T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/174
KARAR NO: 2021/333
DAVA: Alacak
DAVA TARİHİ: 26/01/2012
KARAR TARİHİ: 06/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil şirket ... İzmir adresinde faaliyet göstermekte olup, faaliyeti çerçevesinde ağırlıklı olarak metal konstrüksiyon imalatı yapmakta olup, davalılar ve dava dışı ..., ... ile şirket ortaklarından ..., ... ve ...'ın da mülk sahibi oldukları ...'da bulunan ... adada yer alan bir kısmı taşınmazlar üzerinden bir kısım yangın merdiveninin imalatı konusunda müvekkil şirket ile anlaştıkları, müvekkilin işin verilmesinden önce taşınmazlar üzerinde arsa sahipleri ile ... ve ... arasında Kat Karşılığında Bir Kısım Konutun Yapılması Anlaşması düzenlendiğini, kooperatif bu inşaatların yapımı konusunda davalı olarak görünen ve aynı zamanda arsa sahiplerinin ortağı bulunduğu ... ile ... ile müteahhit firma olarak anlaştıkları, bu aşamadan sonra davalı şirketten müvekkil firmaya müracaat ederek yangın merdiveni imalatının ifasını talep ettikleri, davalı şirketlerin işveren sıfatı ile müvekkilin taşeron sıfatı ile yaptıkları anlaşma uyarınca ... Kooperatifinin ... İzmir adresinde ve ... taahhüdündeki 24 dairelik konut inşaatının bir adet çelik konstrüksiyon yangın merdiveni imalatı ve montajı işleri ile ... Kooperatifinin ... taahhüdündeki 45 dairelik konut inşaatının iki adet çelik konstrüksiyon yangın merdiveni imalat ve montaj işlerinin yapımı konusunda anlaşma yapıldığı, müvekkil firmanın yapacağı imalat karşılığında davalı şirketler edimlerini aynı yerden bir daire vermek suretiyle ifa etmeyi kabul ve taahhüt ettikleri, buna göre müvekkil şirkete edimini ifa karşılığında davalılar tarafından tapuda tescil edilmesi taahhüt edilen taşınmazlarda İzmir ili ... nolu ... olarak tanımlanan arsa üzerindeki binada bulunan ... nolu ya da ... nolu daire olarak kararlaştırıldığı, müvekkil 45 dairelik konut inşaatının iki adet çelik konstrüksiyon yangın merdiveni imalat ve montajının tamamladığı, ... taahhüdündeki 24 dairelik konut inşaatının bir adet çelik konstrüksiyon yangın merdiveni inşaatına başlayacak iken davalı şirket yetkilileri kooperatif ile aralarında ihtilaf çıktığını ve bu ihtilafın mahkemeye intikal ettiğini beyan ederek son yangın merdiveni imalatının askıya alınmasını talep ettiklerini, müvekkil davalı şirket yetkililerinin sözüne güvenerek şirket ortaklarından ...'ın da okul arkadaşı olması nedeniyle askıya aldığı, güven ilişkisi işin verilmesinin beklendiğini, müvekkil şirket toplamda kararlaştırılan işin % 89 bitirilme aşamasına getirmiş iken şirkete işin teslimi ve bakiye imalatın tamamlanmasının mümkün olmadığını, müvekkil şirkete edimi karşılığında tapuda tescil ettirmeyi düşündükleri ... ya da ... nolu dairelerin davalı şirketler adına kayıtlı olmadığı, davalı ...'ın da bu dairelerdeki hissesini irtifa hakkı kendisinde kalmak koşulu ile oğlu ...'ı devir ettiğinin tapu incelemesi sonucu anlaşıldığını, müvekkil şirketin bakiye imalat karşılığını tapudan hisse devri olarak almasının fiilen imkansız hale geldiği belirtilerek 60.000,00 TL'nin 2 adet yangın merdiveninin imalat ve montajının tamamlandığı 31/01/2002 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka reeskont faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı ...'ne usule uygun tebliğ yapılmış ise de cevap dilekçesini ve delillerini sunmamıştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Tefrik kararı: Davalı ...'ne yapılan tebligatların usule uygun olduğu düşüncesi ile deliller toplanarak rapor alınmış ancak karar aşamasında celp edilen sicil kayıtlarından bu şirketin dava açılmadan önce 14/07/2005 tarihinde terkin edildiği ve sicile işlendiği tespit edilmesi üzerine bu davalı hakkındaki dava tefrik edilerek mahkememizin ... Esasına kayıt edilmiştir.
Sözleşme: davalı şirketi kaşesi bulunan 11.06.2001 tarihli sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen inşaatın 3 adet çelik konstrüksiyon yangın merdiveni imalât ve montaj yapımı işi için eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuştur. Sözleşmenin "ek 2" birim fiyatlar ve ödeme başlıklı 2.1 maddesine göre yapılacak iş birim fiyatlı olup 0,90 TL/kg'dir. Sözleşmenin 2.2 maddesi gereğince fiyatlara KDV ayrıca ilave edilecektir. Sözleşmenin "Birim Fiyatlar ve Ödeme" başlıklı bölümünün 2.3 maddesinde işin bedeli ve ödemeler gösterilmiş ise de devamında ve 2.5 maddesinde belirlenen iş bedelinin bir ilk keşif olup işin kati kabulünden sonra yapılacak kesin hesap bedeli sözleşmede hesaplanan bedelin üzerine çıkarsa iş sahibinin yükleniciye ödeyeceği, altında çıkarsa da iş sahibine ödeneceği kararlaştırıldığından bu hali ile sözleşme birim fiyatlı eser sözleşmesidir.
Protokol: 08/06/2011 tarihli protokol başlıklı belgede ; ... 30/60 hissesi uhdesinde bulunan İzmir ... İlçesi ... nolu paftanın ... nolu Ada, ... nolu ... 'de kayıtlı ve üzerinde kat irtifakı kurulu olan arsada çatı katında bulunan ve Belediyece düzenlenen Numarataj 'da ... nolu olarak gösterilen bağımsız bölümü mevcut haliyle eksik imalatlar alıcı tarafından tamamlanmak üzere tüm hukuki hak ve sorumlulukları ile birlikte ortağı olduğu işlerde ... 'nin yapmış olduğu yangın merdivenleri imalatları sebebiyle kendisinin ve kardeşi ... 'ın payına düşen borçlarının karılığı olarak ... 'ye devrettiği, tarafların birbirlerine karşı hiçbir nedenle bir hak ve alacağı kalmadığı, tarafların birbirlerini ibra ettikleri görülmüş, protokol devreden ... ile devir alan ... tarafından imza altına alınmıştır.
Bozmadan önce alınan bilirkişi raporu: 24/04/2013 tarihli rapora göre; Taraftar arasında yapılan 11/06/2011 tarihli sözleşme gerekince, davacı tarafından yapılması gerekli 3 adet yangın merdiveninden 2 tanesinin kısmen yapıldığı, 1 adet yangın merdiveninden kaynaklanan alacak - borç ilişkisinin 2011 tarihinde İbra sözleşmesi ile sona erdirildiği, davacının 2011 tarihli sözleşme gereğince yapmayı üstlendiği 1 adet yangın merdivenini yapmadığı, ancak bu merdivenin yapılmamasında davacının kusurunun bulunmadığı, davacının 1 adet yangın merdiveni için tazminat talep edebileceği, ancak sözleşme gereği eserin teslim tarihinin 31.8.2001, hedefin ödenmesi gerekli olduğu tarihin 21.7.2001 olduğu, bu tarihler ve dava zamanaşımını kesen herhangi bir veri olmadığı dikkate alındığında, davacının tazminat talebinin zamanaşımı süresi geçtikten sonra ileri sürüldüğünün kabul edilebileceği, davacıya yapılmayan merdiven için 14.01.2002 tarihinde 10.000 TL ödeme yapıldığı anlaşıldığından, bu bedel ve kökleşmedeki bedel olarak kararlaştırılan 10.620 TL dikkate alındığında davacının, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bakiye bedeli talep edebileceği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz ilamı: Mahkememizin (Kapatılan İzmir 12. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin) 12/11/2013, 2012/31 Esas, 2013/331 Karar sayılı kararı ile; davanın davalı ... yönünden zamanaşımı gerçekleştikten sonra dava açılmasından dolayı reddine, diğer davalı şirket hakkındaki davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Yargıtay Bozma İlamı: Davacı vekilinin mahkememizin yukarıda özetlenen ilamına karşı temyiz bavvurusu üzerine Yargıtay 15. HD’nin 2017/2586 esas,2018/232 karar sayılı, 25.01.2018 tarihli ilamı ile davacının davalı şirket hakkında verilen karara yönelik temyiz itirazları yönünden; “davalı ...'nin dayanak 11.06.2001 tarihli sözleşmede imzası bulunmamakta ise de; bu sözleşmeye dayalı olarak iş sahibi kabul edilip verilen kısmen kabul kararını usulüne uygun karar tebliğine rağmen temyiz etmemek sureti ile mahkemenin bu davalı aleyhine kesinleşen kabulüne göre davacı ile davalı şirket arasında sözleşmenin 3. maddesinde belirtilen inşaatın çelik konstrüksiyon yangın merdiveni imalât ve montaj yapımı işi için eser sözleşmesi ilişkisi kurulmuştur. Sözleşmenin "ek 2" birim fiyatlar ve ödeme başlıklı 2.1 maddesine göre yapılacak iş birim fiyatlı olup 9,00 TL/kg'dir. Sözleşmenin 2.2 maddesi gereğince fiyatlara KDV ayrıca ilave edilecektir. Sözleşmenin "Birim Fiyatlar ve Ödeme" başlıklı bölümünün 2.3 maddesinde işin bedeli ve ödemeler gösterilmiş ise de devamında ve 2.5 maddesinde belirlenen iş bedelinin bir ilk keşif olup işin kati kabulünden sonra yapılacak kesin hesap bedeli sözleşmede hesaplanan bedelin üzerine çıkarsa iş sahibinin yükleniciye ödeyeceği, altında çıkarsa da iş sahibine ödeneceği kararlaştırıldığından bu hali ile sözleşme birim fiyatlı eser sözleşmesidir. Yine aynı kısmın 2.3.2 "Ödeme Programı" başlıklı bölümünde 25.06.2001 tarihinde 40.356,00 TL nakit peşinat, 21.07.2001 tarihinde 5.620,00 TL nakit toplam 45.976,00 TL yazılmış ve altında bakiye 5.000,00 TL mal karşılığı olarak ödenecektir yazılı ise de davacı yüklenici 25.06.2001 tarihinde yapılması gereken 40.356,00 TL nakit peşinat ve 21.07.2001 tarihinde yapılması gereken 5.620,00 TL nakit ödemenin yapılmadığını ileri sürmüştür. Sözleşme 11.06.2001 tarihinde düzenlenip imzalandığına göre bu sözleşmedeki yazılı ifadelerden daha sonraki tarihlerde yapılacağı belirtilen ödemelerin yapıldığının sözleşme tarihinde sözleşme metnine yazılmış olması hayatın doğan akışına uygun düşmeyeceğinden nakit peşinat ve nakit ibaresi yazılan ödemelerin ödeme savunmasında dahi bulunmayan davalı iş sahibi şirketin borcundan düşülmesi ve ödemenin yapıldığının kabulü mümkün değildir. Yine 08.06.2011 tarihli "Şatış Protokolü" başlıklı belge altındaki imza ve ismi yazılı olan şahıslar taraf şirket ortakları olsa dahi protokolü şirket adına düzenledikleri ve taraf şirketleri birbirini ibra ettiklerine dair açık bir ibare ve beyan bulunmadığından bu protokol ile davacı ile davalı şirketin sözleşme konusu iş ile ilgili birbirlerini ibra ettiklerinin kabulü de mümkün değildir. Bu durumda mahkemece, konusunda uzman teknik bilirkişi marifeti ile mahallinde keşif yapılarak davacının üstlendiği çelik konstrüksiyon yangın merdiveni işi ile ilgili kg birim fiyatı 9,00 TL + KDV üzerinden hak ettiği iş bedeli konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp davalı şirketin kanıtladığı ödemeler düşüldükten sonra ve bir önceki paragrafta belirtilen ödemeler düşülmeksizin sonucuna uygun karar verilmesi gerekirken bu hususlar üzerinde durulmadan eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile davalı şirket hakkındaki davada yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bozulması uygun görülmüştür.” Gerekçesi ile bozulmuştur.
Bozmadan Sonra Yapılan Keşif: Mahallinde 14.07.2020 günü, saat 14:00 'da keşif yapılmış olup, keşif sonrasında dosya rapor düzenlemesi için İnşaat Mühendisi bilirkişi ... 'e tevdi edilmiştir.
Bozmadan Sonra Alınan Bilirkişi Raporu: İnşaat Mühendisi ... 'in 30/07/2020 tarihli raporu ile; Davacı tarafından hesap edilmiş olan her iki Yangın Merdiven Çelik Karkas hesapları, tarafınca projelere göre hesap ettiği miktarların toleransları içinde kaldığını, her iki Yangın Merdiveni Toplam Demir Miktarlarının = 41.287,32 KG olduğu, sözleşme tarihinin 11.06.2001 de Birim fiyat ve ödemeler kısmında taraflar arasında anlaşmaya varılmış olan 0,90 TL +KDV Demir işleri için birim fiyat bedeli olduğunu, hesap edilmiş olan toplam demir miktarına göre Yangın Merdivenleri İmalat ve Montaj bedelleri bu fiyata göre hesaplandığında; 41.287,32 * 0,90 * 1,18 = 43.847,13 TL lik bir hakkedişin yapılması gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Davalı vekili 16.09.2019 tarihli dilekçesi ile davanın başından bu yana müvekkili olan şirketin ticaret sicilinde kayıtlı olan adresine usulüne uygun tebligat yapılmadan ve taraf teşkili sağlanmadan yargılama yapıldığını, Yargıtay 15. HD’nin 2017/2586 esas,2018/232 karar sayılı, 25.01.2018 tarihli bozma ilamının usule aykırı olarak TK’nun 35. Maddesine göre yapıldığını iddia ederek davaya cevap ve delillerini sunmak üzere tarafına dava dilekçesi ve ekleri tebliğ edildikten süre talep etmiş ise de; Yargıtay 15. HD’nin 2017/2586 esas,2018/232 karar sayılı, 25.01.2018 tarihli bozma ilamında da belirtildiği üzere “davalı şirket hakkında verilen kısmen kabul kararının usulüne uygun şekilde davalı şirkete tebliğ edildiği ve buna rağmen davalı şirketin kararı temyiz etmemek sureti ile mahkememizin ilk hükmündeki davalı şirket hakkındaki kabulünün kesinleştiği” kabul edildiği, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına mahkememizce uyulması sonunda, mahkememiz için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğünün doğduğu, “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlanan bu olgu ile mahkememize, hükmüne uyulan Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirildiği, dolayısıyla bozma ilamında davalı şirkete usulüne uygun şekilde tebligat yapıldığı yönündeki kesinleşen kabul karşısında, davalı vekilinin kendisine dava dilekçesi ve eklerinin tebliği ile cevap dilekçesi sunma talebi yerinde görülmemiş, eser sözleşmesinde imzasının bulunmaması nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyecği şeklindeki savunmasına davalı şirket hakkındaki daha önceki mahkememiz ilamındaki kabulün kesinleşmesi nedeniyle davacı lehine usuli müktesep hak oluştuğundan itabar edilmemiş, zamanaşımı savunması davaya cevap verme süresi içerisinde ileri sürülmediğinden dinlenmemiştir.
Mahkemece, konusunda uzman teknik bilirkişi marifeti ile mahallinde keşif yapılarak davacının üstlendiği çelik konstrüksiyon yangın merdiveni işi ile ilgili kg birim fiyatı 0,90 TL + KDV üzerinden hak ettiği iş bedeli konusunda gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınmış olup, davacının hak ettiği iş bedeli 43.847,13 TL olarak tespit edilmiştir.
Davacı vekili, taraflar arasındaki sözleşmede mal karşılığı ödeme olarak kararlaştırılan bağımsız bölüm yerine dava konusu alacağa mahsuben davalı şirketin ortağı olan dava dışı ...’ın İzmir ili ... ilçesi ... ada ... parselde kayıtlı ... Kat ... nolu bağımsız bölümdeki 30/60 hissenin müvekkili şirketin yetkilisi olan dava dışı ...’ye devrettiğini, devredilen taşınmazın natamam olması nedeniyle bağımsız bölümdeki ve binadaki eksiklikler nedeniyle binayı yapan yapı kooperatifince devirden sonra yapılan ilk Genel Kurul toplantısında alınan kararlar gereği binadaki eksiklikler için ödemek zorunda kaldığı masrafların devredilen hisse değerinden mahsubu gerektiğini iddia etmiş ise de, 08.06.2011 tarihli satış protokolü gereği devredilen “bağımsız bölümün mevcut haliyle, eksik imalatlar alıcı tarafından tamamlanmak üzere tüm hukuki hak ve sorumlulukları ile birlikte” devir alan davacı şirket yetkilisine devredildiğinden, satış protokolüne göre bağımsız bölümdeki imalat eksikliklerinin alıcı tarafından karşılanacağının açıkça kabul edilmesi karşısında, artık binanın ve bağımsız bölümün natamam olması nedeniyle davacının ödemek zorunda kaldığı masrafları talep hakkının bulunmadığı anlaşıldığından mal karşılığı ödeme olarak devredilen bağmsız bölüm hisse değerinden bu masrafların mahsubunun yapılamayacağı kabul edilmiştir.
Davacı vekili tarafından, davacının üstlendiği çelik kontrüksiyon yangın merdiveni işi ile ilgili olarak İzmir ili ... ilçesi ... ada ... parselde kayıtlı ... Kat ... nolu bağımsız bölümdeki 30/60 hissenin dava dışı ... tarafından davacı şirket yetkilisi ...’ye 08.06.2011 tarihinde, dava konusu alacağa mahsuben mal karşılığı ödeme olarak kabul edilmesi karşısında, taraflar arasındaki 11.06.2001 tarihli sözleşmenin 2.3.2 "Ödeme Programı" başlıklı bölümünde “. 5.000.000.000 eski TL (5.000,00 YTL) mal karşılığı olarak ödenecektir” ve 2.4. maddesinde “… taşeron işbu sözleşmedeki tüm taahhütlerini eksiksiz yerine getirip kati kabulünü yaptıktan sonra 5.000.000.000 (eski) TL üzerinden ve de bakiye borcun karşılığı olarak taşerona devredecektir” şeklinde kararlaştırıldığından ve 08.06.2011 tarihli satış protokolü gereği devredilen “bağımsız bölümün mevcut haliyle, eksik imalatlar alıcı tarafından tamamlanmak üzere tüm hukuki hak ve sorumlulukları ile birlikte” davacı taşerona devredildiği dikkate alındığında, bu taşınmazın devri ile yapılan ödeme tutarının sözleme hükümleri gereği ancak 5.000,00 TL olarak kabul edilebileceği, davalı şirket tarafından, davacının hak ediş alacağına mahsuben davacıya teslim edilen keşidecisi davalı şirket, lehtarı davacı şirket olan, ...’a ait 20.06.2001 keşide tarihli, ... numaralı, 5.620.000,00 Eski TL bedelli, 21.06.2001 keşide tarihli, ... numaralı, 2.500.000,00 Eski TL bedelli, 20.06.2001 keşide tarihli, ... numaralı, 1.880.000,00 Eski TL bedelli çeklerin ödendiği davacı tarafça kabul edildiğinden, mal karşılığı ödeme olarak yapılan 5.000,00 TL ve çeklerle yapılan 10.000,00 TL olmak üzere toplam 15.000,00 TL kanıtlanan ödeme davacının hak ediş alacağından mahsup edildiğinde davacının bakiye eser bedeli alacağının 28.847,13 TL olduğu anlaşılmakla davacının davasının kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile 28.847,13 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin isteğin REDDİNE,
2-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 1.970,55 TL nispi harca, peşin alınan 891,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.079,55 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.
3-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 2,90 TL vekalet suret harcı, 490,20 TL davetiye ve posta gideri, 2.150,00 TL bilirkişi ücreti, (200,00 TL+75,00 TL)=275,00 TL keşif aracı ücreti, (314,00 TL + 170,80 TL )= 485,80 TL keşif harcı olmak üzere 3.403,90 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 1.633,87 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 18,40 TL başvurma harcı, 891,00 TL peşin harç olmak üzere toplam 2.543,27 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine. Davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.
4-Dava kısmen kabul edildiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 4.327,07 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.
5-Dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 4.672,93 TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.
6-HMK.nun 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine
ilişkin, taraflar vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek temyiz dilekçesi ile,Yargıtay nezdinde, temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 06/04/2021
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır