T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/743 ESAS
KARAR NO: 2021/430 KARAR
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 10/07/2017
KARAR TARİHİ: 25/05/2021
Mahkememizde görülen Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 14.07.2016 tarihinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu, davalı şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı motosikletin karıştığı trafik kazasında müvekkilinin yaralandığını, kazanın ardından müvekkilinin Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesine kaldırıldığını, yapılan muayenesinde kendisinde baldır kırığı, fibula kırığı, pnömotoraks saptandığını, kazanın oluşumunda davalı ... şirketinde sigortalı olan ... plakalı aracın asli kusurlu olduğunu, müvekkilinde geçici ve sürekli iş göremezlik durumu oluştuğunu, müvekkilinin zararlarının ödenmesi için davalıya başvuru yapıldığını ancak ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle müvekkilinde oluşan kazadan kaynaklı geçici ve kalıcı maluliyetinin tespiti ile bu maluliyete tekabül eden maddi zararının 15 gün içerisinde ödenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 50,00 TL geçici ve 50,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, bu nedenle, dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddedilmesi gerektiğini, söz konusu olayda davacının maddi tazminat talebi için müvekkili şirkete başvurduğunu ve bu başvuru neticesinde ... nolu hasar dosyalarının açıldığını, müvekkili sigorta şirketinin sağlık kurulu raporu, ceza mahkemesi kararı, ifade tutanakları gibi bazı belgeler talep ettiğini, ancak başvuranın gerekli belgeleri müvekkili şirkete iletmediğini, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın, müvekkili şirket nezdinde 08.04.2016 başlangıç, 08.04.2017 bitiş tarihli ... no’lu Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, sigortalısının kusuru oranında sorumlu olan müvekkili Sigorta Şirketinin de sorumluluğunun tespiti açısından tüm dosyanın ve savcılık / ceza dosyası evraklarının da eklenerek Adli Tıp Kurumundan kusur raporu alınmasının gerektiğini, zarar hesabı için seçilecek bilirkişinin Aktüerler siciline kayıtlı olması gerektiğini, davacıların söz konusu olaydan dolayı Sosyal Güvenlik Kurumundan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespitinin gerektiğini, davacı tarafın kaza esnasında kask takmadığı sabit olduğundan müterafik kusur oranının belirlenmesi gerektiğini, bu nedenlerle dava şartı taraflarca uygulanmadığından davanın usulden reddine, usule ilişkin itirazları kabul görmemesi halinde ise esasa ilişkin itirazları dikkate alınarak esastan reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Kaza tespit tutanağı; 14/07/2016 tarihinde polis memurlarınca düzenlenen tutanağa göre; sürücü ... 'un sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikleti ile ... Caddesi üzeri Çeşme istikametinden Ilıca istikametine seyir esnasında önünde giden aracın yavaşlaması sonucu araca çarpmamak için fren yaptığı esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek devrildiği ve yaklaşık 30 metre kadar sürüklendikten sonra Emniyet şeridinde park halinde bulunan ... plakalı aracın arka tampon kısımlarına çarptıktan sonra durabildiğinin sürücü beyanından ve kaza yeri incelemesinden tespit edildiği bildirilmiş, tutanak imza altına alınmıştır.
Hasar dosyası: Davacının dava tarihinde önce hasar dosyası açıldığı, herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığı anlaşılmıştır.
ZMMS poliçesi ve teminat limitleri: Dosyaya sunulu sigorta poliçesinin kazaya karışan ... plakalı araç için davalı ... tarafından düzenlenen ... sayılı 08.04.2016-2017 vadeli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi olduğu tespit edilmiştir. Kaza tarihinde Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen ölüm/sakatlanma ve tedavi giderleri teminat limitleri ayrı ayrı 310.000,00 TL olup davalı ... kuruluşunun sorumluluğunun Hazine Müsteşarlığı’nın belirlediği limitler içinde olduğu tespit edilmiştir.
Maluliyet Raporu : Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi tarafından düzenlenen 31/12/2020 tarihli raporda özetle ; 14/03/1999 doğumlu ... 'da 14/07/2016 tarihli trafik kazasına bağlı olarak oluşan sakatlık oranının olay tarihinde yürürlükte olan Engellilik Ölçütü Sınıflandırılması ve Engellilere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmeliğe göre değerlendirildiğinde; 14/07/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasına bağlı kalıcı fonksiyon kaybının olmadığı, dolayısıyla ilgili yönetmeliğe göre sakatlık oranına neden olabilecek bir arızasının bulunmadığı, tıbbi iyileşme süresinin 3 ay olduğu bildirilmiştir.
Kusur Raporu ; Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığının 22/08/2019 tarihli raporunda özetle ; Motosiklet sürücüsü ...' un % 85 (yüzde seksenbeş) oranında kusurlu olduğu , yolcu ... ‘ ın % 15 (yüzde onbeş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir rapordur.
Davacının Gelir Durumu: Davacı, olay tarihinde 17 yaşında olduğu ve çalışmadığı beyan edilmiştir. Davacının dosyada ekli kolluk ifade tutanağında 2 yıllık yüksel okul öğrencisi olduğu tespit edilmiştir. Ancak dosyada öğrenim durumuna, okuduğu okul ve bölümüne ilişkin bilgi bulunmamaktadır. Dosyaya gönderilen SGK -HDC belgesinde davacının tescil kaydının olmadığı yazılıdır. Bu nedenle hesaplamada asgari ücret esas alınmıştır. Davacının 17 yaşında olması dikkate alınarak 2 yıllık yüksel okulun ilk yılında olduğu kabul edilmiş, 2016-2017 öğrenim yılını takiben, 2017-2018 öğrenim döneminde okulundan mezun olacağı ve 2019 yılında çalışmaya başlayacağı varsayılmış, olay tarihinden 2018 yılı sonuna kadar efor kaybından kaynaklanan zararı AGİ hariç net asgari ücret üzerinden, 2019 yılından itibaren aktif dönem kazanç kaybı AGİ dahil net asgari ücret üzerinden, pasif dönem kazanç kaybı AGİ hariç net asgari ücret üzerinden hesaplanmıştır.
SGK: Davacının sigortalı çalışmasının tespit edilemediği, annesi ... 'dan bakımlı olduğunun tespit edildiği bildirilmiştir.
Trafik Tescil Kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın dava dışı ... adına kayıtlı olduğu, tespit edilmiştir.
Ceza Dosyası: Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığının ... Soruşturma ... Karar sayılı dosyasında mağdur ..., müşteki şüpheli ..., suça sürüklenen çocuğun ... olduğu, suçunun taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma, suç tarihinin 14/07/2016 tarihi olduğu, olayın suça sürüklenen çocuk ... 'un sevk ve idaresindeki ... plakalı motorsiklet ile mağdur ... ile birlikte seyrettiği sırada yol kenarında park halinde bulunan müşteki şüpheli ... e ait ... plaka sayılı otomobile çarpması neticesinde trafik kazası geçirdiği, mağdurun şikayetinin bulunmadığı, bu nedenle 24/11/2016 tarihli karar ile kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin karar verildiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporu: Mahkememizce aldırılan 02/04/2021 tarihli rapora göre; Davacının zarar koşulları oluşmadığı için geçici iş göremezlik tazminatı talep edemeyeceğinin tespit edildiği, davacının davalıdan teminat limiti dâhilinde talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminat tutarının birinci seçenekte; davalının %100 kusur sorumluluğu üzerinden, müterafik kusur oranının tespit ve indiriminin takdir hakkı sayın mahkemeye ait olmak üzere, 65.165,86 TL olarak tespit edildiği, ikinci seçenekte; ATK tarafından tespit olunan %15 oranında müterafik kusur indirimi yapılması halinde, 55.390,98 TL olarak tespit edildiği bildirilmiştir.
Talep Artırım: Davacı vekili 14/04/2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini artırmış ve harcını aynı tarihte yatırmıştır.
Dava; trafik kazasından kaynaklanan geçici ve sürekli iş göremezlık tazminatının davacının içerisinde bulunduğu araç ZMMS sigortacısından tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.
Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Olay tarihinde yürürlükte bulunan 2918 sayılı KTK.nın 90. maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” şeklindeki düzenleme ve zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatı kapsamı dışında bulunan hallerin düzenlendiği 92/i maddesindeki “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin iptal kararı ile zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatların zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarına göre belirleneceğine dair düzenleme iptal edilmiştir. Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmî Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve eldeki tüm uyuşmazlıklara uygulanması gerektiği uyulması zorunlu yargısal içtihatlar ile kabul edilmiştir.
Anayasa Mahkemesi'nin yukarıda anılan iptal kararı sonrasında oluşan yeni duruma göre KTK'nun 90. Maddesi hükmü dikkate alındığında, zarar gören hak sahiplerinin zarar veren 3.kişilerden ve sigorta şirketinden talep edebilecekleri tazminatın kapsamının belirlenmesinde kullanılacak yöntem ve ölçütler konusunda kısıtlama bulunmadığından, üçüncü kişi olan davacıların uğradığı sürekli iş göremezlik zararının tespitinde 6098 sy Türk Borçlar Kanunu hükümleri dikkate alınarak,
Yargıtay tarafından uzun yıllardır benimsenen progresif rant (%10 artırım ve iskonto) yöntemi ve Yargıtay 17. HD’nin ... esas, ... Karar sayılı 21/01/2021 tarihli , ... esas, ... karar sayılı 14/01/2021 tarihli emsal kararlarında “Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi’nin çalışmalarıyla “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup, Sosyal Güvenlik Kurumu'nca da ilk peşin sermaye değerlerinin hesabında anılan tabloların uygulanmasına geçilmiştir. Gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda diğer kurumlar ile Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi de göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosunun esas alınmasının güncellenen ülke gerçeklerine daha uygun olacağı” yönündeki gerekçesi dikkate alınarak TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” esas alınarak yapılan hesaplama esas alınmıştır.
Maluliyet oranının kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerektiği, dolayısıyla kaza tarihi olan 14/07/2016 tarihinde yürürlükte olan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre davacının maluliyet oranlarının belirlenmesi gerektiği dikkate alınarak Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre belirlenen iş gücü kaybı oranı hükme esas ayınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; 14.07.2016 günü saat 16:30 sıralarında sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı motosikleti ile (Yolcusu ... ile birlikte) ... caddesi üzeri Çeşme istikametinden Ilıca istikametine seyri sırasında önünde seyrederken yavaşlayan araca çarpmamak için fren yaptığı esnada direksiyon hakimiyetini kaybederek devrildiği ve yaklaşık 30 m sürüklendikten sonra emniyet şeridinde park halinde bulunan ... plakalı minibüsün arka tampon kısımlarına çarptığı yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, davacının Ege Üniversitesi Hastanesi Tıp Fakültesi Adli Sağlık Kurulunun 31.12.2020 tarihli raporunda Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri dikkate alınarak sürekli iş göremezlik oranı %3,3, geçici iş göremezlik süresi 3 ay tespit edildiği, kazanın oluş şekline uygun olan Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin kusur raporunda belirtilen gerekçelerle Motosiklet sürücüsü ...' un % 85 (yüzde seksenbeş) oranında kusurlu olduğu, Yolcu ... ‘ ın % 15 (yüzde onbeş)oranında kusurlu olduğu,
Davacının talep edebileceği sürekli iş göremezlik tazminatının ,Yargıtay ... Hukuk Dairesinin son ilke kararları gözetilerek, hesaplamada işlemiş devre iskontosuz, işleyecek devre %10 artırım ve %10 iskonto esasına dayalı hesaplama yöntemi kullanılmış, davacının zarar süresinin (bakiye yaşam süresi) tespitinde TRH-2010 yaşam tablosu esasına dayalı ) yöntemi ile yapılan bilirkişi raporundaki hesaplamalara göre davacının sürekli iş göremezlik tazminatının 55.390,98 TL olduğu, Davacının olay tarihinde 17 yaşında olduğu, kolluk ifade tutanağında öğrenci olduğu (2 yıllık yüksek okul) davacı tarafça, davacının olay tarihinde kazanç elde etmeğini beyan ettiği, geçici iş göremezlik tazminatı, TBK 54/2.maddesinde “kazanç kaybı” olarak düzenleniğinden . Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin kararlarında olay tarihinde 18 yaşından küçük olup, öğrenci olması nedeni ile çalışıp kazanç elde etmesi söz konusu olmayanlar için, kazanç kaybının dolayısı ile geçici iş göremezlik zararının oluşmayacağı kabul edildiği bu nedenle, davacı için zarar koşulları oluşmadığı, SGK tarafından geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ödenmediği, davalı ... şirketinin KTK.nın 85 ve 91. Maddeleri uyarınca meydana gelen zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu oldukları, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve zarar miktarının poliçe limiti dahilinde kaldığı, 02/04/2021 tarihli bilirkişi hesap raporunun Yargıtay yerleşik uygulamalarına uygun olarak düzenlendiği ve hüküm kurmaya yeterli olduğu, davacı vekilinin 14/04/2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile davacı için maddi tazminat alacak kalemlerini yükselterek davacı için 55.390,98 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı ... şirketinden başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ettiği, 55.390,98 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüd tarihi olan 31/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Geçici iş göremezlik tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile
a)55.390,98 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüd tarihi olan 31/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
b)Geçici iş göremezlik tazminat talebinin REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.783,76-TL harçtan peşin alınan ve değer artırım yoluyla tamamlanan 220,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.563,36-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
3-Dava kısmen kabul edildiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 8.000,83-TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
4-Dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 50,00-TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
5-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 4,60-TL vekalet suret harcı, 380,58-TL davetiye ve posta gideri, 600,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 985,18-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 984,29-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 31,40-TL başvurma harcı, 220,40-TL peşin alınan ve bedel artırım yoluyla tamamlanan harç olmak üzere toplam 1.236,09-TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 25/05/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır