T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2016/130 ESAS
KARAR NO : 2025/835 KARAR
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/01/2016
KARAR TARİHİ: 01/10/2025
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Asıl davada Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının müvekkiline olan borcunu ödememesi nedeniyle Konya ... İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyasından ödem emrine havi icra takibine geçildiğini, borçlunun borca ve yetkiye itirazı üzerine takip durdurulduğunu, yetki itirazının kabul edildiğini, dosyanın İzmir'e gönderildiğini, İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile yeniden numara aldığını, icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan 01/09/2014 tarihli sözleşme gereğince müvekkili tarafından davalının hazırlayıp müvekkiline gönderdiği proje uyarınca ilgili yerde inşaat işine başlanıldığını ve bitime yakın bir hale kadar getirildiğini, inşaat devam ederken Alanya Belediye Başkanlığı'nın 17/09/2014 tarihli ... seri numaralı tutanağı ile inşaat izni ve ruhsatı bulunmadığından inşaat alanının mühürlendiğini ve müvekkilinin bu hasada çalışmasının davalının kusurlu hareketi neticesinde imkansız bir hal aldığını, bu durumun davalıya bildirildiğini ve davalı ile sözleşme gereğince yapılan işlerin malzeme bedelinin ödeneceği hususunda anlaşmaya varılarak müvekkilinden fatura düzenlenmesinin istendiğini, malzeme ve işçilik bedellerine ilişkin olarak müvekkilince 19/11/2014 tarihli ... seri numaralı 147.500,00-TL bedelli fatura kesildiğini ve davalıya gönderildiğini, davalı tarafından müvekkiline yapılan peşin ödeme miktarı olan 115.000,00-TL fatura bedelinden müvekkilince düşüldüğünü, bakiye bedelin takip konusu yapıldığını, davalı tarafından itiraz edildiğini, açıkladığı sebeplerle; davalının borca, asıl alacağa, faize, faiz oranına, icra dosyasının tamamına ve tüm ferilere ilişkin itirazının iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Asıl davada davalı karşı davada davacı...Bilişim Ltd. Şti. vekili, cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davacı karşı davalı arasında imzalanan 01/09/2014 tarihli sözleşme dahilinde müvekkili tarafından alınacak ruhsat ve izinlere müteakip sözleşme konusu çelik konstrüksiyon işinin davacı karşı davalı tarafından yapılması hususunda anlaşıldığını, sözleşme gereğince müvekkili tarafından ilgili yerden ruhsat ve izinler alınacağını, bu izinlere müteakip davacı karşı davalı tarafından çelik konstrüksiyon işine başlanacağını, müvekkili tarafından sözleşmede bahsi edilen inşaat ruhsat ve izinleri alınamadığını, inşaata başlanmasının mümkün olmadığını, Alanya Belediye Başkanlığı'nın 17/09/2014 tarihli... seri numaralı tutanağı ile inşaat izni ve ruhsatı bulunmadığından bahisle inşaat alanının mühürlendiğinin anlaşıldığını, müvekkili tarafından gerekli izin ve ruhsatlar alınamadığından zaten inşaata başlanmadığını, inşaat alanının mühürlendiği ana kadar da davacı karış davalının inşaat alanında herhangi bir faaliyet yürütülmediğini, herhangi bir malzeme getirilmediğini, yapı iznini alınamaması veya projelerin onaylatılamamasının "sürekli / mutlak olanaksızlık" nedenine dayandığını takdirde inşaat sözleşmesi BK. Madde 20'ye göre geçersiz sayılacağını, davacı karşı davalının işe başladığını iddia ederek malzeme talebinde bulunamayacağını, müvekkiline tebliğ edilen fatura bulunmadığını açıkladığı sebeplerle; asıl davanın reddini, yargılama giderlerinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
KARŞI DAVA; Karşı davada davacı Kokpit Bilişim vekili 09/03/2016 tarihli dilekçesinde özetle; Davalı ...'ın müvekkili şirkete 115.000,00-TL banka havalesi yoluyla yaptığı ödemeyi ilgili yerlerden gerekli onay ve izinlerin alınacağı buna müteakip sözleşmenin ifa edileceği inancıyla gönderdiğini, daha sonra gerekli izinlerin alınamaması sebebiyle çelik konstrüksiyon ve kompozit cam 400m2 bina yapım işinin yerine getirilmediğini, müvekkilinin 115.000,00-TL maddi zarara uğradığını, bu nedenle 01/09/2014 tarihli Eser Sözleşmesinin müvekkili tarafından haklı nedenle feshedildiğine ilişkin Karşıyaka 6. Noterliği'nin 08/01/2015 tarihli 492 yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, müvekkili tarafından sözleşmenin imzalanmasına müteakip davacı ...'a ait ... numaralı hesaba 02/09/2014 tarihinde 40.000,00-TL, 03/09/2014 tarihinde 40.000,00-TL, 04/09/2014 tarihinde 40.000,00-TL ve 08/09/2014 tarihinde 35.000,00-TL olmak üzere ödenen toplam 155.000,00-TL'nin gönderildiğini bildirdiklerini, ihtarnamenin karşı tarafa tebliğinden itibaren müvekkiline iade edilmesini aksi halde müvekkili tarafından ödenen bedelin avans faizi ile birlikte iadesinin talep edildiğini, açıkladığı sebeplerle; asıl davanın reddini, karşı davalarının kabulünü, karşı davada icra dosyasına yapılan itirazın iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP; Asıl davada davacı karşı davada davalı ... vekili 29/06/2016 tarihli dilekçesinde özetle; Davalı karşı davacının 07.06.2016 tarihli asıl davaya ve karşı davaya ilişkin cevaba cevap dilekçesinde belirttiği farazi beyanları, sadece ve sadece davayı uzatarak müvekkilinin alacağını geciktirmeye yönelik olduğunu, Davalının, müvekkiline olan borcunu ödememesi nedeniyle, Konya ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından örnek no 7 ödeme emrini havi icra takibine 16.12.2014 tarihinde geçildiğini, davalı karşı davacı borçlunun borca ve yetkiye itirazı üzerine takibin durdurulduğunu, daha sonra davalının 08.01.2015 tarihinde sözleşmenin feshi içerikli ihtar gönderdiğini, bu ihtarından yaklaşık 15 gün sonra da 155.000,00 TL bedelli icra takibine geçtiğini, davalı karşı davacının dilekçesinde iş yerinin mühürlenmesi sonucu inşaatın durduğunu ve mühürlendiğini açıkça kabul etmesine rağmen aynı dilekçede inşaata henüz başlanmadığını beyan ettiğini, başlanmamış bir inşaat söz konusu olsa idi belediye tarafından tanzim edilen tutanağın adı inşaat durdurma ve mühürleme tutanağı olmaz sadece inşaat alanında işe başlanmadığına dair kontrol ve tespit tutanağı olacağını, başlanmayan bir inşaatın durdurulmasından söz edilemeyeceğini, Alanya Belediye Başkanlığı’na müzekkere yazılarak davaya konu “Merkez Mah. Atatürk Cad. No:31 Avsallar Alanya ANTALYA” adresindeki davaya konu inşaatla ilgili belediye tarafından çıkılan keşiflere ve verilen kararlara dair tutanaklar ile mevcut ise inşaat ile ilgili her nevi fotoğraf, bilgi ve belgeler Sayın Mahkemeniz dosyasına celp edildiğinde müvekkilinin haklılığının tescilleneceğini, açıkladığı sebeplerle; davalı karşı davacının haksız ve mesnetsiz karşı davasının reddini, davalı karşı davacı borçlu aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, her iki davanın da yargılama giderleriyle vekâlet ücretlerinin davalı karşı davacı borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ...tarafından 13/10/2017 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacı ... Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firmasının yasal defter ve dayanağı belgeleri ile dosya kapsamında yapılan incelemelerde; Davacı ile Davalı arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, Davacı/Karşı Davalı ... tarafından düzenlenmiş olan 147.500.- Tl bedelli faturanın Davalı-Karşı Davacı Kokpit Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firmasının kayıtlarına işlenmemiş olduğu, Davalı/Karşı Davacı ...Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firmasının dava dosyasına sunmuş olduğu banka dekontları fotokopileri ile Resmi Defter kayıtlarına işlenen tutarların birbirleri ile uyum sağlamadığı, Davacı/Karşı Davalı ...’a cari hesap kaydı oluşturulmadığı, bu sebeple Davalı/Karşı Davacı...Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firmasının Resmi Defter Kayıtlarına göre Karşı taraftan ne kadar alacaklı olduğunun tam olarak tespitinin mümkün olmadığı, Davacı/Karşı Davalı ...’ın ilk dava dilekçesinde Davalı/Karşı Davacı ... Bilişim Güvenlik Ltd. Şti. firması tarafından peşin ödeme miktarı olarak 115.000.-Tl ödendiğinin beyan edildiği; Davalı/Karşı Davacı... Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firması tarafından sunulmuş olan Karşı Dava ve cevap dilekçesinde 3 adet banka dekontu fotokopisi karşılığında yapılmış olan ödeme toplam tutarı olan 115.000.- Tl. tutarında alacaklı olduğu beyan edilmiş olması sebebi ile ; Davalı/Karşı Davacı ... Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firmasının, Davacı/Karşı Davalı ...’dan 115.000.-Tl. tutarında alacaklı olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişiler... ve ... tarafından 30/07/2021 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Buna göre dosyasında yapılan incelemeler neticesinde taraflar arasındaki uyuşmazlık konularından; Sözleşmeye konu işin hangi tarihte başladığı ve başlaması gerektiği hususu, Taraflar arasında düzenlenen Sözleşmede İşyeri Teslimi ve İşe Başlama Başlığı Altında; Madde 5-) “Yüklenici, sözleşmenin yapıldığı tarihte yeri teslim almaya zorunludur.” Hükmünün yer aldığı bu hükme söz konusu işin başlama tarihinin sözleşmenin de imzalandığı tarih olan 01.09.2014 tarihi olduğu, Davacı tarafından belediyenin mühürleme tarihi olan 17/09/2014 tarihine kadar yapılan imalatların neler olduğu, bu tarihteki malzeme ve işçilik bedellerinin ne olduğu(sözleşmedeki toplam bedel kararlaştırılmış olmasıda nazara alınarak) hususu; Dosyasında 17/09/2014 tarihli olduğu, Ancak; Dosyasında yapılan incelemeler neticesinde; dava konusu inşaatın belediyesince mühürleme tarihi olan 17/09/2014 tarihi itibarli Seviye Tespit Tutanağı veya inşaatın seviyesini belirten herhangi bir belge veya dava konusu işe ait projelerinin bulunmaması sebebi ile yüklenicinin 17/09/2014 tarihine kadar yaptığı imalatlara ait malzeme ve işçilik bedelleri konusunda bir tespit yapılamadığı, ayrıca, zabıta müdürlüğünün yazısında,imara aykırılıpın gideirldiği belirtildiği gibi; davacı tarafından alındığı beliritlen malzemeler KDV ne tabi olmasına ve bu suretle mutlak suretle fatura düzenlenmesi gerektiği gibi; bu malzemelerin inşaat alanına getirilmesi için mutlak sutetle , malzemelerin sevk edildiği adresi (davacıya ait inşaat adresini) ihtivae den “sevk irsaliyesi” düzenlenmesi gerektiği halde dava dosyası kapsamında ; davacı tarafından davalıya ait inşaatta kullanıldığı beyan edilen malzemelere ait fatura ve sevk irsaliyesi dava dosyası kapsamında görülemediği, Ruhsat alınmaksızın işe başlanmasında davacı – karşı davalının kusurunun bulunup bulunmadığı hususu; taraflar arasında düzenlenen Sözleşmede İşverenin Hak ve Yükümlülükleri Başlığı Altında;Madde 21-) “İşveren, inşaat ruhsatını almayı ve sözleşme konusu işin yerine getirilmesi için ilgili resmi kurumlardan gerekli her türlü izni/onayı almayı, inşaat mahallindeki montaj işleri için gerekli olan su ve elektirik enerjisi temin etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.” Şartı yer aldığı, Ayrıca ay nı sözleşmenin “İş Programı” başlık 6. Maddede; “Yüklenici, işin başlamasından itibaren (1)iş günü içerisinde, taahhüt ettiği ,işler için işveren ile işbirliği yaparak ,ayrıntılı iş programı hazırlayacaktır.Yüklenici ,yer teslimini müteakip işe başlamakla mükelleftir.” Şartı yer aldığı, sözleşmenin bu hükmüne göre yapı ruhsatı ile ilgili işlemlerin işveren davalı- karşı davacı ... Bilişim Güvenlik Reklam San ve Tic.Ltd.Şti tarafından yapılması gerektiği, Ancak; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümler başlığı Madde 54 ) “ (1) Kanun ve bu Yönetmelikle getirilen istisnalar dışında yapı ruhsatı alınmaksızın hiçbir yapının inşasına başlanamaz.” Hükmü gereği yapı ruhsatı olmaksızın yapıya başlanılmaması gerektiği gibi sözleşmenin 6. Maddesine göre davacı yüklenicinin, işin başlamasından itibaren (1)iş günü içerisinde, taahhüt ettiği işler için davalı işveren ile işbirliği yaparak ayrıntılı iş programı hazırlaması ve işe başlaması için yer teslimini yapılması gerektiği halde ; dava dosyasında yer teslim tutanağı ve davacı tarafından hazırlanan iş programı olmadan işe başlamış olması sebeplerinden dolayı ruhsatsız olarak yapının inşaasına başlayan davacı – karşı davalı ...’ın kusuru olduğu, Taraflar arasında yer teslimine ilişkin düzenlenen bir tutanak bulunup bulunmadığı, dosyasında yapılan incelemeler neticesinde Taraflar arasında düzenlenmiş “Yer Teslim Tutanağı” bulunmadığı ancak sözleşmenin 5.maddesi ile “Yüklenici, sözleşmenin yapıldığı tarihte yeri teslim almaya zorunludur” hükmünün bulunduğu, Davalı-karşı davacının sözleşmeyi fesihte haklı olup olmadığı, fesihin geçerli olup olmadığı hususu Taraflar arasında tanzim edilen sözleşmede , yapı ruhsatının işveren tarafından alınacağı şartının yer almasına ve aynı sözleşmenin 6. Maddesine göre davacı yüklenicinin, işin başlamasından itibaren (1)iş günü içerisinde, taahhüt ettiği işler için davalı işveren ile işbirliği yaparak ayrıntılı iş programı hazırlaması ve işe başlaması için yer teslimini yapılması gerektiği halde ; dava dosyasında yer teslim tutanağı ve davacı tarafından hazırlanan iş programı olmadan davacının işe başlaması sonucu ruhsatsız yapının inşa edilmesi ve bu inşaatın ilgili belediye tarafından mühürlenmesi sebebi ile ; dabalı/karşı davacının sözleşmeyi fesihte haklı olacağı, Bu verilere göre; Davalı-karşı davacının İzmir ...İcra Müdürlüğünün...sayılı dosyası ile hakkında yapılan icra takibine istinaden ; davacı/karşı davalıya borcunun olmayacağı, Davacı-karşı davalının İzmir 14.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile hakkında yapılan icra takibine istinaden davalı/karşı davacıya olan asıl borcunun 115.000,00.-TL. Olacağı görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ...tarafından 23/02/2022 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Taraflar arasındaki 01.09.2014 tarihli eser sözleşmesinde, önce davacı-yüklenici inşaat alanını 01.09.2014 tarihinde teslim alarak inşaata başlayacağı, davalı-iş sahibi ise inşaata başlanmasından sonra gerekli ruhsat ve izinleri alacağı kararlaştırılmıştır. İmar mevzuatı gereğince inşaat ruhsatı alınmadan işe başlanamayacağından, henüz ruhsat alınmadan yüklenicinin inşaata başlamasına ilişkin dava konusu sözleşmenin, başlangıçtaki (borcun konusundaki) hukuki imkânsızlık nedeniyle kesin hükümsüz olduğu, kesin hükümsüz bir sözleşmenin ifası taraflardan istenemeyeceğinden, davalı-iş sahibinin, çelik konstrüksiyon inşaatının tamamlanmasını davacı-yükleniciden talep edemeyeceği ve baştan itibaren geçersiz olan bir sözleşmenin feshinden bahsedilemeyeceğinden, davalı/karşı davacının 08.01.2015 tarihli fesih ihbarnamesinin herhangi bir sonuç doğurmadığı, Davalı/karşı davacı, dava konusu taşınmaza ilişkin herhangi bir yapı ruhsatı veya yapı izni talebinde bulunmayarak, kendi üzerine düşen yükümlülüğünü yerine getirmemiş ve ruhsat alınmadığı hâlde, davacı-yüklenicinin sözleşmenin yapıldığı edildiği tarihte işe başlamasını ve yirmi iş günü içinde işin tamamlanmasını şart koşmuştur. Bu nedenle, davalı/karşı davacının sözleşmenin geçersizliğine sebep olan imkânsızlığın ortaya çıkmasında kusurlu olduğu ve davacı/karşı davalının,... sorumluluğu çerçevesinde, malzeme ve işçilik masraflarını menfi zarar kalemi olarak talep edebileceği kanaatine ulaşılmıştır. Ancak tacir olan davacı/karşı davalının da basiretli bir iş adamı gibi hareket edip ruhsat alınmadan işe başlamaması gerektiğinden, birlikte (müterafik) kusurunun bulunduğu, imkânsızlığın ortaya çıkmasından asıl olarak davalı/karşı davacının sorumlu olduğu, ancak davacı/karşı davalının da birlikte (müterafik) kusuru bulunduğundan TBK m. 52/1 uyarınca tazminat miktarında bir miktar indirim yapılabileceği kanaatine varılmıştır. Buna karşılık, davacı/karşı davacının menfi zararının hesaplanması uzmanlık alanımız dışında kaldığından, bu konuda bir değerlendirme yapılmadığı, taraflar arasındaki eser sözleşmesi geçersiz olduğundan, bu sözleşme kapsamında yerine getirilen edimlerin sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca iadesi gerekmektedir. Bu çerçevede, davacı/karşı davalının geçersiz sözleşmenin bedeli olarak davacı/karşı davacıdan aldığı 115.000 TL’yi iade etmekle yükümlü olduğu, ancak davacı/karşı davalının takas beyanı da dikkate alındığında, davacı/karşı davalının tazminat alacağı ile 115.000 TL tutarındaki iade borcunun takas edildiği ve davacı/karşı davalının borcunun hesaplanacak tazminat alacağı tutarınca sona erdiği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi Oğuz Can tarafından 17/05/2023 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacı karşı davalı ... ın 2014 yılında işletme hesabına tabi olduğu, ancak buna ilişkin defteri temin edemediğini bildirerek ibraz edemediği, sadece, ticari ilişkinin olduğu ve takip konusu faturanın bulunduğu, 2014 yılı işletme defterinin kapak sayfasını ve tasdiksiz bilgisayar çıktısını getirebildiği(EK:1) , iş bu işletme defterine ilişkin Konya ...Noterinin 11.03.2023 tarih ve...yevmiye numarası ile tasdik şerhinin aslı gibi onaylı suretini ibraz ettiği, 2015 yılı yevmiye defterinin de açılış şerhinin de Konya 7.Noterinin 11.03.2023 tarih ve ... yevmiye nolu aslı gibi tasdikli kapak sayfasının suretini sunduğu ve yevmiye defterinin tasdik şerhi olmayan bilgisayar çıktısının ibraz ettiği, yevmiye defterinin kapanış şerhinin ise olmadığı, Buna göre davacı karşı davalının ticari defterlerini usulüne uygun tutup tutmadığı ve hükme esas alınıp alınamayacağı hususunun mahkememizde olduğu, ...'a ait 2014 yılı tasdiksiz işletme defteri gelir sayfasının incelenmesinden ... Ltd Şti'ye 19.11.2014 tarihinde ... fatura nolu KDV dahil 147.500,00TL tutarında fatura kestiği tespit edilmiştir. İşletme defterlerinde kesilen faturaya olarak yapılan tahsilatlar yer almazlar bu nedenle takip konusu faturaya ilişkin olarak ne kadar tahsilat yapıldığını 2014 yılı işletme defterinden tespit edilemeyeceği, Ancak 2015 yılı açılış maddesinde 32.500,00TL borç kaydı ile başlandığı için, ...'ın ... Ltd Şti'den 115.000,00TL tahsilat yaptığını ticari defterlerinde ikrar ettiği, Buna göre takip tarihi itibari ile ... ticari defterlerinde davacı karşı davalının, davalı karşı davacıdan 32.500,00 TL tutarında alacaklı olduğu, Sayın Mahkeme, dosyada ... tarafından düzenlenen 23.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacı-karşı davalı ...'ın menfi zarar olarak talep edebileceği davaya konu edilen sözleşme nedeniyle 01.09.2014 tarihli "Merkez Mah. Atatürk Cad. No:31 Avsallar Alanya/Antalya" adresindeki çelik konstrüksiyon işinin yüklenilmesi nedeniyle işçilik ve malzemenin davacı-karşı davalının defterlerine yansıyan zararının tespiti hususlarında rapor düzenlenmesinin istenildiği, Söz konusu iş 2014 yılında yapılmış olup, Öncelikle ....'a ait 2014 yılına ait usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterleri sunulmamıştır, diğer taraftan 2014 yılı ticari defterleri sunulmuş olsa idi dahi ...'ın dava konusu işle ilgili işçilik ve malzeme maliyetleri ticari defterlerden tespit edilemezdi. Zira; ...'ın çelik konstrüksiyon işi ile iştigal ettiği, aynı anda davalı karşı davacının işi dışında başka şantiyelerde de üretim yaptığı, sadece, davalı karşı davacının işi için ne malzeme kullanıldığı ne kadar işçilik yapıldığı, diğer taraftan davalı karşı davacının işi için ne kadar işçilik yapıldığı hususuyla ilgili olarak, ... sigorta kayıtları incelenmiştir. Kayıtların incelenmesinden, davalı karşı davacının Alanyada bulunan işi ile ilgili “alt işveren” kaydı açılmadığı dolayısı ile bu işle ilgili kaç kişinin ne kadar süre çalıştığı hususunun tespit edilemeyeceğinin anlaşıldığı, ... Sgk kayıtlarının incelenmesinden taraflar arasında sözleşmenin yapıldığı 2014/9. Ayda 15 çalışan olduğu 298 gün prim ödemesi yapıldığı, 2014/10. Ayda 25 çalışan olduğu 247 gün prim ödemesi yapıldığı, 2014/11. Ayda 16 çalışan olduğu 199 gün prim ödemesi yapıldığı, ... çalışan listesinde kaç kişinin dava konusu işte mesai harcadığı ayrı olarak belli değildir, ... o tarihte davalının işi dışında birden fazla şantiyede ve merkez işyerinde çalışmaktadır. Dava konusu iş için ayrı bir sigorta numarası alınmadığı, bu nedenle dava konusu iş için ne kadar işçilik yapıldığı sigorta kayıtlarından tespit edilemeyeceği, Davacının malzeme maliyetinin hesap edilebilmesi için ...'ın,.. Ltd Şti'ye yapılacak imalat için Alanya'ya gönderdiği aracın sevk irsaliyesinin incelendiği, 12.09.2014 tarih...numaralı sevk irsaliyesinde raporda yer alan malzemeler ve irsaliye üzerinde “araç tartım fişi” yer almaktadır. Araç tartım fişinde ilk tartım 13.080kg son tartım 24.900K g net tartım 11.820Kg olup malzemenin adı yer almamaktadır. ...'ın... A.Ş.'ye kestiği sevk irsaliyesinde, sevk edildiği iddia edilen malların toplam tutarı yer almamaktadır. Diğer taraftan davacı karşı davalı vekilinin dosyaya sunduğu 11.04.2016 tarihli dilekçe ekinde yer alan fotoğrafların incelenmesinden söz konusu inşaat imalatı için sevk irsaliyesinde yer alan malzemeler dışında birçok malzemenin kullanıldığı, inşaat için kullanılan malzemenin ve işçilik maliyetinin ancak inşaat mühendisi bilirkişi tarafından hesaplanabileceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi... tarafından 02/11/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Dava konusu yapıya ait onaylı mimari proje ve yapı ruhsatı bulunmamaktadır. Sözleşme detaylarında da söz konusu yapının sınıf ile ilgili bir detay belirtilmediği, Ancak dosya içerisindeki bilgi ve belgelere dikkate alındığında, “Binalarda kullanılan malzeme, yapılan işçilik, binanın taşıyıcı elemanları vs durumları göz önüne alındığında, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yayınladığı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Tebliğine göre” sözleşmede belirtilen yapının 3.sınıf A grubu bina olabileceği, Dava tarihi 03.02.2016 olup, “Mimarlık Ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2016 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'de 3.sınıf A grubu yapıların 2016 yılı birim m? fiyatı 630,00 TL/Mm” olarak belirlenmiştir. Belirtilen birim m? fiyatına KDV dahil değildir. Dava tarihinde KDV oranı 9618 olarak ilave edildiği, Buna göre davaya konu olan yapının, dava tarihi itibariyle tamamlanmış Olması halindeki değeri; 400 m? x 630,00 TL/m? x (1,18 KDV) — 297.360,00 TL olarak hesaplandığı, Dosya içerisinde tespit raporu olmaması ve ayrıntılı fotoğraflarının bulunmaması nedeniyle, söz konusu yapının hangi aşamaya kadar inşa edildiği tespit edilemediğinden inşaat seviyeli bedeli hesaplanmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi... tarafından 15/05/2025 havale tarihinde düzenlenen ek raporda özetle; Raporumda Sayın mahkemenin ara kararı çerçevesinde gerekli incelemeler yapılmıştır. Her türlü hukuki yorum ve nihai takdirin mahkemenize ait olduğu işaret edilerek varılan sonuçlar şu şekildedir. ...'a ait 2014 yılı tasdiksiz işletme defteri gelir sayfasının incelenmesinden... Ltd Şti'ye 19.11.2014 tarihinde... fatura nolu KDV dahil 147.500,00TL tutarında fatura kestiği tespit edilmiştir. İşletme defterlerinde kesilen faturaya ilişkin olarak yapılan tahsilatlar yer almazlar bu nedenle takip konusu faturaya ilişkin olarak ne kadar tahsilat yapıldığını 2014 yılı işletme defterinden tespit edemeyiz, Ancak 2015 yılı açılış maddesinde 32.500,00TL borç kaydı ile başlandığı için, ...'ın... Ltd Sti'den 115.000,00TL tahsilat yaptığını ticari defterlerinde ikrar ettiği, Buna göre takip tarihi itibari ile ... ticari defterlerinde davacı karşı davalının, davalı karşı davacıdan 32.500,00 TL tutarında alacaklı olduğu, Sayın Mahkeme, dosyada ...tarafından düzenlenen 23,02.2022 tarihli bilirkişi raporunda davacı-karşı davalı ...'ın menfi zarar olarak talep edebileceği davaya konu edilen sözleşme nedeniyle 01.09.2014 tarihli "Merkez Mah. Atatürk Cad. No:31 Avsallar Alanya/Antalya" adresindeki çelik konstrüksiyon işinin yüklenilmesi nedeniyle işçilik ve malzemenin davacı-karşı davalının defterlerine yansıyan zararının tespiti hususlarında rapor düzenlenmesi istenildiği, Davacının malzeme maliyetinin hesap edilebilmesi için ...'ın, ... Ltd Şti'ye yapılacak imalat için Alanya'ya gönderdiği aracın sevk irsaliyesinin incelendiği, 12.09.2014 tarih ... numaralı sevk irsaliyesinde raporda yer alan malzemeler ve irsaliye üzerinde “araç tartım fişi” yer almaktadır. Araç tartım fişinde ilk tartım 13.080kg son tartım 24.900K g net tartım 11.820Kg olup malzemenin adı yer almamaktadır. ...'ın ... A.Ş.'ye kestiği sevk irsaliyesinde, sevk edildiği iddia edilen malların toplam tutarı yer almadığı, Diğer taraftan davacı karşı davalı vekilinin dosyaya sunduğu 11.04.2016 tarihli dilekçe ekinde yer alan fotoğrafların incelenmesinden söz konusu inşaat imalatı için sevk irsaliyesinde yer alan malzemeler dışında birçok malzemenin kullanıldığı, inşaat için kullanılan malzemenin ve işçilik maliyetinin ancak inşaat mühendisi bilirkişi tarafından hesaplanabileceği, dava konusu inşaat maliyetinin hesaplanması hususunda hazırlanan 04.11.2024 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi raporunda: Dava tarihi 03.02.2016 olup, “Mimarlık Ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2016 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'de 3.sınıf A grubu yapıların 2016 yılı birim mz fiyatı 630,00 TL/m2 olarak belirlenmiştir. Belirtilen birim m2 fiyatına KDV dahil değildir. Dava tarihinde KDV oranı ... olarak ilave edildiği, Buna göre davaya konu olan yapının, dava tarihi itibariyle tamamlanmış olması halindeki değeri; 400 m2 x 630,00 TL/m2x (1,18 KDV) — 297.360,00 TL olarak hesaplandığı, Dosya içerisinde tespit raporu olmaması ve ayrıntılı fotoğraflarının bulunmaması nedeniyle, söz konusu yapının hangi aşamaya kadar inşa edildiği tespit edilemediğinden inşaat seviyeli bedeli hesaplanmamıştır.” Denildiği, 2 ayrı hukukçu bilirkişi ve inşaat mühendisi bilirkişi tespitleri de değerlendirilerek takip konusu alacağın varit olup olmadığı hususunun mahkemenin takdirinde olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Tanık: Davalı tanığı ... mahkememizin 04/04/2018 tarihli celsesinde; "davalı şirkette ortak ve müdürlük yapıyorum. Alanya'da şirket olarak bir bina inşa etmek istedik. Prefabrik binanın yapımı konusunda davacı ile anlaştık. Sözleşme imzalandı. Sözleşmeye göre izin ve ruhsatları biz alacaktık. Ancak ruhsat alamadığımız için binayı yaptırmaktan vazgeçmek zorunda kaldık. Bu arada davacıya sözleşmenin yapılmasıyla birlikte 115.000,00-TL de ödeme yaptık. Ancak davacı .., kendisine işe başla demediğimiz halde işe başlamış. Aslında henüz izin ve ruhsatların alınmadığını biliyordu. Bunu kendisine söylediğimizde nasılsa alınır dedi. Biz izin ve ruhsatları alamayınca tekrar bildirdik. Kendisi de ben iş yaptım, paramın tamamını isterim dedi. Biz şirket olarak ruhsatları alamayınca mahalline hiç gidip ne yapıldığını görmedik. Zira davacıya işe başlamasını söylememiştik. İnşaat sektöründe ruhsat alınmadan işe başlanması mümkün değildir. Yer teslimine ilişkin taraflar arasında bir belge de düzenlenmemiştir. Tanıklık ücreti istemiyorum dedi." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tanık: Davalı tanığı ... mahkememizin 04/04/2018 tarihli celsesinde; "ben davalı şirketin ortaklarındanım. Biz dava dışı bir firmanın Alanya'daki taşınmazına... bir bina inşa etmeyi yüklenici olarak üstlendik. Bu işle ilgili olarak da davacı ile anlaştık. Sözleşme yapıldı. Sözleşmeye göre ruhsatı biz alacaktık. Ancak belediye çelik konstrüksiyon projesine onay vermedi. Bu nedenle ruhsat alamadık. Bu arada davacıya sözleşme ile birlikte bir kısım ödeme de yapmıştık. Ruhsatı alamayınca alamadığımız için davacıya işe başlamasını da söylemedik. Ruhsat olmadan inşaat yapılması mümkün olmadığı için davacının işe başlayacağını da düşünmedik. Belediyeye başvuruyu resmi olarak yapmıştık. Biz söylemediğimiz halde davacı ruhsatsız olarak işe başlamış. Hatta ruhsat başvuru sonucunu beklerken davacı beni arayıp konstrüksiyon malzemesini Konya'dan gönderdiğini, teslim alıp alamayacağımı sordu. Ben de ruhsat sonuçlanmadı, o yüzden teslim alamam dedim. Bu arada ruhsat verilemeyeceğini öğrendik. O aşamada Belediyeden birileri arayıp sizin inşaatı yıkacaklar dedi. Ben de biz inşaata başlamadık dedim. Davacının ne kadar malzeme getirdiğini, ne kadar iş yaptığını o yüzden bilmiyorum dedi. SORULDU : ana işveren firma davacıya projenin bir örneğini vermişti. Buna göre de davacı fiyatı belirlemişti dedi. Davacı-karşı davalı vekili SORDU : biz İzmir'e döndükten sonra davacı kalan sözleşme bedelinin tamamını istediğini telefonla bildirdi. Ben ödeme yapmayacağımızı söyleyince sinirlendi. Ben bunu hukuki boyuta taşıyalım yada yüz yüze konuşalım dedim. Ancak kabul etmedi. Malzemelerim yağmur altında kaldı, paslandı dedi. Ben de sana işe başla talimatı vermedik deyince nasılsa ruhsatı alırsınız diye ben sonuçta malzemelerimi götürdüm. Projeye göre malzemeleri kestim, başka yerde kullanamam, paramı istiyorum dedi. Sonrasında da bu dava açıldı dedi. Davalı- karşı davacı vekili SORDU : ben ruhsat başvurusunun mal sahibi adına mı davalı şirket adına mı yapıldığını hatırlamıyorum. Kiracı olan ... Petrol adına da yapılmış olabilir." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Tanık: Davalı tanığı ... mahkememizin 04/04/2018 tarihli celsesinde; "davalı şirkette grafiker olarak çalışıyorum. Alanya'daki iş için ben de gitmiştim. Belediyeye ruhsat başvurusu yapıldı. Ancak alınamadı. Bu nedenle de işe başlanmadı diye biliyorum. Zaten ruhsat alınamayınca biz geri döndük. Bunun dışında herhangi bir bilgim yoktur. İşin yapılacağı yeri de hiç görmedim." şeklinde beyanda bulunmuştur.
Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe:
**Alanya Belediye Başkanlığı’nın 17/09/2014 Tarih ve ... numaralı konusunun “izinsiz İnşaat Yapmak” olduğu tutanak,
**Alanya Belediyesi Zabıta Müdürlüğü’nün 16/04/2019 tarih ve E...Sayılı yazılarında özetle;17/09/2014 tarih ve ... sayılı tutanak tanzim edildiği, 18/09/2014 tarih ve 1932 sayılı Encümen kararı ile yapı kontrol müdürlüğüne havale edildiği, firma ile yapılan görüşmeler neticesinde imara aykırı yapının kaldırılması sebebi ile herhangi bir cezai işlemin uygulanmadığının belirtildiği yazı cevabı,
**Alanya Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğünün “17.09.2014 tarih ve ... nolu tutanaktan sonra 209 ada 6 nolu parsel üzerinde bulunan etrafı kapalı olarak yapılmakta olan yapı ruhsatı eki mimari projeye aykırı yıkama alanı parsel üzerinde bulunan işletme tarafından kaldırıldığı bilgisi edinilmiştir. İmar Kanunu kapsamında işlem yapılmaya mahal vermeden izinsiz uygulamanın kaldırılması üzerine arşiv kayıtlarında 209 ada 6 parsele ait yapı tatişl zaptı,idari para cezası ve yıkım kararı bulunmamaktadır.” bilgisini içeren 10.04.2019 tarihli yazısı.
**Alanya Belediyesinin 29.08.2018 tarihli davalı/karşı davacı, dava konusu taşınmaza ilişkin herhangi bir yapı ruhsatı veya yapı izni talebinde bulunmadığına ilişkin yazı cevabı,
**Davacı tarafından davalı hakkıda İzmir ... İcra Müdürlüğünün 2015/7425 sayılı dosyası ile 15.12.2014 tarihinde yapılan icra takibinde; 19.11.2014 tarih ,147.500,00.-TL.lık faturadan kaynaklanan 32.500,00.-TL. asıl alacağın tahsili talep edilmiştir.
**Davalı tarafından davacı hakkıda İzmir ... İcra Müdürlüğünün 2015/705 sayılı dosyası ile 20.01.2015 tarihinde yapılan icra takibinde; davalı tarafından davacıya yapılan ödemelerden kaynaklanan 155.000,00.-TL. asıl alacak ile 22.93.-TL. işlemiş faiz alacağının tahsili talep edilmiştir.
Davanın niteliği hakkında yapılan değerlendirmede: Asıl davanın Taraflar arasındaki 01.09.2014 tarihli eser sözleşmesi kapsamında ödenmeyen fatura bedelinin tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve karşı davanın sözleşme kapsamında avans olarak verilen bedelin iadesi için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında; 01.09.2014 tarihli sözleşmenin yapıldığı, sözleşme kapsamında davalı-karşı davacı işveren tarafından davacı-karşı davalı yükleniciye 115.000,00 TL ödeme yapıldığı hususunda ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasında,01.09.2014 tarihli eser sözleşmesine göre inşaata ne zaman başlanması gerektiği, uyuşmazlık konusunun Davalı karşı davacının sözleşmeyi feshinde haklı olup olmadığı, Davacı/karşı davalının davalı/karşı davacıdan 32.500 TL tutarında alacağının bulunup bulunmadığı ve davalı/karşı davacının takibe itirazda haklı olup olmadığı, Davalı karşı davacının davacı/karşı davalıdan 115.000 TL tutarında alacağının bulunup bulunmadığı ve davacı/karşı davalının takibe itirazda haklı olup olmadığı, hususlarında bulunduğu anlaşılmaktadır.
SMM bilirkişi tarafından yapılan defter incelemesinde;
Davacı karşı davalı ...’ın 2014 yılında işletme hesabına tabi olduğu,
ancak buna ilişkin defteri temin edemediğini bildirerek ibraz edemediği, sadece, ticari
ilişkinin olduğu ve takip konusu faturanın bulunduğu, 2014 yılı işletme defterinin kapak
sayfasını ve tasdiksiz bilgisayar çıktısını getirebildiği(EK:1) , iş bu işletme defterine ilişkin
Konya 4.Noterinin 11.03.2023 tarih ve .. yevmiye numarası ile tasdik şerhinin aslı gibi
onaylı suretini ibraz ettiği, 2015 yılı yevmiye defterinin de açılış şerhinin de Konya
7.Noterinin 11.03.2023 tarih ve... yevmiye nolu aslı gibi tasdikli kapak sayfasının
suretini sunduğu ve yevmiye defterinin tasdik şerhi olmayan bilgisayar çıktısının ibraz ettiği,
yevmiye defterinin kapanış şerhinin ise olmadığı, tespit edilmiştir. Buna göre davacı karşı
davalının ticari defterlerini usulüne uygun tutulmadığı ve Buna göre takip tarihi itibari ile ... ticari defterlerinde davacı karşı davalının, davalı karşı davacıdan 32.500,00 TL tutarında alacaklı olduğu,davacının davalının inşaatında yaptığı masraf ve işçilik bedeline ilişkin kayıtlara ilişkin bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede; ...’a ait 2014 yılına ait
usulüne uygun olarak tutulmuş ticari defterleri sunulmadığı, diğer taraftan 2014 yılı ticari
defterleri sunulmuş olsa idi dahi ...’ın dava konusu işle ilgili işçilik ve malzeme
maliyetleri ticari defterlerden tespit edilemeyeceği, Zira; ...’ın çelik konstrüksiyon işi
ile iştigal ettiği, aynı anda davalı karşı davacının işi dışında başka şantiyelerde de üretim
yaptığı, sadece, davalı karşı davacının işi için ne malzeme kullanıldığı ne kadar işçilik
yapıldığı hususu ticari defterlerden tespit edilemeyeceği, davalı karşı davacının işi için ne kadar işçilik yapıldığı hususuyla ilgili
olarak, ... sigorta kayıtları incelendiğinde; Kayıtların incelenmesinden, davalı karşı
davacının Alanyada bulunan işi ile ilgili “alt işveren” kaydı açılmadığı dolayısı ile bu işle
ilgili kaç kişinin ne kadar süre çalıştığı hususunun tespit edilemeyeceği, ... kayıtlarının incelenmesinden taraflar arasında sözleşmenin yapıldığı 2014/9. Ayda 15 çalışan olduğu 298 gün prim ödemesi yapıldığı,
2014/10. Ayda 25 çalışan olduğu 247 gün prim ödemesi yapıldığı,
2014/11. Ayda 16 çalışan olduğu 199 gün prim ödemesi yapıldığı, Ancak, ... çalışan listesinde kaç kişinin dava konusu işte mesai harcadığı
ayrı olarak belli olmadığı, ... o tarihte davalının işi dışında birden fazla şantiyede ve
merkez işyerinde çalıştığı, Dava konusu iş için ayrı bir sigorta numarası alınmadığı, Bu nedenle dava konusu iş için ne kadar işçilik yapıldığı sigorta kayıtlarından tespit edilemeyeceği, 12.09.2014 tarih ... numaralı sevk irsaliyesinde raporda yer alan malzemeler ve
irsaliye üzerinde “araç tartım fişi” yer aldığı, Araç tartım fişinde ilk tartım 13.080kg son
tartım 24.900Kg net tartım 11.820Kg olup malzemenin adı yer almadığı, ...’ın
... A.Ş.’ye kestiği sevk irsaliyesinde, sevk edildiği iddia edilen malların toplam tutarı yer
almadığı, Diğer taraftan davacı karşı davalı vekilinin dosyaya sunduğu 11.04.2016 tarihli
dilekçe ekinde yer alan fotoğrafların incelenmesinden söz konusu inşaat imalatı için sevk
irsaliyesinde yer alan malzemeler dışında birçok malzemenin kullanıldığı, inşaat için
kullanılan malzemenin ve işçilik maliyetinin ancak inşaat mühendisi bilirkişi tarafından
hesaplanabileceği belirtilmekle, usulüne uygun ticari defterleri tutulmayan davacının defter kayıtlarından esas dava yönünden dayanak belgesi olmayan 32.500TL tutarındaki alacak kaydından davacı alacağını ticari defter kayıtları ile ispat edememiştir.
Davalı ticari defterinde yapılan incelemelerde Davalı/Karşı Davacı ... BİLİŞİM GÜVENLİK LTD.ŞTİ. vekili tarafından dava dosyasına sunulmuş olan 3 adet banka dekontu fotokopisine istinaden Davacı/Karşı Davalı ...’a yapılmış olan ödemelerin 115.000,00 TL olduğu, Davacı/Karşı Davalı ...’ın ilk dava dilekçesinde Davalı/Karşı Davacı...Bilişim Güvenlik Ltd. Şti. firması tarafından peşin ödeme miktarı olarak 115.000.-Tl ödendiğinin beyan edildiği; Davalı/Karşı Davacı ... Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firması tarafından sunulmuş olan Karşı Dava ve cevap dilekçesinde 3 adet banka dekontu fotokopisi karşılığında yapılmış olan ödeme toplam tutarı olan 115.000.- Tl. tutarında alacaklı olduğu beyan edilmiş olması sebebi ile ; Davalı/Karşı Davacı ... Bilişim Güvenlik Ltd. Şti firmasının, Davacı/Karşı Davalı ...’dan 115.000.-Tl. tutarında alacaklı olduğu kayıt altına alınmıştır.
Taraflar arasındaki 01.09.2014 tarihli eser sözleşmesine göre inşaata ne zaman başlanması gerektiği hususunda Davacı/karşı davalı yüklenici ile davalı/karşı davacı iş sahibi arasındaki 01.09.2014 tarihli eser sözleşmesinin 5. maddesinde yüklenicinin sözleşmenin yapıldığı tarihte yeri teslim almak zorunda ve 6. maddesinde yer teslimini müteakip işi tamamlayacağı düzenlenmiştir. Sözleşmeye göre davacı/karşı davalı, 01.09.2014 tarihinde çelik konstrüksiyon inşaatının yapılacağı yeri teslim alarak işe başlayacak ve işi 20 iş günü içinde tamamlayarak iş sahibine teslim edecektir. İnşaat ruhsatı ve sözleşme konusu işin yerine getirilmesi için ilgili resmî kurumlardan gerekli her türlü izin ve onayı almayı ise sözleşmenin 21. maddesiyle davalı/karşı davacı üstlenmiştir.Buradan anlaşılan taraflar arasındaki sözleşmede işe başlama ve işin bitiş sürelerinin belirlenmesinde, inşaat ruhsatının alındığı tarih değil, sözleşmenin yapıldığı ve inşaat yerinin davacı-yüklenici tarafından teslim alındığı tarih (01.09.2014 tarihi) esas alınmıştır. Sözleşmeye göre, önce davacı-yüklenici inşaat alanını teslim alarak inşaata başlayacak, davalı-iş sahibi ise inşaata başlanmasından sonra gerekli ruhsat ve izinleri alacaktır. İmar mevzuatı gereğince inşaat ruhsatı alınmadan işe başlanamayacağından, henüz ruhsat alınmadan yüklenicinin inşaata başlamasına ilişkin dava konusu sözleşmenin, başlangıçtaki (borcun konusundaki) hukuki imkânsızlık nedeniyle kesin hükümsüz olduğu kanaatine ulaşılmıştır (TBK m. 27/1).
Davalı/karşı davacı, Karşıyaka 6. Noterliğinin 08.01.2015 tarih ve...yevmiye numaralı ihtarnamesiyle, davacı/karşı davalının 01.09.2014 tarihli eser sözleşmesi ile yüklendiği çelik konstrüksiyon ve kompozit cam bina yapım işini yerine getirmeyi üstlendiği ancak bu edimini yerine getirmediği gerekçesiyle, dava konusu sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini bildirmiştir. Her ne kadar ihtarnamede “fesih” ifadesi kullanılmış ise de, eser sözleşmesinin ani edimli bir borç ilişkisi doğurduğu göz önünde bulundurulduğunda, davalı/karşı davacının iradesinin sözleşmeyi geçmişe etkili olarak sona erdirme, yani sözleşmeden dönme yönünde olduğu anlaşılmaktadır.
Taraflar arasındaki 01.09.2014 tarihli eser sözleşmesi, konusu hukuken imkânsız olduğundan TBK m. 27 uyarınca kesin hükümsüzdür. Baştan itibaren geçersiz olan bir sözleşmenin feshinden veya böyle bir sözleşmeden dönmeden bahsedilemeyeceğinden , davalı/karşı davacının 08.01.2015 tarihli fesih ihtarnamesinin herhangi bir sonuç doğurmadığı kanaatine varılmıştır.
Kesin hükümsüz bir sözleşmenin ifası taraflardan istenemeyeceğinden, davalı-iş sahibinin, çelik konstrüksiyon inşaatının tamamlanmasını; davacı-yüklenicinin de sözleşmede kararlaştırılan toplam 295.000 TL tutarındaki bedelin kendisine ödenmesini talep edemeyeceği, ancak tarafların daha önce ifa ettikleri edimlerin iadesini sebepsiz zenginleşme hükümleri (TBK m. 77 vd.) uyarınca istemeleri veya imkansızlığın ortaya çıkmasında kusuru bulunan taraftan culpa in contrahendo sorumluluğu çerçevesinde tazminat talep etmeleri mümkün olduğu, Davacı/karşı davalı, inşaat devam ederken Alanya Belediye Başkanlığının 17.09.2014 tarihli ve ... numaralı tutanağı ile inşaat izni ve ruhsatı bulunmadığından inşaat alanının mühürlendiği ve edimin ifasının davalı/karşı davacının kusurundan dolayı imkânsız hâle geldiği gerekçesiyle, malzeme ve işçilik bedellerine ilişkin olarak düzenlediği 147.500 TL bedelli fatura bedelinden, davalı/karşı davacı tarafından yapılan peşin ödeme miktarı düşüldükten sonra kalan 32.500 TL’yi davalı/karşı davacıdan talep ettiği, davacı/karşı davalı, geçersiz sözleşme kapsamında yerine getirdiklerinin iadesini TBK m. 77 vd. hükümleri uyarınca talep edebileceği, ancak davacı/karşı davalı tarafından inşasına başlanılan ve belirli bir aşamaya getirilen yapı ruhsatsız olduğu için yıkıldığından, söz konusu yapının herhangi bir ekonomik değer taşıdığı ve davalı/karşı davalı açısından bir “sebepsiz zenginleşme” teşkil etmeyeceği, Bu nedenle, davacı/karşı davalının yıkılan yapının değerini sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalı/karşı davacıdan talep edemeyeceği ancak başlangıçtaki imkânsızlığın ortaya çıkmasında, borçlunun kusurlu olması hâlinde, alacaklının culpa in contrahendo sorumluluğu kapsamında, uğradığı zararların tazminini talep edebileceği, Tazmini edilecek zarar, sözleşmenin geçerliliği hususunda yaratılan güvenin sarsılması sonucunda uğranılan zarar, yani menfi zarar olduğu açıktır. Menfi zararın kapsamına, sözleşme görüşmelerine girişilmeyecek olsaydı kaçırılmayacak olan fırsatlar ile sözleşmenin geçerli olacağına güvenilerek yapılan masraflar olduğuna kanaat edilmiştir.Ancak bu noktada ... sorumluluğu kapsamında davacının talepte bulunabilmesi için davalının kusurunun olması gerekmekte iken; taraflar arasında düzenlenen Sözleşmede İşverenin Hak ve Yükümlülükleri Başlığı Altında;Madde 21-) “İşveren, inşaat ruhsatını almayı ve sözleşme konusu işin yerine getirilmesi için ilgili resmi kurumlardan gerekli her türlü izni/onayı almayı, inşaat mahallindeki montaj işleri için gerekli olan su ve elektirik enerjisi temin etmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.” Şartı yer aldığı, “İş Programı” başlık 6. Maddede; “Yüklenici, işin başlamasından itibaren (1)iş günü içerisinde, taahhüt ettiği ,işler için işveren ile işbirliği yaparak ,ayrıntılı iş programı hazırlayacaktır.Yüklenici ,yer teslimini müteakip işe başlamakla mükelleftir.” Şartı yer aldığı, Sözleşmenin bu hükmüne göre yapı ruhsatı ile ilgili işlemlerin işveren davalı- karşı davacı... Bilişim Güvenlik Reklam San ve Tic.Ltd.Şti tarafından yapılması gerekse de; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği Yapı ruhsatına ilişkin genel hükümler başlığı Madde 54 ) “ (1) Kanun ve bu Yönetmelikle getirilen istisnalar dışında yapı ruhsatı alınmaksızın hiçbir yapının inşasına başlanamaz.” Hükmü gereği yapı ruhsatı olmaksızın yapıya başlanılmaması gerektiği gibi sözleşmenin 6. Maddesine göre davacı yüklenicinin, işin başlamasından itibaren (1)iş günü içerisinde, taahhüt ettiği işler için davalı işveren ile işbirliği yaparak ayrıntılı iş programı hazırlaması ve işe başlaması için yer teslimini yapılması gerektiği halde ; dava dosyasında yer teslim tutanağı ve davacı tarafından hazırlanan iş programı olmadan işe başlamış olması sebeplerinden dolayı ruhsatsız olarak yapının inşaasına başlayan davacı – karşı davalı ...’ın da kusurunun olduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenle kemsi kendi kusurundan faydalanamayacağından davacının davalıdan talep edebileceği alacağı olmadığı kanaatine varılmakla birlikte kaldı ki bu hususta SMM bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmeye göre davacının alacağını ispat edemediği, Mahkememizce alacağın varlığına ilişkin kanaat edinilemediği, inşaat bilirkişisi tarafından yapılan değerlendirmeye göre; Davacı tarafından belediyenin mühürleme tarihi olan 17/09/2014 tarihine kadar yapılan imalatların neler olduğu, bu tarihteki malzeme ve işçilik bedellerinin ne olduğu hususunda yapılan hesaba göre; Dosyada yalnızca 17/09/2014 tarihli olduğu anlaşılan fotoğraflar bulunduğu ve dava konusu inşaatın belediyesince mühürleme tarihi olan 17/09/2014 tarihi itibarli Seviye Tespit Tutanağı veya inşaatın seviyesini belirten herhangi bir belge veya dava konusu işe ait projelerinin bulunmaması sebebi ile yüklenicinin 17/09/2014 tarihine kadar yaptığı imalatlara ait malzeme ve işçilik bedelleri konusunda bir tespit yapılamadığı, Ayrıca, zabıta müdürlüğünün yazısında,imara aykırılığın giderildiği belirtildiği gibi; davacı tarafından alındığı belirtilen malzemeler KDV ne tabi olmasına ve bu suretle mutlak suretle fatura düzenlenmesi gerektiği gibi; bu malzemelerin inşaat alanına getirilmesi için mutlak suretle malzemelerin sevk edildiği adresi (davacıya ait inşaat adresini) ihtiva eden “sevk irsaliyesi” düzenlenmesi gerektiği halde dava dosyası kapsamında ; davacı tarafından davalıya ait inşaatta kullanıldığı beyan edilen malzemelere ait fatura ve sevk irsaliyesi dava dosyası kapsamında görülmediği ve davacının alacağının varlığını ispatlayamadığı anlaşılmıştır.
Davalının karşı davası yönünden; Taraflar arasındaki eser sözleşmesi başlangıçtaki imkânsızlık nedeniyle geçersiz olduğundan, ve Taraflar arasında tanzim edilen sözleşmede , yapı ruhsatının işveren tarafından alınacağı şartının yer almasına ve aynı sözleşmenin 6. Maddesine göre davacı yüklenicinin, işin başlamasından itibaren (1)iş günü içerisinde, taahhüt ettiği işler için davalı işveren ile işbirliği yaparak ayrıntılı iş programı hazırlaması ve işe başlaması için yer teslimini yapılması gerektiği halde ; dava dosyasında yer teslim tutanağı ve davacı tarafından hazırlanan iş programı olmadan davacının işe başlaması sonucu ruhsatsız yapının inşa edilmesi ve bu inşaatın ilgili belediye tarafından mühürlenmesi sebebi ile ; davalı/karşı davacının sözleşmeyi fesihte haklı olacağı ve tarafların bu sözleşme kapsamında yerine getirdikleri edimleri sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca karşı tarafa iade etmesi gerektiğinden, davalı/karşı davacının geçersiz sözleşmeden doğan borcunun ifası amacıyla davacı/karşı davalıya gönderdiği 115.000 TL’nin iadesini talep edebileceğine kanaat edilmiştir. Davalı-karşı davacının İzmir ...İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyası ile hakkında yapılan icra takibine istinaden ; davacı/karşı davalıya borcunun olmayacağı ve Davacı-karşı davalının İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile hakkında yapılan icra takibine istinaden davalı/karşı davacıya olan asıl borcunun 115.000,00.-TL. olacağı kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın REDDİNE,
B-KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
1-Davanın Kabulü ile
İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasında Davacı karşı davalının; 115.000,00-TL asıl alacaktan oluşan borca ilişkin İTİRAZIN İPTALİ ile,
Takip talebindeki şartlarla TAKİBİN DEVAMINA,
2-Alacak likit ve hesaplanabilir olduğundan toplam alacak 115.000,00-TL nin %20'si oranında 23.000,00 TL icra inkar tazminatının davacıdan karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,
3-Asıl dava yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL harçtan peşin alınan 555,02-TL harcın mahsubu ile bakiye 60,38-TL harcın asıl davada davacı ...'dan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Karşı dava yönünden; Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 7.855,65-TL harçtan peşin alınan 1.188,00-TL harcın mahsubu ile bakiye 6.667,65-TL harcın karşı davada davalı ...'dan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
5-Asıl dava yönünden; Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca asıl davada davalı... Bilişim Tic. Ltd. Şti. yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin asıl davada davacı ...'dan alınarak, asıl davada davalı ... Bilişim Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
6-Karşı dava yönünden; Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca karşı davada davacı ... Bilişim Tic. Ltd. Şti. yararına takdir olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin karşı davada davalı ...'dan alınarak, karşı davada davacı ...Bilişim Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
7-Asıl dava yönünden; asıl davada davacı ...'ın yapmış olduğu yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Karşı dava yönünden; karşı davada davacı Kokpit Bilişim Tic. Ltd. Şti.'nin yapmış olduğu 29,20-TL dava açma ilk gideri, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 46,70-TL tebligat ve posta gideri, 23,50-TL talimat mahkemelerince yapılan posta gideri olmak üzere toplam 1.599,40-TL Yargılama giderinin peşin yatırılan 1.188,00-TL harç ile birlikte toplam 2.787,40-TL'nin karşı davada davalı ...'dan alınarak, karşı davada davacı ... Bilişim Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
9-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
ilişkin, tarafların yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
01/10/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır