T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2014/291 Esas
KARAR NO: 2022/1055
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 11/02/2009
KARAR TARİHİ: 15/12/2022
KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 20/01/2023
Yukarıda tarafları yazılı davanın mahkememizde yapılan yargılaması sonunda dava dosyası ve ekleri incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçseinde, 11/02/2009 tarihli dava dilekçesiyle, zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ... nolu poliçe ile davalı ... Sigorta A.Ş.'ye sigortalı; mülkiyeti davalılar ... ile ...'a ait ... plaka sayılı kamyona yüklenen müvekkiline ait ... nolu poliçe ile davalı ... Sigorta T.A.Ş.'ye taşıma sigortalı Ayçiçek yağlarının aracın kaza yapması nedeniyle tamamen zarar gördüğünü ileri sürerek bu nedenle davacının uğradığı 74.617,00 TL kaybını, tüm davalılardan kaza tarihi olan 24/08/2008 gününden itibaren avans faizi ile birlikte alınmasını dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, poliçe özel şartlarında taşıma yapan aracın yetki belgesinin ve taşıma kartının olmamasının teminat dışı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı Üzeyir vekili, müvekkilinin taşıyıcı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı sigorta şirketi vekili, müvekkilinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olarak araçtaki yük hasarından sorumlu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı da, davanın reddini istemiştir.
KANITLAR: İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak ... ile ...'ten 03/10/2017 tarihli bilirkişi heyet raporu alınmıştır.
GEREKÇE : Mahkememizce verilen 04.11.2010 tarih ve ...-... sayılı kararı ile verilen "taşıma sigorta poliçesinde malların taşınacağı aracın “taşıma yetki belgesi” ve “taşıt kartı” bulunmasının teminat koşulu olarak yer almakla birlikte, bu hususta davalı sigorta şirketinin davacıyı bilgilendirmediği, bu nedenle poliçede yazılı özel şartın geçerli olmadığı, oluşan hasar bedelinden davalı sigorta şirketi ve taşımayı yapan davalı Mehmet’in sorumlu olduğu, diğer davalıların ise sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 60.548,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş. ve davalı Mehmet’ten tahsiline, diğer davalılar hakkındaki davanın reddine" yönelik karar Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas ... Karar numarası ile "Dava dilekçesinde, davalı ... Sigorta A.Ş.’nin poliçe limiti ile sorumlu tutulması talep edilmiş, dolayısı ile anılan davalıdan talep edilen tazminat miktarı poliçe limiti olan 8.000,00 TL olması karşısında, bu davalı hakkındaki davanın bu miktar yönünden reddi nedeniyle anılan bedel üzerinden adı geçen davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, tüm dava değeri esas alınarak fahiş vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Mümeyyiz davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, dava, taşıma sigorta sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
28/10/2007 tarih ve 26684 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Sigorta Sözleşmelerinde Bilgilendirmeye İlişkin Yönetmeliğin “Bilgilendirmeye ilişkin genel ilkeler başlıklı” 5/3. maddesine göre, “Sigortacı, dürüstlük ilkeleri çerçevesinde; sözleşmenin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında sigorta ettirene, sigortayla ilgili teknik konularda yardımcı olmak, yapılacak veya yapılmış sigortacılık işleminin özellikleri ve sözleşmeye konu sigorta teminatı ile sigortanın işleyişi hakkında gerekli her türlü bilgiyi sözlü ve yazılı olarak sağlamak ve sigorta ettireni yanıltıcı her türlü hâl ve davranıştan kaçınmak zorundadır.” Yönetmeliğin 5/2. maddesinde, bilgilendirme yükümlülüğünün, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önce başladığı ve sözleşmenin geçerli olduğu süre içinde de devam edeceği, 5/1. maddesinde ise sigortacının bilgilendirme yükümlülüğünün, sigortacı tarafından sigorta ettirene ve sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere karşı sözlü ve yazılı şekilde yerine getirileceği, ancak asgari bilgilendirmenin yapıldığının ispat yükümlülüğünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir.
Anılan Yönetmeliğin 8/1. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta sözleşmesinin kurulmasından önceki müzakere safhasında sözleşmeye taraf olmak isteyen kişilere Bilgilendirme Formunun bir suretini verir. 9/4. maddesi uyarınca da Sigortacı, akdin müzakeresi sırasında Bilgilendirme Formunu sigorta sözleşmesine taraf olmak isteyen kişilere vermek zorundadır.
Bilgilendirme yükümlülüğünün gereği gibi yerine getirilmemesinin sonuçları Yönetmeliğin 7. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre; Sigorta sözleşmesinin müzakeresi, kurulması ve devamı sırasında, bilgilendirme yükümlülüğü gereği gibi yerine getirilmemiş veya sigortacı hakkında yanıltıcı bilgi verilmiş ya da bu Yönetmeliğin 8. maddesinde düzenlenen Bilgilendirme Formu gereği gibi teslim edilmemiş yahut Bilgilendirme Formunda yer alan bilgiler gerçeğe aykırı şekilde düzenlenmiş ve bu hâllerden herhangi biri sigorta ettirenin kararına etkili olmuş ise, sigorta ettiren sigorta sözleşmesini feshedebileceği gibi, varsa uğradığı zararın tazminini de talep edebilir. Somut uyuşmazlıkta, davaya konu 23.08.2008 tarihli taşıma emtia sigorta poliçesinde özel şart olarak “4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan yönetmelik uyarınca taşımayı yapacak olan aracın bu sigortaya konu emtianın taşınması için yeterli özellikleri haiz olması ve taşıyıcının ilgili bakanlıktan alınmış sigorta konusu taşımayı yapmasına izin veren ‘taşımacı yetki belgesine’ ve taşımada kullanılacak aracın da yine yetkili resmi makamlardan alınmış ‘taşıt kartına’ sahip olması ayrıca aracın taşımacılık mevzuatında öngörülen yaş dahil bütün şartları fiilen yerine getirmesi gerekmektedir. İşbu sigortaya konu emtianın yaş sınırı dahil kanunda belirtilen özelliklere uygun olmayan veya yetkili resmi makamlardan verilmiş ‘taşıt kartına’ sahip bulunmayan araçlarla taşınması veya sigorta konusu emtianın gerekli ‘yetki belgesine’ sahip olmayan taşımacılarca taşınması durumları teminat haricidir.” düzenlemesine yer verilmiş olup, mahkemece, anılan özel şarta ilişkin mümeyyiz davalı tarafından davacının bilgilendirilmediğinden, bu özel şartın geçerli olmadığı sonucuna varılarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, davacı davasını, davalı sigorta şirketinin bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak açmamış olması karşısında, davacının ileri sürmediği hususun mahkemece kendiliğinden gözönüne alınması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması"na karar verilmiş dosya Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılarak yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı ... Gıda Sanayi Nakliyat ve Turizm Taahhüt Ticaret Limited Şirketi 'nin İzmir 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/11/2013 tarih ve ... esas ... karar sayılı ilamı ile iflasına karar verilen müflis şirketin iflas kararı temyiz nedeniyle Yargıtay tarafından bozulmuş ve alacaklılar tarafından yapılan karar düzeltme talebi de Yargıtay tarafından reddedilmiştir.İzmir 12. Asliye Ticaret Mahkemesi kapatılmış olduğundan dava dosyası İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesine devredilmiştir. Bu nedenle Mahkememizce ikinci alacaklılar toplantısının yapılması beklenmiş, kararın kesinleşmesine müteakip İflas İdaresinin davayı takip etmesi üzerine davacı şirketin Uyap kaydının silinmesine karar verilmiştir.
Davacı ... Gıda Sanayi ve Nakliyat Turizm Tah. Ticaret ve Limited Şirketinin 10/01/2013 tarihinde açılan İzmir 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile "21.12.2013 tarih 10.05 saati itibariyle iflasının açılmasına"karar verildiği, verilen kararın Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 23/03/2015 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile bozularak İzmir 4. Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile "davacı şirketin 05/10/2018 10.41 itibariyle açılmasına"karar verildiği verilen kararın 16/11/2021 tarihinde kesinleştiği, temlik alan vekilinin dosyaya sunmuş olduğu İzmir 12. Noterliğinin 2 Şubat 2012 tarihli ... yevmiye numaralı temlikname ile bu dava konusu yapılan ve takip için İzmir 12. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu yapılan alacağın temlik alan ... Tarım Turizm ve Su Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketine devredildiği anlaşılmıştır. Bu nedenle HMK. 125. Maddesi gereğince davacının iflas kararından önce noterde düzenlemiş olduğu temlikname ile bu davadan olan alacağını temlik alan ... Tarım Turizm ve Su Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketine devretmesi nedeniyle Davacı ... Gıda Sanayi ve Nakliyat Turizm Tah. Ticaret ve Limited Şirketi ve İflas Masasını temsil eden İflas İdaresi'nin bu davada davacı sıfatı bulunmadığından Uyap kayıtlarının silinmesine, temlik alan ... Tarım Turizm ve Su Ürünleri İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin Uyap kaydının yapılmasına karar verilmiştir.
Davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. hakkında verilen davanın reddine yönelik kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşıldığından bu davalılar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... hakkındaki davanın kısmen kabulü ile; 60.548,00 TL'nin 24/08/2008 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine yönelik kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşıldığından bu davalı yönünden de yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Taşıma sigorta poliçesinde, malların taşınacağı aracın “taşıma yetki belgesi” ve “taşıt kartı” bulunmasının teminat koşulu olarak yer aldığı, dava konusu aracın taşıma yetki belgesi ile taşıt kartının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Yargıtay'ın “...davaya konu 23.08.2008 tarihli taşıma emtia sigorta poliçesinde özel şart olarak “4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan yönetmelik uyarınca taşımayı yapacak olan aracın bu sigortaya konu emtianın taşınması için yeterli özellikleri haiz olması ve taşıyıcının ilgili bakanlıktan alınmış sigorta konusu taşımayı yapmasına izin veren 'taşımacı yetki belgesine” ve taşımada kullanılacak aracın da yine yetkili resmi makamlardan alınmış “taşıt kartına' sahip olması ayrıca aracın taşımacılık mevzuatında öngörülen yaş dahil bütün şartları fiilen yerine getirmesi gerekmektedir. “İşbu sigortaya konu emtianın yaş sınırı dahil kanunda belirtilen özelliklere uygun olmayan veya yetkili resmi makamlardan verilmiş “taşıt kartına' sahip bulunmayan araçlarla taşınması veya sigorta konusu emtianın gerekli 'yetki belgesine' sahip olmayan taşımacılarca taşınması durumları teminat haricidir” düzenlemesine yer verilmiş olup Mahkememizce anılan özel şarta ilişkin mümeyyiz davalı tarafından davacının bilgilendirilmediğinden, bu özel şartın geçerli olmadığı sonucuna varılarak yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de davacı davasını, davalı sigorta şirketinin bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal ettiği iddiasına dayalı olarak açmamış olması karşısında, davacının ileri sürmediği hususun mahkemece kendiliğinden gözönüne alınması doğru olmamış” gerekçesiyle verilen kararı davalı ... Sigorta A.Ş lehine bozduğundan ve Mahkememizce de bozma ilamına uyma kararı verildiğinden artık davalı ... Sigorta A.Ş. lehine bir usuli kazanılmış hak doğmuş olmaktadır. Dolayısıyla artık davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmediği yönündeki iddianın ileri sürülmesi olanağı bulunmamaktadır. Bu durumda, taşıma sigorta poliçesinde, malların taşınacağı aracın “taşıma yetki belgesi” ve “taşıt kartı” bulunmasının teminat koşulu olarak yer almasına rağmen bu koşulun yerine getirilmemiş olması nedeniyle, oluşan hasarın teminat kapsamı dışında kaldığının dolayısıyla da davalılardan ... Sigorta A.Ş.'nin de oluşan hasardan sorumluluğunun bulunmadığının anlaşılması nedeniyle davanın davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. hakkında verilen davanın reddine yönelik kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşıldığından bu davalılar yönünden yeniden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davalı ... hakkındaki davanın KISMEN KABULÜ ile; 60.548,00 TL'nin 24/08/2008 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine yönelik kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile kesinleştiği anlaşıldığından bu davalı yönünden yeniden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
3-Davanın davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden REDDİNE,
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 4.136,03 TL nispi harçtan, peşin alınan 1.007,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.128,63 TL karar ve ilam harcının davalı ...'tan alınarak Hazine'ye gelir kaydına
5-Davacı tarafından yapılan 15,60 TL başvurma harcı, 1.007,40 TL peşin ve nispi harcı, yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 819,00 TL'sinin davalı ...'tan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 1.050,00 TL bilirkişi ücreti ve 130,00 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 1.180,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranı dikkate alınarak 944,00 TL'sinin davalı ...'tan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 9.688,00 TL vekalet ücretinin davalı ... taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
8-Davalı ... Sigorta A.Ş kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 8.000,00 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak bu davalı tarafa verilmesine.
9-Davalı ... Sigorta A.Ş kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT hükümlerine göre 11.938,72 TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine
10-Taraflarca yatırılan kullanılmayan gider avansının kalan kısmının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair tebliğden itibaren 15 gün içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar tarafların yüzlerine karşı açıkça okundu. 20/01/2023
Katip
¸E-imza
Hakim
¸E-imza