T.C.
İZMİR
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/399
KARAR NO: 2022/573
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/08/2019
KARAR TARİHİ: 09/06/2022
Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından, gizli ayıplı olarak satılan .... Test System adlı test cihazına ait .... dokunmatik ekran ünitesinin 6098 sayılı TBK.'nın 227/1-4 maddesi uyarınca, ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesin, talep eder dilekçesini mahkememize sunmuştur.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı, İngiltere menşeili .... firmasının Türkiye distribütörü olarak iştigal etmekte olduğu, davacı, 18/08/2017 tarihinde, ... tarafından üretilen.... Test System kuvvet ölçer laboratuvar test cihazını davalıdan satın aldığı, kuvvet çekme ve basma testleri için kullanılmak üzere satın alınan cihazın kurulumu davalı şirket tarafından sağlanmış ve 21/09/2017 tarihinde kullanım eğitimi verildiği, bu eğitimde, cihazın kurulması ve korunması için dikkat edilmesi gerekli hususlar, cihazın UPS’ye (kesintisiz güç kaynağı) bağlı olarak çalıştırılmasının önemi ayrıntılı olarak açıklandığı, davacı cihazı satın ve teslim aldığı 18/08/2017 tarihinden 11/04/2019 tarihine kadar, yaklaşık 1 yıl 8 ay süre ile sorunsuz olarak kullandığı, 11/04/2019 tarihinde davacı şirket yetkilisince davalı şirkete gönderilen e-posta ile cihazın arıza bildirimi yapıldığı; e-posta ekinde cihaz çalıştırılmak istendiğinde verdiği uyarıya ait ekran görüntüleri paylaşıldığı, davalı, tarafına yapılan bildirim sonrası ... ile iletişim sağlayarak, gerekli kontrollerin nasıl yapılacağına dair yönlendirmeleri almış ve davacıya gerekli bilgilendirmeyi yapıldığı, davalının yönlendirmeleri ile davacı tarafından cihaz üzerinde yapılan kontrollerde, cihazın ana konsolunun iç çalışma düzenini gösteren ön paneldeki yeşil ledlerin yanmadığı ve ana konsolun sigortalarının attığı anlaşıldığı, yine davalının talimatları doğrultusunda, davacı şirket yetkilisince cihazın sigorta kutusu açılarak yapılan kontrol ile sigortaların bozulduğu tespit edildiği, davacı sigortayı yenileyerek ve ana konsolu çalışır hale getirerek kullanıma devam etmişse de; arızanın kaynağı araştırılmak üzere 26/04/2019 tarihinde davalı yetkilisi tarafından davacı Şirkete servis ziyareti yapıldığı, .... Test System kuvvet ölçer laboratuvar test cihazı, ana konsol ve dokunmatik ekran olmak üzere iki bölümden oluşmakta olduğu, 26/04/2019 tarihinde cihazın yapılan muayenesinde, dokunmatik ekranın güç kaynağının farklı bir adaptör ile sağlandığı, cihaz ile konsolun bağlantı kuramadığı görüldüğü, sebebi sorulduğunda davacı yetkililerince bu durumun elektrik kesintisinden sonra yaşandığı bildirildiği, her ne kadar davacı tarafından elektrik kesintisi yaşanıp yaşanmadığına dair ilgili kurum yazısı sunulmuşsa da; bu husus davalı tarafa davacı şirket çalışanlarınca şifahen bildirildiği, kaldı ki; elektrik kesintisinin daha önceki bir tarihte yaşanması ihtimalinde de cihazda mevcut arızanın oluşması mümkün olup, sadece iki güne dair alınan yazı aksini ispat için yeterli olmadığı, böylece elektrik kesintisi sırasında oluşan ve dışarıdan başka kaynaklı sisteme gelen aşırı voltaj pikinin ana konsolu attırdığı anlaşıldığı, aynı gün, davalı şirket yetkilisi tarafından dokunmatik ekran sökülerek, arızanın kaynağı araştırılmak üzere üretici firma ...’e gönderildiği, üretici firma ... tarafından gönderilen parça üzerinde yapılan incelemede, cihazın dokunmatik ekran kısmının