T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/1462 ESAS
KARAR NO: 2022/630 KARAR
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/12/2018
KARAR TARİHİ: 21/06/2022
GEREKÇELİ K.TARİHİ : 19/07/2022
Mahkememizde görülen Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile karşı tarafın 30.07.2018 tarihinde, ... sokak ... ......... İzmir adresinde inşaa edilecek bir depoya eklerine ilişkin inşaat sözleşmesini akdetmek suretiyle anlaştıklarını, müvekkili şirketin işbu sözleşmesi mucibince karşı tarafa üç adet çek düzenleyip teslim ettiğini, ayrıca karşı tarafa 27.500,00 TL tutarında nakit para verdiğini, anılan çeklerin 22.12.2018 vade tarihli 25.000,00-TL tutarında 29.12.2018 vade tarihli 25.000,00-TL tutarında, 26.01.2019 vade tarihli 25.000,00-TL tutarında olmak üzere toplam 75.000,00-TL tutarında 3 adet çek olduğunu, müvekkilinin karşı tarafa nakit olarak ödemesini gerçekleştirdiği 27.500,00-TL tutarındaki paranın karşılığında sözleşmesel edim karşı tarafça yerine getirilmediğini, karşı taraf yüklenici firmanın sözleşmeye konu inşaata başlamadığını, sözleşmeye konu olan inşaatı gerçekleştirmediğini, dolayısı ile sözleşmenin geçersiz hale geldiğini ve tarafları bağlamadığını, karşı tarafın edimini ifa etmemesi ve gerçekleştirilmeyen inşaat ile ilgili İzmir 8.Sulh Hukuk Mahkemesi ... Değişik İş sayılı dosyası nezdinde tespit gerçekleştirildiğini, inşaatın gerçekleştirilmediği ve sözleşmenin geçersiz hale geldiğinin tespit edildiğini, açıkladığı nedenlerle tüm tazminat talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile, davaya konu üç adet çekin ayrıca borçlusu olmadığının tespitine, müvekkilinin çeklerin ödenmesi halinde telafisi mümkün olmayan korunmaya ihtiyaç hukuki yararı uyarınca çeklerin ödenmemesi için müvekkili lehine ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalının kötü niyetli olmasından dolayı %20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
İcra Dosyaları: İzmir 13. İcra Müdürlüğünün ... E., İzmir 19.İcra Müdürlüğünün... E., İzmir 1.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyaları
Sözleşme:"...Bir tarafta ........ Şirinyer adresinde bulunan ... San. Tic. Ltd. Şti. ile diğer tarafta....../İZMİR adresinde bulunan ... GAYRİMENKUL YATIRIM DANIŞMANLIĞI arasında aşağıdaki maddede yazılı şartlar dâhilinde işbu inşaat sözleşmesi aktolunmuştur.
Taraflardan ... İş Sahibi sıfatıyla, ... Gayri Menkul Yatırım Danışmanlığı ise yüklenici sıfatıyla anılacaktır....
3-ÜCRET İşbu sözleşmeye konu deponun inşaatı, malzeme ve işçilik vb tüm bedeller dahil tutarı 175.000,00 TL (yüz yetmiş beş bin Türk Lirası)
4- ÖDEME ŞEKLİ
-12.500 TL nakit ödenmiştir.
-12.500 TL puantaj bedeli ödenecektir.
-22/12/2018 tarihli 25.000 TL çek verilecektir.
-29/12/2018 tarihli 25.000 TL çek verilecektir.
-26/01/2019 tarihli 25.000 TL çek verilecektir.
-İş bitiminde 75.000 TL daha ödenecektir. ..."
Tespit: İzmir 8. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyasında alınan 08/10/2018 tarihli rapor incelendiğinde; ..Keşif anında dava dışı yüklenicinin işe devam ettiği, dosyaya sunulan fotoğraflara göre işin %7’sinin davalı yüklenici tarafından yapıldığı bu durumun teyit ve tespitinin mümkün olmadığı …… belirtilmiştir.
Bilirkişi Raporu : Bilirkişiler ........ tarafından düzenlenen 18/02/2021 tarihli raporda özetle ; Davacı ... San. ve Tic. Ltd. Şti.‘ne ait 2018 yılı ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin açılış tasdikleri ile yılsonu kapanış onaylarının yasal süresinde yaptırıldığı dikkate alındığında ticari defterlerin delil niteliğinin bulunduğu, davacı şirketin ticari defter kayıtlarında davalı ile ilgili hesap işlemlerinin 120 alıcılar ana hesabı altında 120.01.900 alt hesap kodunda, ... Yatırım Dan. Ltd. Şti. hesabına kaydedilerek izlendiği, taraflar arasında ticari ilişkinin 31.07.2018 tarihinden itibaren başladığı, davacının 2018 yılı ticari defter kayıtları üzerinden yapılan tespit ile muavin hesap kayıtları incelendiğinde davacının davalıya tevdi ettiği 3 adet toplam 75.000,00 TL tutarında çekler hesabına davalı şirkete borç kaydedildiği görülmektedir. Sözleşme imzası anında davalı tarafa verildiği dilekçede beyan edilen 27.500,00 TL nakit ödeme ile ilgili muhasebe kayıtlarında herhangi bir kayıt bulunmadığının tespit edildiği, dosyaya fotokopi halinde sunulan sözleşmede ise 4. Maddesi Ödeme Şekli altında ;
12.500,00 TL Nakit Ödenmiştir.
12.500,00 TL Puantaj bedeli ödenecektir.
Şeklinde belirtildiği, rapor düzenleme tarihi itibariyle davalının hesap bakiyesinin değişmediği ve ticari defter kayıtlarında 75.000,00 TL davacıya borçlu olarak göründüğü, davacı şirketin mali müşavirinin incelemede “nakit ödeme için dekont düzenlenmemiş sözleşmeye istinaden ödenmiş, çekler takastan ödenmemiş icra takibi ile ödenmiştir. Defter kaydı yoktur. ilgili dekontlar ektedir.” şeklinde beyanda bulunduğu, dava konusu 3 adet 75.000,00 TL tutarındaki çeklerin ödendiğine yönelik icra dekontları incelendiğinde, İzmir 13.İcra Dairesi, ... nolu dosyasında, İzmir 19.İcra Dairesi... nolu dosyasında ve İzmir 1.İcra Dairesi ... nolu icra dosyasında çek bedellerinin ödendiğinin bildirildiği, davalı asil/davalı vekilinin duruşmalara katılmadığı ve herhangi bir dilekçe de dosya sunmadığı görüldüğünden davalıya ait ticari defter ve kayıtları incelenmediği, davacı vekilinin “..davalı yüklenicinin sözleşme konusu işe başlamadığı ve sözleşmesel edimlerini gerçekleştirmediği, bu durumu İzmir 8. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş nolu dosya nezdinde tespit edildiğini..” iddia ettiği, İzmir 8. Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş dosyasında alınan 08/10/2018 tarihli rapor incelendiğinde; ..Keşif anında dava dışı yüklenicinin işe devam ettiği, dosyaya sunulan fotoğraflara göre işin %7’sinin davalı yüklenici tarafından yapıldığı bu durumun teyit ve tespitinin mümkün olmadığı …… belirtildiği, sonuç olarak davalı yüklenicinin sözleşme konusu edimini yaptığı / yapmadığının tespiti konusunda dosyaya sunulan İzmir 8. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş dosyası bilirkişi raporundan başka bir bilgi/belge bulunmadığı, söz konusu tespit raporuna göre; tespiti ve teyidi mümkün olmadığı halde, dosyaya sunulan fotoğraflara göre davalının yaptığı işin bedelinin 175.000 TL x %7 = 12.250,00 TL olduğu, nihai kararın mahkememize ait olduğu görüşü ile raporlarını düzenlemişlerdir.
Bilirkişi Ek Raporu : Bilirkişiler ............. tarafından düzenlenen 20/09/2021 tarihli raporda özetle ; Kök raporda yapılan incelemelerde bir değişiklik olmadığı görüşü ile ek raporlarını düzenlemişlerdir.
Dava; Eser sözleşmesi ve Kambiyo senedinin bedelsizliğinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.
Davacı; davalı ile 30.07.2018 tarihinde, ... sokak ... Ada .......... adresinde inşaa edilecek bir depoya ve eklerine ilişkin inşaat sözleşmesi imzaladıklarını bu inşaat sözleşmesi için davalıya üç adet çek düzenleyip teslim ettiği ayrıca davalı tarafa 27.500,00- TL tutarında nakit para verdiğini, çeklerin toplam tutarının 75.000,00- TL olduğunun, davalıya nakit olarak ödenen 27.500,00-TL tutarındaki paranın karşılığı olan sözleşmesel ediminin davalı tarafça yerine getirilmemiş olduğu, Sözleşmeye konu iş olan inşaatı gerçekleştirmediğinden sözleşmenin geçersiz hale geldiğini beyan etmiş borçlu olmadığının tespitini istemiştir.
Davalının cevap vermediği anlaşılmıştır.
Menfi tespit davalarında ispat yükümlülüğü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak imzası ikrar edilmiş bono alacağın varlığını ispatlayan kesin delil niteliğinde olup bu kez borçlunun borcunun bulunmadığını, usulüne uygun delillerle kanıtlaması gerekir. Bono, ödeme vaadi niteliğinde kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir. Bonoda kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu iddia eden tarafa aittir, ispat külfeti davacı taraftadır.
Davacı tarafın ticari defter ve kayıtları üzerinde SMMM bilirkişi ve inşaat mühendisi bilirkişi ile inceleme yaptırılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporuna göre; Davacı ... San.ve Tic.Ltd.Şti.‘ne ait 2018 yılı ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, defterlerin açılış tasdikleri ile yılsonu kapanış onaylarının yasal süresinde yaptırıldığı dikkate alındığında Ticari defterlerin delil niteliğinin bulunduğu, Davacı şirketin ticari defter kayıtlarında davalı ile ilgili hesap işlemlerinin 120 Alıcılar ana hesabı altında 120.01.900 alt hesap kodunda, ... Yatırım Dan.Ltd.Şti. hesabına kaydedilerek izlendiği tespit edilmiştir. Taraflar arasında ticari ilişkinin 31.07.2018 tarihinden itibaren başladığının muavin defter kayıtlarından anlaşıldığı, Davacının 2018 yılı ticari defter kayıtları üzerinden yapılan tespit ile muavin hesap kayıtlarına göre davacının davalıya tevdi ettiği 3 adet toplam 75.000,00 TL tutarında çekler hesabına davalı şirkete borç kaydedildiği, Sözleşme imzası anında davalı tarafa verildiği dilekçede beyan edilen 27.500,00 TL nakit ödeme ile ilgili muhasebe kayıtlarında herhangi bir kayıt bulunmadığının tespit edildiği, sözleşmede ise 4. Maddesi Ödeme Şekli altında ;12.500,00 TL Nakit Ödenmiştir,12.500,00 TL Puantaj bedeli ödenecektir. şeklinde belirtildiği görülmüş olup, davalının hesap bakiyesinin ticari defter kayıtlarında 75.000,00 TL davacıya borçlu olarak göründüğü tespit edildiği anlaşılmıştır.
Davalı tarafça eser sözleşmesi gereği edimini tam olarak yerine getirmediği, İzmir 8. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D.İş dosyası bilirkişi raporuna göre , Tespiti ve teyidi mümkün olmadığı halde, dosyaya sunulan fotoğraflara göre davalının yaptığı işin bedeli 175.000 TL x %7 = 12.250,00 TL olarak hesaplandığı, Davacı vekilinin davalı taraftan talepte bulunduğu 3 adet çek( 29/12/2018 günlü, 2036102 Seri No’lu 25.000,00 TL, 26/01/2019 günlü, 2036103 Seri No’lu 25.000,00 TL, 22/12/2018 günlü, 2036101 Seri No’lu 25.000,00 TL) toplamı olan 75.000,00 TL tutarındaki bedellerin icra yolu ile davalı tarafa ödenmiş olduğu anlaşılmıştır.
Sözleşmede "12.500 TL Nakit ödenmiştir" şeklinde yazıldığı, her iki tarafı tacir olan taraflarca sözleşmenin imzalandığından, davalıya 12.500 TL nakit ödendiğinin kabul edilmiş, Ancak “12.500 TL puantaj bedeli ödenecektir.” şeklinde yazıldığı halde bu ödemenin belgelendirilmediği ve ticari defter kayıtlarında nakit ödeme işlemleri ile ilgili hiçbir kayıt bulunmadığından bu ödemenin yapıldığı kabul edilmemiştir.
12.500,00-TL sözleşmenin kurulum aşamasında ve dava açılmadan önce davacı tarafından davalı tarafa ödenmiş olduğu bu bedel yönünden davcının menfi tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığından bu bedele ilişkin talebin dava şartı yokluğundan usulden reddine, toplam 75.000TL çek tutarının ise dava açıldıktan sonra ödendiği ve bu çekler nedeniyle açılan menfi tespit davasının istirdat davasına dönüştüğü anlaşıldığından, istirdat davasının kabulüne karar verilmiş aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1-Taraflar arasındaki 30.07.2018 tarihli sözleşme nedeniyle 77.750,00-TL davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davacı tarafından davalı lehine düzenlenen,
-Denizbank Şirinyer Şubesine ait Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti, lehdarı ... Gayrimenkul Yatırım danışmanlığı Ltd. Şti. olan .... seri nolu 22.12.2018 tarihli 25.000,00TL bedelli çek,
-Denizbank Şirinyer Şubesine ait Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti, lehdarı ... Gayrimenkul Yatırım danışmanlığı Ltd. Şti. olan ... seri nolu 29.12.2018 tarihli 25.000,00TL bedelli çek,
-Denizbank Şirinyer Şubesine ait Keşidecisi ... Sanayi ve Ticaret Ltd Şti, lehdarı ... Gayrimenkul Yatırım danışmanlığı Ltd. Şti. olan .... seri nolu 26.01.2019 tarihli 25.000,00TL bedelli çek olmak olmak üzere toplam çek bedelinin dava açıldıktan sonra ödendiği anlaşıldığından
Çeklerin toplam bedeli 75.000,00-TL 'nin davalıdan istirdadına,
2-12.500,00-TL nin dava açılmadan önce davacı tarafından davalı ödenmiş olduğu bu bedel yönünden menfi tespit davası açmakta hukuki yarar bulunmadığından bu bedele ilişkin talebin dava şartı yokluğundan usulden reddine
3-Fazlaya ilişkin talebin Reddine
4-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.311,10-TL harçtan peşin alınan 1.750,45-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.560,65-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR OLARAK KAYDINA,
5-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı yararına takdir olunan 10.907,50-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 234,25-TL davetiye ve posta gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 1.434,25-TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 1.087,93-TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 59,30-TL başvurma harcı, 1.750,45-TL peşin alınan harç olmak üzere toplam 2.897,68-TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
7- Davacı ve davalı yanca yatırılan delil ve gider avansından sarf edilmeyen kısmın karar kesinleştiğinden yatıran tarafa iadesine
Dair, tarafların yokluklarında, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.21/06/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır