T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1012
KARAR NO: 2021/506
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 10/09/2018
KARAR TARİHİ: 10/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; müvekkili olan şirket ile davalı arasında cari hesabın tasfiyesi amacıyla 22/12/2015 günlü protokol yapıldığı, protokol gereği tüm taahhütleri yerine getirdiklerini, protokol gereği alacak tahsil edilirken çekleri iade etmesi gerekirken çeklerin bankaya ibraz edildiğini ve yaprak bedellerinin tahsil edildiğini, davalı tarafın bu çeklerden 15/12/2015 tarih ve ... nolu 40.000,00.-TL tutarlı çeki İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe koyduklarını,davalıya Bornova .... Noterliği 28/08/2017 tarih ... yevmiye sayılı ihtarı keşide edilmesine rağmen ilgili ödeme ve yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden dava açmalarının zorunluluğunun hasıl olduğunu, protokol gereğince davacı vekili müvekkilinin davalıya olan tüm borçlarını ifa ettiğini, bu nedenle çekin bankaca davalıya ve üçüncü kişilere ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi için tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; Davacının davasını sözleşmede ve yasal mevzuatta öngörülen sürelerde açmadığını, bu nedenle zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının iddialarını ve davasını kabul etmediklerini, davacı yanın ileri sürdüğü iddiaların tamamen gerçek dışı olduğunu, davalı müvekkili şirketin davacı şirketten alacağının bulunmadığını ve söz konusu alacağın davacı tarafından ödenmediğini, davacı dava dilekçesinde Menfi tespit davalarında ispat külfetinin davalı-alacaklıda olduğunu belirtmişse de söz konusu iddiaların usul ve yasaya aykırı olduğunu, tanık dinlemesine muvafakat etmediklerini, davacının davasında ileri sürdüğü tüm iddialarını reddeddiklerini, arz ve izah edilen nedenlerle, müvekkili şirketin, davacı şirkete ve diğer ilgililere karşı sahip olduğu tüm yasal hakları saklı kalmak kaydıyla, hukuki dayanaktan yoksun iş bu davanın öncelikle usul yönünden reddine, sayın Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İcra dosyası : İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında alacaklı ... Aliminyum ... Ltd. Şti tarafından borçlu ... AŞ aleyhine 15/12/2015 düzenleme 21/12/2015 ibraz tarihli ... numaralı Türkiye ... Bankası ... Şubesi'ne ait 40.000,000-TL tutarlı çek alacağından kaynaklı 40.000,00-TL asıl alacak, 34,52- TL asıl alacağın işlemiş faizi, 120,00-TL. %0,3 komisyon, 4.000,00-TL. %10 karşılıksız çek tazminatı, 77,40-TL. İhtiyati haciz gideri , 300,00-TL. İhtiyati haciz vekalet ücreti gideri olmak üzere toplam 44.531,92- TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatıldığı, takibin derdest olduğu anlaşılmıştır.
Dava Konusu Çek: Keşidecisi davacı ... Pencere Kapı San. Tic. A.Ş., lehtarı ... ... Aliminyum ve Plastik Doğrama Profilleri San. Tic. Ltd. Şti, 15/12/2015 düzenleme tarihli, ... numaralı Türkiye ... Bankası ... Şubesi'ne ait 40.000,00-TL bedelli çek olduğu, çekin lehtar şirket tarafından bankaya 21.12.2015 tarihinde ibraz edildiği, karşılıksız işlemine tabi tutulduğu görülmüştür.
Protokol: 22/12/2015 tarihli Protokol incelendiğinde; davalı olan satıcı ... ... Aliminyum... Ltd. Şti. ile davacı alıcı .... AŞ arasında imzalandığı, 2. Maddesinde davalı satıcı şirketin 21/12/2015 itibariyle cari hesabı satıcı alacaklı olacak şekilde (vadesi gelmemiş çekler de dahil) 392.030,00-TL. olduğu, 3. Maddesinde alıcı tarafından satıcıya 142.030,00-TL. iskonto faturası kesileceği, 4. maddesinde yine alıcı tarafından 22/12/2015 tanzim tarihli satıcıya 50.000,00 TL bedelli 30/12/2015 vadeli, 50.000,00 TL bedelli 30/01/2016 vadeli, 50.000,00-TL bedelli 28/02/2016 vadeli toplamda 150.000,00 TL. bedelli müşteriye ait 3 adet senedin ciro edilerek teslim edildiği, 5. Maddesinde ... ... ortak girişiminin ... ... projesinden alıcının doğmuş ve doğacak alacağının hakedişlerinin 100.000,00-TL.sinin satıcıya noterden temlik edileceği, 6. maddesinde bu haliyle cari hesap bakiyesinin sıfırlandığı, alıcının senedi tam bir nakit ödeme olarak kabul ettiği, senedin ödenmemesi halinde herhangi bir talepte bulunmayacağı ve hiçbir şekilde işlem yapmayacağın, 7. maddesinde temlikin ödenmemesi halinde satıcının yukarıdaki maddede belirtili senet hariç olmak üzere yedinde bulunan çekleri icraya koyma hakkı olduğu, 8. maddesinde ... Ortak Girişiminin temlikin ödenmesine mukabil vadesi gelmiş ve gelmemiş satıcı yedindeki çeklerin alıcıya iade edileceği, yine temlikin ödenmesi halinde tarafların yekdiğerini en geniş anlamda bila kabili rücu ibra edeceğinin kararlaştırıldığı ve taraflarca hep birlikte imza altına alındığı görülmüştür.