adaptörünün, aşırı voltaj pikini geçirmiş ve dokunmatik ekranın USB portlarının çalışmaz hale gelmiş olduğu, bu sebeple ana konsol ile dokunmatik ekran bağlantısı sağlanamadığı tespit edilerek; bu durumun kullanıcı hatasından kaynaklandığı belirtildiği, ... tarafından yapılan tespit davacıya aynı gün içerisinde bildiridiği; davacı, test cihazına ait ... dokunmatik ekran ünitesinin gizli ayıplı olduğu iddiası ve TBK. m.227/I-4 uyarınca ürünün ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesi talebi ile İzmir Noterliğinin 12/06/2019 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesini keşide edildiği, davalı cevabi ihtarnamesinde ... tarafından iletilen aynı açıklamaları Beşiktaş Noterliğinin 21/06/2019 tarih, ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile yinelediği, ayıp, genel bir ifadeyle sübjektif olarak satıcının satış konusu mala ilişkin vaat ettiği ve objektif olarak bulunması gereken nitelikler yönüyle eksikliği ifade eder. Böylece, satılana ilişkin satıcının bildirdiği nitelikler ile satılanda ondan beklenen faydayı sağlayacak normal olarak bulunması gerekli niteliklere ilişkin eksiklikler ayıp olarak çıkacağı, ayıptan sorumluluk da satılanın, satıcı tarafından vaat edilen nitelikleri taşımaması veya satıcı tarafından vaat edilmemiş olsa da satılanın niteliği gereği değerini veya ondan beklenen faydayı azaltan ya da ortadan kaldıran eksikliklerinden dolayı satıcının sorumluluğunu ifade eder ve satıcının kusurundan bağımsız kanundan doğan bir borç niteliği taşır. Satıcının ayıbın varlığından haberdar olması aranmaz. Diğer yandan, ayıp halinde, alıcı, satış sözleşmesi ile ulaşmak istediği ifa menfaatini elde edemediğinden, ayıptan sorumluluk, satıcının satılanın teslimi ve mülkiyetini geçirme borcunun tamamlayıcısı olma özelliğini gösterir. Ayıbın varlığına ilişkin ispat yükü ise alıcı üzerindedir (Bkz. Taşınır Satış Sözleşmesinde Satıcının Ayıptan Sorumluluğu Bakımından Gözden Geçirme ve Bildirim Külfetinin Yerine Getirilmesinin Tabi Olduğu Süreler; ....; Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi • Cilt 24, Sayı 1, Haziran 2018). Bu kapsamda davacının gizli ayıp iddiası değerlendirilirken; öncelikle cihazın yaklaşık 1 yıl 8 ay boyunca hiçbir arızası olmaksızın davacı tarafından sorunsuz olarak kullanıldığı göz önünde bulundurulması gerektiği, öte yandan üretici şirket tarafından cihaz üzerinden yapılan inceleme sonrası, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklandığına dair tespit de gizli ayıp iddiasının gerçeğe aykırı olduğu, davacının gizli ayıp iddiası, kullanıcı hatası neticesinde arızalanan cihazın ücretsiz olarak aynısı ile değiştirilmesi saikine dayanmakta olup, maddi gerçeğe aykırı olduğu, kaldı ki; cihaz, geçici tedbirler ile kullanılabilir durumda olarak yaklaşık 6 aydır alıcı-davacı uhdesinde bulunmakta olduğu, bu süre içerisinde cihazın hangi koşullar altında tutulduğu, kullanılıp kullanılmadığı vb hususlar da belirsizdir. İşbu nedenle, takdir Mahkemenin olmakla birlikte, cihaz üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi de hüküm kurmaya elverişli veriler sunmayacak olduğu, ayıp iddiasını ispat yükümlülüğü altında alan davacı, iddiasını ispat edememiş olduğundan davanın reddine karar verilmesi yönündeki cevap dilekçesini mahkememize sunmuştur.
Dava; gizli ayıplı olduğu iddia edilen dokunmatik ekran ünitesinin, 6098 sayılı TBK.'nın 227/1-4 maddesi kapsamında "ayıpsız bir benzeri (yenisi) ile yenilenmesi için açılmış davadır.
Dosya içinde 18/08/2017 tarihli faturalar davacı tarafça, davalı şirket yetkilisine gönderilen 11/04/2018 tarihli mail, arızalı ekran ünitesinin İngiltere'de kurulu üreticisine gönderilen mail davalı şirketin teknik servis elemanı ..'nun 21/05/2019 tarihli maili, davalı şirketin 27/05/2019 tarihli yazısı, noterlik ihtarları, kullanım kılavuzu, ilgili irsaliye faturaları, mailler dosya içinde hazır edilmiş, dava konusu ürün ve taraf defterleri üzerinde SMM bilirkişi, bilgisayar mühendisi ve elektronik mühendisi marifetiyle bilirkişi raporu alınmış, itirazlar doğrultusunda ek rapor alınmış ve tekrar itirazlar doğrultusunda karar vermemize de dayanak teşkil eden 28/04/2022 tarihli bilirkişi ek raporu doğrultusunda, bilirkişi heyetinin kök ve ek raporda belirttiği tespit, hususların geçerliliğini koruduğu, dava konusu kuvvet ölçer laboratuvar cihazı ve ekipmanlar içerisinde bulunan bilgisayar tabanlı cihazların dahili bataryalı veya KKGK, UPS'ye bağlı olarak bilgi güvenliği ve cihazın sağlıklı çalışması açısından zaruri olduğu halde; söz konusu cihaz ve ekipmanların enerji beslemesi doğrudan şehir şebekesine bağlı olarak çalıştırılarak elektrik kesilmesinden kaynaklı olmasa bile risk altında çalıştığı, bu riskli durum davalı firma tarafından davacıyı herhangi bir uyarı ve ikaza yönelik bir dokümanın bulunmadığı, Kök rapor ile Ek raporda belirtildiği üzere; dava konusu Kuvvet Ölçer Laboratuvar Cihazı ve bu cihaz ekipmanları içerisinde bulunan Dâhili Dokunmatik Ekran Konsol arızası normal çalışma esnasına oluşan olumsuz Elektrikten kaynaklı olumsuzluların sonucu oluşan bir arıza olarak eğerlendirilerek 13/06/2003 yılında 25137 sayılı Resmi gazetede yayınlanan "Ayıplı Malın Neden Olduğu Zararlardan Sorumluluk Hakkında Yönetmelik" kapsamında girmediği,
Dâhili Dokunmatik Ekran Konsol arızası oluş şekli ve oluşum nedeni kullanıcı hatası ile oluşan bir arıza olmadığı gibi ayıplı veya gizli ayıpta olarak değerlendirilmediğinden Garanti süresi içinde meydana gelmiş bir arıza olarak değerlendiriliğinde, onarılmış parçanın veya yeni parçanın yerine takip sistemin bir bütün olarak kullanıma başladığı tarihten itibaren arızalı kalınan süre Garanti süresinin sonuna eklenmesi gerektiği yönündeki bilirkişi raporu da dikkate alınarak tüm alınan kök ve ek bilirkişi raporları da dikkate alınarak dosya içeriği birlikte değerlendirildiğinde sorumluluğu doğuran olay kişinin kusurundan kaynaklanmadığı sürece kişinin sorumu tutulması hukuk kuralları gereğidir. Ticari şirket sahibi olan davacının, satın aldığı cihazı, ani voltaj değişikliklerinin vermesi muhtemel zararlardan koruması gerekirken tedbirli davranma yükümlülüğü olan ve üretim işleriyle iştigal eden davacı şirketin, cihazın bağlandığı elektir şebekesindeki ani voltaj dalgalanmanın önlenmesi için gereken tedbirleri almamış olması, korunmasız elektrik akımındaki bozuklukların ürüne verdiği zarar nedeni ile parça değişiminden davalının sorumlu olduğu hukuken kabul edilemez. TBK. 71 maddesi ve davacının tacir bir şirket olması, TTK. 18 maddesi uyarınca "ticaretine ait bütün faaliyetlerin de basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekeceğinden, alınan bilirkişi heyet raporları da dikkate alındığında, dahili dokunmatik ekran konsol arızası oluş şekli ve oluşum nedeni kullanıcı hatası ile oluşan bir arıza olmadığı gibi ayıplı veya gizli ayıp olarak da değerlendirilmediğinden davanın reddine dair mahkememizdeki vicdani kanıyı yansıtan aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM ; Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre;
1-Davanın REDDİNE;
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 80,70 TL harçtan peşin olarak alınan 264,71 TL harcın düşülmesi ile kalan 184,01 TL harcın karar kesinleştiğinde isteği halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerine bırakılmasına,
4-Dava tamamen reddedildiğinden, davalının yapmış olduğu 86,50 TL posta- tebligat ücreti ile 1.500,00 TL bilirkişi ücreti toplamı olan 1.586,50 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayarak artan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 6100 sayılı yasanın 345. Maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süresi içerisinde Bölge İstinaf Mahkemesine başvuru yolunun açık olduğu açıkça okunup usulünce anlatıldı09/06/2022
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza