T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2017/526
KARAR NO : 2025/458
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/04/2021
KARAR TARİHİ: 22/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; davacı müvekkillerinin,... İnşaat Taahh. Doğalgaz Tıbbi Cih. San. ve Tic, A.Ş...İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı olarak, İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesinin... Özel Nedim Uysal Anadalu Teknik Lisesi İnşaatı işini, ihale ve sonrasında imzalanan sözleşme ve ekleri uyarınca “Ana Yüklenici” sıfatıyla üstlendiğini ve işin, makineli alçı, saten alçı, boya ve sıva dibi alçı profili yapılması bölümünü, 06.10.2015 tarihli “İnşaat İşleri İçin Günel Hizmet Alım Çerçeve Sözleşmesi” ve ekleri ile “Alıcı Yüklenici” sıfatıyla davalıya verdiğini, davalı tarafın işi sözleşme ile kararlaştırılan sürede tamamlayamadığını, İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/93 D.İş sayılı dosyasından eksik ve ayıplı işlerin neler olduğu, bedeli ve giderilme sürelerinin tespitinin istendiğini, konusunda uzman bilirkişi tarafından eksik ve ayıplara ilişkin rapor düzenlendiğini, bilirkişi raporunun davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafça yükümlülüğün yerine getirilmediğini belirtmiş, davalı yanın, ...Özel Nedim Uysal Anadolu Teknik Lisesi İnşaatı işinde müvekkili alt yüklenicisi olarak sözleşme ile üstlendiği alçı, sıva, boya işlerine ve konferans salonu işine ilişkin toplam hak ediş miktarının, ayıplı imalat bedelleri düşülmek suretiyle hesaplanması ve müvekkilce davalıya yapılan ödemeler de düşülerek müvekkil tarafından davalıya fazla ödenen tutarın tespiti ile tespit edilecek tutarın davalıdan tahsiline, davalı yanca eksik bırakılan konferans salonu işindeki eksik imalat bedelinin sözleşmeye göre tespiti ile eksiklerin müvekkilce yaptırıldığı tutar ile davalı yanca sözleşmeye göre yapılacak olan tutar arasındaki zararının tespiti ve tespit edilecek tutarın davalıdan tahsiline, taraflar arasındaki 06.10.2015 tarihli sözleşme ve eklerine göre müvekkilinin davalıdan almaya hak kazandığı gecikme cezası bedelinin tespiti ile tespit edilecek tutarın davalıdan tahsiline, taraflar arasındaki 06.10.2015 tarihli sözleşme ve ekleri uyarınca davalı tarafından ödenmemesi sebebiyle davalı yan nam-ı hesabına müvekkil tarafından karşılanan elektrik, su ve sigorta bedellerinin tespiti ile tespit edilecek tutarın davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, şimdilik toplam 70.000,00-TL'nin davalıdan tahsiline, ihtarname ile temerrüde düştüğü tarih olan 31.10.2016 tarihinden itibaren ticari avans faizi işletilmesine, İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/93 D.İş sayılı dosyasına müvekkili tarafından ödenen 982,50-TL tutarındaki tespit masrafları ile 440,00-TL tutarındaki tespit dosyası vekalet ücretinin, toplamda 1.422,50-TL, tespit dosyası yargılama giderinin dosya açılış tarihi olan 27.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl davada davacılar vekili 23/07/2018 tarihli tazminat taleplerini açıklama dilekçesi ile davalıya fazla ödenen tutar için şimdilik, 33.000,00- TL, ayıplı ve eksik iş bedeli için şimdilik, 33.000,00- TL, gecikme cezası bedeli için şimdilik, 2.000,00- TL, davalı yan namına yapılan elektrik, su ve sigorta bedelleri için şimdilik 2.000,00-TL istediklerini dile getirmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; Davacı tarafın,... İnşaat Taahh. Doğalgaz Tıbbi Cih. San. ve Tic. A. Ş. ... İnşaat Müh, San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı olarak, İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi'nin ...Özel Nedim Uysal Anadolu Teknik Lisesi İnşaatı işini, ihale ve sonrasında imzalanan sözleşme ve ekleri uyarınca “Ana Yüklenici” sıfatıyla üstlendiğini ve işin, makineli alçı, saten alçı, boya ve sıva dibi alçı profili yapılması bölümünü, 06.10.2015 tarihli “ İnşaat İşleri İçin genel Hizmet Alım Çerçeve Sözleşmesi” ve ekleri ile “Alt Yüklenici” sıfatıyla davalıya verildiğini, davalının ana işveren ... ile müvekkillerin imzaladığı şartnameler, projeler ve diğer şartlara uygun olarak yapmayı üstlendiği işin süresi, taraflarca 06.10.2015 tarihli ek protokolle 28.12.2015 olarak belirlenmiş olmasına rağmen davalının işi sözleşme ile kararlaştırılan sürede tamamlayamadığını eksikler, ana işveren olan idarece, 20.09.2016 tarihli geçici kabul tutanağı ekinde bildirildiğini ifade ederek 20.09.2016 tarihli geçici kabul tutanağının ekinde yer alan ana işveren idare tarafından tespit edilen ve davalının uhde ve yükümlülüğündeki işlerden eksik ve ayıplı olanlar İzmir 21.Noterliği'nin 11.10.2016 tarih ve 31969 yevmiye numaralı ihbarnamesi ile davalıya bildirildiğini ve eksik ve ayıplı imalatların, 31.10.2016 tarihine kadar tamamlaması ihtar edilmiş olmasına rağmen, davalının bunları gidermediğini, bunun üzerine İzmir 4, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/93 D.İş sayılı dosyasından eksik ve ayıplı işlerin neler olduğu, bedeli ve giderilme sürelerinin tespiti istendiğini konusunda uzman bilirkişi tarafından eksik ve ayıplara ilişkin rapor düzenlendiğini, raporun davalıya tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı yanca yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden iş bu davanın açıldığını, davacı tarafça İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/93D.İş sayılı dosyasından düzenlenen bilirkişi raporunda tespit edildiği iddia edildiğini, öncelikle bu rapor müvekkile tebliğ edilmediğini, bu nedenle itiraz haklarını kullanamadıklarını, müvekkili tarafından (kardeşi ... tarafından vekil olarak imzalanan ve) davalılara verilen 50.000,00-TL bedelli teminat senedinin İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/518 D.İş sayılı talebi ile ihtiyati haciz isteminde bulunulduğunu, bu talebin yargılamaya muhtaç bir konu olmasına rağmen kabul edilerek karar verildiğini, İzmir ...İcra Müdürlüğünün 2017/11524 sayılı icra takip dosyası ile takibe konularak her ikisinin de banka hesaplarına ve evlerine hacze gidilmiş olmasından dolayı tedbiren takibin durdurulmasına, ödenmiş para varsa ödeyen kuruma iadesine, müvekkilinin alacakları net ve yaptığı iş karşılığı olduğu için alacak haklarının saklı tutulmasına, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN DAVA ( Mahkememizin ...Esas,...Karar sayılı dosyası ) :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar... İnşaat .. A.Ş ile... İnşaat ... Ltd Şti adi ortaklığı olarak İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesinin... Özel Nedim Uysal Anadolu Teknik Lisesi inşaatı işini ihale ve sonrasında imzalanan sözleşme ve ekleri uyarınca ana yüklenici sıfatıyla üstlendiğini ve işin makineli alçı saten alçı, boya ve sıva dibi alçı profili yapılması bölümünü 06/10/2015 tarihli İnşaat İşleri için Genel Hizmet alım Çerçeve Sözleşmesi ve ekleri ile Alt yüklenici sıfatıyla davalıya verildiğini, davalının ana işveren... ile müvekkillerinin imzaladığı sözleşme, teknik şartnameler, projeler ve diğer sözleşme eklerine uygun olarak yapmayı üstlendiğini, işin teslim süresinin taraflarca 06/10/2015 tarihli ek protokolle 28/12/2015 olarak belirlendiğini ve müvekkili tarafından iş sözleşme ile kararlaştırılan sürede tamamlandığı gibi ana işveren olan idarece 20/09/2016 tarihli geçici kabul tutanağı ekinde bildirildiğini ifade ederek 20/09/2016 tarihli geçici kabul tutanağının ekinde yer alan ana işveren idare tarafından tespit edilen bir kısım eksik ve ayıplı işlerin olmasından dolayı bu eksikliklerin müvekkilinin kusuru ile olmamasına rağmen davalılar tarafından müvekkilinin anılı tarihe kadar alması gereken bitmiş tamamlanmış eksiksiz işlerden dolayı hak edişi olan miktarın müvekkiline ödenmediği gibi davalılar tarafından İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı davasının ikame edildiğini, yargılamasının devam ettiğini, müvekkilinin üzerine aldığı ana iş yani sözleşmeyle tespit edilen işin makineli alçı yapılması+ saten alçı boya yapılması ve sıva dibi alçı profili bunun dışındaki tüm işlerin sözleşme dışı ek iş olduğunu, müvekkilinin sözleşmesi kapsamında işte hata ayıp olmadığını, müvekkilinin sözleşme kapsamı dışında başkalarına yaptırdığı işlerde sıkıntı yaşayan karşı tarafın bunun bedelini müvekkilini ödetmeye çalıştığını, davalıların imalatçılara toplam 579.434,87 TL ödeme yaptıklarını, bu ödemenin müvekkilinin alacaklarını bitireceğini ve müvekkilinin sorumlu olmadığı eksik ayıp tabir edilen işlerden de müvekkilinden zarar tazmini talep ettiklerini, tüm bedellere KDV hariç olup toplam ek iş için müvekkiline 358.696,05 TL lik iş yaptırıldığını, buna ilaveten 300 yevmiye 20/02/2016- 25/03/2016 arası çalışmışlığın 115 yevmiyesini kabul eden davacının 185 yevmiye ödemesini yapmaktan imtina ettiğini ve iş bitiminde bakarız şeklinde ticari ilişki ve ahlaka sığmayan cevaplarda müvekkilini maddi olarak sıkıştırdığını ve çalışamaz hale getirdiğini, bu rakamın KDV hariç 33.300,00 TL olduğunu, bu nedenlerle ikame edilen iş bu davanın İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/526 Esas sayılı davası ile birleştirilmesine, şimdilik 10.000,00 TL nin müvekkilinin hak ediş tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesi ile özetle; davacının dilekçesinde 196.039,66-TL alacaklı olduğunu iddia ettiğini, ancak harca esas değer olarak 10.000,00-TL belirtildiğini, davacının iddiası belirli olmasına rağmen harca esas değer olarak 10.000,00-TL'nin belirtilmesinin usule aykırı olduğunu, eksik harcın tamamlatılması gerektiğini, taraflar arasında 06.10.2015 tarihli “İnşaat İşlerinde Genel Hizmet Alım Çerçeve Sözleşmesi" imzalandığını, 06.10.2015 tarihli sözleşmeye esas olmak üzere alçı ve sıva işleri için aynı tarihte ek protokol düzenlendiğini, konferanas salonu imalatları için düzenlenen tutanak ile yapılacak işin fiyatı konusunda mutabakat sağlandığını, ayrıca davacı tarafın dava dilekçesinin 2.sayfasında konferans salonu imalatlarını yaptığını kabul ve beyan ettiğini, davacının fazla ödeme aldığını, işi tamamlamadığını ve konu hakkında yapılan uyarıların semeresiz kaldığını, işin gecikmesi eksik ve kusurlu imalatlar yönünden uyarıların dikkate alınmaması nedeniyle İmalat miktarı, eksiklikler ve ayıplar yönünden İzmir 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/93 D.İş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını, davacı tarafın ilgili bilirkişi raporuna itiraz etmediklerini, İzmir 21. Noterliğinin 11.10.2016 tarih 31969 yevmiye numaralı ihtarı ile davacıya işleri tamamlayıp teslim etmesi için 31.10.2016 tarihine kadar süre verildiğini, ancak davacının işleri tamamlamadığını ve bu sebeple gecikme cezası oraya çıktığını, davacının yükümlülüklerini ihlal etmesi, ihtarla verilen süre içinde dahi işi tamamlamaması ve ihtarı dahi ciddiye almadığını belirtmesi üzerine müvekkilinin basiretli bir tüccar olmanın gereklerini yerine getirerek, yapılmayan işleri 3. kişilere tamamlattığını ve gerekli ödemelerini yaptığını, mahkeme dosyasında uzman raporundaki aleyhe hiçbir hususu kabul etmemekle birlikte davacının iddialarının hukuki mesnetten yoksun ve belgeye dayanmayan iddialar olduğunu belirtmiş, öncelikle usulden, akabinde davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı yana yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan ve alt yükleniciye ödenen fazla bedelin istirdatı, eksik ve ayıplı işler nedeni ile uğradığı zarardan kaynaklı tazminat, gecikme cezası, sigorta prim alacağı bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı üst işverenler ile davalı alt yüklenicinin sözleşme ve ek protokol ile üstlendiği işlerin sözleşme ve eklerine uygun yerine getirilip getirilmediği, davacıların davalıdan sözleşme uyarınca alacaklı olup olmadığı varsa miktarı noktasında toplanmaktadır.
Birleşen dava ise, eser sözleşmesi kapsamında bakiye eser bedeli ile ek işler bedelinin davalı üst işverenlerden tahsili istemine ilişkindir.
Birleşen davada uyuşmazlık, davacı alt yüklenicinin sözleşme ve ek protokol ile üstlendiği işler dışında ek işler imal edip etmediği, imal etti ise ek işlerin neler olduğu, anılan işlerin tekniğe uygun biçimde yerine getirilip getirilmediği, davacı tarafından yapılan ek imalatın hakediş bedelinin miktarı noktasında toplanmaktadır.
Eser sözleşmesini düzenleyen TBK'nın 470. maddesi uyarınca yüklenicinin edimi bir eser meydana getirmeyi; iş sahibinin edimi ise, karşılığında bedel ödemeyi üstlenmesidir.
Eser sözleşmelerini, diğer iş görme sözleşmelerinden ayıran önemli hususlardan birisi de sonuç sorumluluğu, yani tarafların iradeleri doğrultusunda yüklenici tarafından bir sonucun meydana getirilmesi taahhüdüdür. Burada, vekâlet akdindeki gibi sonuç taahhüt edilmeksizin sadece bir işin görülmesi taahhüdü bulunmamakta, bir eserin-sonucun yaratılıp teslim edilmesi borcu altına girilmektedir. Bu borcun altına giren taraf, yani yüklenici, TBK'nun 471/1 maddesi ve işin mahiyeti gereği, işi özenle yerine getirmek zorundadır. Özen borcu, yüklenicinin iş sahibinin yararına olacak şeyleri yapma ve ona zarar verecek her türlü eylemden kaçınması anlamını taşır.
Taraflar arasında akdedilen 06.10.2015 Tarihli İnşaat İşleri İçin Genel Hizmet Alım Çerçeve Sözleşmesi’ne göre; sözleşmenin tarafları iş veren ... İnşaat Taahh. Doğalgaz Tıbbi Cih. San. ve Tic. A.Ş.-...İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı, alt Yüklenici ... Mühendislik İnşaat Taahhüt olarak belirlenmiştir.
Sözleşmenin 2.maddesine göre sözleşmenin konusu, ... ile işveren arasında Özel...Nedim Uysal Anadolu Teknik Lisesi İnşaatı için sözleşme ile taahhüt ettiği işlerin bir kısmının alt yüklenici tarafından yapılmasıdır.
Sözleşmenin işveren ile alt yüklenici arasında ana sözleşme kapsamında yapılacak alt yüklenicilik işi için uygulanacak genel şartları düzenlediği, yapılacak her iş ve verilecek her hizmet için ayrıca ek protokol düzenleneceği, ek protokollerde düzenlenmeyen hususlar hakkında asıl sözleşmede yer alan hükümlerin uygulanacağı, bu sözleşmenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Kanunu ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinde ve Ana Sözleşme dokümanında oluşturulan diğer belgelerde yer alan tanımların geçerli olduğu, sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse alt yüklenici, artış veya eksilişe ilişkin değişiklikleri sözleşme ve şartnamesindeki hükümler çerçevesinde yapmakla yükümlü olduğu, taahhüdün kapsamındaki işin artışı veya eksilişi ile bitmemesi ve/veya bu nedenle tasfiye edilmesi halinde, alt yüklenici işverenden hiçbir masraf ve tazminat isteyemeyeceği, sözleşme kapsamında imzalanacak tüm ek protokollerin, birim fiyat üzerinden imzalanacağı, işin sonunda idarece kabul edilecek metrajlar üzerinden hakediş düzenleneceği, birim fiyat tekliflerinin, alt yüklenici tarafından, sözleşme dokümanında yer alan uygulama projeleri, teknik şartnamelere ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak verildiği, işin yapılması sırasında şantiyede gereken her türlü koordinasyon, mobilizasyon, tamirat ve yenileme ihtiyacı, elektrik, su, ibade ve iaşe vs. her türlü ihtiyacın alt yüklenici tarafından karşılanacağı, işveren tarafından tedarik edilmesi durumunda alt yüklenici namı hesabından düşüleceği, alt yüklenici tarafından yapılan işin ölçümünde ve kabulünde yetkili kurumun ... olacağı,...’ nin onayladığı metrajların geçerli olacağı, işin bitiş tarihi ek protokollerde belirtilen tarih bulunacağı, sözleşme kapsamında imza tarihinin yer teslimi olacağı, alt yüklenicinin yapacağı işler ek protokoller ile belirleneceği, iş verenin düzenli olarak aylık hakediş yapmakta olup her ay sonunda ... den düzenli hakediş almakta olacağı, hak ediş tahsilatını takiben her ayın ilk haftasında alt yüklenici tarafından yapılan toplam hakediş olarak hesaplanacağı ve alt yükleniciye ödeneceği, alt yüklenicinin toplam bedelin % 10’ u oranında teminat vereceği, alt yüklenicinin, ek protokoller ile yüklendiği işin geçici kabulünü ek protokollerde belirlenen iş süresinin sonunda gecikmeksizin işverene bildireceği, işveren tarafından ilk muayene yapılacak ancak kesin muayene ve kabul... tarafından yapılması ile söz konusu olacağı, ... kontrol teşkilatının kabulünün esas olacağı, ... nin kabul etmediği ve işvereni sorumlu tuttuğu durumlarda alt yüklenicinin de sorumlu olacağı, işin geçici kabulünde fenni icablarına ve ihale şartlarına aykırı hususlar bulunduğu taktirde alt yüklenici tutanakla belirtilen süre içinde işi tamamlamaya mecbur olduğu, aksi taktirde geciken her takvim günü için sözleşme bedelinin % 0,5 'i gecikme cezası kesileceği, geçici ve kesin kabul işlemlerinin sözleşmenin eki olan Yapım İşleri Genel Şartnamesi' ne uygun yapılacağı, yüklenicinin, kullanımdan kaynaklanan hatalar harici, montaj, malzeme ve işçilik hataları için 5 (beş) yıl garanti verdiğini, garanti süresi içinde meydana gelebilecek arızalarda alt yükleniciye yapılacak olan ihbarların işveren tarafından yapılacağı, alt yüklenicinin bu hasarları, bildirim tarihinden itibaren en geç 5 gün içinde gidereceği, alt yüklenici tarafından, İşbu çerçeve sözleşme kapsamında imzalanacak ek protokoller ile taahhüt edilen işlerde meydana gelebilecek ayıp, eksik, kusurlar ve gecikme ile verilecek zararlar dahil olmak üzere iş bu sözleşme ve ek protokolleri kapsamında alt yüklenicinin doğabilecek tüm borçlarına karşılık olmak üzere % 6 tutarında kesin teminat mektubu verileceği, teminat mektubunun iadesi için kesin kabul süresinin bekleneceği, sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç, alt yüklenicinin sözleşme ve ek protokollere uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde gecikme cezası uygulanacağı, alt yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde, gecikilen her gün için sözleşme bedelinin % 0,5'i oranında gecikme cezası uygulanacağı, gecikme cezaları ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın alt yükleniciye yapılacak hakediş ödemelerinden kesileceği, bu cezaların hakediş ödemelerinden karşılanamaması halinde alt yükleniciden ayrıca tahsilat yapılacağı, alt yüklenicinin herhangi bir sebeple işi bırakması veya işi terk etmesi taahhüdünden vazgeçerse ya da sözleşme gereği veya sözleşmesi feshedilirse fesih sonucu işyerinde noter ve/veya mahkemece yapılacak delil ve durum tespitinden sonra herhangi bir bekleme süresine gerek kalmaksızın işveren iş yerine girebilir işi başka bir alt yükleniciye verebileceği, bu durumda karşılaşılan giderler varsa alt yüklenici hakedişi ve hesabından düşüleceği, hakedişin bu bedeli karşılamadığı durumlarda kesin teminat gelir kaydedileceği, 06.10.2015 Tarihli İnşaat İşleri İçin Genel Hizmet Alım Çerçeve Sözleşmesi Ek Protokolü’ ne göre; taraflar arasında imzalanan inşaat işleri için genel hizmet alım çerçeve sözleşmesi kapsamında yapılacak ve detayları ve koşullarının belirlendiği, hizmet için yapılan ek protokol; işin kapsamının... Anadolu Teknik Lisesi yapım işinin teknik dokümanlarına ve projelerinde belirtilen Isı yalıtımlı-yalıtımsız Alüminyum doğrama, cephe giydirme, imalat yapım, montaj ve her türlü inşaat işlerinin yapılması, yapılacak işlere ait her türlü projenin, dokümanın, şartnamenin ve belgenin alt yükleniciye teslim edileceği, işin bitiş tarihinin 28.12.2015 olduğu, makineli alçı yapılması (... marka)+ saten alçı (...marka) + boya yapılması (dyo marka 1 kat astar +2 kat boya)- ana sözleşme keşifte öngörülen metraj 13.000,00 m2- ... teklif 16,25 TL.= 211.250,00 TL. sıva dibi alçı profili ana sözleşme keşifte öngörülen metraj 6.000,00 mt-... teklif 3,50 TL.= 21.000,00 TL. toplam 232.250,00 TL, teknik şartname ve projeler iş ile ilgili teknik şartname ve projelerin işveren ile idare arasında imzalanan ana sözleşme ekinde yer aldığını, alt yükleniciye eksiksiz teslim edildiğini, ana sözleşme'nin ekinde yer alan teknik şartname, proje vs teknik doküman ile Yapım İşleri Genel Şartnamesine uygun yapılacağı, makineli kaba alçı 1. kat yapılacak ve elektrik, mekanik tesisat işlerinin yapılması için işverene teslim edileceği, işveren tesisat işlerinin yapılmasından sonra saten alçı işlerinin yapılmasını isteyeceği, takiben işverenin bildireceği tarihte 1 kat astar 2 kat boya (... marka) işleri yapılacağı, sıva dibi alçı profili köşeler 45 derece gönyeli montajlanacağı, zaiyatın %5' i geçmesi halinde malzeme bedelinin alt yüklenici namı hesabından düşüleceği, yüklenici firma... İnşaat Taahh. Doğalgaz Tıbbi Cih. San. ve Tic. A.Ş.-... İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ... arasında 31.10.2014 tarihinde düzenlenmiş yer teslim tutanağının imza altına alındığı anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki geçici kabul tutanağında,... Yönetim Kurulu tarafından 20.09.2016 tarih ve 58/07 sayı ile onanan 09.09.2016 tarihinde Geçici Kabul Komisyon üyelerince düzenlenmiş imza altına alınmış Özel...Anadolu Teknik Lisesi İnşaatı için süre uzatımları dahil işin bitirilmesi gereken tarihin 31.07.2016 tarihinde işin bitirildiği ve geçici kabul itibar tarihi olarak ta 31.07.2016 olan geçici kabul tutanağının düzenlendiği, geçici kabul tutanağı içeriğinde; 09.09.2016 tarihinde kabule gidildiği; "1172 adet eksiklikler tespit edilmiştir, bunların giderilmesi için yüklenici firmaya yetmiş beş takvim günü süre verilmiştir. Ekli liste 39 sayfadan ibaret olup toplam 1172 adet eksiklik mevcuttur. Eksikliklerin bu süre içinde giderilmemesi durumunda idare, sözleşmedeki gecikme cezasına uygulamakla birlikte yüklenici tarafından giderilmeyen eksiklikleri sözleşmede tarif edildiği şekilde yüklenici namı hesabına yaptıracaktır.” denildiği görülmüştür.
01.08.2017 tarihinde Kesin Kabul Komisyon üyelerininin imzaladığı; kesin kabul tutanağında ise " Ekli liste 4 sayfadan ibaret olup toplam 61 adet kusur ve noksan mevcuttur. Kusur ve noksanların giderilmemesi durumunda idare, yüklenici tarafından giderilmeyen kusur ve noksanlan sözleşme ve yapım işleri genel şartnamesinde tarif edildiği şekilde yüklenici namı hesabına yaptıracaktır" denildiği ve 15.09.2017 tarihine kadar tamamlanması için süre verildiği, akabinde ...Bölge Müdürlüğü’ne Yapı Denetim Görevlisi’ nce 20-22 Eylül tarihleri arasında Kesin Kabul Tutanağı’ nda belirtilen kusur ve noksanların kontrol edildiği, 11 adedinin tamamlanmadığının görüldüğü bildirilmiştir.
İzmir 21. Noterliği’nin 11.10.2016 tarih ve 31969 yevmiye sayılı ihtarnamesinde; keşide eden ... İnşaat Taahh. Doğalgaz Tıbbi Cih. San. ve Tic. A.Ş.-... İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı muhatap ...Mühendislik İnşaat Taah. olmak üzere “ 20.09.2016 tarihli geçici kabul tutanağında, ana işveren idare İzmir Atatürk Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğü tarafından eksik işlerin tespit edilerek eksik işlerin tamamlanması için 75 günlük bir süre verildiği, ayrıca, geçici kabul tutanağında, verilen sürede eksiklerin tamamlanmaması halinde, sözleşmedeki gecikme cezasının uygulanarak eksiklerin keşideci namı hesabına tarafından yaptırılacağının da ihtar edildiği, 20.09.2016 tarihli geçici kabul tutanağının ekinde yer alan ana işveren idare tarafından tespit edilen ve tarafınız uhde ve yükümlülüğündeki işlerden eksik olanlar idare ihtarname ekinde yer aldığı ekli listede yer alan eksik işleri, okulun açılarak eğitime başlanmış olması nedeniyle, gerekli iş güvenliği tedbirlerini almak suretiyle, 31.10.2016 tarihine kadar tamamlayarak 31.10.2017 tarihine kadar geçerli ve 60.000,00-TL. bedelli kesin teminat mektubu ile vergi ve SGK borcu yoktur yazılarıyla birlikte teslim etmeniz; aksi takdirde tarafınıza başkaca bir ek süre verilmeyeceği, ana işveren idare tarafından müvekkile bu nedenle yükletilecek olan gecikme cezası ile işlerin idare tarafından müvekkil namı hesabına yaptırılması durumunda müvekkilin ödemek zorunda kalacağı tutarların tarafınızdan tahsili için her türlü yasal yola başvurulacağını, mevcut teminatın nakde çevrileceğini ve ana işveren idare tarafından onanan 20.09.2016 tarihli geçici kabul tutanağı, müvekkille aranızdaki sözleşme ve ek protokollere aykırı davranışınız nedeniyle tarafınıza gecikme cezası ve ayrıca sözleşmenin diğer tüm maddeleriyle birlikte uygulanacağını, ayrıca müvekkilin bu nedenle uğrayacağı maddi ve manevi zararların tazmini yoluna gidileceğini ve bu nedenle yapılacak masraflar ve vekalet ücretinin tarafınıza yükletileceğini ihtaren bildiririz.” denilmektedir.
Dava dışı üçüncü kişiler ile yapılan inşaat işleri için genel hizmet alım çerçeve sözleşmeleri’ ne göre;16.01.2017 tarihinde; sözleşmenin taraflarının iş veren ... İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti., alt yüklenici ... İnşaat Taah. arasında imzalanan İnşaat İşleri İçin Genel Hizmet Alım Çerçeve Sözleşmesi ve Eki Ek1 Protokole göre;...Anadolu Teknik Lisesi yapım işinin teknik dökümanlarında ve projelerinde belirtilen alçı-sıva-boya işlerinin ayıplı olan kısımlarının ayıplarının giderilmesi işlerinin yapılması işi olup; 28.02.2017 işin bitiş tarihi ve 60.000,00 TL bedeli olarak imza altına alınmıştır.
... Elektrik Mekanik İnşaat Taahhüt tarafından ... İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.’ ne 31.03.2017 tarihli ve ...fatura no ile 60.000,00 TL. tutarında alçı sıva ve boya işleri ayıplı imalatların giderilmesi karşılığı fatura düzenlendiği görülmüştür.
03.02.2017 Tarihinde; sözleşmenin taraflarının iş verenin, ...İnşaat Taahh. Doğalgaz Tıbbi Cih. San. ve Tic. A.Ş.-... İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı, alt yüklenicinin Akça İnş.Tur.Taş.Elek.Elektronik Mak.Gıda Paz.San.Tic.Ltd.Şti. arasında imzalanan İnşaat İşleri İçin Genel Hizmet Alım Çerçeve Sözleşmesi ve Eki Ek1 Protokole göre;....Anadolu Teknik Lisesi yapım işinin teknik dökümanlarında ve projelerinde belirtilen Konferans salonu akustik panellerinin hazırlanması, montajının yapılması, cephe giydirme, imalat, yapım, montaj ve her türlü inşaat işerinin yapılması işi olup; 17.03.2017 işin bitiş tarihi ve 202.125,00 TL.+ açık ayıplı imalatlar 17.500,00 TL. = 219.625,00 TL. bedeli olarak imza altına alınmıştır.
...İnş.Tur.Taş.Elek.Elektronik Mak.Gıda Paz.San.Tic.Ltd.Şti. tarafından.. İnşaat Taahh. Doğalgaz Tıbbi ... San. ve Tic. A.Ş.-... İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti. Adi Ortaklığı’ na 31.03.2017 tarihli ve... Fatura no ile 17.500,00 TL. tutarında açık ayıplı işlerin giderilmesi giderilmesi karşılığı ve 27.03.2017 tarihli ve ...Fatura no ile 202.500,00 TL. tutarında konferans salonu eksik bırakılan işlerin giderilmesi karşılığı fatura düzenlenmiştir.
Mahkememizin 2017/93 D.İş Delil Tespiti dosyasında inşaat mühendisi ... tarafından düzenlenen raporda; davalı yanın, ana yapıdaki alçı sıva, saten alçı, sıva dibi, betopan kaplama, bordel uygulaması işlerinin yaptığı kadarının tutarının 409.082,90-TL. olduğu, bu imalattaki açık ayıplı olan kısımlarının düzeltim bedelinin 50.917,61-TL. olduğu, bu ayıpların 25 gün içinde giderilebileceği; davalı yanın, konferans salonunda yaptığı işlerin tutarının 91.653,10-TL. olduğu, konferans salonundaki işlerin %37'sini tamamlayabildiği, yapmayıp eksik bıraktığı iş bedelinin 156.536,64-TL. olduğu, konferans salonundaki açık ayıplı olan kısımlarının düzeltim bedelinin 16.468,75-TL. olduğu; bu eksik ve ayıpların 30 gün içinde giderilebileceği; görüş ve kanaati bildirilerek rapor düzenlenmiştir.
Mahkememizce alınan 22/01/2022 tarihli raporda özetle; davalının muhasebe hesaplarında davacının 01.01.2018 ve 31.12.2018 tarihi itibariyle 117.892,91 TL alacaklı kaldığı, davacının muhasebe kayıtlarında, 04.04.2017 tarihi ve 31.12.2017 itibariyle davalının 29.352,00 TL borçlu kaldığı, 159.01.005 Verilen Sipariş Avansları hesabında davalının 126.019,14 TL Borç bakiyesinin kaldığı neticesinde davalının 155.371,14 TL davacıya borçlu kaldığı ve bakiyenin 2018 yılına devrettirildiği muavin defter ile yıl sonu yevmiye kapanış maddesi kayıtlarından tespit edildiği, Ayıplı ve eksik imalatlar ile ilgili şu aşamada bir ölçüm veya hesaplama yapılması olanaksız olduğundan, bu konuda eldeki tek done olan 2017/93 D.İş numaralı ... imzalı tespit bilirkişi raporu esas alınarak ve içeriğindeki birim fiyatların heyetçe incelenmesi neticesinde kabul edilebilir olduğu görülerek açık ayıplı imalatlar için 50.917,61 TL ve konferans salonundaki eksik imalatlar için 156.536,64 TL tutarlarının takdiri mahkemenizde olmakla birlikte değerlendirmeye alınabileceği, Sözleşmenin 11.2 maddesi gereği hesaplanan gecikme cezasının 29.031,25 TL olduğu, davacı tarafın ödediği sigorta primleri toplamı 12.470,41.-TL'nin davalı taraftan talep edilebileceği, davacı tarafça ödenmiş olmasında uyuşmazlık bulunmayan elektrik su ve sigorta primlerinin sözleşme hükümlerine göre davalı taraftan talep edilebileceği, Noter ihtarname gideri olan 250,00-TLTL'nin masraf olarak talebinin mümkün olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 31/10/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davaya konu okulda yapılan 21.06.2022 tarihli keşifte geçici kabul ve kesin kabulü geçmiş ve yaklaşık 5 yıldır kullanılır vaziyette olan okul binası için eksik ve ayıplı imalatların tespiti nin mümkün olmaması sebebi ile İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/93 D.İş Delil Tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporundaki eksik ayıplı imalat yüzdeleri dikkate alınarak, sözleşme kapsamındaki işlerin imalat bedelinin 228.612,01 TL olabileceği; sözleşme kapsamındaki açık ayıplı imalatların giderilmesi bedelinin 31.716,07 TL olabileceği; imalat kalemleri dışındaki tüm işlerin ek iş olduğu (konferans salonu da dahil), bu işler ile ilgili herhangi bir sözleşmenin dosyada mevcut olmadığı, sözleşme kapsamı dışında kalan ek işlerin imalat bedelinin 157.510,27 TL olabileceği; sözleşme kapsamı dışında kalan ek işlerin açık ayıplı imalatların giderilmesi bedelinin 15.039,39 TL. olabileceği; konferans salonu için sözleşme kapsamı dışında kalan yapılan imalat bedelinin; 86.716,70 TL olabileceği; konferans salonu İçin sözleşme kapsamı dışında kalan yapılan imalatların açık ayıplı imalatların giderilmesi bedelinin 10.000,00 TL. olabileceği; mali müşavir bilirkişinin işçi giriş çıkışlarını belirtmesi halinde hem sözleşme gereği hem de ek işlerdeki çalışılan gün sayısının net belirtilmesi sonrası yeniden değerlendirilebileceği; gecikmenin geç teslim kaynaklı olmayıp, eksik ayıplı işlerin giderilme süresi olan ve giderilmesi gereken sürede giderilmemesinden kaynaklandığı, mahkememizin 2017/93 D.İş Delil Tespiti dosyası raporundaki sözleşmeye konu imalatların giderilmesi için gerekli süre olan 25 gün üzerinden; sözleşme bedelinin 232.250,00 x % 0,5 x 25 gün = 29.031,25 TL olabileceği görüş ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.
Mali müşavir bilirkişi Muammer Uzun tarafından hazırlanan 02/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; taraf defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve sahibi lehine delil teşkil ettiği, asıl dava davacılarının/birleşen dava davalılarının incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre asıl dava davacıları- birleşen dava davalılarının, asıl davada davalı -birleşen davada davacı olan Mesut Coşkun'dan 155.371,14-TL alacaklı olduğu, asıl dava davalısı/birleşen dava davacısının incelenen ticari defter ve kayıtlarına göre ise; asıl dava davacılarının/birleşen dava davalılarının, asıl dava davalısı-birleşen dava davacısından 117.892,91-TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce alınan 31/10/2022 tarihli ikinci bilirkişi heyeti raporunun denetime elverişli ayrıntılı ve dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, hükme esas alınması yönünde vicdani kanaate varılmış, sigorta primleri yönünden ise hesaplama içeren 22/01/2022 tarihli rapordaki hesaplamaya itibar edilmiştir.
Bu açıklamalar çerçevesinde somut olay değerlendirildiğinde; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi uyarınca davalı/birleşen davacının, davacılar-birleşen davalılara karşı dava konusu sözleşme ve ek protokol ile belirlenmiş edimini eksik ve ayıplı ifa ettiği anlaşılmış olup, asıl dava yönünden, 31/10/2022 tarihli ikinci bilirkişi heyeti raporunda belirtildiği üzere, sözleşme kapsamındaki işlerin imalat bedelinin 228.612,01 TL, sözleşme kapsamındaki açık ayıplı imalatların giderilmesi bedelinin 31.716,07 TL, sözleşme kapsamı dışında kalan ek işlerin imalat bedelinin 157.510,27 TL; sözleşme kapsamı dışında kalan ek işlerin açık ayıplı imalatların giderilmesi bedelinin 15.039,39- TL, konferans salonu için sözleşme kapsamı dışında kalan yapılan imalat bedelinin; 86.716,70 TL, konferans salonu için sözleşme kapsamı dışında kalan yapılan imalatların açık ayıplı imalatların giderilmesi bedelinin 10.000,00 TL, sözleşme gecikme bedelinin 29.031,25 TL olduğunun belirlendiği, 22/01/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ise asıl dava davacılarının/birleşen dava davalılarının ödediği sigorta prim bedellerinin 12.470,41-TL olduğu, asıl dava yönünden davacıların davalıya sözleşme nedeniyle 579.434,87-TL ödedikleri, davacıların asıl davada davalıya ödemiş oldukları 579.434,87-TL'den, 228.612,01 TL sözleşme kapsamındaki işlerin imalat bedelinin ve sözleşme kapsamı dışında kalan ek işlerin imalat bedeli olan 157.510,27- TL'nin düşülmesi sonucu, asıl dava davacılarının asıl dava davalısına 193.312,59-TL fazla ödeme yaptığı, davacıların asıl davaya konu ettiği fazla ödemeye ilişkin miktarın 33.000-TL olduğu, konferans salonu işi için eksik imalat bedelinin 86.716,70 TL+ 10.000,00 TL olmak üzere toplam 96.716,70-TL olduğu, davacılar vekilinin asıl davada bu talebini de 33.000-TL olarak açıkladığı, sigorta prim alacağı ile gecikme faizinin de davacıların talebi ile bağlı kalınarak 2000 er TL olarak hüküm altına alınması gerektiği, birleşen dava yönünden ise birleşen davacının, birleşen dava davalılarından alacaklı olmadığı, aksine birleşen davacının ticari defterlerine göre birleşen davalılara 117.892,91-TL borçlu olduğu, birleşen davacılardan alacaklı olmadığı anlaşıldığından, asıl ve birleşen davaların HMK 109. Maddesi uyarınca açılan kısmi dava niteliğine sahip bulundukları dikkate alınarak, asıl davanın davacılar vekilinin 23/07/2018 tarihli tazminat taleplerini açıklama dilekçesi göz önüne alınarak ve taleple bağlılık ilkesi uyarınca kabulüne, tespit giderlerinin yargılama giderleri arasında sayılmasına, birleşen davada davacının birleşen davalılardan alacaklı olmadığı anlaşıldığından birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)ASIL DAVANIN KABULÜNE
1)Davalıya fazla ödenen 33.000-TL nin 31/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2)Davalı tarafından eksik bırakılan konferans salonu işindeki eksik imalat bedeli olan 33.000-TL nin 31/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3)2000 TL gecikme cezasının davalıdan 31/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4)2000-TL sigorta primi bedelinin 31/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5)Kabul edilen miktar üzerinden alınması gereken 4.781,70-TL nispi harçtan, peşin alınan 1.219,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.561,98--TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
6) Davacı taraflarca dava açılışı esnasında yatırılan 31,40-TL başvuru harcı, 1.219,72-TL peşin harç olmak üzere toplam 1.188,32- TL harcın davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
7)Davacıların yapmış olduğu 1.283,20-TL'si tebligat-posta gideri, 8.000,00-TL'si bilirkişi ücreti, 571,90-TL keşif harcı, 600,00-TL araç ücreti, 1.994,40-TL tespit gideri olmak üzere toplam 11.305,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak, davacılara eşit olarak verilmesine,
8)Davacılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanmış olan; 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak, davacılara eşit olarak verilmesine,
9)Asıl dava yönünden davalı yanca yapılan yargılama gideri bulunmadığından, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
10) HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacılar tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacılara resen eşit şekilde iadesine,
B) Mahkememizin 2021/244 Esas, 2021/441 Karar sayılı birleşen davası ile açılan 10.000-TL değerindeki DAVANIN REDDİNE,
2)Maktu ret harç tutarı olan 615,40-TL harçtan, peşin alınan 170,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 444,62-TL harcın birleşen davacıdan alınarak Hazine’ye gelir kaydına,
3)Dava tamamen reddedildiğinden birleşen davacının yaptığı tüm yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4)Birleşen davada davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden 10.000-TL vekalet ücretinin birleşen davacıdan alınarak, birleşen davalılara eşit olarak verilmesine,
5)HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde ilgili davacıya iadesine,
ilişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 22/05/2025
Katip... Hakim ...
¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır