T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/1174 ESAS
KARAR NO : 2025/170 KARAR
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/10/2018
KARAR TARİHİ: 05/03/2025
Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında imzalanan asansör bakım ve onarım hizmet özleşmesi çerçevesinde davalı ...'nın sahip olduğu Türkiye sınırları içerisinde mağaza ve alışveriş merkezlerinde yer alan listede bulunan tüm asansör, yürüyen merdiven ve yürüyen yolların periyodik bakımlarının yapılması, arızalarının giderilmesi ve bakım periyodu içerisinde asansörlerin sorunsuz çalışmalarının temin edilmesine ilişkin müvekkilinin tüm edimlerini ifa ettiğini ve yapılan sözleşme çerçevesinde verilen hizmete istinaden fatura kesildiğini, verilen hizmete ilişkin davalı taraf ödemelerini tüm faturalar dahilinde olmadan eksik ödemeler şeklinde yaptığını, taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan verilen hizmet neticesinde kesilen fatura bedelleri ödenmemiş olduğundan cari hesap bakiyesini oluşturan 22.482,09-TL miktar üzerinden İzmir...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra dosyası ile takibe konulduğunu ve borçlu tarafından itiraz edildiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşme çerçevesinde müvekkilinin tüm edimlerini ifa ederek yapılan işe istinaden 25.10.2016 tarihli 1.949,94-Euro olarak fatura kestiğini, kesilen bu faturaya da davalı tarafın itirazda bulunmadığını ve borcun ödenmesi hususunda yapılan bütün iyi niyetli girişimlere rağmen taraflar arasındaki ticari münasebet ve düzenlenen fatura ile sözleşme gereğine aykırı olarak borcunu ödemediğini, fatura bedelinin de İzmir...İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile icraya konu edildiğini, ancak borçlunun icra dosyasına itiraz ettiğini, ayrı cari hesaba dayanan borcun ödenmemesi üzerine yukarıda belirtilen icra dosyaları ile TL ve Euro olarak ayrı ayrı icra takibi yapıldığını ve borçlu şirketçe zaman kazanmak için takibe itiraz edildiğini, davalı tarafın itiraz dilekçesinde asıl alacak, faiz ve tüm ferrilerine itiraz ettiğini, açıkladığı sebeplerle; davanın süreceği aşamalarda davalının dava sonuna kadar emvalini azaltacağından dolayı dava değeri üzerinden gerekli görünen teminat miktarı da yatırılmak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini, davanın kabulü ile davalı tarafın itirazının iptali ile İzmir ... İcra Müdürlüğünün ... Esas ve İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyaları üzerinden takibin devamını, itirazlarının iptalini, alacak likit olduğundan davalı aleyhine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafça müvekkili aleyhine İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... numaralı ilamsız icra takibi başlatılarak 1.949 Euro talep ettiğini, davacı tarafından ayrıca İzmir ...İcra Müdürlüğü'nün ... numaralı icra takibi ile de 22.482,09-TL talep edildiğini, müvekkili tarafından her iki icra dosyasına konu borçlara itiraz edildiğini, takibin durduğunu, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, iptali istenen itiraza konu tutarın davacının haksız olarak talep ettiği ve hiçbir şeklide ispat edemeyeceği bir iddiadan ibaret olduğunu, müvekkilinin ülkenin önde gelen perakende zincirlerinden biri olduğunu, davacının alacak iddiasına konu ettiği faturaların dayanaklarının ve ilgili faturalara konu hizmetin verilip verilmediği hususlarının ispatlanmasının gerektiğini, faturaların müvekkiline tebliğ edilip edilmediğinin kanıtlanması gerektiğini, icra inkar tazminatı talebinin hukuka aykırı olduğunu, kötü niyet tazminatına karar verilmesi gerektiğini, açıkladığı sebeplerle; davanın reddini, talep edilen tutarın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödenmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi... tarafından 18/09/2020 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Takdiri tamamen sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Dava dosyası, icra dosyaları, davacı ticari defter ve belgeleri üzerinden yapılan yerinde inceleme neticesinde, Davacı ticari defterlerinin raporun “usul incelemesi” bölümünde yapılan inceleme neticesinde sahibi lehine delil teşkil edemeyeceği, takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Takip ve davaya konu e-faturaların davacı ticari defterlerine kaydedildiği, defter kayıtları ile faturaların birbirini doğruladığı, davalının davacıya yerinde incelemenin yapıldığı 08/09/2020 tarihine kadar ödemesinin bulunmadığı, Davacı tarafından davalı adına düzenlenen sevk irsaliyeleri üzerinde 07/10/2016 tarih ... sıra numaralı sevk irsaliyesi haricinde teslim alan ve teslim eden ad/soyad ve imzaların bulunduğu, Takip ve davaya konu faturalar ile sevk irsaliyelerine ait içeriklerin aynı olduğu, irsaliye tarih ve sıra numaralarına faturalar üzerinde yer verilerek ilişkilendirildiği, Davalı adına düzenlenen e-faturaların temel fatura olduğu, davalının da e-fatura mükellefi olması halinde, ilgili yıllarda temel faturanın özelliği gereği davalının e-faturaları kabul etme zorunluluğu olduğu, gelen faturanın anında iptal veya reddinin sözkonusu olamadığı, ancak raporun ilgili bölümünde yer verildiği üzere harici yollarla iptal veya red edebileceği, Taraflar arasında 2016-2017 yıllarında sürekli ticari ilişkinin bulunduğu, Taraflar arasında Cari Hesap Sözleşmesinin bulunmadığı, Davacının davalıyı fatura ve faturadan kaynaklı cari hesap alacağı için ihtarname göndermek suretiyle temerrüde düşürmediği, temerrüt başlangıcının takip tarihi olacağı, Davacının takip tarihi itibariyle ... numaralı takip dosyasından dolayı 1.949,94 euro (9.072,68 TL- 1 EUR—4,6528 TL) davalıdan faturadan kaynaklı alacaklı olduğu, Davacının takip tarihi itibariyle 2017/16128 numaralı takip dosyasından dolayı 22.482,09 TL davalıdan faturadan kaynaklı alacaklı olduğu, Sayın Mahkemenin talebi üzerine, üzerlerinden incelemelerin yapıldığı, takip ve davaya konu e-Faturalar ile sevk irsaliye fotokopileri, Tamirat teklifleri fotokopileri, taraflar arasındaki mail çıktıları, yevmiye defteri kayıtları, müşteri kodlarına göre ayrıştırılmış cari hesap ekstreleri (takip ve davaya konu faturalar koyulaştırılmış halde) işbu rapor eki olarak dosya içine konduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi ...arafından 26/04/2021 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Davacı ve Davalı Tarafından yukarıdaki dava dosyasına sunulması gereken Cari Hesap Ekstreleri (Muavin Defter Dökümleri) sunulduktan sonra davacı ve davalı tarafından Dava dosyasına sunulmuş olan Cari Hesap Ekstreleri Karşılaştırıldığında Tarafların Cari Hesap Ekstrelerindeki farklılıkların nelerden kaynaklanmakta olduğunun tespitinin yapılabileceği ve oluşturulmuş olan fark tablosundaki kalemlere ait olan tüm belgelerin dava dosyasına sunulmasından sonra Tarafların Cari Hesaplarında kayıtlı olan tutarların karşı tarafın borç yada alacak tutarlarına işlenip işlenmeyeceğinin görüş ve kanaatine varılabileceği, dava dosyasında eksik olduğu tespit edilmiş olan cari hesap ekstrelerinin (Muavin Defer Dökümlerinin) sayın mahkemenize teslim edilmesi ve yukarıdaki örneklerine göre oluşturulması gereken tabloların ayrıca ...Formatında tabloları oluşturularak sayın mahkemenize ayrıca ...disk ortamında sunulduktan sonra tarafımca görüş ve kanaat oluşturulabilecek olduğu görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Raporu: Bilirkişi...tarafından 21/06/2021 tarihinde düzenlenen raporda özetle; Sayın Mahkemenin ara kararı gereğince davalının yasal defter ve dayanağı belgelerinde yapılan incelemeler ile dosya kapsamında yapılan incelemelerde; davacı ile Davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu, Davacı ve Davalı taraf arasında 01.01.2008 tarihli Taşeron Çalıştırma Prosedürü, üzerinde başlangıç tarihinin yazılı olmadığı sözleşme ile 02.01.2014 tarihli ek protokol imzalanmış olduğu, davacı ...ASANSÖR SAN. A.Ş.’nin Yasal Defterlerinin Lehine Delil Teşkil edemeyecek vaziyette olduğuna dair tespit yapılmış olduğu, Davalı ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ’ın 2015-2016-2017 yılı yasal defterlerinin Lehine Delil Teşkil Edebilecek vaziyette olduğu, İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Sayılı Takip Dosyası Öncelikle İcra Takibinin Davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul ...İcra Dairesinin ... Esas nolu dosyasında 23.11.2017 tarihinde başlatılmış olduğu, Davalı tarafından 02.12.2017 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile yetkiye, asıl alacağa, faiz ve tüm ferilere tümüyle itiraz edilmesi sebebi ile 04.12.2017 tarihinde takibin durdurulmuş olduğu ve davacının talebi üzerine icra takibine İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün...Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden devam edilmiş olduğu, İzmir...İcra Müdürlüğü ... Esas Sayılı takip dosyası ile, Alacaklı/Davacı...ASANSÖR SAN. A.Ş. firması tarafından Borçlu/Davalı ...TİCARET ANONİM ŞİRKETİ firmasına karşı 23.11.2017 tarihli (örnek 7) ödeme emri ile, 1.949,94 EURO (23.11.2017 tarihli 1 EURO 4.6528 TL = 9.072,68.-TL Karşılığı) asıl alacağa istinaden (Takip tarihine kadar gecikme faizi talep edilmeden) ilamsız takip yoluyla takipte bulunulduğu, İcra Takip tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre için % 10’dan az olmamak üzere döviz cinsi borçlarına uygulanan en yüksek faiz oranında hesaplanacak olan faiz tutarının ilave edilerek alacak bedelinin talep edilmiş olduğu, Ödeme emrinin borçluya 18.12.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, Borçlu vekili tarafından 19.12.2017 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, asıl alacak, faiz ve tüm ferilere tümüyle itiraz edilmesi üzerine takibin icra dairesi tarafından 21.12.2017 tarihinde durdurulmasına ilişkin kararın taraflara tebliğ edilmiş olduğu, İcra Takip Dosyasındaki Alacak Bedelinin; Taraflar arasındaki asansör ve hizmet sözleşmesi, fatura, cari hesap ekstresi, ...Müşteri kodunda tutulan 1.949,94 Eur alacağı’na dayandırılmış olduğu, İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Sayılı Takip Dosyası Öncelikle İcra Takibinin Davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul ...İcra Dairesinin ...Esas nolu dosyasında 23.11.2017 tarihinde başlatılmış olduğu, Davalı tarafından 02.12.2017 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile yetkiye, asıl alacağa, faiz ve tüm ferilere tümüyle itiraz edilmesi sebebi ile 04.12.2017 tarihinde takibin durdurulmuş olduğu ve davacının talebi üzerine icra takibine İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ...Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden devam edilmiş olduğu görülmüştür. İzmir ...cra Müdürlüğü... Esas Sayılı takip dosyası ile, Alacaklı/Davacı ...ASANSÖR SAN. A.Ş. firması tarafından Borçlu/Davalı ...TİCARET ANONİM ŞİRKETİ firmasına karşı 23.11.2017 tarihli (örnek 7) ödeme emri ile, 22.482,09 TL asıl alacağa istinaden (Takip tarihine kadar gecikme faizi talep edilmeden) ilamsız takip yoluyla takipte bulunulduğu, İcra Takip tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre için % 10’50 den az olmamak üzere reeskont avans faizi oranında hesaplanacak olan faiz tutarının ilave edilerek alacak bedelinin talep edilmiş olduğu, Ödeme emrinin borçluya 18.12.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, Borçlu vekili tarafından 19.12.2017 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, asıl alacak, faiz ve tüm ferilere tümüyle itiraz edilmesi üzerine takibin icra dairesi tarafından 21.12.2017 tarihinde durdurulmasına ilişkin kararın taraflara tebliğ edilmiş olduğu, davacı ... firmasının resmi defter ve belgelerinde yapılan incelmeler sonucu düzenlenmiş olan Bilirkişi Raporunun Ekindeki evraklar üzerinden Yapılan İncelemede 5 adet... Müşteri numaralı Davacının davalı taraf adına düzenlemiş olduğu cari hesap ekstresinin sunulmuş olduğu görülmüştür. (İlgili Cari Hesap ekstrelerinin üzerinde Yevmiye Fiş Kayıt Tarih ve numaraları bulunmamaktadır.) Davacı firma tarafından bilirkişi incelemesinde 5 adet davalı firma adına düzenlemiş olduğu cari hesap ekstresini sunmuş olmasına rağmen Davacının davalı taraf adına yapılan işin niteliğine, Sipariş, Anlaşma, Bölge ve bunun gibi ayrımlara göre çok daha fazla cari hesap ekstresinin bulunduğu görüş ve kanaatine varılacak olup Davacının davalı taraf adına düzenlemiş olduğu cari hesap ekstrelerinin sadece bir kısmını dava dosyasına sunmuş olduğu, davacının Resmi defter ve belgelerinde yapılan bilirkişi inceleme raporunda; Davalı ...A.Ş. adına ayrıca bir Cari Hesap Kodunun oluşturulmamış olduğu Davacının Resmi defterlerinde Her bir alıcı için ayrı ayrı cari hesap ayrımının bulunmadığı tamamının Muhasebe tabirindeki adı ile “... HESAP” olarak oluşturulmuş olan 1201100-Ticari alacaklar hesabında kayıtların oluşturulmuş olduğu, Torba Hesap Kullanıcısı tarafından bilgisayar programlarında takip etmiş olduğu tüm müşterileri adına Yevmiye Fiş Kayıt tarih ve numarası ile uyumlu olarak oluşturmuş olduğu bütün cari hesap ekstrelerini sunmadan Her bir müşterisi bazında cari hesap borç yada alacak bakiye tespitinin yapılmasının mümkün olmadığı, Davalı ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ firmasının Davacı ...İ ASANSÖR SAN. A.Ş. firmasından yasal defter ve dayanağı olan cari hesap ekstresinin karşılığı olarak 23.11.2017 İcra Takip Tarihi İtibari ile alacak yada borç bakiyesinin bulunmadığı Cari Hesap bakiyesinin -0- (Sıfır) olduğu, Davalı ... A.Ş.tarafından Dava dosyasına sunulan Cari Hesap Ekstresi üzerinde yapılan incelemelerde Davacı ... firmasının İcra Takibine Konu etmiş olduğu Satış Faturalarının Hiç Birisinin Davalı ...A.Ş. firmasının Resmi Defterlerinde Kayıtlı olmadığı, Dava dosyası içerisinde bulunan İcra Takiplerine Konu Edilen Satış Faturaları ve eklerinde bulunan Sevk İrsaliyelerinin Üzerinden Davacının Davalıya Kesmiş Olduğu Satış Faturalarının ve İçeriğindeki Malların Davacı ... tarafından Davalı ... firmasına Teslimine İlişkin Yukarıdaki yapılan tespitlere göre; ... E Sayılı İcra Dosyasına Konu 25.10.2016 tarihli ...nolu faturaya bağlı sevk irsaliyesi üzerinden yapılan tespitlere göre; İlgili Fatura içerinde bulunan malların Davalı Kipa A.Ş. adına ... isimli kişiye teslim edilmiş olduğu tespit edilmiş olup, İlgili Kişinin Davalı firmada Hangi Görev veya Unvan ile çalıştığı tarafımca tespit edilemediği,...E Sayılı İcra Dosyasına Konu Fotokopi Faturalar ve İçeriği Malların Teslimine İlişkin Yapılan Tespitlerde Fatura içeriği malların teslimi ile ilgili yapılan kontrollerde yukarıda detaylı olarak belirtilmiş olan tabloya göre DAVACI TARAFIN DAVALI TARAFA KESMİŞ OLDUĞU FATURALARIN EKİNDEKİ İRSALİYERDE TESLİM ALANIN ADI SOYADI BULUNMAYAN FATURALARIN TOPLAMI’nın 3.628,02.-TL olduğu ilgili faturaların içeriği malların teslim edildiğinin kanıtlanamamış olduğu görüş ve kanaatine varılabileceği, avacı tarafın davalı tarafa kesmiş olduğu faturaların ekindeki irsaliyerde teslim alanın adı soyadı imzası bulunan faturaların toplamı’nın 78.961,32.-TL olduğu, Bu Minvalde Yukarıda Yapılan Tespitler neticesinde; ... E Sayılı İcra Dosyasına Konu 25.10.2016 tarihli ... nolu 1.949,94.-EURO tutarlı faturaya bağlı sevk irsaliyesi Üzerinde imzası bulunan... isimli kişinin davalı firmada hangi görev ve unvan ile çalıştığının tespitinin yapılması sayın mahkemenin yetki ve takdirine ait olmak üzere; Davacı ...ASANSÖR SAN. A.Ş firmasının davalı ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ (Yeni Unvan: ... Ticaret A.Ş.) firmasından 23.11.2017 icra takip tarihi itibari ile 1.949,94.-EURO tutarında alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varılabileceği, ...E Sayılı İcra Dosyasına Konu İcra Dosyası içerisinde bulunan Fatura ve sevk irsaliyelerinden yapılan tespitlere göre; Fatura içeriği malların teslimi ile ilgili yapılan kontrollerde yukarıda detaylı olarak belirtilmiş olan tabloya göre DAVACI TARAFIN DAVALI TARAFA KESMİŞ OLDUĞU FATURALARIN EKİNDEKİ İRSALİYERDE TESLİM ALANIN ADI SOYADI BULUNMAYAN FATURALARIN TOPLAMI’nın 3.628,02.-TL olduğu ilgili faturaların içeriği malların teslim edildiğinin kanıtlanamamış olduğu görüş ve kanaatine varılabileceği, davacı tarafın davalı tarafa kesmiş olduğu faturaların ekindeki irsaliyerde teslim alanın adı soyadı imzası bulunan faturaların toplamı’nın 18.854,07.-TL olduğu tespit edilmiş olması sebebi ile Satış faturalarına bağlı sevk irsaliyeleri üzerinde imzası bulunan ..., ve ... isimli kişilerin davalı firmada hangi görev ve unvan ile çalıştığının tespitinin yapılması sayın mahkemenin yetki ve takdirine ait olmak üzere; davacı ... ASANSÖR SAN. A.Ş firmasının davalı ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ (Yeni Unvan: ...Ticaret A.Ş.) firmasından 23.11.2017 icra takip tarihi itibari ile 18.854,07.-TÜRK LİRASI tutarında alacaklı olduğu görüş ve kanaatine varılabileceği görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
Bilirkişi Ek Raporu: Bilirkişi ...tarafından 10/08/2024 tarihinde düzenlenen raporda özetle; 21/06/2021 tarihli kök rapordaki görüş ve kanaatlerinde bir değişiklik olmadığı görüşü ile raporunu düzenlemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava; Taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı ticari ilişkiden kaynaklanan alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.
Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.
Öncelikle taraflar arasında hukuki ilişki olup olmadığı, varsa hukuki ilişkinin niteliğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu sebeble de davacı ve davalının ileri sürmüş olduğu iddialar, vakıalar ve bunları ispat edip etmedikleri ve ispat yükünün kimde olduğu hususuna değinmekte yarar vardır.
HMK. 190. maddesi "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmü mevcuttur.
İleri sürülen bir önermenin doğruluğu hususunda kanaat oluşturmak için bir nedenselliğin ortaya konulması olarak tanımlanabilen ispat, yargılama hukuku açısından dava konusu hakkın ve buna karşı yapılan savunmanın dayandığı vakıaların var olup olmadıkları hakkında mahkemeye kanaat verilmesi işlemidir.
İspatın konusu olan vakıalar, hukuk açısından doğrudan önem taşıyan veya dolaylı olarak önem taşıyan vakıalar olarak ayrılabilir. Hukuk açısından doğrudan önem taşıyan olaylar; hukuken hakların ve hukuksal ilişkilerin doğumu, değişmesi, işlemez duruma gelmesi, doğumunun engellenmesi veya doğduktan sonra düşmesine yol açan olaylardır. Hukuk açısından dolayısıyla önem taşıyan ve “emareler (belirtiler) ” olarak da tanımlanan olaylar ise; hak ve hukuksal ilişkilerde yukarıda belirtilen durumların meydana gelmiş olduğu, kendilerinden olağan yaşam deneyimleri kuralları uyarınca anlaşılabilen, bir başka deyişle bir eylemsel karine bağının kurulmasına olanak veren olaylardır. Emareler, ancak hâkimin delilleri serbestçe değerlendirme (takdir) serbestisinin bulunduğu (HMK. madde 198), bu serbestinin özel kurallar ile sınırlanmamış olduğu (HMK. madde 200 ve 201 gibi) durumlarda ispat konusu olabilir. (...; (1980), İspat Yükü, (2. Baskı), Büyükçekmece, Kazancı Matbaacılık Sanayi. sf. 19.)
İspatın, doğrudan delil göstererek ispat ve dolaylı ispat olarak ayrıma tabi tutulup, dolaylı ispatın emareler ile ispat olarak değerlendirildiği, bu kapsamda emareyi bir delil vasıtası olarak değil, ispata yardımcı, kanuni maddi unsura uymayan yabancı vakıalar olarak nitelendirildiği de görülmektedir.( M. Kamil Yıldırım; (1990), Medeni Usul Hukukunda Delillerin Değerlendirilmesi, İstanbul, Kazancı Kitap Ticaret. sf. 120, 121.)
İspat yükü belli bir olayın gerçekleşip gerçekleşmediğinin anlaşılamaması, yani olayın ispatsız kalması yüzünden hâkimin aleyhte bir kararıyla karşılaşma tehlikesidir. Bu tanımda asıl davayı kaybetmek tehlikesinden değil, hâkimin aleyhte bir kararı ile karşılaşma tehlikesinden bahsedilmesi dikkate değerdir. Zira yalnızca davanın asıl konusu bakımından değil, aynı zamanda bir ön sorun veya bir ara sorun hakkında da iki tarafın birbirine zıt olarak ileri sürdükleri olayların hiçbirinin ispat edilememesi olasılığı vardır. Bu durunda hâkimin yapacağı iş söz konusu sorun bakımından ispat yükünü taşıyan tarafın, o sorunda ileri sürdüğü istemi reddetmek olacaktır.(Umar; İspat Yükü, sf. 3)
İspat yükü taraflar için bir yükümlülük (mükellefiyet) değil, sadece bir yüktür (külfettir). Taraf kendisi tarafından ispatı gereken bir vakıayı ispat edemezse, karşı taraf (ve mahkeme) onu mutlaka ispat etmesini isteyemez (yükümlülük). Bilâkis kendisine ispat yükü düşen taraf, o vakıayı ispat edememiş sayılır; meselâ, kendisine ispat yükü düşen ve fakat bunu yerine getiremeyen taraf davacı ise, davasını ispat edememiş sayılır ve dava bu nedenle reddedilir.(Kuru; ... sf. 370.)
Taraflar dilekçelerinde aralarında ticari ilişkinin olduğunu kabul etmiştir.
Uyuşmazlık hususu; Taraflar arasında mevcut bulunan ticari ilişkiden kaynaklanan ve davacı tarafından davalıya verilen hizmet nedeniyle kesilen faturalardan kaynaklanan alacağın tahsili için iki farklı icra dosyasında başlatılan takibe konu alacaklar nedeniyle davacının alacağının bulunup bulunmadığı, bulunuyorsa miktarının ne olduğu, sonucuna göre tarafların icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin yerinde olup olmadığına ilişkindir. Davacının hizmetin verildiğini ispatlaması bunun karşılığında da davalının ödeme yaptığını ispatlaması gerekmektedir , bu noktada ispat yükü davacıdadır.
TAKİP KONUSU İCRA DOSYALARI
1.İzmir ...İcra Müdürlüğü’nün ... Esas Sayılı Takip Dosyası
İcra Takibinin Davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul...İcra Dairesinin ...Esas nolu dosyasında 23.11.2017 tarihinde başlatılmış olduğu, Davalı tarafından 02.12.2017 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile yetkiye, asıl alacağa, faiz ve tüm ferilere tümüyle itiraz edilmesi sebebi ile 04.12.2017 tarihinde takibin durdurulmuş olduğu ve davacının talebi üzerine icra takibine İzmir ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takip dosyası üzerinden devam edilmiş olduğu görülmüştür.
İzmir ... İcra Müdürlüğü... Esas Sayılı takip dosyası ile, Alacaklı/Davacı ... ASANSÖR SAN. A.Ş. firması tarafından Borçlu/Davalı ...TİCARET ANONİM ŞİRKETİ firmasına karşı 23.11.2017 tarihli (örnek 7) ödeme emri ile, 1.949,94 EURO (23.11.2017 tarihli 1 EURO 4.6528 TL = 9.072,68.-TL Karşılığı) asıl alacağa istinaden (Takip tarihine kadar gecikme faizi talep edilmeden) ilamsız takip yoluyla takipte bulunulduğu, İcra Takip tarihinden tahsil tarihine kadar geçecek süre için % 10’dan az olmamak üzere döviz cinsi borçlarına uygulanan en yüksek faiz oranında hesaplanacak olan faiz tutarının ilave edilerek alacak bedelinin talep edilmiş olduğu, Ödeme emrinin borçluya 18.12.2017 tarihinde tebliğ edilmiş olduğu, Borçlu vekili tarafından 19.12.2017 tarihinde icra dairesine verilen itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, asıl alacak, faiz ve tüm ferilere tümüyle itiraz edilmesi üzerine takibin icra dairesi tarafından 21.12.2017 tarihinde durdurulmasına ilişkin kararın taraflara tebliğ edilmiş olduğu görülmüştür.
İcra Takip Dosyasındaki Alacak Bedelinin; Taraflar arasındaki asansör ve hizmet sözleşmesi, fatura, cari hesap ekstresi, ... Müşteri kodunda tutulan 1.949,94 Eur alacağı’na dayandırılmış olduğu görülmüştür.
Dosyanın incelenmesinde; Davacı ve Davalı taraf arasında 01.01.2008 tarihli Taşeron Çalıştırma Prosedürü, üzerinde başlangıç tarihinin yazılı olmadığı sözleşme ile 02.01.2014 tarihli ek protokol imzalanmış olduğu ve Davacı ile Davalı taraflar arasında ticari bir ilişkinin mevcut olduğu görülmüştür.
Davacı tarafın defterlerinde yapılan incelemede;
Davacı ... ASANSÖR SAN. A.Ş.’nin defterinde yapılan incelemede, 5 adet ... Müşteri numaralı Davacının davalı taraf adına düzenlemiş olduğu cari hesap ekstresinin sunulmuş olduğu (İlgili Cari Hesap ekstrelerinin üzerinde Yevmiye Fiş Kayıt Tarih ve numaraları bulunmamaktadır.) Davacının davalı taraf adına yapılan işin niteliğine, Sipariş, Anlaşma, Bölge ve bunun gibi ayrımlara göre çok daha fazla cari hesap ekstresinin bulunduğu görüş ve kanaatine varılacak olup Davacının davalı taraf adına düzenlemiş olduğu cari hesap ekstrelerinin sadece bir kısmını dava dosyasına sunmuş olduğu, Davalı ... A.Ş. adına ayrıca bir Cari Hesap Kodunun oluşturulmamış olduğu Davacının Resmi defterlerinde Her bir alıcı için ayrı ayrı cari hesap ayrımının bulunmadığı tamamının Muhasebe tabirindeki adı ile ... HESAP” olarak oluşturulmuş olan ...-Ticari alacaklar hesabında kayıtların oluşturulmuş olduğu tespit edilmiştir.Torba Hesap Kullanıcısı tarafından bilgisayar programlarında takip etmiş olduğu tüm müşterileri adına Yevmiye Fiş Kayıt tarih ve numarası ile uyumlu olarak oluşturmuş olduğu bütün cari hesap ekstrelerini sunmadan Her bir müşterisi bazında cari hesap borç yada alacak bakiye tespitinin yapılması mümkün değildir,Yasal Defterlerinin Lehine Delil Teşkil edemeyecek vaziyette olduğuna dair tespit yapılmış olduğu,
Davalı defterlerinde yapılan incelemede; Davalı...TİCARET ANONİM ŞİRKETİ firmasının yasal defter ve dayanağı belgelerinin tetkikinde; Taraflar arasında ki ticari çalışmanın davalının yasal defter ve dayanağı belgelerine göre 2015 yılından önce başlamış olduğu Davacı ve Davalı taraf arasında 01.01.2008 tarihli Taşeron Çalıştırma Prosedürü, üzerinde başlangıç tarihinin yazılı olmadığı sözleşme ile 02.01.2014 tarihli ek protokol imzalanmış olduğu ve 12.09.2017 tarihinde Davalı...TİCARET ANONİM ŞİRKETİ firması tarafından Davacı ... ASANSÖR SAN. A.Ş. firmasına yapılmış olan 400,56.-TL tutarlı ödeme ile taraflar arasındaki ticari ilişkinin sonlanmış olduğu ve buradan hareketle davalı ... TİCARET ANONİM ŞİRKETİ firmasının Davacı ...ASANSÖR SAN. A.Ş. firmasından alacak yada borç bakiyesinin bulunmadığı Cari Hesap bakiyesinin -0- (Sıfır) olduğu, Davalı ...A.Ş.tarafından Dava dosyasına sunulan Cari Hesap Ekstresi üzerinde yapılan incelemelerde Davacı... firmasının İcra Takibine Konu etmiş olduğu Satış Faturalarının Hiç Birisinin Davalı... A.Ş. firmasının Resmi Defterlerinde Kayıtlı olmadığı görülmüştür.
Davalı yan tarafından taraflar arasında imzalanan sözleşmenin " Delil Sözleşmesi" başlıklı "Taraflar, işbu sözleşmenin yerine getirilmesinde doğacak her türlü uyuşmazlıkta, ...'nın kayıt, defter, bilgisayar ve belgelerinin kesin ve münhasır delil olduğunu kabul, beyan ve taahhüt ederler. Bu hüküm HMK 193. Madde uyarınca Delil Sözleşmesi niteliğindedir" şeklindeki 13. Maddesi'ne dayanarak kendi ticari defter ve kayıtlarının tek delil olarak kabul edildiğini, tarafların bu hususta mutabık olduklarını, bu kapsamda müvekkil şirketin delil sözleşmesine istinaden de kendi ticari defter ve kayıtlarının incelenmesinden feragat ettiğini beyan etmiş ise de, Hukuk Muhakemeleri Kanunu m.193/2 " Taraflardan birinin ispat hakkının kullanımını imkânsız kılan veya fevkalade güçleştiren delil sözleşmeleri geçersizdir." şeklinde olup davalı yan tarafından iddialarına dayanak gösterilen hüküm açıkça Müvekkil şirketin savunma, ispat hakkını ortadan kaldıran bu haklarına aykırı olduğu açık olan hükmün geçersizliği izahtan varestedir. Bu nedenle davalı yanın bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiştir.
Faturalarda yapılan incelemede malların teslimi ile ilgili,davacı tarafın davalı tarafa kesmiş olduğu faturaların ekindeki irsaliyerde teslim alanın adı soyadı bulunmayan faturalar olduğu görülmüş, davacı tarafın davalı tarafa kesmiş olduğu faturaların ekindeki irsaliyerde teslim alanın adı soyadı imzası bulunan faturaların toplamının 18.854,07.-tl olduğu tespit edilmiş olması ve satış faturalarına bağlı sevk irsaliyeleri üzerinde imzası bulunan zafer koçhan, mahmut alkan, ömer yetimoğulları, yusuf soysal ve yetiş demirgün isimli kişilerin bulunması karşısında bu kişilerin davalı firmada hangi görev ve unvan ile çalıştığının tespitinin yapılması gerektiğinden SGK'ya davalı firmanın çalışan listesinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış, SGK'ya yazılan müzekkerelere cevap verildiği, gelen müzekkere cevaplarından sevk irsaliyelerinde imzası bulunan ...'nın davalı firmada irsaliyelerin düzenlendiği tarihte çalıştığı bilgisi verildiği görülmüştür.
Dava defterinin delil niteliğine haiz olmadığı değerlendirmesi yapılmış ise de, davacı tarafından sunulan takip konusu faturalar ve bu faturaların sevk irsaliyeleri incelendiğinde; 2017/16127 icra takip dosyasına dayanak faturada teklifte belirtilen işlerin bedeli olarak kesilen 25/10/2016 tarihli 1949 euro bedelli faturanın 19/10/2016 tarihli irsaliyesinde ...'ın imzasının olduğu, 2017/16128 icra takip dosyasına dayanak faturada teklifte belirtilen işlerin bedeli olarak kesilen 17/03/2016 tarihli 1769,07 TL bedelli faturanın irsaliyesinde yine...'ın imzasının olduğu, 10/03/2017 tarihli 1759,85 TL bedelli faturanın irsaliyesinde ...'nın imzasının olduğu, İrsaliyede adı soyadı ve imzası bulunan ..., ''nın SGK'da kayıtlı firma çalışanı olduğunun gelen kayıtlardan anlaşıldığı, davacının ticari ilişkiyi ve alacağı olduğunu ispat ettiği faturalar ve çalışanların isimlerinin teyit edildiği irsaliyeler bütün olarak değerlendirildiğinde tespit edilen miktarlar üzerinden davacının ilgili faturalara konu hizmeti davalıya verildiğini ispatladığı bunun karşısında davalının bu hizmetin bedelini davalıya ödediğine ilişkin delil sunmadığı görülmekle, davacının haklılığını irsaliyede ismi imzası olup davalı firmada çalıştığı tespit edilen faturalar yönünden ispatladığına karar verilerek davanın kısmen kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına karar vermek gerekmiştir.
2004 sayılı İİK.'nın 67/2. Fıkrasına göre ;bir davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./11.md.) yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
Kanuni düzenlemeye göre davalı borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilebilmesi için takip tarihi itibari ile itirazında haksız bulunması yeterlidir. Diğer bir anlatımla kötüniyetli olması alacaklı bakımından getirilmiş bir koşuldur. Ancak itirazın haksızlığı tek başına icra inkar tazminatına hükmedilmesine elverişli değildir. Yani bu tazminata hükmedilmesi için takip konusu alacağın belirli, sabit olması, borçlu tarafından bilinmesi veya tayin ve tahkik edilmesinin mümkün nitelikte bulunması, hakimin takdirine bağlı olmaması gerekir. (Yargıtay HGK. 13/12/1967 Tarih, 9/1344-615) Diğer bir anlatımla alacağın likit ve belli olması gerekir.
Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1-İzmir... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra takip dosyasına davalının itirazının 1.949,94 euro asıl alacak yönünden iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca devlet bankalarınca takip konusu yabancı para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,
-Alacak likit bulunduğundan hüküm altına alınan 1.949,94-Euro alacağın takip tarihindeki TL karşılığı olan (1949,94-Euro x4,65 TL) 9.072,68 TL alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 1.814,536 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-İzmir...İcra Dairesi'nin ...E. Sayılı icra takip dosyasına davalının itirazının 3.528,92-TL asıl alacak yönünden iptali ile anılan takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin Reddine,
-Alacak likit bulunduğundan hüküm altına alınan 3.528,92-TL'nin %20'si oranında hesaplanan 705,784-TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 860,82-TL harçtan peşin alınan 450,98-TL harcın mahsubu ile bakiye 409,84-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 12.601,60-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davalı yararına takdir olunan 23.044,53-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 328,50-TL davetiye ve posta gideri, 600,00-TL bilirkişi ücreti, talimat mahkemesince yapılan 650,00-TL bilirkişi ücreti ve 38,00-TL posta ücreti olmak üzere 1.616,50-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 571,46-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 35,90-TL başvurma harcı, 450,98-TL peşin alınan harç olmak üzere toplam 1.058,34-TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7-Dava kısmen kabul edildiğinden davalı tarafın yaptığı 150,00-TL davetiye ve posta giderinden davanın ret oranı nazara alınarak 96,97-TL yargılama giderinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,
8-Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/03/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır