli olacağının kararlaştırıldığı, plakaları dava dilekçesinde belirtilen araçların bahse konu sözleşme ile ilgili olduğu, davacı tarafından davalılar aleyhine yukarıda belirtilen şekilde başlatılan ilamsız takibe yapılan geniş anlamda itiraz üzerine takibin durdurulduğu konularında dosya kapsamında bir uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıdaki inceleme göz önüne alındığında taraflar arası uyuşmazlığın söz konusu sözleşme kapsamında davalı yana teslim edildiği anlaşılan ve kolluk tarafından düzenlendiği görülen kaza tespit tutanağında belirtilen 11/07/2023 tarihinde dava dışı... tarafından sevk ve idare edilen ...plaka sayılı aracın tek taraflı karışmış olduğu trafik kazasından kaynaklı oluşan hasar sebebi ile miktarların belirlenmesi ile bu hasardan davalı yanın sorumlu olup olmayacağı, diğer aracın hasarlı halde davacıya teslim edilip edilmediği, edilmiş ise hasar bedelinin belirlenmesi ile bu hasardan davalı yanın sorumlu olup olmayacağı, bahse konu hasarlar sebebi ile araçların değer kaybına uğrayıp uğramayacakları, uğrayacak iseler değer kaybı bedelinin belirlenmesi, araçlarda oluştuğu belirtilen hasarın gerçeği yansıtıp yansıtmadığı, davacıya aracın hasarlı teslim edilip edilmediği, bu kapsamda davalı şirketin bahse konu sözleşmeye aykırı hareket edip etmediği, aykırı hareket etmiş ise bundan kaynaklı davacı yanca yapılan feshin geçerli bir fesih olup olmadığı bu kapsamda fesih bedeli talebinin yerinde olup olmadığının ve davalı Korhan'ın bahse konu taleplerin tamamı bakımından sorumlu olup olmadığının, sorumlu ise ne şekilde ne miktar üzerinden sorumlu olacağının tespiti ile değerlendirilmesine yönelik davalı yanlar itirazının haklılık teşkil edip etmediği ile taraflarca istem konusu edilen icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığının ayrıca incelenmesi ve değerlendirilmesi suretiyle açılan araç kirasına yönelik sözleşmeden ve araçların uğradığı hasar, değer kaybından kaynaklı zararın giderilmesine ilişkin açılan takibe yönelik itiraza ilişkin itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın değerlendirilmesine geçmeden evvel şu hususun belirtilmesinde fayda vardır; Mahkememiz davalısı yönünden 6100 sayılı HMK'nın 222 maddesi uyarınca ticari defter ve belgelerin ibrazına dair ihtaratlı süre verilmekle birlikte bu istemin yerine getirilmediği gibi herhangi bir mazerette bildirilmediği anlaşılmakla davacı kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu göz önüne alındığında iş bu uyuşmazlık yönünden davacı kayıtlarının yasanın 222/3 maddesi gereği sahibi lehine delil olarak kabul edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar kazandırılan ek rapora itirazlarda bulunularak ek rapor yeni bir rapor alınması talep edilmiş ise de yapılan itirazların bir kısmının resen değerlendirilecek itirazlardan olduğu bir kısmının aksi iddia edilmekte ise de Mahkememizce de kabul edildiği üzere hali hazırda gerek kök gerekse de ek raporda raporda karşılandığı ve kök ve ek raporun denetime elverişli ve yeterli teknik incelemeyi içerdiği anlaşılarak yeniden bir rapor alınmasının yahut ek rapor alınmasının gerekli olmadığı kanaatine varılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde dosya tarafları arasında kurulan 02/12/2022 tarihli filo yönetimi sözleşmesi kapsamında kurulan ticari münasebet sebebiyle yukarıdaki rapor özetinden de anlaşılacağı üzere davaya dayanak takip konusu faturalar sebebiyle mal kayıtlar arasında uyumsuzluk olduğundan faturaların yerindeliğinin kontrolü ile sonuca gidilmesi gerektiği buradan hareketle söz konusu sözleşme kapsamında... ve ... plaka sayılı araçların davalıya tesliminin yapıldığı, ... plaka sayılı aracın dava dışı...sevk ve idaresinde iken 11/07/2023 tarihinde tek taraflı olarak maddi hasarlı trafik kazasına karışması sebebiyle aracın sol ön çamurluk, sol ön kapı ve sol arka kapıdan olacak şekilde hasara uğradığı, bahse konu aracın 07/09/2023 tarihli ve...nolu faturasına göre 20.000,00 TL bedel ile tamir edildiği ve hükme esas alınan rapor kapsamında aracın tamirine yönelik düzenlenen fatura bedelinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu bu nedenle davalı elinde iken hasarlanan bu aracın hasarından davalının sorumlu olduğundan bu faturaya yönelik davalı itirazının yerinde olmadığı, söz konusu aracın 11/07/2023 tarihindeki kazasının aynı zamanda aracın geçmiş hasar kaydı, hasarın boyut ve niteliği göz önüne alındığında araçta aynı zamanda değer kaybına sebebiyet verdiği ve buradan hareketle yine hükme esas alınan rapor kapsamında aracın bu kazasından kaynaklı 45.000,00 TL tutarda değer kaybına uğradığından ve araçtaki değer kaybının davalı elinde iken uğranılan hasardan ortaya çıktığından bundan da davalının sorumlu olduğu ve ancak bu kapsamda davalıdan tahsili talep edilen 07/09/2023 tarihli ve... nolu faturasının az önce açıklanan sebeplerle 45.000,00 TL'si yönünden davalı itirazının yerinde olmadığı, ... plakalı aracın davacıya 29/08/2023 tarihinde teslimi sırasında sağ ön kısmında, ... plakalı aracın ise aynı tarihli teslim sırasında sol ön kısımlarında hasar olduğu ve bu hasarın davacı yanca tamirinin yaptırıldığı ve bu işlemler sebebiyle düzenlenen ... nolu ve 18.128,00 TL fatura bedelinin de piyasa rayiçleri ile uygun olduğu yine hükme esas alınan rapor ile anlaşılmakla söz konusu fatura bedeli yönünden icra takibindeki miktar göz önüne alındığında taleple bağlılık ilkesi gereği 18.126,00 TL yönünden davalı itirazının yerinde olmadığı gibi az önce belirtilen hasardan farklı olarak 29/08/2023 tarihindeki teslimat sırasında...plaka sayılı aracın arka tampon sağ köşe hasarı, sol ayna çizikliği, sol ön tampon ve çamurluğun hasarı, sağ tamponun çizikliği, ön dikiz aynasının çizikliği ve tavandaki hasarlar kapsamında tamiri ve bakımına ilişkin düzenlenen... nolu ve 13.500,00 TL bedelli fatura bedelinin de piyasa rayiçleri ile uygun olduğu yine hükme esas alınan rapor ile anlaşılmakla söz konusu fatura bedeli yönünden davalı itirazının haklı olmadığı, bütün bunlar yanında az önce belirtilen şekilde araçların uğradığı hasarlar sebebiyle davalı yanın haksız fiil yanında taraflar arasındaki sözleşmenin 5. maddesi kapsamında da sorumluluğunun bulunduğu, bahse konu araçların kasko poliçesi bulunmakla birlikte kısmi nitelikteki hasarların kasko poliçesi teminat dışında kaldığından davacının bu hasarla ilgili gerek kasko şirketinden gerekse davalıdan herhangi bir ödeme almadığından söz konusu bedellerin davalıdan tahsil talebi bakımından davacı talebinin yerinde olduğu, bununla birlikte takibe dayanak... nolu faturanın fesih sebebiyle düzenlendiği göz önüne alındığında yapılan feshin yerinde olup olmadığının değerlendirmesi açısından yapılan inceleme neticesinde dosya kapsamına kazandırılan bilgi ve belgelere göre sözleşmenin 10. maddesi kapsamında davacı tarafça yapılan feshin yerinde olduğu gibi bahse konu araçların yukarıdan da anlaşılacağı üzere davacıya fiilen teslim edildiği göz önüne alındığında sözleşmenin sona erdiğinde bir tereddüt olmadığı değerlendirilmekle birlikte her ne kadar kök ve ek raporda fesih bedeli yönünden daha farklı bir hesaplama yapılmakla birlikte her iki aracın da 29/08/2023 tarihinde davacıya teslim edilmesine rağmen...plaka sayılı araca yönelik sözleşme bitim tarihinin 22/11/2023 olmasına karşılık diğer ... plaka sayılı araca ilişkin sözleşme bitim tarihinin 15/12/2023 olduğu bu nedenle de .... plaka sayılı araç yönünden 2 aylık kira bedeli üzerinden fesih bedeli hesaplanmasına dair bilirkişiler tespiti yerinde olmakla birlikte ... plaka sayılı araç yönünden ise 3 aylık kira bedeli üzerinden fesih bedeli hesaplanmasının gerektiği bu hususun bu aşamadan sonra ek rapor alınmaksızın resen değerlendirmesi gereken husus olduğu anlaşılmakla ... plaka sayılı araç yönünden 18.000,00 TL ve ... plaka sayılı araç yönünden ise 27.000,00 TL'den oluşan toplam 45.000,00 TL kira bedelinin sözleşme gereği 2/3'üne karşılık gelen 30.000,00 TL yönünden davalı itirazının haklı olmadığı anlaşılmakla yukarıda açıklanan her bir fatura yönünden asıl alacak bedelleri toplamı olan 126.626,00 TL'ye ilişkin davacının itirazın iptali istemi yerinde olmakla birlikte davalı Korhan'ın da sözleşmeye müteselsil kefil sıfatıyla 108.000,00 TL limit ile sınırlı olmak üzere kefaleti bulunmakla birlikte bu miktar yönünden de davacının itirazın iptali isteminin de yerinde olduğu ancak az önce açıklanan sebeple... nolu fatura yönünden fazlaya ilişkin asıl alacak istemi yerinde olmadığı gibi talep konusu edilen bedeller yönünden takipten evvel temerrüte düşürülmediğinden sözleşme temelli alacaklar yönünden davacının faize yönelik itirazın iptali istemi yerinde görülmediği ve ancak dosya kapsamına göre davacının icra inkar tazminat talebi yerinde görülmekle birlikte davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile davalı yanların İzmir ... İcra müdürlüğünün... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazların kısmen iptali ile takibin 126.626,00 TL asıl alacağın (davalı ...'ın bu miktarın 108.000,00 TL'si yönünden sorumlu olması kaydıyla) tahsili bakımından devamına, fazlaya ilişkin asıl alacak ile işlemiş faize yönelik talebin reddine,
- Hükmedilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %26,75 oranında ve artan oranlarda avans faizi uygulanmasına,
- Hükmedilen tutarın %20'si olarak hesaplanan 25.325,20 TL icra inkar tazminatının davalılardan (davalı Korhan'ın bu miktarın 21.600,00 TL'si yönünden sorumlu olması kaydıyla) müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 8.649,82 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 2.258,18 (1.597,03 TL peşin harç ile icra dosyasından alınan 661,15 TL'den oluşan) harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 6.391,64 TL karar ve ilam harcının DAVALILARDAN (davalı...'ın 5.451,46 TL'sinden sınırlı sorumlu olması kaydıyla) TAHSİLİ HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan 2.024,63 TL (1.597,03 TL peşin harç ile 427,60 TL başvuru harcından oluşan) harç ile gider avansından kullanılan (tebligat ücreti, posta masrafı ve bilirkişi ücretinden oluşan) kısmın ret kabul oranına göre hesaplanan 13.202,61 TL'sinden oluşan toplam 15.277,24 TL yargılama giderinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
- Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın 6100 sayılı HMK'nın gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince DAVACI TARAFA İADESİNE,
4- Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince kabul tutarı üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5- Ret hususu davalı şirket yönünden geçerli olduğu, davalı şirket kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihindeki A.A.Ü.T. gereğince ret tutarı üzerinden hesaplanan 5.604,83 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI...LTD. ŞTİ. 'YE VERİLMESİNE,
6- Dava açmadan evvel dava şartı kapsamında başvurunun yapıldığı sabit olduğundan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin Hazine tarafından ilgili arabulucu Nüket Ulucan'a ödenmesi halinde, bu ücretin 6183 sayılı Kanun kapsamında;
- 161,07 TL'sinin DAVACIDAN,
- 3.638,93 TL'sinin ise DAVALI... LTD. ŞTİ'NDEN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAT KAYDINA, bu hususta Hazineye müzekkere yazılmasına,
7- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 19/03/2025
Katip ... ¸
Hakim ...
¸