Alacağın Devri Sözleşmesi: Bornova .... Noterliği'nin 23.12.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı alacağın devri sözleşmesi incelendiğinde, davacı ... Pencere Kapı San. Tic. AŞ tarafından ... Ortak Girişiminin ... Projesi işinden doğmuş ve doğacak alacak ve hak edişlerinden 100.000,00 TL'lik kısmının devir alan ... ... Aliminyum ve Plastik Doğrama Profilleri San. Tic. Ltd. Şti'ne olan doğmuş ve doğacak borçlarına mahsuben temlik edildiği görülmüştür.
28/08/2017 tarihli İhtarname : Keşidecisinin ... Pencere Kapı San. Tic. AŞ , muhatabın ... ... Aliminyum ve Plastik Doğrama Profilleri San. Tic. Ltd. Şti olduğu , Bornova .... Noterliğinin 28/08/2017 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin konusunu emaneten teslim edilen ürünlerin ve çeklerin iadesinin oluşturduğu anlaşılmış, dava konusu çeklerin en geç 7 gün içinde iade edilmesi, takiplerden feragat edilerek dosyaların kapatılması, hacizlerin kaldırılması, dosyalarda yapılan tahsilatların da 7 gün içinde taraflarına ödenmesini aksi halde savcılığa suç duyurusunda bulunulacağının, muhatabın, müvekkili şirketin imalatını tamamladığı ... Ltd. Şti.'ne yapılan işin 80.000,00-TL ödemesini aldığının da öğrenildiğini ve bu bedelin de 7 gün içinde ödenmesinin noter kanalı ile ihtar edildiği anlaşılmıştır.
... Ortak Girişiminin 03.01.2019 tarihli cevabi yazısında; ... in ... Projesi için yaptığı işin karşılığında kendilerinden olan 254.524,44 TL toplam hak eiş tutarının, 152.114,98 TL'lik kısmının ...'e ödendiği, bakiye 102.409,46 TL'lik kısmının ise 30.12.2015 tarihinde tebliğ aldıkları, Bornova ... Noterliği'nin 23.12.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı Alacağın Devri Sözleşmesi uyarınca ... ... Aliminyum ve Plastik Doğrama Profilleri San. Tic. Ltd. Şti'ne ödendiği bildirilmiştir.
Dava; icra takibinden sonra açılan kambiyo senedinden kaynaklanan İİK'nun 72. Maddesindeki menfi tespit davasıdır.
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü davalı (alacaklı) tarafa aittir. Ancak, dava konusu somut olayda menfi tespit davasını açan davacı borçlu çekteki imzayı inkar etmemekte, dava konusu çekin davalı şirket ile aralarındaki 22.12.2015 tarihli protokol şartları gerçekleştiğinden, bu protokol kapsamında iadesi gereken çeklerden olduğunu ve bedelsiz kaldığını iddia etmiştir. İmzası ikrar edilmiş senet karşısında borçlu olunmadığının ve çekin bedelsiz kaldığının HMK.nın 200.maddesi nazara alındığında yazılı delille kanıtlanması gerekmektedir. Davacı tarafından sunulan, yazılı delil niteliğindeki 22.12.2015 tarihli protokol içeriği ve altındaki imza davacı tarafından inkar edilmemiştir. Söz konusu protokolün 5. Maddesi uyarınca davacı şirketin ... ortak girişiminin ... projesinden alıcının doğmuş ve doğacak alacağının hakedişlerinin 100.000,00-TL.sinin satıcıya noterden temlik edildiğinde ve 8. Maddesi uyarınca ... Ortak Girişimi tarafından temlikin ödenmesi halinde, davalı şirketin yedinde bulunan vadesi gelmiş ve gelmemiş tüm çeklerin davacıya iade edileceği kararlaştırılmıştır. Dava konusu çek de davacı keşideci şirket tarafından , davalı lehtar şirket keşide edilen çek olup, protokol kapsamında kalmaktadır. Davacı şirket protokol gereği, Bornova ... Noterliği'nin 23.12.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı alacağın devri sözleşmesi ... Ortak Girişimi ... Projesi işinden doğmuş ve doğacak alacak ve hak edişlerinden 100.000,00 TL'lik kısmını davalı şirkete temlik etmiştir. Temlik üzerine, dava dışı ... Ortak Girişimi tarafından temlik bedeli davalı şirkete ödenmiştir. Taraflar arasındaki protokolün 8. Maddesi uyarınca davalı yedindeki çeklerin iadesi koşulu gerçekleşmiştir. Dolayısıyla çekin anılan protokol gereği bedelsiz kaldığı sabit olduğundan davacının davasının kabulüne, davalının alacağa dayanak olan çekin bedelsiz kaldığını bildiği halde takibe devam ettiği ve kötüniyetli olduğu anlaşılmakla kabul edilen miktar üzerinden %20 oranında kötüniyet tazminatını davacıya ödemesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
Davacının, İzmir .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasında takibe konulan Türkiye ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait, ... seri numaralı, 15.12.2015 keşide tarihli 40.000,00 TL bedelli çek ile ilgili olarak davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,
2-Takip konusu asıl alacak miktarı üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 3.041,97 TL nispi harca, peşin alınan 760,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.281,46 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
4-Dava tamamen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı ve karşıladığı 5,20 TL vekalet suret harcı, 35,90 TL başvuru harcı, 760,50 TL peşin harç, 162,50 TL davetiye ve posta gideri olmak üzere toplam 964,10 TL yargılama giderinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 6.589,15 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının, davalı tarafından yatırılan delil avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde yatıran taraflara iadesine,
ilişkin, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 10/06/2021
Katip ...Hakim ...
e-imzalıdır e-imzalıdır