T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2009/131 Esas
KARAR NO: 2024/21
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 11/01/2005
KARAR TARİHİ: 11/01/2024
Mahkememizden verilen 21/12/2006 tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararı, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 27/11/2008 tarih,... Esas ve ... Karar sayılı ilamıyla, dosya bozma kararı üzerine, dosya mahkememize tevzi edilmiş olup, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili 10/01/2005 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı tarafın .../Balçova/İzmir Şubesi'nin ... no'lu müşteri numaralı mudisi olduğunu, fon hesabına belli aralıklarla 9.293 EURO ve 3/49 USD yatırmış olduğunu, davacı tarafın 29/03/2004 tarihinde hesabından 200 EURO çektiğini, bankada gişe yetkilisi olarak çalışan davalı ... , davacı tarafa fon talimatı olduğunu beklemesine gerek olmadığını söylediğini, fon talimatı olduğunu ifade ettiği 2 adet boş makbuz imzalatıldığını, davalı ... 'nin daha sonra davacı tarafa ait söz konusu paraları çekerken bu imzalı belgeleri kullandığını, dava konusu olan 9.293 EURO ve 3.048 USD 31/03/2004 tarihinde yatırılmış ve yine aynı gün çekilme işlemi yapılmış olduğunu, davalı ... 'nin, davacı tarafa ait 9.293 EURO ve 3.048 USD'yi zimmetine geçirerek zarara uğramasına sebep olduğunu, davalı ... 'nin gerek 09/07/2004 tarihli müfettiş sorgulamasında, gerekse Emniyet Müdürlüğü Mali Şube Bürosu'nda alınan 07/08/2004 tarihli ifadesinde zimmet eylemini itiraf etmiş, bu suçu işlediğini açıkça kabul ettiğini, davalı banka istihdam ettiği kişilerin işlemlerinin denetim görevini yerine getirmediği için, meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı banka ... hakkında idari soruşturma 2004 yılının Haziran ayında başlatılmasına rağmen hakkında idari soruşturma devam ederken, davalı ... 'yi vezne gibi sürekli para akışının olduğu bir görevde bırakarak adeta müşterileri dolandırmasına seyirci kalmış olduğunu, davacı tarafın zarara uğramasına davalı ... 'nin hukuka aykırı işlemleri kadar, hatta daha da fazla diğer davalı ... T.A.Ş.'nin ihmalinin sebep olduğunu, dolayısıyla meydana gelen zarardan müştereken müteselsilen ... T.A.Ş.'nin sorumlu olduğunu, davalılardan ...'nin zimmet suçunu işleyen eşi ... 'nin bu suçu irtikap kararını takviye ettiğini, müzaharet ve muavenetle icrasını kolaylaştırdığını, bu parayarı alarak gerek kendi, gerekse eşinin adına yatırımlar yapmış olduğunu ve çıkar sağladığını, ... sorgu ve ifadelerinde zimmet suçunu itiraz ederek kabul ettiğini, hakkında İzmir ...Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, açıklanan tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 9.293 EURO karşılığı 9.293x1.824,000 TL=16.950.432.000 TL, 3.048 USD karşılığı 3.048x1.381.000=4.209.288.000 TL maddi ve 10.000.000.000 TL manevi olmak üzere toplam: 31.159.720.000 TL (31.759 YTL) tazminatın, ödeme tarihindeki TCMB EURO ve dolar satış kuru üzerinden tahsili ile zararın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi dava ve talep edilmiştir.
CEVAP: Davalı ... T.A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı ... 'nin ifadelerinde davacı ile ilgili olarak bir itiraf bulunmamakta olduğunu, davacı tarafın hiçbir belgeye dayanmadan hesabında mevcut olduğunu iddia ettiği 21.159.720.000 TL için banka sorumlu tutulabilmekte olduğunu, bankaca yapılan incelemelerde, ...'in yatırım fonu alım-satım için açılmış bir yatırım hesabının bulunmadığı, USD ve EURO hesaplarında bulunan tutarlardan çekimlerle ilgili olarak tediye fişinin tamamı üzerinde davacı tarafın kendi imzasının olduğunun tespit edildiğini, davacı tarafın 31/03/2004 tarihinde davalı bankaya gelerek işlem yaptırmasına karşılık hesaplarında mutabakatsızlık olduğuna dair şifahi veya yazılı hiçbir başvuruda bulunmamış olduğunu, davacı tarafın aksine şube nezdinde yapılan soruşturmada da ...'in mağdur olarak gösterilmemiş olduğunu, davacı tarafın iddialarının kayıt ve şartı ile bankanın denetim mekanizmasına izafe edilebilecek kusur bulunmamakta olduğunu, usulsüzlük fark edildiği anda şube müdürü tarafından olay 06/07/2004 tarihinde Teftiş Kurulu Başkanlığı'na bildirildiğini, hesaplarında usulsüzlük tespit edilen tüm müşterilerin zararları bütünü ile karşılanmış olduğunu, davacı tarafın bankadan alacağı bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili 06/05/2005 tarihli dilekçesinde özetle; Davalı ... ile davalı ... 'nin yaklaşık 3 yıl önce boşanmaya karar verdiklerini, müşterek çocuklarının psikolojisinin bozulmaması boşanmanın sonuçlarını daha iyi anlayabileceği yaşa kadar bekleyip sona boşanmayı kararlaştırılmış olduklarını, davalı ... ile eşi arasında evlilik fiilen sona erdiğini, Menemen/ İzmir'de ikamet eden davalı ...'nin haftada bir gün konuta gitmiş ve müşterek çocuğu ile şahsi ilişki kurduğunu, davaya konu olayları banka müdürünün kendisi çağırması ile öğrendiğini, davaya konu olaydan haberdar olduktan sonra banka müdürü ve müfettişin zararları kaşlanması halinde şikayetçi olunmayacağı açıklaması sonucunda kızının annesi olması ve zarar görmemesi için zararın boyutlarını bilmeden imkanları ölçüsünde her gün artması karşısında ... 'nin ailesinin devreye girdiğini, 4 adet daire bankaya ipotek ederek maddi yardımda da bulunmuş olduklarını, eşine olan güveninin yitirmiş İzmir ....Aile Mahkemesi'nin ... Esas sayılı boşanma davası ikame edildiğini ve dava sonuçlanarak kesinleştiğini, davalı ...'nin herhangi bir çıkar sağlamadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
KANITLAR: İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyasının tümü UYAP sistemi üzerinden celp edilerek, dosyanın karara çıkıp çıkmadığı, kesinleşip kesişmediği hususunda birden fazla müzekkere yazılmış olup, 01/06/2023 tarihli cevabi yazısı ile kesinleşerek gerekçeli karar ve kesinleşme şerleri celp edilmiştir.
Bozma öncesi Bankacı Bilirkişi ...'dan 10/11/2006 tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.
Bozma sonrasında Bankacı Bilirkişi ... ve Nitelikli Hesaplamalar Konusunda Uzman ...'den oluşan bilirkişi heyetinden 08/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.
-Bozma öncesi 10/11/2006 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Mahkemenin verdiği ara kararı talimatı çerçevesinde yapılan incelemelerin ayrıntıları açıklanmış olup;
1-31/03/2004 tarihinde düzenlenmiş olan; 9.293,00 EURO ve 3.048,00 USD'lik tediye fişlerinde yer alan imzaların, hesap sahibi ...'e ait olduğunun, ihtilafsız olduğu,
Banka müfettişlerince hazırlanan 25/08/2004 tarihli... no'lu raporun 25. sayfasında ... 'nin kendi el yazısı ile verdiği beyanda, usulsüz işlemler yaptığı hesap sahibi isimlerini tek-tek sıralarken, davacı ...'in adını, belirtmemiş olduğu,
Davacı mevduat sahibi...'in, boş Tediye fişlerine imza atmasının, hayatın olağan akışına aykırı bulunduğu,
Davacı ...'in, alacağının varlığını kanıtlayan, bakiye gösteren bir "Hesap Cüzdanı"da ibraz edememiş olduğu,
Netice itibariyle, davacı yanın, açık aktif halde, gerek Türk Lira (YTL) ve gerekse Döviz cinsinden, Vadeli ya da Vadesiz Mevduat hesabından doğan ve kendisine ödenmemiş bir tutar olduğunu ispatlar belge bulunmadığından, davalı banka nezdinde, herhangi bir alacağı bulunmadığı,
Bu halde, davacı parasının, davalılardan ... tarafından zimmete geçirilmediğinin kabulü gerektiği, bu durumda davalılardan ... ve ... T.A.Ş.'nin sorumlu tutulmalarının da mümkün bulunmadığı,
2-Davalı banka müşterilerince yapılan inceleme sonucunda;
Hesap cüzdanı düzenlenmek suretiyle, aracı hesap kullanarak, yatırılan paraları zimmetine geçirip, banka'yı ödeme taahhüdüne sokan işlemlerden,
İmzasız ya da sahte imza atmak suretiyle, hesaplardan para çekerek, zimmete geçirdiği, işlemlerden,
Dolayı, On Dört (14) adet banka müşterisinin (mudinin) Toplam 267.438,41 YTL'lik, zararlarının, 24/08/2004 tarihinde banka tarafından ödendiği,
Ödemelerdeki kriterin, banka müşterileri elindeki, geçerli Hesap Cüzdanı, Makbuz/Dekont vb. vesaik olduğu, diğer bir deyişle alacaklarının varlığını belgeleyen, delillerin ibrazına müteakip, yapılan inceleme ve irdeleme sonunda, ödemelerde bulunduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.
-Bozma sonrası 08/12/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle;
Mahkemenin verdiği ara kararı doğrultusunda Dava dosyası, Dosyaya sunulan mahkeme kararları, Yargıtay Kararları, bilirkişi raporları birlikte değerlendirilmiş ve yapılan inceleme ve tespitler açıklanmış olup yapılan tespitler sonucunda:
Davalı banka personeli ... 'nin bir çok müşterinin hesapları üzerinde usulsüz işlemler nedeniyle zimmetine para geçirdiği ve davacıdan da davaya konu tutarı elden aldığını, yargılandığı Ağır Ceza Mahkemesi'nden ifadesinde belirttiği,
Banka soruşturma raporunda: Gişe yetkilisi ... , repo yaptırmak ve yatırım fonu-hazine bonosu almak üzere şubeye başvuran müşterilere, satın alınmak istenen bakiye üzerinden düzenlenmiş olduğu gibi görüntülerini vererek satın alınmak istenen tutarları muhasebe hesaplarına intikal ettirmeden zimmetine geçirmiştir. Şeklinde saptama yapıldığı,
... 'nin yargılandığı İzmir ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararında zimmetine geçirdiği davacı alacağının 9.293 EURO, 3.048 USD olarak yer aldığı ve kararın Yargıtay incelemesi sonucunda kesinleştiği,
10/01/2005 Dava Tarihi İtibariyle;
9.293 EURO, 3.048 USD=21.142,70 TL Davacı ...'in anapara alacağının bulunduğu,
Zararın 31/03/2004 tarihinde meydana geldiği ve Adi Kanunu Yasal faiz oranları üzerinden yapılan hesaplama sonucunda:
Takdirin Mahkemeye ait olmak üzere;
a-Zararın meydana geldiği 31/03/2004 tarihindeki TCMB Döviz kurları ile tespit edilen TL tutarın dikkate alınması halinde:
19.002,95 TL Anapara
5.897,68 TL Faiz olmak üzere
24.900,63 TL Toplam
b-10/01/2005 Dava tarihindeki TCMB Döviz kurları ile tespit edilen TL tutarın dikkate alınması halinde;
21.142,70 TL Anapara
6.561,77 TL Faiz olmak üzere
27.704,47 TL Toplam
Davacı ... Alacağı tespit edilmiştir.
Davacı alacağından Davalı ... ve davalı bankanın çalışanı olması sıfatıyla davalı ... T.A.Ş.'nin tahsiline tekerrür olmak kaydı ile müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunduğu,
Davalı ...'nin yargılandığı İzmir... Ağır Ceza Mahkemesi ... Esas, ... Karar sayılı dosyada ... 'nin usulsüz işlemleri yönünde bir çıkar sağlandığına dair tespit bulunmadığı, beraatine karar verildiği ve Yargıtay ... Ceza Dairesi'nin ... Esas,... Karar ve 29/05/2013 tarihli ilamı ile onandığı, kararın kesinleşmesi nedeniyle davalının davacı alacağından sorumluluğunun bulunmadığı,
Davacı ...'in dava dilekçesinde talebi doğrultusunda 9.293 EURO ve 3.048 USD alacağın ödemenin yapılacağı tarihteki TCMB Efektif satış kuru üzerinden tespit edilecek TL tutarının ödenebileceği, dava tarihinden itibaren TL tutar üzerinden yasal faiz talebinde bulunabileceği,
Davacının Manevi tazminat talebinin takdirinin mahkemeye ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREKÇE :
Dava, davalı banka çalışanın sebep olduğu zararın giderilmesi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Mahkememizin ... Esas ... karar sayılı kararı ile verilen davanın reddine ilişkin kararı, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 27/11/2008 tarih ve ...-... sayılı ilamı ile ceza yargılamasının sonucunun beklenilmesi nedeniyle bozularak Mahkememizin yukarıda belirtilen esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Sonucu beklenilen İzmir ... Ağır Ceza mahkemesinin ... esas ... karar sayılı dosyasının kesinleştiği ve davanın sanığı ... 'nin cezalandırıldığı anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporuna ilişkin itirazların değerlendirilmesinde; Dava dilekçesinde davacının talebinin " 9.293 Euro ve 3.048 USD'nin, ödeme tarihindeki TC.Merkez Bankası Euro ve Dolar Satış Kuru üzerinden tahsili" şeklinde olduğu, bilirkişi raporunda da davacının ödeme yaptığı tarihlerdeki TC.Merkez Bankası Euro ve Dolar Satış Kuru üzerinden hesaplama yapıldığı anlaşılmakla davacı vekilinin itirazlarının reddine, Davalı vekilinin itirazlarının Mahkemece aldırılan 10/01/2006 tarihli bilirkişi raporundaki tespitlerin ceza yargılaması sonuçlanmadan ve kesinleşmeden önce yapılması nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Davalı ... açısından yapılan değerlendirmede; Davalı ...'ni, davalı ... eşi olması dışında davacının hesabındaki paranın kullanılması ve davalı ... ile ortak hareket ettiğine ilişkin somut delil bulunmadığından bu davalı aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı Banka açısından yapılan değerlendirmede; 818 Borçlar Kanunun 55. Maddesinde "Başkalarını istihdam eden kimse, maiyetinde istihdam ettiği kimselerin ve amalesinin hizmetlerini ifa ettikleri esnada yaptıkları zarardan mesuldür. Şu kadar ki böyle bir zararın vukubulmaması için hal ve maslahatın icabettiği bütün dikkat ve itinada bulunduğunu yahut dikkat ve itinada bulunmuş olsa bile zararın vukuuna mani olamıyacağını ispat ederse mesul olmaz.İstihdam eden kimsenin, zâmin olduğu şey ile zararı ika eden şahsa karşı rücu hakkı vardır."
6098 sayılı Borçlar Kanunun Adam çalıştıranın sorumluluğu başlıklı 66. Maddesinde " Adam çalıştıran, çalışanın, kendisine verilen işin yapılması sırasında başkalarına verdiği zararı gidermekle yükümlüdür. Adam çalıştıran, çalışanını seçerken, işiyle ilgili talimat verirken, gözetim ve denetimde bulunurken, zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğini ispat ederse, sorumlu olmaz. Bir işletmede adam çalıştıran, işletmenin çalışma düzeninin zararın doğmasını önlemeye elverişli olduğunu ispat etmedikçe, o işletmenin faaliyetleri dolayısıyla sebep olunan zararı gidermekle yükümlüdür."
Davalı ..., davalı ... çalışanı olması nedeniyle davalı Bankanın 818 sayılı Eski Borçlar kanunu ve 6098 sayılı Borçlar Kanunu uyarınca kendi çalışanı olan kişinin haksız fiili nedeniyle meydana getirdiği zarardan kusursuz olarak sorumludur. Davalı Bankanın zararın doğmasını engellemek için gerekli özeni gösterdiğine yönelik dosya kapsamında delil de bulunmadığı anlaşılmakla Davalı Banka hakkındaki davanın kabulüne karar verilmiştir.
Manevi tazminat açısından yapılan değerlendirmede; 818 Borçlar Kanunun 49. Maddesinde " Şahsi menfaatleri haleldar olan kimse hata vukuunda zarar ve ziyan ve hatanın hususi ağırlığı icabettiği surette manevi zarar namiyle nakdi bir meblağ itasını dava edebilir. Hakim, bu tazminatın itası yerine diğer bir tazmin sureti ikame yahut ilave edebilir."
6098 sayılı Borçlar Kanunun 58. Maddesinde " Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir. Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğer bir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özellikle saldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasına hükmedebilir."
Sonuç olarak; Davacının, davalı Bankaya ve davalıya duymuş olduğu güven doğrultusunda işlem yapması neticesinde maddi ve manevi zarar görmesi nedeniyle davalılar aleyhine maddi ve manevi tazminata hükmetmek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE,
A)Davalı ... aleyhine açılan DAVANIN REDDİNE,
B)19.002,95 TL asıl alacak, 5.897,68 TL faiz olmak üzere Toplam 24.900,63 TL alacağın davalılar ... ve ... A.Ş.'den tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Davacının manevi tazminat isteminin KABULÜ İLE,
10.000,00 TL'nin davalılar ... ve ... A.Ş.'den tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Maddi tazminat davası yönünden Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 1.700,96 TL nispi ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın düşülmesi ile kalan 1.273,36 TL karar ve ilam harcının davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
4-Manevi tazminat davası yönünden Harçlar Kanunu'na göre alınması gereken 683,10 nispi ilam harcının davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak, Hazine'ye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan 11,20 TL başvurma harcı ve 420,65 TL peşin harç, olmak üzere toplam 431,85 TL peşin harcın davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak, davacı tarafa verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 322,00 TL tebligat ve posta gideri ve 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.322,00 TL yargılama giderinin davalılar ... ve ... A.Ş.'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
7-Kabul edilen Maddi Tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca davacı yararına takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Reddedilen Maddi Tazminat davası yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ...ye verilmesine,
9-Manevi Tazminat davası yönünden Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT. uyarınca davacı yararına takdir olunan 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 15 günlük kesin süresi içerisinde Yargıtay yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı. 11/01/2024
Katip ...
¸E-imza
Hakim ...
¸E-imza